![\"OEBPS\/images\/image0079.jpg\"](\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0079.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015eekil 6.9.1 Old Sun Anglikan Aborjin Okulu, G\u00fcney Alberta. Arkadaki tahtada as\u0131l\u0131 Birle\u015fik Krall\u0131k bayra\u011f\u0131na dikkat edin.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n\n Her \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda, di\u011fer t\u00fcm bile\u015fenleri etkileyen yayg\u0131n bir k\u00fclt\u00fcr vard\u0131r. \u00c7o\u011fu \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda, k\u00fclt\u00fcr sorgusuz sualsiz kabul edilmi\u015f, kan\u0131ksanm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Hatta, \u00f6\u011frencilerin veya \u00f6\u011fretmenlerin ya da \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131 b\u00f6yle bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincinde bile olmayabilir. Bu k\u0131s\u0131mda, \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin, \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n ve \u00f6\u011fretmenlerin ni\u00e7in k\u00fclt\u00fcre fakt\u00f6rlere \u00f6zel olarak \u00f6nem vermesi gerekti\u011fini ve b\u00f6ylece bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n farkl\u0131 unsurlar\u0131n\u0131n nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi konusunda bilin\u00e7li kararlar alabileceklerini g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. K\u00fclt\u00fcr kavram\u0131 bu a\u015famada biraz soyut g\u00f6r\u00fcnse de etkili bir \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme ortam\u0131 tasarlamada ne kadar hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymak istiyorum,<\/span><\/p>\n\n Ben, k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yorum:<\/span><\/p>\n karar vermeyi etkileyen bask\u0131n de\u011ferler ve inan\u00e7lar.<\/i><\/span><\/em><\/span><\/p>\n \u0130\u00e7erik se\u00e7imi, derste te\u015fvik edilen beceri ve tutumlar, \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frenciler aras\u0131ndaki ili\u015fki ve bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n di\u011fer t\u00fcm boyutlar\u0131, bir kurumun veya s\u0131n\u0131f\u0131n (yani bir \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frencilerden olu\u015fan bir toplulu\u011fun) egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden etkilenir. Dolay\u0131s\u0131yla yukar\u0131da tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m ve bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda bulunan unsurlar\u0131n her birinin egemen k\u00fclt\u00fcrden etkilenece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/span><\/p>\n \u00d6rne\u011fin, aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kendi de\u011ferlerini ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yans\u0131tan okullara g\u00f6ndermek isterler. Yani, o okuldaki \u00f6\u011frencilerin \u00f6zellikleri de yan\u0131zca kendi ebeveynlerinin k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden de\u011fil okulun k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden de etkilenecektir. Bu, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendini g\u00fc\u00e7lendirebilmesinin bir\u00e7ok yolundan biridir.<\/span><\/p>\n\n Farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin etkisini, bundan seneler \u00f6nce \u0130ngiltere\u2019de b\u00fcy\u00fck `kapsaml\u0131\u2019 liselerin y\u00f6netimi konusunda ara\u015ft\u0131rma yaparken fark etmi\u015ftim. Bu okullar\u0131n, herkesin orta\u00f6\u011fretime e\u015fit olarak eri\u015fimini sa\u011flamak amac\u0131yla 1960'larda \u0130ngiltere'de merkezi bir h\u00fck\u00fbmet taraf\u0131ndan kas\u0131tl\u0131 olarak kuruldu\u011fu ve bu okullar\u0131n ortak bir\u00e7ok \u015feye sahip oldu\u011fu (kalabal\u0131k \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 - genellikle 1.500 \u00f6\u011frenci veya daha fazla, \u00f6\u011fretim programlar\u0131, her \u00f6\u011frencinin ayn\u0131 e\u011fitim olanaklar\u0131na sahip olmas\u0131 gerekti\u011fi fikri) g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, herkesin benzer bir h\u00e2kim k\u00fclt\u00fcre sahip olmas\u0131 beklenirdi. Bununla birlikte nas\u0131l y\u00f6netildiklerini ve hangi sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131 konusunda veri toplamak amac\u0131yla 50\u2019den fazla okulu ziyaret ettim ve her birinin di\u011ferinden farkl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyim.<\/span><\/p>\n Bu okullar\u0131n baz\u0131lar\u0131 daha \u00f6nceden \u00f6\u011frenci al\u0131m\u0131nda \u00e7ok se\u00e7ici davranan gramer okullar\u0131yd\u0131. Bu okullar, \u00f6\u011frencileri testlerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kat\u0131 bir sistemle s\u0131ral\u0131yordu. Testlerin sonucunda ba\u015far\u0131l\u0131 olan \u00f6\u011frenciler bir \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karken, ba\u015far\u0131s\u0131z olanlar bir alt d\u00fczeye iniyor ve b\u00f6ylece \u00fcniversite e\u011fitimi i\u00e7in en iyi olas\u0131l\u0131klar belirlenmi\u015f oluyordu Bu okullardaki egemen de\u011fer, akademik m\u00fckemmeliyetti.<\/span><\/p>\n Baz\u0131 okullar ise cinsiyete g\u00f6re ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. (Cinsiyete g\u00f6re ayr\u0131lan bir okulun nas\u0131l \u2018kapsaml\u0131\u2019 kategorisine al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 h\u00e2la beni \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r). Ziyaret etti\u011fim bir k\u0131z okulunun temel hedeflerinden biri, k\u0131zlara \u2018duru\u015f\u2019 ve letafet \u00f6\u011fretmekti. (Bu, ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u201co\u011flanlar\u201d dedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in y\u00f6netici han\u0131mefendi ile aram\u0131zda kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa yol a\u00e7t\u0131.) Burada bask\u0131n de\u011fer \u201chan\u0131mefendi nitelikler\u201d geli\u015ftirmekti.<\/span><\/p>\n Di\u011ferleri kent okullar\u0131yd\u0131. Bu okullar\u0131n odak noktas\u0131, yetenekleri ne olursa olsun her \u00e7ocu\u011fun i\u00e7indeki en iyiyi g\u00fcny\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karmakt\u0131. B\u00f6yle okullarda, her s\u0131n\u0131fta farkl\u0131 yelpazede \u00e7ok \u00e7e\u015fitli yeteneklere sahip \u00f6\u011frenciler bulunurdu. Daha elit okullarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda, bu okullar s\u0131kl\u0131kla daha g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc, kaba-saba kurumlar olarak nitelendirilebilirdi. Bu okullar\u0131n odak noktas\u0131 ise f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve sosyal i\u00e7ermeydi.<\/span><\/p>\n Bu okullardan her birinin farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri o kadar kuvvetliydi ki kap\u0131dan ad\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 atar atmaz okulun k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frencilerin koridorlarda birbirleriyle ve \u00f6\u011fretmenleriyle olan ileti\u015fiminden hatta \u00f6\u011frencilerin y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnden anlayabilirdiniz.<\/span><\/p>\n\n K\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 \u00fczerindeki etkisinin iyi veya k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu nas\u0131l de\u011ferlendirece\u011finiz, egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de\u011ferleri ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131p payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131zla yak\u0131ndan ilgilidir.<\/span><\/p>\n Kanada\u2019da aborjin \u00e7ocuklar\u0131n zorla yerle\u015ftirildikleri semt okullar\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn okullar\u0131n i\u015fleyi\u015fini nas\u0131l etkiledi\u011finin g\u00fczel bir \u00f6rne\u011fidir. Bu okullar\u0131n as\u0131l amac\u0131, aborjin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yok etmek ve yerine din-temelli Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn egemen olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Bu okullarda, \u00f6\u011frenciler olduklar\u0131 ki\u015fi olmalar\u0131ndan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131l\u0131rlar. Bu t\u00fcr okullarda, \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n di\u011fer t\u00fcm unsurlar\u0131 da empoze edilmek istenen egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fc te\u015fvik etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n Bu okullara devam eden \u00f6\u011frencilerin \u00e7o\u011fu ne yaz\u0131k ki birer hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olsa da bunun sorumlular\u0131 (h\u00fck\u00fbmet ve kilise) do\u011fru \u015feyi yapt\u0131klar\u0131na inanmaktad\u0131r. Kanada\u2019da h\u00e2len daha aborjinlerin e\u011fitimi i\u00e7in yap\u0131lan bu \u2018do\u011fru \u015fey\u2019le m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu anlamda do\u011fru \u015feyin, hem aborjin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc hem de \u00e7evredeki egemen \u2018Bat\u0131\u2019 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc dikkate alarak \u00e7al\u0131\u015fmak oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span><\/p>\n K\u00fclt\u00fcr y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda belki daha belirsiz ancak yine de kuvvetli bir etkidir. Hatta Yaln\u0131zca \u00d6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131nda de\u011fil ayn\u0131 kurum i\u00e7indeki fak\u00fclteler ve b\u00f6l\u00fcmler aras\u0131nda bile farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.<\/span><\/p>\n\n Bir kurumdaki egemen k\u00fclt\u00fcrler o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ki de\u011fi\u015ftirmesi olduk\u00e7a zordur. \u00d6zellikle de tek bir bireyin, egemen bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015ftirmesi \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bir\u00e7ok Rekt\u00f6r\u00fcn ba\u015f\u0131na geldi\u011fi gibi karizmas\u0131 olan liderler ve y\u00f6neticiler bile bunu yapmakta zorlan\u0131rlar.<\/span><\/p>\n Bununla birlikte yeni teknolojiler yeni \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 olu\u015fturmam\u0131za olanak sa\u011flad\u0131k\u00e7a, art\u0131k \u00f6\u011fretmenler de bug\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011frencileri i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri de\u011ferleri ve inan\u00e7lar\u0131 destekleyen bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc bilin\u00e7li bir \u015fekilde yaratma f\u0131rsat\u0131na sahiptirler. Bunun ele ge\u00e7ebilecek \u00e7ok nadir bir f\u0131rsat oldu\u011funu belirtmem gerekir.<\/span><\/p>\n \u00d6rne\u011fin ben, bir \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dakileri yans\u0131tan bir k\u00fclt\u00fcr yaratmak isterim:<\/span><\/p>\n\n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 (\u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda, ama \u00f6zellikle \u00f6\u011frencilerin kendi aralar\u0131nda)<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere a\u00e7\u0131kl\u0131k; <\/span><\/span> \u00e7e\u015fitlili\u011fe sayg\u0131<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t kan\u0131ta dayal\u0131 arg\u00fcman ve sorgulama<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t \u00f6\u011frenmeyi cazip ve e\u011flenceli h\u00e2le getirme<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t bir disiplinin epistemolojisini ve de\u011ferlerini ortaya \u00e7\u0131karma<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t \u015feffaf \u00f6l\u00e7me-de\u011ferlendirme (rubrikler ve \u00f6l\u00e7\u00fctler gibi ara\u00e7larla)<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t s\u0131n\u0131ftaki her \u00f6\u011frencinin ki\u015fili\u011fine sayg\u0131 ve tan\u0131n\u0131rl\u0131k<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t i\u015f birli\u011fi ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 destek.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Bir dersin sahip oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcrel unsurlar\u0131 g\u00f6steren<\/span> listem<\/i><\/span><\/em>, elbette, benim inan\u00e7lar\u0131m\u0131 ve de\u011ferlerimi yans\u0131t\u0131yor. Bununla birlikte kendi inan\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131n ve de\u011ferlerinizin fark\u0131nda olun ki bunlar\u0131 en iyi \u015fekilde destekleyen \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131 tasarlayabilesiniz.<\/span><\/span><\/p>\n Bu k\u00fclt\u00fcrel unsurlar\u0131n \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131na benzedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz; ancak ben buna kat\u0131lm\u0131yorum. Bu k\u00fclt\u00fcrel unsurlar \u00e7ok daha geni\u015f kapsaml\u0131, \u00e7ok daha genel ve dijital \u00e7a\u011fda etkili bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m \u015feyler.<\/span><\/p>\n Son olarak bir \u00f6\u011fretmenin veya \u00f6\u011fretim eleman\u0131n\u0131n kendi ki\u015fisel, k\u00fclt\u00fcrel ko\u015fullar\u0131n\u0131 bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131na `dayatma\u2019 hakk\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulayabilirsiniz. Ki\u015fisel olarak benim bu durumla bir sorunum yok. Konu alan\u0131 uzman\u0131 veya e\u011fitimci olarak \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin gerektirdiklerini ve bu gerekliliklere en iyi \u015fekilde ula\u015facak k\u00fclt\u00fcrel \u00f6geleri sizin \u00f6\u011frencilerinizden daha iyi bildi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Herh\u00e2l\u00fckarda, \u00f6\u011frencilerinizin i\u00e7inde \u00f6\u011frendikleri k\u00fclt\u00fcre karar vermede daha fazla s\u00f6z hakk\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yorsan\u0131z, bu da sizin se\u00e7iminiz ve bunun da o k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde yerini almas\u0131 gerekir.<\/span><\/p>\n\n K\u00fclt\u00fcr, bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n en kritik unsurlar\u0131ndan biridir. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn belirli bir \u00f6\u011frenme durumu i\u00e7erideki etkinin fark\u0131nda olmam\u0131z ve en etkili oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcrde bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131 olu\u015fturup desteklemeye y\u00f6nelik olarak o k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u015fekillendirebiliyor olmam\u0131z gerekir. Bununla birlikte \u00f6nceden var olan egemen bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015ftirmek olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Yine de, yeni \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 geli\u015ftirmemizi olanakl\u0131 k\u0131lan yeni teknolojiler, \u00f6\u011frenme ortam\u0131 i\u00e7inde \u00f6\u011frencilerinize en iyi \u015fekilde hizmet verecek t\u00fcrde bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc geli\u015ftirme olana\u011f\u0131n\u0131 da bize sa\u011flamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Her \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda, di\u011fer t\u00fcm unsurlar\u0131n \u00fczerinde egemenlik kuracak k\u00fclt\u00fcrel \u00f6geler olacakt\u0131r. Bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fim a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle, k\u00fclt\u00fcr\u00fc arka plan olarak eklememin nedeni tam olarak budur.<\/span><\/p>\n \u015eekil 6.9.2 Etkili bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n t\u00fcm unsurlar\u0131<\/i><\/span><\/span><\/p>\n\n B\u00f6l\u00fcm 6.10 bu b\u00f6l\u00fcme etkili \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 olu\u015fturmaya ili\u015fkin k\u0131sa bir sonu\u00e7 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n\n Etkinlik 6.9 \u00d6\u011frenme ortam\u0131nda k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yeri<\/p>\n\n<\/header>\n Etkili bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131 betimlemede kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle, benim \u2018k\u00fclt\u00fcr\u2019 tan\u0131m\u0131m\u0131 kabul ediyor musunuz? E\u011fer hemfikir de\u011filseniz, siz k\u00fclt\u00fcr\u00fc nas\u0131l tan\u0131mlard\u0131n\u0131z? \u00dczerinde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m kavram i\u00e7in ba\u015fka bir terimi mi tercih ederdiniz?<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z kurumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc betimleyebilir misiniz? Kurumunuzun temel \u00f6zellikleri veya ana hedefleri nelerdir? Yoksa kurumunuzda birden fazla m\u0131 k\u00fclt\u00fcr var?<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t Kendi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131z veya s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131zdaki k\u00fclt\u00fcr\u00fc betimleyebilir misiniz? Neleri \u2018kal\u0131t\u0131m yoluyla\u2019 al\u0131yorsunuz?<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t K\u00fclt\u00fcr\u00fc bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 i\u00e7inde anlaman\u0131n \u00f6nemi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerimi payla\u015f\u0131yor musunuz? Yoksa k\u00fclt\u00fcr bir \u00f6\u011fretmenin g\u00f6zard\u0131 edebilece\u011fi veya etmesi gereken bir \u015fey midir?<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t Kendi s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131zdaki ideal k\u00fclt\u00fcr ne olurdu? B\u00f6yle bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturmak veya beslemek i\u00e7in ne yapman\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n Bu sorular sizin d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz i\u00e7in. Bu etkinlik i\u00e7in herhangi bir geri bildirim yok.<\/span><\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n \n","rendered":" \u015eekil 6.9.1 Old Sun Anglikan Aborjin Okulu, G\u00fcney Alberta. Arkadaki tahtada as\u0131l\u0131 Birle\u015fik Krall\u0131k bayra\u011f\u0131na dikkat edin.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n Her \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda, di\u011fer t\u00fcm bile\u015fenleri etkileyen yayg\u0131n bir k\u00fclt\u00fcr vard\u0131r. \u00c7o\u011fu \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda, k\u00fclt\u00fcr sorgusuz sualsiz kabul edilmi\u015f, kan\u0131ksanm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Hatta, \u00f6\u011frencilerin veya \u00f6\u011fretmenlerin ya da \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131 b\u00f6yle bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincinde bile olmayabilir. Bu k\u0131s\u0131mda, \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin, \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n ve \u00f6\u011fretmenlerin ni\u00e7in k\u00fclt\u00fcre fakt\u00f6rlere \u00f6zel olarak \u00f6nem vermesi gerekti\u011fini ve b\u00f6ylece bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n farkl\u0131 unsurlar\u0131n\u0131n nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi konusunda bilin\u00e7li kararlar alabileceklerini g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. K\u00fclt\u00fcr kavram\u0131 bu a\u015famada biraz soyut g\u00f6r\u00fcnse de etkili bir \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme ortam\u0131 tasarlamada ne kadar hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymak istiyorum,<\/span><\/p>\n Ben, k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yorum:<\/span><\/p>\n karar vermeyi etkileyen bask\u0131n de\u011ferler ve inan\u00e7lar.<\/i><\/span><\/em><\/span><\/p>\n \u0130\u00e7erik se\u00e7imi, derste te\u015fvik edilen beceri ve tutumlar, \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frenciler aras\u0131ndaki ili\u015fki ve bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n di\u011fer t\u00fcm boyutlar\u0131, bir kurumun veya s\u0131n\u0131f\u0131n (yani bir \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frencilerden olu\u015fan bir toplulu\u011fun) egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden etkilenir. Dolay\u0131s\u0131yla yukar\u0131da tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m ve bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda bulunan unsurlar\u0131n her birinin egemen k\u00fclt\u00fcrden etkilenece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/span><\/p>\n \u00d6rne\u011fin, aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kendi de\u011ferlerini ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yans\u0131tan okullara g\u00f6ndermek isterler. Yani, o okuldaki \u00f6\u011frencilerin \u00f6zellikleri de yan\u0131zca kendi ebeveynlerinin k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden de\u011fil okulun k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden de etkilenecektir. Bu, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendini g\u00fc\u00e7lendirebilmesinin bir\u00e7ok yolundan biridir.<\/span><\/p>\n Farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin etkisini, bundan seneler \u00f6nce \u0130ngiltere\u2019de b\u00fcy\u00fck `kapsaml\u0131\u2019 liselerin y\u00f6netimi konusunda ara\u015ft\u0131rma yaparken fark etmi\u015ftim. Bu okullar\u0131n, herkesin orta\u00f6\u011fretime e\u015fit olarak eri\u015fimini sa\u011flamak amac\u0131yla 1960’larda \u0130ngiltere’de merkezi bir h\u00fck\u00fbmet taraf\u0131ndan kas\u0131tl\u0131 olarak kuruldu\u011fu ve bu okullar\u0131n ortak bir\u00e7ok \u015feye sahip oldu\u011fu (kalabal\u0131k \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 – genellikle 1.500 \u00f6\u011frenci veya daha fazla, \u00f6\u011fretim programlar\u0131, her \u00f6\u011frencinin ayn\u0131 e\u011fitim olanaklar\u0131na sahip olmas\u0131 gerekti\u011fi fikri) g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, herkesin benzer bir h\u00e2kim k\u00fclt\u00fcre sahip olmas\u0131 beklenirdi. Bununla birlikte nas\u0131l y\u00f6netildiklerini ve hangi sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131 konusunda veri toplamak amac\u0131yla 50\u2019den fazla okulu ziyaret ettim ve her birinin di\u011ferinden farkl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyim.<\/span><\/p>\n Bu okullar\u0131n baz\u0131lar\u0131 daha \u00f6nceden \u00f6\u011frenci al\u0131m\u0131nda \u00e7ok se\u00e7ici davranan gramer okullar\u0131yd\u0131. Bu okullar, \u00f6\u011frencileri testlerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kat\u0131 bir sistemle s\u0131ral\u0131yordu. Testlerin sonucunda ba\u015far\u0131l\u0131 olan \u00f6\u011frenciler bir \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karken, ba\u015far\u0131s\u0131z olanlar bir alt d\u00fczeye iniyor ve b\u00f6ylece \u00fcniversite e\u011fitimi i\u00e7in en iyi olas\u0131l\u0131klar belirlenmi\u015f oluyordu Bu okullardaki egemen de\u011fer, akademik m\u00fckemmeliyetti.<\/span><\/p>\n Baz\u0131 okullar ise cinsiyete g\u00f6re ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. (Cinsiyete g\u00f6re ayr\u0131lan bir okulun nas\u0131l \u2018kapsaml\u0131\u2019 kategorisine al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 h\u00e2la beni \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r). Ziyaret etti\u011fim bir k\u0131z okulunun temel hedeflerinden biri, k\u0131zlara \u2018duru\u015f\u2019 ve letafet \u00f6\u011fretmekti. (Bu, ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u201co\u011flanlar\u201d dedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in y\u00f6netici han\u0131mefendi ile aram\u0131zda kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa yol a\u00e7t\u0131.) Burada bask\u0131n de\u011fer \u201chan\u0131mefendi nitelikler\u201d geli\u015ftirmekti.<\/span><\/p>\n Di\u011ferleri kent okullar\u0131yd\u0131. Bu okullar\u0131n odak noktas\u0131, yetenekleri ne olursa olsun her \u00e7ocu\u011fun i\u00e7indeki en iyiyi g\u00fcny\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karmakt\u0131. B\u00f6yle okullarda, her s\u0131n\u0131fta farkl\u0131 yelpazede \u00e7ok \u00e7e\u015fitli yeteneklere sahip \u00f6\u011frenciler bulunurdu. Daha elit okullarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda, bu okullar s\u0131kl\u0131kla daha g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc, kaba-saba kurumlar olarak nitelendirilebilirdi. Bu okullar\u0131n odak noktas\u0131 ise f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ve sosyal i\u00e7ermeydi.<\/span><\/p>\n Bu okullardan her birinin farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri o kadar kuvvetliydi ki kap\u0131dan ad\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 atar atmaz okulun k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frencilerin koridorlarda birbirleriyle ve \u00f6\u011fretmenleriyle olan ileti\u015fiminden hatta \u00f6\u011frencilerin y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnden anlayabilirdiniz.<\/span><\/p>\n K\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 \u00fczerindeki etkisinin iyi veya k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu nas\u0131l de\u011ferlendirece\u011finiz, egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de\u011ferleri ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131p payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131zla yak\u0131ndan ilgilidir.<\/span><\/p>\n Kanada\u2019da aborjin \u00e7ocuklar\u0131n zorla yerle\u015ftirildikleri semt okullar\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn okullar\u0131n i\u015fleyi\u015fini nas\u0131l etkiledi\u011finin g\u00fczel bir \u00f6rne\u011fidir. Bu okullar\u0131n as\u0131l amac\u0131, aborjin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yok etmek ve yerine din-temelli Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn egemen olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Bu okullarda, \u00f6\u011frenciler olduklar\u0131 ki\u015fi olmalar\u0131ndan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131l\u0131rlar. Bu t\u00fcr okullarda, \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n di\u011fer t\u00fcm unsurlar\u0131 da empoze edilmek istenen egemen k\u00fclt\u00fcr\u00fc te\u015fvik etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n Bu okullara devam eden \u00f6\u011frencilerin \u00e7o\u011fu ne yaz\u0131k ki birer hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olsa da bunun sorumlular\u0131 (h\u00fck\u00fbmet ve kilise) do\u011fru \u015feyi yapt\u0131klar\u0131na inanmaktad\u0131r. Kanada\u2019da h\u00e2len daha aborjinlerin e\u011fitimi i\u00e7in yap\u0131lan bu \u2018do\u011fru \u015fey\u2019le m\u00fccadele etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu anlamda do\u011fru \u015feyin, hem aborjin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc hem de \u00e7evredeki egemen \u2018Bat\u0131\u2019 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc dikkate alarak \u00e7al\u0131\u015fmak oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span><\/p>\n K\u00fclt\u00fcr y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda belki daha belirsiz ancak yine de kuvvetli bir etkidir. Hatta Yaln\u0131zca \u00d6\u011fretim kurumlar\u0131 aras\u0131nda de\u011fil ayn\u0131 kurum i\u00e7indeki fak\u00fclteler ve b\u00f6l\u00fcmler aras\u0131nda bile farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.<\/span><\/p>\n Bir kurumdaki egemen k\u00fclt\u00fcrler o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ki de\u011fi\u015ftirmesi olduk\u00e7a zordur. \u00d6zellikle de tek bir bireyin, egemen bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015ftirmesi \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bir\u00e7ok Rekt\u00f6r\u00fcn ba\u015f\u0131na geldi\u011fi gibi karizmas\u0131 olan liderler ve y\u00f6neticiler bile bunu yapmakta zorlan\u0131rlar.<\/span><\/p>\n Bununla birlikte yeni teknolojiler yeni \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 olu\u015fturmam\u0131za olanak sa\u011flad\u0131k\u00e7a, art\u0131k \u00f6\u011fretmenler de bug\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011frencileri i\u00e7in \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri de\u011ferleri ve inan\u00e7lar\u0131 destekleyen bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc bilin\u00e7li bir \u015fekilde yaratma f\u0131rsat\u0131na sahiptirler. Bunun ele ge\u00e7ebilecek \u00e7ok nadir bir f\u0131rsat oldu\u011funu belirtmem gerekir.<\/span><\/p>\n \u00d6rne\u011fin ben, bir \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dakileri yans\u0131tan bir k\u00fclt\u00fcr yaratmak isterim:<\/span><\/p>\n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 (\u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda, ama \u00f6zellikle \u00f6\u011frencilerin kendi aralar\u0131nda)<\/span><\/p>\n<\/li>\n farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere a\u00e7\u0131kl\u0131k; <\/span><\/span> \u00e7e\u015fitlili\u011fe sayg\u0131<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n kan\u0131ta dayal\u0131 arg\u00fcman ve sorgulama<\/span><\/p>\n<\/li>\n \u00f6\u011frenmeyi cazip ve e\u011flenceli h\u00e2le getirme<\/span><\/p>\n<\/li>\n bir disiplinin epistemolojisini ve de\u011ferlerini ortaya \u00e7\u0131karma<\/span><\/p>\n<\/li>\n \u015feffaf \u00f6l\u00e7me-de\u011ferlendirme (rubrikler ve \u00f6l\u00e7\u00fctler gibi ara\u00e7larla)<\/span><\/p>\n<\/li>\n s\u0131n\u0131ftaki her \u00f6\u011frencinin ki\u015fili\u011fine sayg\u0131 ve tan\u0131n\u0131rl\u0131k<\/span><\/p>\n<\/li>\n i\u015f birli\u011fi ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 destek.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n Bir dersin sahip oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcrel unsurlar\u0131 g\u00f6steren<\/span> listem<\/i><\/span><\/em>, elbette, benim inan\u00e7lar\u0131m\u0131 ve de\u011ferlerimi yans\u0131t\u0131yor. Bununla birlikte kendi inan\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131n ve de\u011ferlerinizin fark\u0131nda olun ki bunlar\u0131 en iyi \u015fekilde destekleyen \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131 tasarlayabilesiniz.<\/span><\/span><\/p>\n Bu k\u00fclt\u00fcrel unsurlar\u0131n \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131na benzedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz; ancak ben buna kat\u0131lm\u0131yorum. Bu k\u00fclt\u00fcrel unsurlar \u00e7ok daha geni\u015f kapsaml\u0131, \u00e7ok daha genel ve dijital \u00e7a\u011fda etkili bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m \u015feyler.<\/span><\/p>\n Son olarak bir \u00f6\u011fretmenin veya \u00f6\u011fretim eleman\u0131n\u0131n kendi ki\u015fisel, k\u00fclt\u00fcrel ko\u015fullar\u0131n\u0131 bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131na `dayatma\u2019 hakk\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulayabilirsiniz. Ki\u015fisel olarak benim bu durumla bir sorunum yok. Konu alan\u0131 uzman\u0131 veya e\u011fitimci olarak \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin gerektirdiklerini ve bu gerekliliklere en iyi \u015fekilde ula\u015facak k\u00fclt\u00fcrel \u00f6geleri sizin \u00f6\u011frencilerinizden daha iyi bildi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Herh\u00e2l\u00fckarda, \u00f6\u011frencilerinizin i\u00e7inde \u00f6\u011frendikleri k\u00fclt\u00fcre karar vermede daha fazla s\u00f6z hakk\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yorsan\u0131z, bu da sizin se\u00e7iminiz ve bunun da o k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde yerini almas\u0131 gerekir.<\/span><\/p>\n K\u00fclt\u00fcr, bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n en kritik unsurlar\u0131ndan biridir. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn belirli bir \u00f6\u011frenme durumu i\u00e7erideki etkinin fark\u0131nda olmam\u0131z ve en etkili oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcrde bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131 olu\u015fturup desteklemeye y\u00f6nelik olarak o k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u015fekillendirebiliyor olmam\u0131z gerekir. Bununla birlikte \u00f6nceden var olan egemen bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015ftirmek olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Yine de, yeni \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 geli\u015ftirmemizi olanakl\u0131 k\u0131lan yeni teknolojiler, \u00f6\u011frenme ortam\u0131 i\u00e7inde \u00f6\u011frencilerinize en iyi \u015fekilde hizmet verecek t\u00fcrde bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc geli\u015ftirme olana\u011f\u0131n\u0131 da bize sa\u011flamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Her \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda, di\u011fer t\u00fcm unsurlar\u0131n \u00fczerinde egemenlik kuracak k\u00fclt\u00fcrel \u00f6geler olacakt\u0131r. Bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fim a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle, k\u00fclt\u00fcr\u00fc arka plan olarak eklememin nedeni tam olarak budur.<\/span><\/p>\n \u015eekil 6.9.2 Etkili bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n t\u00fcm unsurlar\u0131<\/i><\/span><\/span><\/p>\n B\u00f6l\u00fcm 6.10 bu b\u00f6l\u00fcme etkili \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 olu\u015fturmaya ili\u015fkin k\u0131sa bir sonu\u00e7 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Etkinlik 6.9 \u00d6\u011frenme ortam\u0131nda k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yeri<\/p>\n<\/header>\n Etkili bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131 betimlemede kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle, benim \u2018k\u00fclt\u00fcr\u2019 tan\u0131m\u0131m\u0131 kabul ediyor musunuz? E\u011fer hemfikir de\u011filseniz, siz k\u00fclt\u00fcr\u00fc nas\u0131l tan\u0131mlard\u0131n\u0131z? \u00dczerinde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m kavram i\u00e7in ba\u015fka bir terimi mi tercih ederdiniz?<\/span><\/p>\n<\/li>\n \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z kurumun k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc betimleyebilir misiniz? Kurumunuzun temel \u00f6zellikleri veya ana hedefleri nelerdir? Yoksa kurumunuzda birden fazla m\u0131 k\u00fclt\u00fcr var?<\/span><\/p>\n<\/li>\n Kendi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131z veya s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131zdaki k\u00fclt\u00fcr\u00fc betimleyebilir misiniz? Neleri \u2018kal\u0131t\u0131m yoluyla\u2019 al\u0131yorsunuz?<\/span><\/p>\n<\/li>\n K\u00fclt\u00fcr\u00fc bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131 i\u00e7inde anlaman\u0131n \u00f6nemi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerimi payla\u015f\u0131yor musunuz? Yoksa k\u00fclt\u00fcr bir \u00f6\u011fretmenin g\u00f6zard\u0131 edebilece\u011fi veya etmesi gereken bir \u015fey midir?<\/span><\/p>\n<\/li>\n Kendi s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131zdaki ideal k\u00fclt\u00fcr ne olurdu? B\u00f6yle bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturmak veya beslemek i\u00e7in ne yapman\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n Bu sorular sizin d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz i\u00e7in. Bu etkinlik i\u00e7in herhangi bir geri bildirim yok.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n <\/p>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":9,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-163","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless"],"part":142,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/163\/revisions"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/142"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/163\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=163"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=163"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}6.9.1 K\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6nemi<\/h3>\n
6.9.2 K\u00fclt\u00fcr\u00fcn tan\u0131m\u0131<\/h3>\n
6.9.3 K\u00fclt\u00fcrlerin belirlenmesi<\/h3>\n
6.9.4 K\u00fclt\u00fcr ve \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131<\/h3>\n
6.9.5 K\u00fclt\u00fcr ve yeni \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131<\/h3>\n
\n \t
6.9.6 \u00d6zet<\/h3>\n
![\"OEBPS\/images\/image0070.png\"](\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0070.png\")
<\/p>\n6.9.7 Daha sonras\u0131<\/h3>\n
\n\n \t
<\/p>\n6.9.1 K\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6nemi<\/h3>\n
6.9.2 K\u00fclt\u00fcr\u00fcn tan\u0131m\u0131<\/h3>\n
6.9.3 K\u00fclt\u00fcrlerin belirlenmesi<\/h3>\n
6.9.4 K\u00fclt\u00fcr ve \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131<\/h3>\n
6.9.5 K\u00fclt\u00fcr ve yeni \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131<\/h3>\n
\n
6.9.6 \u00d6zet<\/h3>\n
<\/p>\n6.9.7 Daha sonras\u0131<\/h3>\n
\n\n\n