{"id":175,"date":"2020-09-03T15:36:03","date_gmt":"2020-09-03T12:36:03","guid":{"rendered":"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/__unknown__-54\/"},"modified":"2020-09-03T15:36:03","modified_gmt":"2020-09-03T12:36:03","slug":"__unknown__-54","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/__unknown__-54\/","title":{"raw":"7.3 Medya m\u0131, teknoloji mi?","rendered":"7.3 Medya m\u0131, teknoloji mi?"},"content":{"raw":"\n<p class=\"para2\"><img class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0084.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0084.jpg\"><\/p>\n<span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 7.3.1 Kitap medya m\u0131d\u0131r yoksa teknoloji midir?<\/i><\/span><\/span>\n<h2 class=\"western\">7.3.1. Medya ve teknoloji tan\u0131mlar\u0131<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Felsefeciler ve bilim insanlar\u0131, uzun s\u00fcredir, medya ve teknolojilerin do\u011fas\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Medya ve teknoloji aras\u0131ndaki fark asl\u0131nda olduk\u00e7a ilgi \u00e7ekicidir \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnl\u00fck dilde bu iki kelimeyi ayn\u0131 \u015feyi ifade etmek i\u00e7in kullanma e\u011filimindeyiz. \u00d6rne\u011fin, televizyon i\u00e7in hem medya hem de teknoloji kavram\u0131n\u0131 kullan\u0131yoruz. Peki internet bir teknoloji midir yoksa medya m\u0131d\u0131r? Fark eder mi?<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bu k\u0131s\u0131mda, medya ve teknoloji aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funu ve \u00f6zellikle de bunlar\u0131 ne zaman ve nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131m\u0131za dair bir k\u0131lavuza ihtiyac\u0131m\u0131z varsa medya ve teknolojinin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini tart\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Bu ba\u011flamda \u00f6ncelikle \u015funu s\u00f6ylemek gerekir: Ham teknolojiye \u00e7ok fazla odaklan\u0131p, teknolojiyi kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fisel, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel durumlara (\u00f6zellikle de e\u011fitim alan\u0131nda) fazla dikkat etmemek olduk\u00e7a tehlikelidir. \u2018X \u2018Medya\u2019 ve \u2018teknoloji\u2019 terimleri, teknolojinin e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimde kullan\u0131lmas\u0131 konusundaki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015fler i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fcze farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemler s\u00fcrer.<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">7.3.2 Teknoloji<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Teknolojinin bir\u00e7ok tan\u0131m\u0131 vard\u0131r. (Bununla ilgili olarak en kolay\u0131ndan Wikipedia \u2019ye bakabilirsiniz). Esasen teknolojiye dair tan\u0131mlar, teknolojinin bir ara\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kavramlardan teknoloji kullanan sistemlere kadar geni\u015f bir yelpazede kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla;<\/span><\/p>\n\n<ul>\n \t<li>\u2018<em class=\"western\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><i>Teknoloji, ger\u00e7ek ya\u015famda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in kullan\u0131labilen ara\u00e7lar ve makinelerdir<\/i><\/span><\/em><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u2019 basit bir teknoloji tan\u0131m\u0131yken;<\/span><\/li>\n \t<li><em class=\"western\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><i>'\u0130stenen \u00fcr\u00fcnleri imal etmek, sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek, ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak veya istekleri yerine getirmek amac\u0131yla kaynaklar\u0131n nas\u0131l bir araya getirilece\u011fine ili\u015fkin olarak insanl\u0131\u011f\u0131n sahip oldu\u011fu mevcut bilgi d\u00fczeyidir<\/i><\/span><\/em><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u2019 karma\u015f\u0131k ve g\u00f6steri\u015fli bir tan\u0131md\u0131r, ki bu tan\u0131mda, hak edilmemi\u015f bir kendini be\u011fenmi\u015flik sezerim; nitekim \u00f6rne\u011fin, teknoloji istekleri yerine getirmenin veya tatmin etmenin tam da tersini yapar \u00e7\u00fcnk\u00fc\u2026..<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">E\u011fitim teknolojisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, teknolojinin daha geni\u015f bir tan\u0131m\u0131n\u0131 ele almal\u0131y\u0131z. \u0130nternet teknolojisi, yaln\u0131zca bir araya getirilen bir grup ara\u00e7tan \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r; bilgisayarlar\u0131n, telekom\u00fcnikasyonun, yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n ve kurallar\u0131n ya da protokollerin bir araya getirildi\u011fi bir sistemdir. Bununla birlikte \u2018<em class=\"western\"><i>insanl\u0131\u011f\u0131n sahip oldu\u011fu mevcut bilgi d\u00fczeyi<\/i><\/em>\u2019 tan\u0131m\u0131ndan da ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemek isterim. Bir tan\u0131m ya\u015fam\u0131n farkl\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 kapsamaya ba\u015fl\u0131yorsa, o derece hantal, uygulanmas\u0131 zor ve belirsiz h\u00e2le geldi\u011fine inan\u0131yorum.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">E\u011fitimde teknolojiyi, \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme s\u00fcre\u00e7lerini desteklemede kullan\u0131lan ara\u00e7lar veya nesneler olarak d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimindeyim. Dolay\u0131s\u0131yla bilgisayarlar, \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemleri gibi yaz\u0131l\u0131mlar veya iletim ya da ileti\u015fim a\u011flar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc birer teknolojidir. Bas\u0131l\u0131 kitap bir teknolojidir. Teknolojide ara\u00e7lar, genellikle, bir teknoloji sistemi olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na izin veren teknik ba\u011flant\u0131larla birle\u015fir (telefon a\u011f\u0131 veya internet gibi).<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ancak benim fikrim, teknolojinin veya hatta teknolojik sistemlerin kendi ba\u015flar\u0131na anlam ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bir \u015fey yapmalar\u0131na dair bir komut verilene kadar devreye sokulana kadar veya bir insan teknolojiyle etkile\u015fime ge\u00e7ene kadar \u00f6ylece, hareketsiz dururlar. \u0130\u015fte tam bu noktada, medyaya giri\u015f yapaca\u011f\u0131z.<\/span><\/p>\n<p class=\"para2\"><img class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0085.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0085.jpg\"><\/p>\n<span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 7.3.2 Orada \u00f6yle durma, bir \u015feyler YAP! G\u00f6rsel: \u00a9 Alex Dawson, Flickr, 2006<\/i><\/span><\/span>\n<h2 class=\"western\">7.3.3 Medya<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u0130ngilizce medium kelimesinin \u00e7o\u011fulu olan media (medya) da \u00e7ok say\u0131da tan\u0131m\u0131 olan ba\u015fka bir kelimedir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bu tan\u0131mlar\u0131n her ikisi de, teknolojinin tan\u0131mlar\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Bu tan\u0131mlar\u0131n her ikisi de, teknolojinin tan\u0131mlar\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. \u0130ngilizce\u2019de `medium\u2019 kelimesi Latin k\u00f6kenlidir ve ortada olmak (medyan veya ortanca) ya da arac\u0131 olan veya yorumlayan anlam\u0131na gelmektedir. `Medium\u2019 kelimesinin \u00e7o\u011fulu olan `media\u2019 (medya) ise i\u00e7erik ve\/veya ileti\u015fim yaratmaya dair aktif bir eyleme ya da ileti\u015fimi alan ve anlayan ki\u015fiye ve medium\u2019u ta\u015f\u0131yan teknolojilere i\u015faret eder.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u0130ngilizce medium kelimesinin \u00e7o\u011fulu olan media (medya) da \u00e7ok say\u0131da tan\u0131m\u0131 olan ba\u015fka bir kelimedir<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">7.3.3.1 Duyulara ve \u2018anlam\u2019a ba\u011flant\u0131l\u0131 medya.<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Medyay\u0131 yorumlamak i\u00e7in ses ve g\u00f6r\u00fc\u015f gibi duyular\u0131m\u0131z\u0131 kullan\u0131r\u0131z. Bu ba\u011flamda metni, grafikleri, ses ve videoyu anlam ta\u015f\u0131yan fikirlere ve imgelere arac\u0131l\u0131k eden medya \u2018kanallar\u0131\u2019ndan bahsedebiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla bu anlamda medyayla her etkile\u015fimimiz, ger\u00e7ekli\u011fin bir yorumudur ve genellikle insanlar taraf\u0131ndan bir m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131n\u0131 gerektirir: metin i\u00e7in yazmak, grafikler i\u00e7in \u00e7izmek veya tasarlamak, konu\u015fmak, ses veya video i\u00e7in senaryola\u015ft\u0131rmak ya da kaydetmek gerekti\u011fi gibi. Medyada iki t\u00fcr m\u00fcdahale oldu\u011funa dikkat etmemiz gerekir: enformasyonu yap\u0131land\u0131ran \u2018yarat\u0131c\u0131\u2019 ve onu yorumlamak zorunda olan \u2018al\u0131c\u0131\u2019.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Medya, elbette ki teknolojiye ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r ancak teknoloji medyan\u0131n \u00f6gelerinden yaln\u0131zca biridir. Yani interneti sadece bir teknolojik sistem olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fimiz gibi anlam ve bilgi iletmeye yarayan e\u015fsiz bi\u00e7imler ve sembol sistemleri i\u00e7eren bir medya olarak da de\u011ferlendirebiliriz. Bu bi\u00e7imler, sembol sistemleri ve e\u015fsiz \u00f6zellikler (\u00f6rne\u011fin Twitter\u2019daki 280 harf s\u0131n\u0131rlamas\u0131 gibi) \u00f6zel olarak olu\u015fturulur ve hem yarat\u0131c\u0131lar hem de u\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan do\u011fru \u015fekilde yorumlanmalar\u0131 gerekir. Yine unutmamam\u0131z gerekir ki \u00f6zellikle de internet i\u00e7in konu\u015fmak gerekirse, insanlar bilgiyi hem yaratan hem de yorumlayan olabilirler.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bu kapsamda, bilgi i\u015fleme (computing) de bir medya olarak de\u011ferlendirilebilir. Burada bilgisayar yerine bilgi i\u015fleme terimini kullanmam\u0131n nedeni, bilgi i\u015fleme bilgisayarlar\u0131 kullan\u0131yor olmas\u0131na ra\u011fmen bu kavram i\u00e7inde bir t\u00fcr m\u00fcdahale, yap\u0131land\u0131rma ve yorumlama bulunmaktad\u0131r. Bir medya olarak bili\u015fim i\u00e7inde animasyonlar, \u00e7evrim i\u00e7i sosyal a\u011flar, arama motoru kullanma veya benzetim tasarlama ve kullanma yer alacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Google\u2019\u0131n \u00f6ncelikli teknolojisi arama motoru olsa da arama parametrelerini belirleyecek bir u\u00e7 kullan\u0131c\u0131, bir i\u00e7erik ve i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 ile aramaya yard\u0131mc\u0131 olacak bilgisayar algoritma teknolojilerine ihtiya\u00e7 duydu\u011fu i\u00e7in Google\u2019\u0131 bir medya olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131r\u0131m. Yani anlam\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, iletilmesi ve yorumlanmas\u0131n\u0131n, bir teknolojiyi medyaya \u00e7eviren etkenler oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bilgiyi temsil etmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan, alt sistemlerin bulundu\u011fu e\u011fitim ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki medyay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek yararl\u0131 olacakt\u0131r (yaln\u0131zca baz\u0131 \u00f6rnekler verilmi\u015ftir):<\/span><\/p>\n\n<ul>\n \t<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Metin: <\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">ders kitaplar\u0131, romanlar, \u015fiirler<\/span><\/li>\n \t<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">G\u00f6rsel: <\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">grafikler, foto\u011fraflar, \u00e7izimler, posterler, duvar yaz\u0131lar\u0131<\/span><\/li>\n \t<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ses: <\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">sesler, konu\u015fmalar podcastler, radyo programlar\u0131<\/span><\/li>\n \t<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Video ve film:<\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"> televizyon programlar\u0131, filmler,YouTube videolar\u0131, \u2018konu\u015fan kafalar\u2019<\/span><\/li>\n \t<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7oklu ve Sosyal Ortamlar: <\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">animasyonlar, benzetimler, \u00e7evrim i\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131, sanal d\u00fcnyalar<\/span><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">.<\/span><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bundan ba\u015fka, bu alt sistemler i\u00e7inde kendine \u00f6zg\u00fc sembol sistemlerinin kullan\u0131m\u0131yla ileti\u015fimi etkilemek olas\u0131d\u0131r. Romanlardaki olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc ve karakterlerin kullan\u0131m\u0131, foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131ktaki kompozisyon, seste efekt yaratmak i\u00e7in kullan\u0131lan ses mod\u00fclasyonu, film ve televizyonda kesme ve montaj ve bili\u015fimde kullan\u0131c\u0131 aray\u00fczlerinin veya web sayfalar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 buna birka\u00e7 \u00f6rnektir. Bu farkl\u0131 sembol sistemleri ile anlam yorumlama veya anlamland\u0131rma ile ilgili yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar kendi ba\u015f\u0131na bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131na d\u00e2hildir ve bu \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131na semiyotik (g\u00f6stergebilim) ad\u0131 verilir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">E\u011fitimde s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretimini bir medya olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bu medyada, tahta ve tebe\u015fir ya da bir projeksiyon cihaz\u0131 ve Powerpoint sunumu gibi teknoloji ve ara\u00e7lar kullan\u0131l\u0131r; ancak s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretiminin as\u0131l kritik bile\u015feni, e\u011fitmenin belli bir zamanda ve mek\u00e2nda, ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak s\u00fcrece d\u00e2hil olmas\u0131 ve \u00f6\u011frencilerle kurdu\u011fu etkile\u015fimdir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011fretimi de ana teknoloji olarak bilgisayarlar\u0131n, internetin (ileti\u015fim a\u011f\u0131 anlam\u0131nda) ve bir \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sisteminin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ancak \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenmenin vazge\u00e7ilmez bile\u015feninin kendine \u00f6zg\u00fc ba\u011flam\u0131 i\u00e7inde e\u011fitmenler, \u00f6\u011frenciler ve \u00e7evrim i\u00e7i kaynaklar aras\u0131ndaki ileti\u015fim oldu\u011fu farkl\u0131 bir medya olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">E\u011fitsel a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, medyan\u0131n, bilginin aktar\u0131m\u0131na ili\u015fkin olarak n\u00f6tr veya \u2018tarafs\u0131z\u2019 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak son derece \u00f6nemlidir. Medya, anlam\u0131n yorumlanmas\u0131n\u0131, anlamland\u0131rmay\u0131 veya anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 etkilemek i\u00e7in (iyi veya k\u00f6t\u00fc y\u00f6nde) tasarlanabilir veya kullan\u0131labilir. Dolay\u0131s\u0131yla dijital \u00e7a\u011fda \u00f6\u011fretim yapabilmek i\u00e7in medyan\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair biraz bilgi sahibi olmam\u0131z gerekir. \u00d6zellikle de, medyay\u0131 (teknolojiyi de\u011fil) \u00f6\u011frenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmada en iyi \u015fekilde nas\u0131l tasarlayabilece\u011fimizi ve uygulayabilece\u011fimizi bilmemiz gerekmektedir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Zaman ge\u00e7tik\u00e7e, medya daha da karma\u015f\u0131k h\u00e2le gelmi\u015ftir. `Yeni\u2019 medyan\u0131n (televizyon gibi), daha `eski\u2019 medyan\u0131n (ses gibi) baz\u0131 bile\u015fenlerini al\u0131p ba\u015fka bir medyayla (video gibi) birle\u015ftirmesi buna g\u00fczel bir \u00f6rnektir. Dijital medya ve internet, metin, ses ve video gibi \u00f6nceden kullan\u0131lan medyay\u0131 bir araya getirmekte ve animasyon, benzetim ve etkile\u015fim gibi yeni medya bile\u015fenleriyle birle\u015ftirerek kullanmaktad\u0131r. Dijital medya bu bile\u015fenlerin \u00e7o\u011funu birle\u015ftirdi\u011finde, \u2018zengin medya\u2019 h\u00e2lini almaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla internetin ba\u015fl\u0131ca avantajlar\u0131ndan biri, anlat\u0131msal metin, grafik, ses, video ve bili\u015fim medyalar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsamas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">7.3.3.2 \u00d6rg\u00fct olarak medya<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Medyan\u0131n daha geni\u015f olan ikinci anlam\u0131; film ve sinema, televizyon, yay\u0131nc\u0131l\u0131k ve internet gibi teknolojiler etraf\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f end\u00fcstri veya be\u015feri faaliyet alanlar\u0131 olarak bilinir. Bu farkl\u0131 medya i\u00e7inde, bilginin temsil edildi\u011fi, d\u00fczenlendi\u011fi ve iletildi\u011fi farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemler bulunur.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">S\u00f6z gelimi televizyonda haber programlar\u0131, belgeseller, yar\u0131\u015fma programlar\u0131 veya spor programlar\u0131 gibi farkl\u0131 bi\u00e7imler varken, yay\u0131nc\u0131l\u0131kta romanlar, gazeteler, \u00e7izgi romanlar, biyografiler, vb. bulunmaktad\u0131r. Zaman zaman bu bi\u00e7imler birbirleriyle \u00e7ak\u0131\u015fsalar da bir medyay\u0131 di\u011ferinden ay\u0131ran birtak\u0131m sembol sistemleri vard\u0131r. \u00d6rnek verecek olursak, di\u011fer medyadan \u00e7ok farkl\u0131 olarak sinemada kesme, karartma, yak\u0131n plan \u00e7ekim vb. teknikler kullan\u0131lmaktad\u0131r. Medyan\u0131n sahip oldu\u011fu t\u00fcm bu kendine has \u00f6zellikler, kendi gelene\u011fini beraberinde getirir ve anlam\u0131n al\u0131n\u0131p yorumlanmas\u0131na yard\u0131m eder veya yorumlama \u015feklini de\u011fi\u015ftirir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Son olarak medya \u00f6rg\u00fctlerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flam i\u00e7inde bulundu\u011funu belirtmek gerekir. \u00d6rne\u011fin Schramm (1972), e\u011fitimcilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yay\u0131nc\u0131lar\u0131n \u2018kalite\u2019yi de\u011ferlendirmede farkl\u0131 profesyonel \u00f6l\u00e7\u00fctlere ve y\u00f6ntemlere sahip olduklar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. Bu durum, A\u00e7\u0131k \u00dcniversite i\u00e7in BBC programlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fim y\u0131llarda olduk\u00e7a ilgin\u00e7 deneyimler edinmeme neden olmu\u015ftu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu profesyonel \u2018ayr\u0131m\u2019\u0131, teknolojinin \u00f6\u011fretimde kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin de\u011ferler ve inan\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bilgisayar bilimciler ve e\u011fitimciler aras\u0131nda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. En basit h\u00e2liyle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, her \u015fey `kontrol\u2019de bitmektedir: Teknolojinin \u00f6\u011fretim ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131 kimin sorumlulu\u011fundad\u0131r? Bir KA\u00c7D\u2019nin tasar\u0131m\u0131 veya animasyon kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131 kim vermelidir?<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">7.3.4 Medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131klar<\/h2>\n<p class=\"para2\"><img class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0086.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0086.jpg\" width=\"552\" height=\"476\"><\/p>\n<span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 7.3.3 Grafikler, yaz\u0131l\u0131 metinlerde veya form\u00fcllerde verilen kavramlar\u0131 farkl\u0131 bir \u015fekilde resmeder. Ayn\u0131 \u015feyi farkl\u0131 \u015fekillerde anlamak, bizi derin \u00f6\u011frenmeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.\nG\u00f6rsel: \u00a9 A\u00e7\u0131k \u00dcniversite 2013<\/i><\/span><\/span>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Farkl\u0131 medyalar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 kolayl\u0131klar veya farkl\u0131 e\u011fitsel etkileri olacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u00f6\u011fretimi farkl\u0131 bir ortama ayn\u0131 \u015fekilde aktar\u0131rsan\u0131z, o ortam\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zelliklerini kullanamazs\u0131n\u0131z. Ba\u015fka bir deyi\u015fle \u00f6\u011fretimi ortama ve yeni medyaya uyarlayarak daha farkl\u0131 ve s\u0131kl\u0131kla da daha ba\u015far\u0131l\u0131 olabilirsiniz. B\u00f6ylece \u00f6\u011frenciler daha derin ve daha etkili bir \u015fekilde \u00f6\u011freneceklerdir. E\u011fitsel medya alan\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemden bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayal\u0131m.<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">7.3.4.1 Ki\u015fisel bir hik\u00e2ye<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">1969 senesinde, \u0130ngiltere A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019sine ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olarak atanm\u0131\u015ft\u0131m. \u00dcniversitenin kurulu\u015funa ili\u015fkin kraliyet imtiyaznamesinin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 y\u0131ld\u0131. \u00dcniversitede g\u00f6revlendirilen 20. ki\u015fiydim. Benim g\u00f6revim, BBC ile birlikte kredisiz d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli uzaktan e\u011fitim programlar\u0131 veren Ulusal Yay\u0131mc\u0131l\u0131k Koleji (National Extension College) taraf\u0131ndan sunulan pilot programlar \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma yapmakt\u0131. NEC, bas\u0131l\u0131 materyaller ile radyo ve TV yay\u0131nlar\u0131n\u0131n bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fan ve a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman A\u00e7\u0131k \u00dcniversite taraf\u0131ndan sunulacak olan b\u00fct\u00fcnle\u015fik \u00e7oklu ortam ders t\u00fcrlerini modelliyordu.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7al\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131mla birlikte NEC\u2019ten ders alan \u00f6\u011frencilere her hafta postayla anket g\u00f6nderiyorduk. \u00d6nceden kodlanm\u0131\u015f cevaplar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra a\u00e7\u0131k u\u00e7lu sorular\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 ankette, \u00f6\u011frencilere derslerin bas\u0131l\u0131 ve yay\u0131nlanan bile\u015fenlerine y\u00f6nelik sorular soruluyordu. \u00d6nceden kodlanm\u0131\u015f cevaplar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra a\u00e7\u0131k u\u00e7lu sorular\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 ankette, \u00f6\u011frencilere derslerin bas\u0131l\u0131 ve yay\u0131nlanan bile\u015fenlerine y\u00f6nelik sorular soruluyordu.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7oklu ortam uzaktan e\u011fitim derslerini tasarlarken nelerin \u00e7al\u0131\u015f\u0131p nelerin \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulma gayretindeydik. Anketleri analiz etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, \u00f6zellikle de radyo ve televizyon yay\u0131nlar\u0131yla ilgili olarak a\u00e7\u0131k u\u00e7lu sorulara verilen cevaplar beni hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Dersin bas\u0131l\u0131 bile\u015fenlerine verilen cevaplar \u2018serinkanl\u0131\u2019, ak\u0131lc\u0131, sakin, ele\u015ftirel ve yap\u0131c\u0131 iken, radyo ve TV yay\u0131nlar\u0131na verilen cevaplar \u2018co\u015fkulu\u2019, duygusal, fazlas\u0131yla destekleyici veya fazlas\u0131yla ele\u015ftirel hatta d\u00fc\u015fmanca ve nadiren de yap\u0131c\u0131yd\u0131. Anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015feyler oluyordu.<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">7.3.4.2 Ara\u015ft\u0131rma bulgular\u0131: medyan\u0131n fark\u0131<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin \u00f6\u011frencileri farkl\u0131 y\u00f6nde etkiledi\u011fini hemen fark etmi\u015ftik ancak medyan\u0131n ne anlamda ve neden farkl\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffetmemiz \u00e7ok daha fazla zaman alm\u0131\u015ft\u0131. A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019nin G\u00f6rsel-\u0130\u015fitsel Medya Ara\u015ft\u0131rma Grubu olarak ke\u015ffetti\u011fimiz bulgulardan baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yleydi (Bates, 1984):<\/span><\/p>\n\n<ul>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">her biri program yapt\u0131klar\u0131 alanda diplomaya sahip olan BBC yap\u0131mc\u0131lar\u0131, bilgi konusunda birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 akademisyenlerden farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. \u00d6zellikle de, konu alan\u0131yla ilgili daha g\u00f6rsel ve daha somut d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimindeydiler. Dolay\u0131s\u0131yla ders kitaplar\u0131ndaki kavramlar\u0131n veya ilkelerin somut \u00f6rneklerini, ilkelerin uygulanmas\u0131n\u0131 veya akademik kavramlar\u0131n ger\u00e7ek d\u00fcnyada nas\u0131l i\u015fledi\u011fini g\u00f6steren programlar yapt\u0131lar. Akademik \u00f6\u011frenme, soyutlama ve \u00fcst d\u00fczey d\u00fc\u015f\u00fcnme d\u00fczeyleri ile ilgilidir. Bununla birlikte soyut kavramlar, somut veya g\u00f6rg\u00fcl deneyimlerle ili\u015fkilendirildi\u011finde daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r. Bunun bir nedeni de, soyut kavramlar\u0131n s\u0131kl\u0131kla bu deneyimler sonucunda elde edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Televizyon programlar\u0131, \u00f6\u011frenenlerin soyut ve somut kavramlar aras\u0131nda bir ileri bir geri gidip gelmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu olduk\u00e7a iyi tasarlanm\u0131\u015f bir y\u00f6ntem olsa da \u00e7ok say\u0131da \u00f6\u011frenciye yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6\u011frencilerin t\u00fcm\u00fc i\u00e7in i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00f6\u011frenciler, \u00f6zellikle TV programlar\u0131na \u00e7ok farkl\u0131 cevaplar vermi\u015flerdi. Baz\u0131lar\u0131 programlar\u0131 \u00e7ok sevmi\u015fti, baz\u0131lar\u0131 nefret etmi\u015fti, k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesim de programlara kar\u015f\u0131 kay\u0131ts\u0131zd\u0131. TV programlar\u0131ndan nefret edenler programlar\u0131n didaktik olmas\u0131n\u0131 ve bas\u0131l\u0131 metinlerde olanlar\u0131 tekrar edip peki\u015ftirmesini istiyorlard\u0131. \u0130lgin\u00e7tir ki TV programlar\u0131ndan nefret eden \u00f6\u011frencilerin s\u0131navlardan ald\u0131klar\u0131 notlar d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc ve bitirme s\u0131nav\u0131n\u0131 ge\u00e7emiyorlard\u0131. TV programlar\u0131n\u0131 seven \u00f6\u011frenciler, daha y\u00fcksek notlar al\u0131yorlard\u0131. Bu \u00f6\u011frenciler programlar\u0131n metinlerdeki ilkeleri nas\u0131l g\u00f6rselle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6rebiliyorlard\u0131. Programlar da \u00f6\u011frencilerin derste anlat\u0131lan konularla ilgili daha esnek veya ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnebilmelerini sa\u011fl\u0131yordu. Bu konudaki tek istisna, s\u0131n\u0131rdaki \u00f6\u011frencilerin de TV programlar\u0131n\u0131 faydal\u0131 buldu\u011fu matematik dersiydi;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">BBC yap\u0131mc\u0131lar\u0131, programlar\u0131nda konu\u015fan kafalar\u0131 veya ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00e7ok fazla kullanm\u0131yorlard\u0131. Radyo ve daha sonralar\u0131 ses kasetlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla, baz\u0131 yap\u0131mc\u0131lar ve akademisyenler metinlere ses \u00f6gesini de eklemi\u015flerdi. \u00d6rne\u011fin matematik dersi i\u00e7in bas\u0131l\u0131 materyallerde yer alan denklemler veya form\u00fcllerle ilgili anlat\u0131m yapan radyo programlar\u0131 veya ses kasetleri kullan\u0131l\u0131yordu (Khan Academy video dersleri gibi);<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00fcst d\u00fczey \u00f6\u011frenmenin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in radyo ve televizyonun kullan\u0131lmas\u0131, \u00f6\u011fretilebilecek bir beceridir. \u0130lk sene a\u00e7\u0131lan sosyal bilimler (D100) dersinde, programlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu tipik BBC belgeseli tarz\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Programlarda yay\u0131nlar\u0131 akademik metinlerle ili\u015fkilendiren kapsaml\u0131 yay\u0131n notlar\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015f olsa da \u00e7o\u011fu \u00f6\u011frenci bu programlar\u0131 takip ederken zorlan\u0131yordu. Be\u015f y\u0131l sonra ders tekrar tasarland\u0131\u011f\u0131nda, t\u00fcm programlarda sunucu olarak se\u00e7kin bir akademisyen olan Stuart Hall kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130lk birka\u00e7 program ders anlat\u0131mlar\u0131na benzemi\u015fti ancak her programda Stuart Hall giderek daha fazla say\u0131da k\u0131sa videolar kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve \u00f6\u011frencilerin bu videolar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerine yard\u0131m etmi\u015fti. Dersin sonunda, programlar hemen hemen tamamen belgesel bi\u00e7imindeydi. \u00d6\u011frenciler bu yeniden tasarlanm\u0131\u015f programlar\u0131 \u00e7ok daha olumlu de\u011ferlendirmi\u015fler ve hatta \u00f6devlerinde ve s\u0131navlarda TV programlar\u0131ndan \u00f6rnekler kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"western\">7.3.4.3 Bu bulgular neden \u00f6nemli?<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Zaman\u0131nda (ve sonras\u0131nda da y\u0131llarca) Richard Clark (1983) gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u2018uygun\u2019 \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n farkl\u0131 medyalar\u0131n kullan\u0131m\u0131 aras\u0131nda anlaml\u0131 bir farka yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir. \u00d6zellikle de s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretimi ile televizyon veya radyo ya da uydu gibi farkl\u0131 medyalar\u0131n kullan\u0131m\u0131 aras\u0131nda fark olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015flerdir. Bug\u00fcn bile, \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenmeye ili\u015fkin olarak benzer sonu\u00e7lar elde etmekteyiz (\u00f6rne\u011fin Means vd., 2010).<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ancak bunun nedeni, b\u00f6yle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in kullan\u0131lan ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemine g\u00f6re kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lan iki ko\u015fulun kullan\u0131lan medya hari\u00e7 ayn\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fidir. Tipik olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n bilimsel olarak titiz olmas\u0131 i\u00e7in s\u0131n\u0131fta ders verdiyseniz, televizyondaki dersleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131z gerekiyordu. E\u011fer bunun yerine belgesel gibi farkl\u0131 bir televizyon bi\u00e7imini kullan\u0131yorsan\u0131z, iki benzer \u015feyi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131yorsunuz demekti. E\u011fer kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya temel olarak s\u0131n\u0131f\u0131 al\u0131yorsan\u0131z, televizyonun sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm kolayl\u0131klardan -ders anlat\u0131mlar\u0131ndan daha iyi neyin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131- s\u0131yr\u0131l\u0131p \u00f6yle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131z gerekir. Do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, Clark iki ko\u015ful aras\u0131nda \u00f6\u011frenmede farkl\u0131l\u0131klar bulundu\u011funu ve bulunan farkl\u0131l\u0131klar\u0131n s\u0131n\u0131f harici ortamda farkl\u0131 bir pedagoji kullan\u0131lmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015fti.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Buradaki kritik nokta, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin \u00f6\u011frencilerin farkl\u0131 yollarla \u00f6\u011frenmesini ve farkl\u0131 \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 elde edilmesini desteklemede kullan\u0131labilecek olmas\u0131d\u0131r. Bir anlamda Clark gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar hakl\u0131yd\u0131lar: \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri \u00f6nemliyse de, farkl\u0131 ortamlar farkl\u0131 \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemlerini di\u011ferlerinden daha kolay destekleyebiliyor. Yukar\u0131da verdi\u011fimiz \u00f6rnekte, belgesel format\u0131nda bir TV program\u0131 \u00f6\u011frencilerin analiz becerileri ile kuramsal yap\u0131lar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 ve tan\u0131nmas\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeyi ama\u00e7larken, s\u0131n\u0131f ortam\u0131nda bir ders anlat\u0131m\u0131 \u00f6\u011frencilerin kuramsal yap\u0131lar\u0131 anlamalar\u0131 ve do\u011fru olarak hat\u0131rlamalar\u0131 \u00fczerine odaklanmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla televizyon program\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fta ders anlat\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan de\u011ferlendirme y\u00f6ntemleriyle de\u011ferlendirilmesi, TV program\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu potansiyel de\u011ferin adil olmayan bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fclmesine neden olmaktad\u0131r. Bu \u00f6rnek \u00fczerinden devam edersek, belki iki y\u00f6ntemi birden kullanmak daha do\u011fru olacakt\u0131r: nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmek i\u00e7in didaktik \u00f6\u011fretim ve anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 uygulamak i\u00e7in belgesel yakla\u015f\u0131m\u0131. (Bir televizyon program\u0131n\u0131n ikisini de yapabilece\u011fini ancak s\u0131n\u0131ftaki ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n yaln\u0131zca didaktik \u00f6\u011fretim yapabilece\u011fini unutmayal\u0131m.)<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Belki bundan daha da \u00f6nemlisi, birden fazla medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tek bir medyadan daha iyi oldu\u011fu fikridir. Bu, farkl\u0131 tercihlere sahip \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenmeyi daha rahat i\u00e7selle\u015ftirmelerine ve \u00f6\u011fretilecek konunun farkl\u0131 medya t\u00fcrleri kullan\u0131larak farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle \u00f6\u011fretilmesine olanak sa\u011flamaktad\u0131r. B\u00f6ylece, i\u00e7eri\u011fi kullanmada daha derin anlama veya daha \u00e7e\u015fitli becerilere ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Di\u011fer taraftan bu yakla\u015f\u0131m, maliyetleri ciddi \u015fekilde art\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">7.3.5 Bu bulgular\u0131, \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenmeye nas\u0131l uygulayabiliriz?<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerini bir araya getirebilir: metin, grafik, ses, video, animasyon, benzetim. Her medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn internet \u00fczerinde sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve avantajlar\u0131 daha iyi anlay\u0131p, bu t\u00fcrleri farkl\u0131 ancak b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir \u015fekilde kullanabilmeniz gerekiyor. B\u00f6ylece daha derin bilgi ve daha geni\u015f bir \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 ve becerileri yelpazesi geli\u015fir. Farkl\u0131 ortamlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 da \u00f6\u011frenilenleri daha ki\u015fiye \u00f6zel h\u00e2le getirme ve ki\u015fiselle\u015ftirmeye olanak tan\u0131yarak \u00f6\u011frencileri farkl\u0131 \u00f6\u011frenme tarzlar\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131yla daha iyi bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lar. Hepsinden \u00f6te, s\u0131n\u0131f e\u011fitimini KA\u00c7D gibi di\u011fer medyalara sadece ta\u015f\u0131may\u0131 b\u0131rakmam\u0131z ve tam potansiyelinden yararlan\u0131labilmesi i\u00e7in dijital \u00f6\u011frenmeyi tasarlamaya ba\u015flamam\u0131z gerekiyor.<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">7.3.6 E\u011fitim \u00fczerindeki etkileri<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in kullanabilece\u011fimiz uygun teknolojilerin se\u00e7iminde, yaln\u0131zca o teknolojinin teknik \u00f6zelliklerine, i\u00e7inde bulundu\u011fu teknoloji sistemine ve hatta e\u011fitmen olarak sa\u011flayaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u011fitsel faydalar\u0131na bakmamal\u0131y\u0131z. Bi\u00e7imleri, sembol sistemleri ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin kendilerine \u00f6zg\u00fc \u00f6zelliklerini de incelemeliyiz. Medya t\u00fcrlerinin bu kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikleri, medyan\u0131n veya teknolojinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131klar veya avantajlar olarak an\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ortam kavram\u0131 \u2018teknoloji\u2019 kavram\u0131ndan \u00e7ok daha 'esnek' ve 'zengin\u2019, yoruma daha a\u00e7\u0131k ve tan\u0131mlanmas\u0131 daha zor, ama \u2018ortam\u2019 kullan\u0131\u015fl\u0131 bir kavramd\u0131r, bu nedenle y\u00fcz y\u00fcze ileti\u015fimin bir ortam olarak d\u00e2hil edilmesini de kapsayabilir. Medya ve teknoloji aras\u0131nda ayr\u0131m yapman\u0131n bir di\u011fer nedeni de, teknolojinin tek ba\u015f\u0131na anlam\u0131n aktar\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Yeni teknolojiler geli\u015ftik\u00e7e ve medya sistemleri ile b\u00fct\u00fcnle\u015ftirildik\u00e7e, eski bi\u00e7im ve yakla\u015f\u0131mlar da yeni medyaya do\u011fru ta\u015f\u0131n\u0131r. E\u011fitim, bu anlamda bir istisna de\u011fildir. Ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kayda al\u0131nmas\u0131 veya s\u0131n\u0131flarda cevap sistemlerinin kullan\u0131lmas\u0131nda oldu\u011fu gibi yeni teknolojileri eski bi\u00e7imler i\u00e7erisine \u2018yerle\u015ftirir\u2019 ya da \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemlerini kullanarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi sanal ortamda s\u0131n\u0131f yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Gel g\u00f6r ki bir medya olarak internetin kendine has \u00f6zelliklerinden faydalanan yeni bi\u00e7imler, sembol sistemleri ve \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lar yava\u015f yava\u015f ke\u015ffedilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu e\u015fsiz \u00f6zellikleri \u015fu anda g\u00f6rmek kolay olmayabilir. Bununla birlikte e-portfolyolar, mobil \u00f6\u011frenme, animasyonlar veya benzetimler gibi a\u00e7\u0131k e\u011fitim kaynaklar\u0131 ve geni\u015f \u00e7evrim i\u00e7i sosyal gruplardaki kendi kendine \u00f6\u011frenme ve benzerleri, internetin bize sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kendine has \u00f6zellikleri yava\u015f yava\u015f geli\u015ftirdi\u011fimizi g\u00f6steren etkili \u00f6rneklerdir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Daha da \u00f6nemlisi, medya kullan\u0131rken anlam olu\u015fturmak ve yorumlamak gerekti\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, en az\u0131ndan bilgisayarlar semanti\u011fi, de\u011fer sistemlerini ve \u00f6rg\u00fctsel \u00f6zellikleri tan\u0131ma, anlama ve uygulama kapasitesine sahip olana kadar e\u011fitim s\u00fcrecinde bilgisayarlar\u0131 insanlar\u0131n yerine ge\u00e7ecek \u015fekilde kullanmak \u00e7ok ciddi bir hata olacakt\u0131r. Ancak, bir e\u011fitim ortam\u0131 olarak internetin etkinli\u011fini veya uygunlu\u011funu de\u011ferlendirirken yaln\u0131zca s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretiminin sembol sistemlerine, k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerine ve \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lar\u0131na g\u00fcvenmek de ayn\u0131 derecede ciddi bir hatad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Dolay\u0131s\u0131yla do\u011fru medya t\u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7mek istiyorsak, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin \u00f6\u011fretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerini daha iyi anlayabilmemiz gerekir. Bununla birlikte \u00f6\u011frenmeyi etkileyen farkl\u0131 ba\u011flamsal fakt\u00f6rlerin \u00e7e\u015fitlili\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, medya ve teknoloji se\u00e7imi sonsuz ve karma\u015f\u0131k bir h\u00e2l almaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu \u00e7e\u015fitlilik nedeniyle bu alanda etkin olarak karar verebilmek i\u00e7in yap\u0131lan basit algoritmalar veya karar a\u011fa\u00e7lar\u0131 pek i\u015fe yaramam\u0131\u015ft\u0131r. Yine de, internet-ba\u011f\u0131ml\u0131 bir toplumda farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin en iyi nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini tespit etmede kullan\u0131labilecek baz\u0131 k\u0131lavuz ilkeler bulunmaktad\u0131r. B\u00f6yle k\u0131lavuz ilkeleri geli\u015ftirmek i\u00e7in metin, ses, video ve bili\u015fimin kendilerine \u00f6zg\u00fc e\u011fitsel \u00f6zelliklerini ve sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 incelememiz gerekir. \u0130lerleyen k\u0131s\u0131mda bunu yapaca\u011f\u0131z.<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">Kaynak\u00e7a<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Bates, A. (1984) <em class=\"western\"><a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/title\/broadcasting-in-education-an-evaluation\/oclc\/11411151\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><u>Broadcasting in Education: An Evaluation<\/u><\/a><\/em> London: Constables<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Clark, R. (1983) <span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"https:\/\/journals.sagepub.com\/doi\/10.3102\/00346543053004445\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">Reconsidering research on learning from media<\/a><\/u><\/span>&nbsp;<em class=\"western\"><i>Review of Educational Research<\/i><\/em>, Vol. 53, No. 4<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Means, B. et al. (2009) <span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/www.ed.gov\/rschstat\/eval\/tech\/evidence-based-practices\/finalreport.pdf\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning: A Meta-Analysis and Review of Online Learning Studies<\/i><\/a><\/u><\/span><i> <\/i>Washington, DC: US Department of Education<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Schramm, W. (1972) <em class=\"western\"><a href=\"https:\/\/eric.ed.gov\/?id=ED079937\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><u>Quality in Instructional Television<\/u><\/a><\/em> Honolulu HA: University Press of Hawaii<\/span><\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">Ek Okumalar<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Medya ve teknoloji tan\u0131mlar\u0131 ve aralar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar ile ilgili daha derinlemesine inceleme yapmak istiyorsan\u0131z, a\u015fa\u011f\u0131daki kaynaklar\u0131 okuyabilirsiniz:<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Bates, T. (2012) <span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/www.tonybates.ca\/2012\/03\/10\/pedagogical-roles-for-video-in-online-learning\/\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">Pedagogical roles for video in online learning<\/a><\/u><\/span>, Online Learning and Distance Education Resources<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Bates, T. (2011) Marshall McLuhan and his relevance to teaching with technology,<u> <\/u><span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/www.tonybates.ca\/2011\/07\/20\/marshall-mcluhan-and-his-relevance-to-teaching-with-technology\/\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Online learning and distance education resources<\/i><\/a><\/u><\/span>, July 20 (for a list of McLuhan references as well as a discussion of his relevance)<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Guhlin, M. (2011) Education Experiment Ends,<span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/www.mguhlin.org\/2011\/09\/education-experiment-ends.html\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><i> Around the Corner \u2013 MGuhlin.org<\/i><\/a><\/u><\/span>, September 22<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Kozma, R. (1994) <span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/anitacrawley.net\/Resources\/Articles\/Kozma1994.pdf\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">\u2018Will Media Influence Learning? Reframing the Debate\u2019<\/a><\/u><\/span>, <em class=\"western\"><i>Educational Technology Research and Development<\/i><\/em>, Vol. 42, No. 2, pp. 7-19<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Russell, T. L. (1999) <em class=\"western\"><a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Significant-Difference-Phenomenon-Reported-Summaries\/dp\/0966893603\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">The No Significant Difference Phenomenon<\/a><\/em> Raleigh, NC: North Carolina State University, Office of Instructional Telecommunication<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Salomon, G. (1979) <em class=\"western\"><a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Interaction-Media-Cognition-Learning-Exploration\/dp\/0805815457\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">Interaction of Media, Cognition and Learning<\/a><\/em> San Francisco: Jossey Bass<\/span><\/span><\/p>\n\n<div class=\"textbox textbox--exercises\"><header class=\"textbox__header\">\n<p class=\"textbox__title\">Etkinlik 7.3 Medya m\u0131 teknoloji mi?<\/p>\n\n<\/header>\n<div class=\"textbox__content\">\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">1. Medya ve teknoloji aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 faydal\u0131 buluyor musunuz? E\u011fer buluyorsan\u0131z, a\u015fa\u011f\u0131dakileri s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z (medya veya teknoloji):<\/span><\/p>\n\n<ul>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">gazete<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">matbaa<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">televizyon program\u0131<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Netflix<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">s\u0131n\u0131f<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">KA\u00c7D<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">tart\u0131\u015fma forumu<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">2. Farkl\u0131 medya t\u00fcrleriyle temsil edildi\u011finde bilginin farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? \u00d6rne\u011fin, matematiksel bir fonksiyonu anlatan bir animasyon, ayn\u0131 fonksiyonun yaz\u0131l\u0131 veya bas\u0131l\u0131 g\u00f6steriminden daha farkl\u0131 bir \u015feyi mi temsil eder? Hangisi daha \u2018matematiksel\u2019dir: Form\u00fcl m\u00fc animasyon mu?<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">3. E\u011fitsel bir perspektiften bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, size g\u00f6re internet \u00f6zg\u00fcn ve benzersiz midir yoksa temcit pilav\u0131 gibi \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p \u00f6n\u00fcm\u00fcze mi gelmektedir?<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">4. Metin ve yaz\u0131lar\u0131n arkas\u0131nda yay\u0131nc\u0131lar, sesin arkas\u0131nda radyo istasyonlar\u0131, videonun arkas\u0131nda ise hem televizyon \u015firketleri hem de Youtube bulunmaktad\u0131r. \u0130nternetin arkas\u0131nda da benzer bir \u00f6rg\u00fct oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz yoksa internet yay\u0131nc\u0131l\u0131k, radyo veya televizyon gibi bir medya t\u00fcr\u00fc de\u011fil mi?<\/span><\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n","rendered":"<p class=\"para2\"><img decoding=\"async\" class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0084.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0084.jpg\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 7.3.1 Kitap medya m\u0131d\u0131r yoksa teknoloji midir?<\/i><\/span><\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">7.3.1. Medya ve teknoloji tan\u0131mlar\u0131<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Felsefeciler ve bilim insanlar\u0131, uzun s\u00fcredir, medya ve teknolojilerin do\u011fas\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Medya ve teknoloji aras\u0131ndaki fark asl\u0131nda olduk\u00e7a ilgi \u00e7ekicidir \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnl\u00fck dilde bu iki kelimeyi ayn\u0131 \u015feyi ifade etmek i\u00e7in kullanma e\u011filimindeyiz. \u00d6rne\u011fin, televizyon i\u00e7in hem medya hem de teknoloji kavram\u0131n\u0131 kullan\u0131yoruz. Peki internet bir teknoloji midir yoksa medya m\u0131d\u0131r? Fark eder mi?<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bu k\u0131s\u0131mda, medya ve teknoloji aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funu ve \u00f6zellikle de bunlar\u0131 ne zaman ve nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131m\u0131za dair bir k\u0131lavuza ihtiyac\u0131m\u0131z varsa medya ve teknolojinin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini tart\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Bu ba\u011flamda \u00f6ncelikle \u015funu s\u00f6ylemek gerekir: Ham teknolojiye \u00e7ok fazla odaklan\u0131p, teknolojiyi kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fisel, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel durumlara (\u00f6zellikle de e\u011fitim alan\u0131nda) fazla dikkat etmemek olduk\u00e7a tehlikelidir. \u2018X \u2018Medya\u2019 ve \u2018teknoloji\u2019 terimleri, teknolojinin e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimde kullan\u0131lmas\u0131 konusundaki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015fler i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fcze farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemler s\u00fcrer.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">7.3.2 Teknoloji<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Teknolojinin bir\u00e7ok tan\u0131m\u0131 vard\u0131r. (Bununla ilgili olarak en kolay\u0131ndan Wikipedia \u2019ye bakabilirsiniz). Esasen teknolojiye dair tan\u0131mlar, teknolojinin bir ara\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kavramlardan teknoloji kullanan sistemlere kadar geni\u015f bir yelpazede kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla;<\/span><\/p>\n<ul>\n<li>\u2018<em class=\"western\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><i>Teknoloji, ger\u00e7ek ya\u015famda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in kullan\u0131labilen ara\u00e7lar ve makinelerdir<\/i><\/span><\/em><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u2019 basit bir teknoloji tan\u0131m\u0131yken;<\/span><\/li>\n<li><em class=\"western\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><i>&#8216;\u0130stenen \u00fcr\u00fcnleri imal etmek, sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek, ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak veya istekleri yerine getirmek amac\u0131yla kaynaklar\u0131n nas\u0131l bir araya getirilece\u011fine ili\u015fkin olarak insanl\u0131\u011f\u0131n sahip oldu\u011fu mevcut bilgi d\u00fczeyidir<\/i><\/span><\/em><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u2019 karma\u015f\u0131k ve g\u00f6steri\u015fli bir tan\u0131md\u0131r, ki bu tan\u0131mda, hak edilmemi\u015f bir kendini be\u011fenmi\u015flik sezerim; nitekim \u00f6rne\u011fin, teknoloji istekleri yerine getirmenin veya tatmin etmenin tam da tersini yapar \u00e7\u00fcnk\u00fc\u2026..<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">E\u011fitim teknolojisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, teknolojinin daha geni\u015f bir tan\u0131m\u0131n\u0131 ele almal\u0131y\u0131z. \u0130nternet teknolojisi, yaln\u0131zca bir araya getirilen bir grup ara\u00e7tan \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r; bilgisayarlar\u0131n, telekom\u00fcnikasyonun, yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n ve kurallar\u0131n ya da protokollerin bir araya getirildi\u011fi bir sistemdir. Bununla birlikte \u2018<em class=\"western\"><i>insanl\u0131\u011f\u0131n sahip oldu\u011fu mevcut bilgi d\u00fczeyi<\/i><\/em>\u2019 tan\u0131m\u0131ndan da ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemek isterim. Bir tan\u0131m ya\u015fam\u0131n farkl\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 kapsamaya ba\u015fl\u0131yorsa, o derece hantal, uygulanmas\u0131 zor ve belirsiz h\u00e2le geldi\u011fine inan\u0131yorum.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">E\u011fitimde teknolojiyi, \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme s\u00fcre\u00e7lerini desteklemede kullan\u0131lan ara\u00e7lar veya nesneler olarak d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimindeyim. Dolay\u0131s\u0131yla bilgisayarlar, \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemleri gibi yaz\u0131l\u0131mlar veya iletim ya da ileti\u015fim a\u011flar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc birer teknolojidir. Bas\u0131l\u0131 kitap bir teknolojidir. Teknolojide ara\u00e7lar, genellikle, bir teknoloji sistemi olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na izin veren teknik ba\u011flant\u0131larla birle\u015fir (telefon a\u011f\u0131 veya internet gibi).<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ancak benim fikrim, teknolojinin veya hatta teknolojik sistemlerin kendi ba\u015flar\u0131na anlam ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bir \u015fey yapmalar\u0131na dair bir komut verilene kadar devreye sokulana kadar veya bir insan teknolojiyle etkile\u015fime ge\u00e7ene kadar \u00f6ylece, hareketsiz dururlar. \u0130\u015fte tam bu noktada, medyaya giri\u015f yapaca\u011f\u0131z.<\/span><\/p>\n<p class=\"para2\"><img decoding=\"async\" class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0085.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0085.jpg\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 7.3.2 Orada \u00f6yle durma, bir \u015feyler YAP! G\u00f6rsel: \u00a9 Alex Dawson, Flickr, 2006<\/i><\/span><\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">7.3.3 Medya<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u0130ngilizce medium kelimesinin \u00e7o\u011fulu olan media (medya) da \u00e7ok say\u0131da tan\u0131m\u0131 olan ba\u015fka bir kelimedir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bu tan\u0131mlar\u0131n her ikisi de, teknolojinin tan\u0131mlar\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Bu tan\u0131mlar\u0131n her ikisi de, teknolojinin tan\u0131mlar\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. \u0130ngilizce\u2019de `medium\u2019 kelimesi Latin k\u00f6kenlidir ve ortada olmak (medyan veya ortanca) ya da arac\u0131 olan veya yorumlayan anlam\u0131na gelmektedir. `Medium\u2019 kelimesinin \u00e7o\u011fulu olan `media\u2019 (medya) ise i\u00e7erik ve\/veya ileti\u015fim yaratmaya dair aktif bir eyleme ya da ileti\u015fimi alan ve anlayan ki\u015fiye ve medium\u2019u ta\u015f\u0131yan teknolojilere i\u015faret eder.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u0130ngilizce medium kelimesinin \u00e7o\u011fulu olan media (medya) da \u00e7ok say\u0131da tan\u0131m\u0131 olan ba\u015fka bir kelimedir<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">7.3.3.1 Duyulara ve \u2018anlam\u2019a ba\u011flant\u0131l\u0131 medya.<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Medyay\u0131 yorumlamak i\u00e7in ses ve g\u00f6r\u00fc\u015f gibi duyular\u0131m\u0131z\u0131 kullan\u0131r\u0131z. Bu ba\u011flamda metni, grafikleri, ses ve videoyu anlam ta\u015f\u0131yan fikirlere ve imgelere arac\u0131l\u0131k eden medya \u2018kanallar\u0131\u2019ndan bahsedebiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla bu anlamda medyayla her etkile\u015fimimiz, ger\u00e7ekli\u011fin bir yorumudur ve genellikle insanlar taraf\u0131ndan bir m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131n\u0131 gerektirir: metin i\u00e7in yazmak, grafikler i\u00e7in \u00e7izmek veya tasarlamak, konu\u015fmak, ses veya video i\u00e7in senaryola\u015ft\u0131rmak ya da kaydetmek gerekti\u011fi gibi. Medyada iki t\u00fcr m\u00fcdahale oldu\u011funa dikkat etmemiz gerekir: enformasyonu yap\u0131land\u0131ran \u2018yarat\u0131c\u0131\u2019 ve onu yorumlamak zorunda olan \u2018al\u0131c\u0131\u2019.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Medya, elbette ki teknolojiye ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r ancak teknoloji medyan\u0131n \u00f6gelerinden yaln\u0131zca biridir. Yani interneti sadece bir teknolojik sistem olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fimiz gibi anlam ve bilgi iletmeye yarayan e\u015fsiz bi\u00e7imler ve sembol sistemleri i\u00e7eren bir medya olarak da de\u011ferlendirebiliriz. Bu bi\u00e7imler, sembol sistemleri ve e\u015fsiz \u00f6zellikler (\u00f6rne\u011fin Twitter\u2019daki 280 harf s\u0131n\u0131rlamas\u0131 gibi) \u00f6zel olarak olu\u015fturulur ve hem yarat\u0131c\u0131lar hem de u\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan do\u011fru \u015fekilde yorumlanmalar\u0131 gerekir. Yine unutmamam\u0131z gerekir ki \u00f6zellikle de internet i\u00e7in konu\u015fmak gerekirse, insanlar bilgiyi hem yaratan hem de yorumlayan olabilirler.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bu kapsamda, bilgi i\u015fleme (computing) de bir medya olarak de\u011ferlendirilebilir. Burada bilgisayar yerine bilgi i\u015fleme terimini kullanmam\u0131n nedeni, bilgi i\u015fleme bilgisayarlar\u0131 kullan\u0131yor olmas\u0131na ra\u011fmen bu kavram i\u00e7inde bir t\u00fcr m\u00fcdahale, yap\u0131land\u0131rma ve yorumlama bulunmaktad\u0131r. Bir medya olarak bili\u015fim i\u00e7inde animasyonlar, \u00e7evrim i\u00e7i sosyal a\u011flar, arama motoru kullanma veya benzetim tasarlama ve kullanma yer alacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Google\u2019\u0131n \u00f6ncelikli teknolojisi arama motoru olsa da arama parametrelerini belirleyecek bir u\u00e7 kullan\u0131c\u0131, bir i\u00e7erik ve i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 ile aramaya yard\u0131mc\u0131 olacak bilgisayar algoritma teknolojilerine ihtiya\u00e7 duydu\u011fu i\u00e7in Google\u2019\u0131 bir medya olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131r\u0131m. Yani anlam\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, iletilmesi ve yorumlanmas\u0131n\u0131n, bir teknolojiyi medyaya \u00e7eviren etkenler oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bilgiyi temsil etmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan, alt sistemlerin bulundu\u011fu e\u011fitim ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki medyay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek yararl\u0131 olacakt\u0131r (yaln\u0131zca baz\u0131 \u00f6rnekler verilmi\u015ftir):<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Metin: <\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">ders kitaplar\u0131, romanlar, \u015fiirler<\/span><\/li>\n<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">G\u00f6rsel: <\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">grafikler, foto\u011fraflar, \u00e7izimler, posterler, duvar yaz\u0131lar\u0131<\/span><\/li>\n<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ses: <\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">sesler, konu\u015fmalar podcastler, radyo programlar\u0131<\/span><\/li>\n<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Video ve film:<\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"> televizyon programlar\u0131, filmler,YouTube videolar\u0131, \u2018konu\u015fan kafalar\u2019<\/span><\/li>\n<li><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7oklu ve Sosyal Ortamlar: <\/span><\/b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">animasyonlar, benzetimler, \u00e7evrim i\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131, sanal d\u00fcnyalar<\/span><b><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">.<\/span><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Bundan ba\u015fka, bu alt sistemler i\u00e7inde kendine \u00f6zg\u00fc sembol sistemlerinin kullan\u0131m\u0131yla ileti\u015fimi etkilemek olas\u0131d\u0131r. Romanlardaki olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc ve karakterlerin kullan\u0131m\u0131, foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131ktaki kompozisyon, seste efekt yaratmak i\u00e7in kullan\u0131lan ses mod\u00fclasyonu, film ve televizyonda kesme ve montaj ve bili\u015fimde kullan\u0131c\u0131 aray\u00fczlerinin veya web sayfalar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 buna birka\u00e7 \u00f6rnektir. Bu farkl\u0131 sembol sistemleri ile anlam yorumlama veya anlamland\u0131rma ile ilgili yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar kendi ba\u015f\u0131na bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131na d\u00e2hildir ve bu \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131na semiyotik (g\u00f6stergebilim) ad\u0131 verilir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">E\u011fitimde s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretimini bir medya olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bu medyada, tahta ve tebe\u015fir ya da bir projeksiyon cihaz\u0131 ve Powerpoint sunumu gibi teknoloji ve ara\u00e7lar kullan\u0131l\u0131r; ancak s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretiminin as\u0131l kritik bile\u015feni, e\u011fitmenin belli bir zamanda ve mek\u00e2nda, ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak s\u00fcrece d\u00e2hil olmas\u0131 ve \u00f6\u011frencilerle kurdu\u011fu etkile\u015fimdir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011fretimi de ana teknoloji olarak bilgisayarlar\u0131n, internetin (ileti\u015fim a\u011f\u0131 anlam\u0131nda) ve bir \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sisteminin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ancak \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenmenin vazge\u00e7ilmez bile\u015feninin kendine \u00f6zg\u00fc ba\u011flam\u0131 i\u00e7inde e\u011fitmenler, \u00f6\u011frenciler ve \u00e7evrim i\u00e7i kaynaklar aras\u0131ndaki ileti\u015fim oldu\u011fu farkl\u0131 bir medya olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">E\u011fitsel a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, medyan\u0131n, bilginin aktar\u0131m\u0131na ili\u015fkin olarak n\u00f6tr veya \u2018tarafs\u0131z\u2019 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak son derece \u00f6nemlidir. Medya, anlam\u0131n yorumlanmas\u0131n\u0131, anlamland\u0131rmay\u0131 veya anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 etkilemek i\u00e7in (iyi veya k\u00f6t\u00fc y\u00f6nde) tasarlanabilir veya kullan\u0131labilir. Dolay\u0131s\u0131yla dijital \u00e7a\u011fda \u00f6\u011fretim yapabilmek i\u00e7in medyan\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair biraz bilgi sahibi olmam\u0131z gerekir. \u00d6zellikle de, medyay\u0131 (teknolojiyi de\u011fil) \u00f6\u011frenmeyi kolayla\u015ft\u0131rmada en iyi \u015fekilde nas\u0131l tasarlayabilece\u011fimizi ve uygulayabilece\u011fimizi bilmemiz gerekmektedir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Zaman ge\u00e7tik\u00e7e, medya daha da karma\u015f\u0131k h\u00e2le gelmi\u015ftir. `Yeni\u2019 medyan\u0131n (televizyon gibi), daha `eski\u2019 medyan\u0131n (ses gibi) baz\u0131 bile\u015fenlerini al\u0131p ba\u015fka bir medyayla (video gibi) birle\u015ftirmesi buna g\u00fczel bir \u00f6rnektir. Dijital medya ve internet, metin, ses ve video gibi \u00f6nceden kullan\u0131lan medyay\u0131 bir araya getirmekte ve animasyon, benzetim ve etkile\u015fim gibi yeni medya bile\u015fenleriyle birle\u015ftirerek kullanmaktad\u0131r. Dijital medya bu bile\u015fenlerin \u00e7o\u011funu birle\u015ftirdi\u011finde, \u2018zengin medya\u2019 h\u00e2lini almaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla internetin ba\u015fl\u0131ca avantajlar\u0131ndan biri, anlat\u0131msal metin, grafik, ses, video ve bili\u015fim medyalar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsamas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">7.3.3.2 \u00d6rg\u00fct olarak medya<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Medyan\u0131n daha geni\u015f olan ikinci anlam\u0131; film ve sinema, televizyon, yay\u0131nc\u0131l\u0131k ve internet gibi teknolojiler etraf\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f end\u00fcstri veya be\u015feri faaliyet alanlar\u0131 olarak bilinir. Bu farkl\u0131 medya i\u00e7inde, bilginin temsil edildi\u011fi, d\u00fczenlendi\u011fi ve iletildi\u011fi farkl\u0131 yol ve y\u00f6ntemler bulunur.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">S\u00f6z gelimi televizyonda haber programlar\u0131, belgeseller, yar\u0131\u015fma programlar\u0131 veya spor programlar\u0131 gibi farkl\u0131 bi\u00e7imler varken, yay\u0131nc\u0131l\u0131kta romanlar, gazeteler, \u00e7izgi romanlar, biyografiler, vb. bulunmaktad\u0131r. Zaman zaman bu bi\u00e7imler birbirleriyle \u00e7ak\u0131\u015fsalar da bir medyay\u0131 di\u011ferinden ay\u0131ran birtak\u0131m sembol sistemleri vard\u0131r. \u00d6rnek verecek olursak, di\u011fer medyadan \u00e7ok farkl\u0131 olarak sinemada kesme, karartma, yak\u0131n plan \u00e7ekim vb. teknikler kullan\u0131lmaktad\u0131r. Medyan\u0131n sahip oldu\u011fu t\u00fcm bu kendine has \u00f6zellikler, kendi gelene\u011fini beraberinde getirir ve anlam\u0131n al\u0131n\u0131p yorumlanmas\u0131na yard\u0131m eder veya yorumlama \u015feklini de\u011fi\u015ftirir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Son olarak medya \u00f6rg\u00fctlerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flam i\u00e7inde bulundu\u011funu belirtmek gerekir. \u00d6rne\u011fin Schramm (1972), e\u011fitimcilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yay\u0131nc\u0131lar\u0131n \u2018kalite\u2019yi de\u011ferlendirmede farkl\u0131 profesyonel \u00f6l\u00e7\u00fctlere ve y\u00f6ntemlere sahip olduklar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. Bu durum, A\u00e7\u0131k \u00dcniversite i\u00e7in BBC programlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fim y\u0131llarda olduk\u00e7a ilgin\u00e7 deneyimler edinmeme neden olmu\u015ftu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu profesyonel \u2018ayr\u0131m\u2019\u0131, teknolojinin \u00f6\u011fretimde kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin de\u011ferler ve inan\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bilgisayar bilimciler ve e\u011fitimciler aras\u0131nda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. En basit h\u00e2liyle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, her \u015fey `kontrol\u2019de bitmektedir: Teknolojinin \u00f6\u011fretim ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131 kimin sorumlulu\u011fundad\u0131r? Bir KA\u00c7D\u2019nin tasar\u0131m\u0131 veya animasyon kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131 kim vermelidir?<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">7.3.4 Medyan\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131klar<\/h2>\n<p class=\"para2\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0086.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0086.jpg\" width=\"552\" height=\"476\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 7.3.3 Grafikler, yaz\u0131l\u0131 metinlerde veya form\u00fcllerde verilen kavramlar\u0131 farkl\u0131 bir \u015fekilde resmeder. Ayn\u0131 \u015feyi farkl\u0131 \u015fekillerde anlamak, bizi derin \u00f6\u011frenmeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<br \/>\nG\u00f6rsel: \u00a9 A\u00e7\u0131k \u00dcniversite 2013<\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Farkl\u0131 medyalar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 kolayl\u0131klar veya farkl\u0131 e\u011fitsel etkileri olacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u00f6\u011fretimi farkl\u0131 bir ortama ayn\u0131 \u015fekilde aktar\u0131rsan\u0131z, o ortam\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zelliklerini kullanamazs\u0131n\u0131z. Ba\u015fka bir deyi\u015fle \u00f6\u011fretimi ortama ve yeni medyaya uyarlayarak daha farkl\u0131 ve s\u0131kl\u0131kla da daha ba\u015far\u0131l\u0131 olabilirsiniz. B\u00f6ylece \u00f6\u011frenciler daha derin ve daha etkili bir \u015fekilde \u00f6\u011freneceklerdir. E\u011fitsel medya alan\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemden bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayal\u0131m.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">7.3.4.1 Ki\u015fisel bir hik\u00e2ye<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">1969 senesinde, \u0130ngiltere A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019sine ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi olarak atanm\u0131\u015ft\u0131m. \u00dcniversitenin kurulu\u015funa ili\u015fkin kraliyet imtiyaznamesinin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 y\u0131ld\u0131. \u00dcniversitede g\u00f6revlendirilen 20. ki\u015fiydim. Benim g\u00f6revim, BBC ile birlikte kredisiz d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli uzaktan e\u011fitim programlar\u0131 veren Ulusal Yay\u0131mc\u0131l\u0131k Koleji (National Extension College) taraf\u0131ndan sunulan pilot programlar \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma yapmakt\u0131. NEC, bas\u0131l\u0131 materyaller ile radyo ve TV yay\u0131nlar\u0131n\u0131n bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fan ve a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman A\u00e7\u0131k \u00dcniversite taraf\u0131ndan sunulacak olan b\u00fct\u00fcnle\u015fik \u00e7oklu ortam ders t\u00fcrlerini modelliyordu.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7al\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131mla birlikte NEC\u2019ten ders alan \u00f6\u011frencilere her hafta postayla anket g\u00f6nderiyorduk. \u00d6nceden kodlanm\u0131\u015f cevaplar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra a\u00e7\u0131k u\u00e7lu sorular\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 ankette, \u00f6\u011frencilere derslerin bas\u0131l\u0131 ve yay\u0131nlanan bile\u015fenlerine y\u00f6nelik sorular soruluyordu. \u00d6nceden kodlanm\u0131\u015f cevaplar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra a\u00e7\u0131k u\u00e7lu sorular\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 ankette, \u00f6\u011frencilere derslerin bas\u0131l\u0131 ve yay\u0131nlanan bile\u015fenlerine y\u00f6nelik sorular soruluyordu.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7oklu ortam uzaktan e\u011fitim derslerini tasarlarken nelerin \u00e7al\u0131\u015f\u0131p nelerin \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulma gayretindeydik. Anketleri analiz etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, \u00f6zellikle de radyo ve televizyon yay\u0131nlar\u0131yla ilgili olarak a\u00e7\u0131k u\u00e7lu sorulara verilen cevaplar beni hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Dersin bas\u0131l\u0131 bile\u015fenlerine verilen cevaplar \u2018serinkanl\u0131\u2019, ak\u0131lc\u0131, sakin, ele\u015ftirel ve yap\u0131c\u0131 iken, radyo ve TV yay\u0131nlar\u0131na verilen cevaplar \u2018co\u015fkulu\u2019, duygusal, fazlas\u0131yla destekleyici veya fazlas\u0131yla ele\u015ftirel hatta d\u00fc\u015fmanca ve nadiren de yap\u0131c\u0131yd\u0131. Anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015feyler oluyordu.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">7.3.4.2 Ara\u015ft\u0131rma bulgular\u0131: medyan\u0131n fark\u0131<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin \u00f6\u011frencileri farkl\u0131 y\u00f6nde etkiledi\u011fini hemen fark etmi\u015ftik ancak medyan\u0131n ne anlamda ve neden farkl\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffetmemiz \u00e7ok daha fazla zaman alm\u0131\u015ft\u0131. A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019nin G\u00f6rsel-\u0130\u015fitsel Medya Ara\u015ft\u0131rma Grubu olarak ke\u015ffetti\u011fimiz bulgulardan baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yleydi (Bates, 1984):<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">her biri program yapt\u0131klar\u0131 alanda diplomaya sahip olan BBC yap\u0131mc\u0131lar\u0131, bilgi konusunda birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 akademisyenlerden farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. \u00d6zellikle de, konu alan\u0131yla ilgili daha g\u00f6rsel ve daha somut d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimindeydiler. Dolay\u0131s\u0131yla ders kitaplar\u0131ndaki kavramlar\u0131n veya ilkelerin somut \u00f6rneklerini, ilkelerin uygulanmas\u0131n\u0131 veya akademik kavramlar\u0131n ger\u00e7ek d\u00fcnyada nas\u0131l i\u015fledi\u011fini g\u00f6steren programlar yapt\u0131lar. Akademik \u00f6\u011frenme, soyutlama ve \u00fcst d\u00fczey d\u00fc\u015f\u00fcnme d\u00fczeyleri ile ilgilidir. Bununla birlikte soyut kavramlar, somut veya g\u00f6rg\u00fcl deneyimlerle ili\u015fkilendirildi\u011finde daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r. Bunun bir nedeni de, soyut kavramlar\u0131n s\u0131kl\u0131kla bu deneyimler sonucunda elde edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Televizyon programlar\u0131, \u00f6\u011frenenlerin soyut ve somut kavramlar aras\u0131nda bir ileri bir geri gidip gelmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu olduk\u00e7a iyi tasarlanm\u0131\u015f bir y\u00f6ntem olsa da \u00e7ok say\u0131da \u00f6\u011frenciye yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6\u011frencilerin t\u00fcm\u00fc i\u00e7in i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00f6\u011frenciler, \u00f6zellikle TV programlar\u0131na \u00e7ok farkl\u0131 cevaplar vermi\u015flerdi. Baz\u0131lar\u0131 programlar\u0131 \u00e7ok sevmi\u015fti, baz\u0131lar\u0131 nefret etmi\u015fti, k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesim de programlara kar\u015f\u0131 kay\u0131ts\u0131zd\u0131. TV programlar\u0131ndan nefret edenler programlar\u0131n didaktik olmas\u0131n\u0131 ve bas\u0131l\u0131 metinlerde olanlar\u0131 tekrar edip peki\u015ftirmesini istiyorlard\u0131. \u0130lgin\u00e7tir ki TV programlar\u0131ndan nefret eden \u00f6\u011frencilerin s\u0131navlardan ald\u0131klar\u0131 notlar d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc ve bitirme s\u0131nav\u0131n\u0131 ge\u00e7emiyorlard\u0131. TV programlar\u0131n\u0131 seven \u00f6\u011frenciler, daha y\u00fcksek notlar al\u0131yorlard\u0131. Bu \u00f6\u011frenciler programlar\u0131n metinlerdeki ilkeleri nas\u0131l g\u00f6rselle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6rebiliyorlard\u0131. Programlar da \u00f6\u011frencilerin derste anlat\u0131lan konularla ilgili daha esnek veya ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnebilmelerini sa\u011fl\u0131yordu. Bu konudaki tek istisna, s\u0131n\u0131rdaki \u00f6\u011frencilerin de TV programlar\u0131n\u0131 faydal\u0131 buldu\u011fu matematik dersiydi;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">BBC yap\u0131mc\u0131lar\u0131, programlar\u0131nda konu\u015fan kafalar\u0131 veya ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00e7ok fazla kullanm\u0131yorlard\u0131. Radyo ve daha sonralar\u0131 ses kasetlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla, baz\u0131 yap\u0131mc\u0131lar ve akademisyenler metinlere ses \u00f6gesini de eklemi\u015flerdi. \u00d6rne\u011fin matematik dersi i\u00e7in bas\u0131l\u0131 materyallerde yer alan denklemler veya form\u00fcllerle ilgili anlat\u0131m yapan radyo programlar\u0131 veya ses kasetleri kullan\u0131l\u0131yordu (Khan Academy video dersleri gibi);<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00fcst d\u00fczey \u00f6\u011frenmenin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in radyo ve televizyonun kullan\u0131lmas\u0131, \u00f6\u011fretilebilecek bir beceridir. \u0130lk sene a\u00e7\u0131lan sosyal bilimler (D100) dersinde, programlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu tipik BBC belgeseli tarz\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Programlarda yay\u0131nlar\u0131 akademik metinlerle ili\u015fkilendiren kapsaml\u0131 yay\u0131n notlar\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015f olsa da \u00e7o\u011fu \u00f6\u011frenci bu programlar\u0131 takip ederken zorlan\u0131yordu. Be\u015f y\u0131l sonra ders tekrar tasarland\u0131\u011f\u0131nda, t\u00fcm programlarda sunucu olarak se\u00e7kin bir akademisyen olan Stuart Hall kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130lk birka\u00e7 program ders anlat\u0131mlar\u0131na benzemi\u015fti ancak her programda Stuart Hall giderek daha fazla say\u0131da k\u0131sa videolar kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve \u00f6\u011frencilerin bu videolar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerine yard\u0131m etmi\u015fti. Dersin sonunda, programlar hemen hemen tamamen belgesel bi\u00e7imindeydi. \u00d6\u011frenciler bu yeniden tasarlanm\u0131\u015f programlar\u0131 \u00e7ok daha olumlu de\u011ferlendirmi\u015fler ve hatta \u00f6devlerinde ve s\u0131navlarda TV programlar\u0131ndan \u00f6rnekler kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"western\">7.3.4.3 Bu bulgular neden \u00f6nemli?<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Zaman\u0131nda (ve sonras\u0131nda da y\u0131llarca) Richard Clark (1983) gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u2018uygun\u2019 \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n farkl\u0131 medyalar\u0131n kullan\u0131m\u0131 aras\u0131nda anlaml\u0131 bir farka yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir. \u00d6zellikle de s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretimi ile televizyon veya radyo ya da uydu gibi farkl\u0131 medyalar\u0131n kullan\u0131m\u0131 aras\u0131nda fark olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015flerdir. Bug\u00fcn bile, \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenmeye ili\u015fkin olarak benzer sonu\u00e7lar elde etmekteyiz (\u00f6rne\u011fin Means vd., 2010).<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ancak bunun nedeni, b\u00f6yle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in kullan\u0131lan ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemine g\u00f6re kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lan iki ko\u015fulun kullan\u0131lan medya hari\u00e7 ayn\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fidir. Tipik olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n bilimsel olarak titiz olmas\u0131 i\u00e7in s\u0131n\u0131fta ders verdiyseniz, televizyondaki dersleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131z gerekiyordu. E\u011fer bunun yerine belgesel gibi farkl\u0131 bir televizyon bi\u00e7imini kullan\u0131yorsan\u0131z, iki benzer \u015feyi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131yorsunuz demekti. E\u011fer kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya temel olarak s\u0131n\u0131f\u0131 al\u0131yorsan\u0131z, televizyonun sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm kolayl\u0131klardan -ders anlat\u0131mlar\u0131ndan daha iyi neyin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131- s\u0131yr\u0131l\u0131p \u00f6yle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131z gerekir. Do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, Clark iki ko\u015ful aras\u0131nda \u00f6\u011frenmede farkl\u0131l\u0131klar bulundu\u011funu ve bulunan farkl\u0131l\u0131klar\u0131n s\u0131n\u0131f harici ortamda farkl\u0131 bir pedagoji kullan\u0131lmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015fti.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Buradaki kritik nokta, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin \u00f6\u011frencilerin farkl\u0131 yollarla \u00f6\u011frenmesini ve farkl\u0131 \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 elde edilmesini desteklemede kullan\u0131labilecek olmas\u0131d\u0131r. Bir anlamda Clark gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar hakl\u0131yd\u0131lar: \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri \u00f6nemliyse de, farkl\u0131 ortamlar farkl\u0131 \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemlerini di\u011ferlerinden daha kolay destekleyebiliyor. Yukar\u0131da verdi\u011fimiz \u00f6rnekte, belgesel format\u0131nda bir TV program\u0131 \u00f6\u011frencilerin analiz becerileri ile kuramsal yap\u0131lar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 ve tan\u0131nmas\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeyi ama\u00e7larken, s\u0131n\u0131f ortam\u0131nda bir ders anlat\u0131m\u0131 \u00f6\u011frencilerin kuramsal yap\u0131lar\u0131 anlamalar\u0131 ve do\u011fru olarak hat\u0131rlamalar\u0131 \u00fczerine odaklanmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla televizyon program\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fta ders anlat\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan de\u011ferlendirme y\u00f6ntemleriyle de\u011ferlendirilmesi, TV program\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu potansiyel de\u011ferin adil olmayan bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fclmesine neden olmaktad\u0131r. Bu \u00f6rnek \u00fczerinden devam edersek, belki iki y\u00f6ntemi birden kullanmak daha do\u011fru olacakt\u0131r: nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmek i\u00e7in didaktik \u00f6\u011fretim ve anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 uygulamak i\u00e7in belgesel yakla\u015f\u0131m\u0131. (Bir televizyon program\u0131n\u0131n ikisini de yapabilece\u011fini ancak s\u0131n\u0131ftaki ders anlat\u0131m\u0131n\u0131n yaln\u0131zca didaktik \u00f6\u011fretim yapabilece\u011fini unutmayal\u0131m.)<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Belki bundan daha da \u00f6nemlisi, birden fazla medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tek bir medyadan daha iyi oldu\u011fu fikridir. Bu, farkl\u0131 tercihlere sahip \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenmeyi daha rahat i\u00e7selle\u015ftirmelerine ve \u00f6\u011fretilecek konunun farkl\u0131 medya t\u00fcrleri kullan\u0131larak farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle \u00f6\u011fretilmesine olanak sa\u011flamaktad\u0131r. B\u00f6ylece, i\u00e7eri\u011fi kullanmada daha derin anlama veya daha \u00e7e\u015fitli becerilere ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Di\u011fer taraftan bu yakla\u015f\u0131m, maliyetleri ciddi \u015fekilde art\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">7.3.5 Bu bulgular\u0131, \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenmeye nas\u0131l uygulayabiliriz?<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerini bir araya getirebilir: metin, grafik, ses, video, animasyon, benzetim. Her medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn internet \u00fczerinde sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 ve avantajlar\u0131 daha iyi anlay\u0131p, bu t\u00fcrleri farkl\u0131 ancak b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir \u015fekilde kullanabilmeniz gerekiyor. B\u00f6ylece daha derin bilgi ve daha geni\u015f bir \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 ve becerileri yelpazesi geli\u015fir. Farkl\u0131 ortamlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 da \u00f6\u011frenilenleri daha ki\u015fiye \u00f6zel h\u00e2le getirme ve ki\u015fiselle\u015ftirmeye olanak tan\u0131yarak \u00f6\u011frencileri farkl\u0131 \u00f6\u011frenme tarzlar\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131yla daha iyi bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lar. Hepsinden \u00f6te, s\u0131n\u0131f e\u011fitimini KA\u00c7D gibi di\u011fer medyalara sadece ta\u015f\u0131may\u0131 b\u0131rakmam\u0131z ve tam potansiyelinden yararlan\u0131labilmesi i\u00e7in dijital \u00f6\u011frenmeyi tasarlamaya ba\u015flamam\u0131z gerekiyor.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">7.3.6 E\u011fitim \u00fczerindeki etkileri<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in kullanabilece\u011fimiz uygun teknolojilerin se\u00e7iminde, yaln\u0131zca o teknolojinin teknik \u00f6zelliklerine, i\u00e7inde bulundu\u011fu teknoloji sistemine ve hatta e\u011fitmen olarak sa\u011flayaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u011fitsel faydalar\u0131na bakmamal\u0131y\u0131z. Bi\u00e7imleri, sembol sistemleri ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin kendilerine \u00f6zg\u00fc \u00f6zelliklerini de incelemeliyiz. Medya t\u00fcrlerinin bu kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikleri, medyan\u0131n veya teknolojinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131klar veya avantajlar olarak an\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ortam kavram\u0131 \u2018teknoloji\u2019 kavram\u0131ndan \u00e7ok daha &#8216;esnek&#8217; ve &#8216;zengin\u2019, yoruma daha a\u00e7\u0131k ve tan\u0131mlanmas\u0131 daha zor, ama \u2018ortam\u2019 kullan\u0131\u015fl\u0131 bir kavramd\u0131r, bu nedenle y\u00fcz y\u00fcze ileti\u015fimin bir ortam olarak d\u00e2hil edilmesini de kapsayabilir. Medya ve teknoloji aras\u0131nda ayr\u0131m yapman\u0131n bir di\u011fer nedeni de, teknolojinin tek ba\u015f\u0131na anlam\u0131n aktar\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Yeni teknolojiler geli\u015ftik\u00e7e ve medya sistemleri ile b\u00fct\u00fcnle\u015ftirildik\u00e7e, eski bi\u00e7im ve yakla\u015f\u0131mlar da yeni medyaya do\u011fru ta\u015f\u0131n\u0131r. E\u011fitim, bu anlamda bir istisna de\u011fildir. Ders anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n kayda al\u0131nmas\u0131 veya s\u0131n\u0131flarda cevap sistemlerinin kullan\u0131lmas\u0131nda oldu\u011fu gibi yeni teknolojileri eski bi\u00e7imler i\u00e7erisine \u2018yerle\u015ftirir\u2019 ya da \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemlerini kullanarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi sanal ortamda s\u0131n\u0131f yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Gel g\u00f6r ki bir medya olarak internetin kendine has \u00f6zelliklerinden faydalanan yeni bi\u00e7imler, sembol sistemleri ve \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lar yava\u015f yava\u015f ke\u015ffedilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu e\u015fsiz \u00f6zellikleri \u015fu anda g\u00f6rmek kolay olmayabilir. Bununla birlikte e-portfolyolar, mobil \u00f6\u011frenme, animasyonlar veya benzetimler gibi a\u00e7\u0131k e\u011fitim kaynaklar\u0131 ve geni\u015f \u00e7evrim i\u00e7i sosyal gruplardaki kendi kendine \u00f6\u011frenme ve benzerleri, internetin bize sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kendine has \u00f6zellikleri yava\u015f yava\u015f geli\u015ftirdi\u011fimizi g\u00f6steren etkili \u00f6rneklerdir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Daha da \u00f6nemlisi, medya kullan\u0131rken anlam olu\u015fturmak ve yorumlamak gerekti\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, en az\u0131ndan bilgisayarlar semanti\u011fi, de\u011fer sistemlerini ve \u00f6rg\u00fctsel \u00f6zellikleri tan\u0131ma, anlama ve uygulama kapasitesine sahip olana kadar e\u011fitim s\u00fcrecinde bilgisayarlar\u0131 insanlar\u0131n yerine ge\u00e7ecek \u015fekilde kullanmak \u00e7ok ciddi bir hata olacakt\u0131r. Ancak, bir e\u011fitim ortam\u0131 olarak internetin etkinli\u011fini veya uygunlu\u011funu de\u011ferlendirirken yaln\u0131zca s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretiminin sembol sistemlerine, k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerine ve \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lar\u0131na g\u00fcvenmek de ayn\u0131 derecede ciddi bir hatad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Dolay\u0131s\u0131yla do\u011fru medya t\u00fcr\u00fcn\u00fc se\u00e7mek istiyorsak, farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin \u00f6\u011fretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerini daha iyi anlayabilmemiz gerekir. Bununla birlikte \u00f6\u011frenmeyi etkileyen farkl\u0131 ba\u011flamsal fakt\u00f6rlerin \u00e7e\u015fitlili\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, medya ve teknoloji se\u00e7imi sonsuz ve karma\u015f\u0131k bir h\u00e2l almaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu \u00e7e\u015fitlilik nedeniyle bu alanda etkin olarak karar verebilmek i\u00e7in yap\u0131lan basit algoritmalar veya karar a\u011fa\u00e7lar\u0131 pek i\u015fe yaramam\u0131\u015ft\u0131r. Yine de, internet-ba\u011f\u0131ml\u0131 bir toplumda farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin en iyi nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini tespit etmede kullan\u0131labilecek baz\u0131 k\u0131lavuz ilkeler bulunmaktad\u0131r. B\u00f6yle k\u0131lavuz ilkeleri geli\u015ftirmek i\u00e7in metin, ses, video ve bili\u015fimin kendilerine \u00f6zg\u00fc e\u011fitsel \u00f6zelliklerini ve sa\u011flad\u0131klar\u0131 kolayl\u0131klar\u0131 incelememiz gerekir. \u0130lerleyen k\u0131s\u0131mda bunu yapaca\u011f\u0131z.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">Kaynak\u00e7a<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Bates, A. (1984) <em class=\"western\"><a href=\"https:\/\/www.worldcat.org\/title\/broadcasting-in-education-an-evaluation\/oclc\/11411151\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><u>Broadcasting in Education: An Evaluation<\/u><\/a><\/em> London: Constables<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Clark, R. (1983) <span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"https:\/\/journals.sagepub.com\/doi\/10.3102\/00346543053004445\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">Reconsidering research on learning from media<\/a><\/u><\/span>&nbsp;<em class=\"western\"><i>Review of Educational Research<\/i><\/em>, Vol. 53, No. 4<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Means, B. et al. (2009) <span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/www.ed.gov\/rschstat\/eval\/tech\/evidence-based-practices\/finalreport.pdf\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning: A Meta-Analysis and Review of Online Learning Studies<\/i><\/a><\/u><\/span><i> <\/i>Washington, DC: US Department of Education<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Schramm, W. (1972) <em class=\"western\"><a href=\"https:\/\/eric.ed.gov\/?id=ED079937\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><u>Quality in Instructional Television<\/u><\/a><\/em> Honolulu HA: University Press of Hawaii<\/span><\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">Ek Okumalar<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Medya ve teknoloji tan\u0131mlar\u0131 ve aralar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar ile ilgili daha derinlemesine inceleme yapmak istiyorsan\u0131z, a\u015fa\u011f\u0131daki kaynaklar\u0131 okuyabilirsiniz:<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Bates, T. (2012) <span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/www.tonybates.ca\/2012\/03\/10\/pedagogical-roles-for-video-in-online-learning\/\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">Pedagogical roles for video in online learning<\/a><\/u><\/span>, Online Learning and Distance Education Resources<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Bates, T. (2011) Marshall McLuhan and his relevance to teaching with technology,<u> <\/u><span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/www.tonybates.ca\/2011\/07\/20\/marshall-mcluhan-and-his-relevance-to-teaching-with-technology\/\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><i>Online learning and distance education resources<\/i><\/a><\/u><\/span>, July 20 (for a list of McLuhan references as well as a discussion of his relevance)<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Guhlin, M. (2011) Education Experiment Ends,<span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/www.mguhlin.org\/2011\/09\/education-experiment-ends.html\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\"><i> Around the Corner \u2013 MGuhlin.org<\/i><\/a><\/u><\/span>, September 22<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Kozma, R. (1994) <span style=\"color: #0563c1;\"><u><a href=\"http:\/\/anitacrawley.net\/Resources\/Articles\/Kozma1994.pdf\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">\u2018Will Media Influence Learning? Reframing the Debate\u2019<\/a><\/u><\/span>, <em class=\"western\"><i>Educational Technology Research and Development<\/i><\/em>, Vol. 42, No. 2, pp. 7-19<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Russell, T. L. (1999) <em class=\"western\"><a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Significant-Difference-Phenomenon-Reported-Summaries\/dp\/0966893603\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">The No Significant Difference Phenomenon<\/a><\/em> Raleigh, NC: North Carolina State University, Office of Instructional Telecommunication<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Salomon, G. (1979) <em class=\"western\"><a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Interaction-Media-Cognition-Learning-Exploration\/dp\/0805815457\" target=\"_top\" rel=\"noopener noreferrer\">Interaction of Media, Cognition and Learning<\/a><\/em> San Francisco: Jossey Bass<\/span><\/span><\/p>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<header class=\"textbox__header\">\n<p class=\"textbox__title\">Etkinlik 7.3 Medya m\u0131 teknoloji mi?<\/p>\n<\/header>\n<div class=\"textbox__content\">\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">1. Medya ve teknoloji aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 faydal\u0131 buluyor musunuz? E\u011fer buluyorsan\u0131z, a\u015fa\u011f\u0131dakileri s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z (medya veya teknoloji):<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">gazete<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">matbaa<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">televizyon program\u0131<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Netflix<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">s\u0131n\u0131f<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">KA\u00c7D<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">tart\u0131\u015fma forumu<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">2. Farkl\u0131 medya t\u00fcrleriyle temsil edildi\u011finde bilginin farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? \u00d6rne\u011fin, matematiksel bir fonksiyonu anlatan bir animasyon, ayn\u0131 fonksiyonun yaz\u0131l\u0131 veya bas\u0131l\u0131 g\u00f6steriminden daha farkl\u0131 bir \u015feyi mi temsil eder? Hangisi daha \u2018matematiksel\u2019dir: Form\u00fcl m\u00fc animasyon mu?<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">3. E\u011fitsel bir perspektiften bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, size g\u00f6re internet \u00f6zg\u00fcn ve benzersiz midir yoksa temcit pilav\u0131 gibi \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p \u00f6n\u00fcm\u00fcze mi gelmektedir?<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">4. Metin ve yaz\u0131lar\u0131n arkas\u0131nda yay\u0131nc\u0131lar, sesin arkas\u0131nda radyo istasyonlar\u0131, videonun arkas\u0131nda ise hem televizyon \u015firketleri hem de Youtube bulunmaktad\u0131r. \u0130nternetin arkas\u0131nda da benzer bir \u00f6rg\u00fct oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz yoksa internet yay\u0131nc\u0131l\u0131k, radyo veya televizyon gibi bir medya t\u00fcr\u00fc de\u011fil mi?<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":3,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-175","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless"],"part":166,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/175\/revisions"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/166"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/175\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=175"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=175"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}