![\"\"](\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/8f6cf5dd-94bb-4e96-8a4e-a8772016b1f1-1024x681.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u015eekil 8.2.1 \u0130yi bir kitap gibisi yoktur - yoksa var m\u0131? \u00a9 <\/span><\/span> Resim: https:\/\/www.reshot.com<\/span><\/em><\/p>\n\n Matbaan\u0131n icad\u0131ndan bu yana, en bask\u0131n \u00f6\u011fretim teknolojilerinden biri de bas\u0131l\u0131 kaynaklar olmu\u015ftur. Neredeyse, belki de, \u00f6\u011fretmenin sarf etti\u011fi s\u00f6zler kadar \u00f6nemli... Bug\u00fcn bile, \u00e7o\u011funlukla bas\u0131l\u0131 bi\u00e7imde olan ancak giderek dijital olarak da kullan\u0131lan ders kitaplar\u0131, \u00f6rg\u00fcn e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimde son derece \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Uzaktan e\u011fitimde \u00e7o\u011fu tamamen \u00e7evrim i\u00e7i olan derslerde dahi metin-tabanl\u0131 \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemleri ve \u00e7evrim i\u00e7i asenkron tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 olduk\u00e7a yo\u011fun olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Peki neden? Bilgi teknolojilerindeki son geli\u015fmeler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, metni b\u00f6ylesine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6\u011fretim arac\u0131 yapan nedir ve metin bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc korumaya devam edecek midir?<\/span><\/p>\n\n Metin \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir: bas\u0131l\u0131 ders kitaplar\u0131, metin mesajlar\u0131, romanlar, dergiler, gazeteler, notlar, makaleler, deneme yaz\u0131lar\u0131, \u00e7evrim i\u00e7i asenkron tart\u0131\u015fmalar, vb.<\/span><\/p>\n Metindeki anahtar sembol sistemleri yaz\u0131l\u0131 dil (matematiksel semboller d\u00e2hil) ve foto\u011fraf ya da tablo gibi resimlerin diyagramlar\u0131n\u0131, \u00e7izelgelerini ve kopyalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren dura\u011fan grafiklerdir. Kimya, co\u011frafya, jeoloji ve sanat tarihi gibi baz\u0131 konu alanlar\u0131 i\u00e7in renk \u00f6nemli bir \u00f6zelliktir.<\/span><\/p>\n Metne \u00f6zg\u00fc baz\u0131 sunum \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r:<\/span><\/p>\n\n Bu \u00f6zelliklerin her biri, di\u011fer medya t\u00fcrlerinin \u00f6zellikleriyle ortak olabilir; ancak metin haricinde hi\u00e7bir medya t\u00fcr\u00fc bu \u00f6zelliklerin t\u00fcm\u00fcne sahip de\u011fildir veya bu \u00f6zellikler \u00e7er\u00e7evesinde metin kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fildir.<\/span><\/p>\n Daha \u00f6nce (Tema 2, B\u00f6l\u00fcm 2.7.3), akademik bilginin di\u011fer bilgi t\u00fcrlerinden, bilhassa do\u011frudan ki\u015fisel deneyimlere dayanan bilgi ve inan\u00e7lardan ayr\u0131, belirli \u00f6zelliklere sahip, \u00f6zel bir bilgi bi\u00e7imi oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftim. Akademik bilgi, sorgulama ve kan\u0131tlara dayal\u0131 genelleme ve soyutlamalar\u0131n pe\u015finde ko\u015fan, ikinci d\u00fczey bir bilgi formudur.<\/span><\/p>\n Akademik bilginin temel bile\u015fenleri veya \u00f6l\u00e7\u00fctleri ise \u015funlard\u0131r:<\/span><\/p>\n\n Bu d\u00f6rt \u00f6zelli\u011fin t\u00fcm\u00fcne sahip olan metin, akademik \u00f6\u011frenme i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir medya t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/span><\/p>\n\n Metnin soyutlama ve kan\u0131t temelli arg\u00fcmanlar\u0131 ele al\u0131\u015f bi\u00e7imi ile ba\u011f\u0131ms\u0131z analiz ve ele\u015ftiriye uygunlu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, analiz, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve de\u011ferlendirme gibi akademik d\u00fczeyde gereken \u00fcst d\u00fczey \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinde metnin \u00f6zellikle faydal\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/span><\/p>\n Bununla birlikte s\u00fcre\u00e7lerin g\u00f6sterilmesi ve el becerilerinin geli\u015ftirilmesi gibi konularda daha az faydal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n\n Metin farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131ksa da akademik \u00f6\u011frenmedeki merkezi rol\u00fc nedeniyle daha \u00e7ok kitaplar \u00fczerine yo\u011funla\u015fmak istiyorum. Akademik bilginin sunulmas\u0131 i\u00e7in gereken d\u00f6rt temel \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc de kar\u015f\u0131layan kitap, akademik bilginin geli\u015ftirilmesi ve aktar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan inan\u0131lmaz g\u00fc\u00e7l\u00fc bir medya t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte sizce bloglar, wikiler, \u00e7oklu ortam ve sosyal medyan\u0131n da i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 yeni medya akademik bilgi anlam\u0131nda kitab\u0131n yerini alabilecek mi?<\/span><\/p>\n Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa yeni medya bu kriterlerin baz\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor ve ger\u00e7ekten bir katma de\u011fer ekliyor olsa da (\u00fcretim h\u0131z\u0131 ve ayn\u0131 anda bir\u00e7ok yerde bulunma \u00f6zelli\u011fi gibi), kitab\u0131n kendine has bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi var. Kitab\u0131n en \u00f6nemli avantajlar\u0131ndan biri, bir arg\u00fcman\u0131 destekleyecek kan\u0131tlarla birlikte uzun s\u00fcreli, tutarl\u0131 ve kapsaml\u0131 bir arg\u00fcman \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmesine f\u0131rsat vermesidir. Bloglar bunu yaln\u0131zca s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde yapabilir (aksi takdirde, blog olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bir denemeden veya dijital bir kitab\u0131n b\u00f6l\u00fcmlerinden fark\u0131 kalmaz).<\/span><\/p>\n Nicelik bazen \u00f6nemlidir; kitaplar, \u00e7ok miktarda kan\u0131t ve destekleyici arg\u00fcman\u0131n bir araya getirilmesine ve bir konunun veya teman\u0131n nispeten yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve ta\u015f\u0131nabilir bir bi\u00e7imde ancak detayl\u0131 olarak incelenmesine olanak sa\u011flar. Tutarl\u0131 ve iyi desteklenmi\u015f bir arg\u00fcman\u0131n kan\u0131tlarla, alternatif a\u00e7\u0131klamalarla ve hatta kar\u015f\u0131 savlarla sunulabilmesi i\u00e7in bir kitab\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u2018yer\u2019e gereksinim vard\u0131r. Hepsinin \u00f6tesinde, kitaplar, bir soruna veya bir konuya belirli ve tutarl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sergilenmesini sa\u011flar ve \u00f6z\u00fcmsemesi bazen son derece g\u00fc\u00e7 olan k\u00fc\u00e7\u00fck bilgi y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131yla kesintisiz olarak dikkatimizi \u00e7ekmeye gayret eden yeni dijital medya t\u00fcrlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 kaosa bir denge getirir.<\/span><\/p>\n Metinlerin di\u011fer bir akademik \u00f6zelli\u011fi ise b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011frusal bir yap\u0131ya sahip olmalar\u0131 nedeniyle dikkatli bir \u015fekilde incelenmi\u015f, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemi\u015f ve kontrol edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bir kere bas\u0131ma girdikten sonra kal\u0131c\u0131 bir h\u00e2l ald\u0131\u011f\u0131ndan, kan\u0131t, rasyonellik ve tutarl\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir titizlikle ele al\u0131n\u0131r. Kaydedilmi\u015f \u00e7oklu ortam t\u00fcrleri de bu kriterleri kar\u015f\u0131lamaya yak\u0131n olsalar dahi metin \u00e7ok daha elveri\u015fli, uygun ve medya diliyle ifade etmek istersek `sade\u2019dir. \u00d6rne\u011fin bana g\u00f6re ayn\u0131 karma\u015f\u0131k veya basit arg\u00fcman\u0131 ortaya koysalar dahi bir\u00e7ok de\u011fi\u015fken ve sembol sistemini i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran bir videoyu analiz etmek do\u011frusal bir metni analiz etmekten daha karma\u015f\u0131kt\u0131r.<\/span><\/p>\n\n Bir kitab\u0131n bi\u00e7imi mi yoksa teknolojik g\u00f6sterimi mi daha \u00f6nemlidir? Bas\u0131l\u0131 olmasa da dijital olarak indirilip iPad veya Kindle \u00fczerinde okunabilen bir kitap h\u00e2len daha kitap olarak nitelendirilebilir mi?<\/span><\/p>\n Bilgi edinimi amac\u0131yla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kitab\u0131n bas\u0131l\u0131 veya dijital olmas\u0131 bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmez... \u00c7al\u0131\u015fma a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, dijital bi\u00e7im tercih edilebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u00e7inde y\u00fczlerce elektronik kitap bulunan bir iPad\u2019i ta\u015f\u0131mak ayn\u0131 kitaplar\u0131n bas\u0131l\u0131 h\u00e2llerini ta\u015f\u0131maktan \u00e7ok daha kolayd\u0131r. Bir\u00e7ok \u00f6\u011frenci elektronik kitaplar \u00fczerine not alman\u0131n zorlu\u011fundan bahsetse de, bunun gelecekte elektronik kitaplar\u0131n standart bir \u00f6zelli\u011fi olaca\u011f\u0131 neredeyse kesindir.<\/span><\/p>\n Tamam\u0131 indirildi\u011finde kitab\u0131n dijital olarak eri\u015filebilir olmas\u0131, i\u015flevinin de\u011fi\u015fece\u011fi manas\u0131na gelmez. Yine de ufak tefek de\u011fi\u015fiklikler s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Baz\u0131lar\u0131, tarama i\u015fleminin bas\u0131l\u0131 kitaplarla daha kolay oldu\u011funu iddia etmektedir. Kitapta ge\u00e7en belirli bir ifadeyi bulmak dijital kitapta m\u0131 daha kolayd\u0131r yoksa bas\u0131l\u0131 kitapta m\u0131? Dijital kitapta `arama\u2019 i\u015flevini kullanabilirsiniz tabii ki ancak tam olarak ifadeyi veya al\u0131nt\u0131y\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131z yazar\u0131 bilmeniz gerekir. Bas\u0131l\u0131 kitapta ise tam olarak ne arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilmeseniz de, ifadenin ge\u00e7ti\u011fi ba\u011flam\u0131 bildi\u011finiz i\u00e7in kitab\u0131n sayfalar\u0131n\u0131 \u00e7evirerek h\u0131zl\u0131ca g\u00f6z gezdirmek suretiyle arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kolayl\u0131kla bulabilirsiniz. Di\u011fer taraftan, ne arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 tam olarak biliyorsan\u0131z (bir yazara belirli bir at\u0131f gibi), aramay\u0131 dijital olarak \u00e7ok daha kolayl\u0131kla yapabilirsiniz.<\/span><\/p>\n Kitaplar dijital olarak eri\u015filebilir oldu\u011funda, kullan\u0131c\u0131lar kitab\u0131n yaln\u0131zca ilgilerini \u00e7eken b\u00f6l\u00fcmlerini de indirebilirler. Ne istedi\u011finizi tam olarak biliyorsan\u0131z bu son derece de\u011ferli bir i\u015flev olabilir; ancak bunun birtak\u0131m tehlikeleri de vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin teknolojinin stratejik y\u00f6netimi ile ilgili kitab\u0131mda (Bates & Sangr\u00e0, 2011), son b\u00f6l\u00fcmde kitab\u0131n geri kalan\u0131n\u0131n bir \u00f6zetini veriyoruz. E\u011fer bu dijital bir kitap olsayd\u0131, yaln\u0131zca son b\u00f6l\u00fcm\u00fc indirip okumak d\u00fcrt\u00fcs\u00fcne kap\u0131lacakt\u0131n\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla kitapta ge\u00e7en t\u00fcm kilit mesajlara bu b\u00f6l\u00fcmde eri\u015febiliyor olman\u0131z gerekirdi, de\u011fil mi? Ne yaz\u0131k ki hay\u0131r. Yaln\u0131zca son b\u00f6l\u00fcme bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, eri\u015filen sonu\u00e7larla ilgili kan\u0131tlar\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f olacakt\u0131n\u0131z. Stratejik y\u00f6netimle ilgili kitap \u00f6rnek olay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayal\u0131 oldu\u011fundan o sonu\u00e7lara ula\u015fmak i\u00e7in \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlere gidip \u00f6rnek olaylar\u0131n nas\u0131l yorumland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeniz gerekecekti. E\u011fer yaln\u0131zca kitab\u0131m son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn dijital versiyonunu indirirseniz, t\u00fcm kitab\u0131n ba\u011flam\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f olacakt\u0131n\u0131z. Kitab\u0131n tamam\u0131na sahip olmak, okuyuculara kitab\u0131 yorumlama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vermekte ve yaln\u0131zca \u00f6zet b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okumak yerine kendi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 da ekleme f\u0131rsat\u0131 verecektir.<\/span><\/p>\n Sonu\u00e7 olarak \u015funu s\u00f6yleyebiliriz: bir kitab\u0131 dijital h\u00e2le getirmenin olumlu ve olumsuz y\u00f6nleri vard\u0131r; ancak bir kitab\u0131 dijital h\u00e2le getirerek onun \u00f6z\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015f olmay\u0131z. Ayr\u0131ca, \u015fu anda 10 dilde mevcut olan ve bu kitab\u0131n ilk bas\u0131m\u0131n\u0131 yazma deneyimimden yola \u00e7\u0131karak, \u00e7evrim i\u00e7i akademik bir ders kitab\u0131 yay\u0131mlaman\u0131n avantajlar\u0131 hakk\u0131nda da yazd\u0131m. 2015 y\u0131l\u0131ndan bu yana 500.000'den fazla indirildi. <\/span>Konuyla ilgili farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 i\u00e7in Clive Shepherd\u2019\u0131n blo\u011funu ziyaret edebilirsiniz: Geleneksel kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n faydalar\u0131n\u0131n incelenmesi.<\/span><\/p>\n\n Tarih boyunca \u015funu g\u00f6rd\u00fck: Yeni medya t\u00fcrleri, eskileri tamamen yok etmiyor veya onlar\u0131n yerini alm\u0131yor; ancak eski medya t\u00fcrleri art\u0131k kendilerine yeni bir \u2018yer\u2019 buluyor. Dolay\u0131s\u0131yla televizyon radyonun tamamen ortadan yok olmas\u0131na falan neden olmad\u0131. Benzer \u015fekilde, kitaplar\u0131m akademik bilgiye ili\u015fkin rol\u00fcn\u00fcn devam edece\u011fini ve ister bas\u0131l\u0131 ister dijital bi\u00e7imde olsun kitab\u0131n di\u011fer yeni medya t\u00fcrleriyle birlikte akademide var olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span><\/p>\n Bununla birlikte akademik de\u011ferini koruyan kitaplar\u0131n gerek bi\u00e7imleri gerekse ama\u00e7lar\u0131 itibariyle bug\u00fcne kadar oldu\u011fundan daha net ve \u00f6zellikli olmas\u0131 gerekecektir. \u00d6rne\u011fin, yaln\u0131zca farkl\u0131 yazarlar\u0131n birbiriyle \u00e7ok ba\u011flant\u0131l\u0131 olmayan ve yar\u0131-ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcmlerinden olu\u015fan `koleksiyon\u2019 kitaplar\u0131n gelece\u011fini \u00e7ok parlak g\u00f6rm\u00fcyorum; elbette ki b\u00f6l\u00fcmlerin t\u00fcm\u00fcnde b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir arg\u00fcman veya ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 bir veri seti \u00fczerinden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir uyum ve tutarl\u0131l\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde... Hepsinden \u00f6nemlisi, kitaplar\u0131n baz\u0131 \u00f6zelliklerinin de\u011fi\u015fmesi, okuyucularla daha fazla etkile\u015fim sa\u011flamas\u0131, okuyucular\u0131n kitaba girdi sa\u011flamas\u0131na izin vermesi ve d\u0131\u015f d\u00fcnyayla daha fazla ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekiyor. Yine de dijital yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n getirdi\u011fi katma de\u011fer \u00f6zellikler, \u00e7evresel ayak izini azaltmas\u0131 ve metni \u00e7ok daha ta\u015f\u0131nabilir ve aktar\u0131labilir h\u00e2le getiriyor olmas\u0131 nedeniyle kitaplar\u0131n bas\u0131l\u0131 bi\u00e7imlerini devam ettiremeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/span><\/p>\n Son olarak \u015funu belirtmem gerek: Burada, yeni medya t\u00fcrlerinin akademik faydalar\u0131n\u0131 g\u00f6zard\u0131 eden bir arg\u00fcmandan bahsetmiyorum. Grafiklerin, video ve animasyonun bilginin temsili a\u00e7\u0131s\u0131ndan sahip olduklar\u0131 de\u011fer, di\u011fer \u00f6\u011frencilerle farkl\u0131 zamanlarda etkile\u015fim kurabilme yetisi ve sosyal a\u011flar\u0131n de\u011feri akademide olmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fczeyde dikkate al\u0131nm\u0131yor. Ancak hem metin hem de kitaplar, h\u00e2len daha \u00f6nemini koruyor.<\/span><\/p>\n\n Metnin ve bas\u0131l\u0131 bilginin akademideki geleneksel \u00f6neminden hareketle, yukar\u0131da metin ve akademik bilgiye odakland\u0131m. Bununla beraber, di\u011fer bilgi t\u00fcrleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda metnin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin \u00e7ok fazla olmayabilece\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, \u00e7oklu ortam t\u00fcrlerinin mesleki ve teknik e\u011fitimde \u00e7ok daha fazla avantaj\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n \u0130lk ve orta\u00f6\u011fretimde ya da okul sekt\u00f6r\u00fcnde, metin ve bas\u0131l\u0131 bilgi t\u00fcrleri \u00f6nemli olmaya devam edecektir. Nitekim, okuma ve yazma dijital \u00e7a\u011fda da birinci derecedeki \u00f6nemini koruyaca\u011f\u0131ndan, yaln\u0131zca okuryazarl\u0131k becerilerini geli\u015ftirmek i\u00e7in olsa bile dijital ve bas\u0131l\u0131 metinlerin incelenmesi ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 \u00f6nemini koruyacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n Metnin s\u0131n\u0131rl\u0131 y\u00f6nlerinden biri de, e\u011fitim ve \u00f6\u011frenimde etkili bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek d\u00fczeyde \u00f6nceden okuma yazma becerileri gerektirmesidir ve ger\u00e7ekten de \u00f6\u011fretme ile \u00f6\u011frenmenin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, metin materyallerinin dikkatli bir \u015fekilde analiz edilmesini sa\u011flayan becerilerin geli\u015ftirilmesine odaklan\u0131r. Ger\u00e7ekten de okuma becerisi, 21. y\u00fczy\u0131l i\u00e7in belirlenen temel becerilerden biridir. Okuma ve yazma becerisini k\u0131sa mesajlardaki k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f dil kullan\u0131m\u0131, otomatik yaz\u0131m denetim ve sosyal medyadaki sosyal medyadaki duygu ifade eden sembollerin (emoji) vb nedenlerle sald\u0131r\u0131\/sald\u0131r\u0131\/tehdidi alt\u0131ndad\u0131r. Dijital \u00e7a\u011fda \u00e7oklu ortam okuryazarl\u0131k becerilerinin geli\u015ftirilmesine de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermek durumunday\u0131z.<\/span><\/p>\n\n Konu alan\u0131n\u0131zda bilgi sunumu ve beceri geli\u015fimi i\u00e7in metnin \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z bunun de\u011ferlendirmeye yans\u0131malar\u0131 ne olabilir? \u00d6\u011frencilerin metnin geli\u015ftirdi\u011fi s\u00f6ylenen becerileri geli\u015ftirmesi bekleniyorsa, metin de\u011ferlendirme i\u00e7in \u00f6nemli bir medya t\u00fcr\u00fc olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frencilerin, soyut kavramlar\u0131, arg\u00fcmanlar\u0131 ve kan\u0131t temelli sorgulamay\u0131 sunmada metin kullanma becerilerini g\u00f6stermesi gerekecektir.<\/span><\/p>\n Bu t\u00fcr ortamlarda, \u00e7oktan se\u00e7meli sorular veya \u00e7oklu ortam raporlar\u0131 yerine denemeler veya yaz\u0131l\u0131 raporlar gibi d\u00fczenlenmi\u015f metinsel cevaplar gerekli olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n\n Ses, video ve bili\u015fim gibi di\u011fer medya t\u00fcrlerinin pedagojik \u00f6zellikleriyle ilgili \u00f6nemli miktarda ara\u015ft\u0131rma olmas\u0131na ra\u011fmen metin genellikle `varsay\u0131lan\u2019 bi\u00e7im olarak de\u011ferlendirilmi\u015f ve di\u011fer medya t\u00fcrlerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan bir dayanak olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak metnin akademide genellikle hafife al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Metnin farkl\u0131 bi\u00e7imlerde ve di\u011fer medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkili kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zelliklerine dikkat etmemiz gereken bir a\u015famaday\u0131z. Yine de, metnin ve bas\u0131l\u0131 materyallerin e\u015fsiz \u00f6zelliklerine dair daha fazla ampirik \u00e7al\u0131\u015fma elde edene kadar en az\u0131ndan akademik \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in metin \u00f6nemli ve merkezi bir yere sahip olmaya devam edecektir.<\/span><\/p>\n\n Koumi, J. (1994) Media comparisons and deployment: a practitioner\u2019s view British Journal of Educational Technology<\/i><\/em>, Vol. 25, No. 1 .<\/span><\/p>\n Koumi, J. (2006) Designing video and multimedia for open and flexible learning. <\/i><\/em>London: <\/i>Routledge.<\/span><\/p>\n Koumi, J. (2015) Learning outcomes afforded by self-assessed, segmented video-print combinations Cogent Education<\/i><\/em>, Vol. 2, No.1<\/span><\/p>\n Manguel, A. (1996) A History of Reading<\/i><\/em> London: Harper Collins<\/span><\/p>\n\n Metinle ilgili olarak matbaac\u0131l\u0131k, metin yap\u0131s\u0131 ve metnin e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr \u00fczerindeki tarih\u00ee etkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok yay\u0131n bulunmas\u0131na ra\u011fmen metnin pedagojik a\u00e7\u0131dan ses veya video gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 herhangi bir yay\u0131n bulamad\u0131m. \u0130stisna olarak Koumi\u2019nin (2015) metin ve ses t\u00fcrlerini birlikte ele ald\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan ve Albert Manguel\u2019in metni tarihsel a\u00e7\u0131ndan ele ald\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok derece de\u011ferli kitab\u0131ndan bahsedebiliriz.<\/span><\/p>\n Bununla birlikte yeterli kayna\u011fa ula\u015famam\u0131\u015f olmam\u0131 alana ili\u015fkin bilgimin yetersizli\u011finden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. E\u011fer konuya ili\u015fkin okuma \u00f6neriniz olursa, l\u00fctfen bana e-posta at\u0131n. Ayr\u0131ca, dijital \u00e7a\u011fda metnin e\u015fsiz pedagojik \u00f6zellikleri \u00fczerinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, \u00e7ok ilgin\u00e7 ve de\u011ferli bir doktora tezi ortaya koyabilir. <\/span><\/p>\n\n Etkinlik 8.2 Metnin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin belirlenmesi<\/p>\n\n<\/header>\n 1. Vermekte oldu\u011funuz derslerden birini se\u00e7in. Bu derste, metnin hangi sunum \u00f6zelliklerinin \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Metin, konu alan\u0131n\u0131zdaki bilgiyi temsil etmek i\u00e7in en iyi ara\u00e7 m\u0131d\u0131r; de\u011filse, hangi kavramlar veya konular di\u011fer medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla en iyi \u015fekilde temsil edilir?<\/span><\/p>\n 2. B\u00f6l\u00fcm 1.2'de bahsi ge\u00e7en becerilere bak\u0131n. Bu becerilerin hangilerini, en iyi metin medya t\u00fcr\u00fcn\u00fc kullanarak geli\u015ftirebiliriz? Metin-tabanl\u0131 \u00f6\u011fretim kullanarak bunu nas\u0131l yapard\u0131n\u0131z?<\/span><\/p>\n 3. \u00d6\u011frenmek i\u00e7in kitab\u0131 kullanmak konusunda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Kitaplar\u0131n art\u0131k tedav\u00fclden kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya kalkmakta oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? E\u011fer kitaplar\u0131n \u00f6\u011frenme i\u00e7in h\u00e2la de\u011ferli oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyseniz, akademik kitaplarla ilgili ne t\u00fcr de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmal\u0131? Kitaplar\u0131n yerini yeni medya alsayd\u0131, neleri ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f veya kaybetmi\u015f olurduk? Ya da ne kazanm\u0131\u015f olurduk?<\/span><\/p>\n 4. Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda \u00f6\u011frencilerin yaz\u0131l\u0131 makale veya denemelerle de\u011ferlendirilmesi daha uygun olur? Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda de\u011ferlendirme i\u00e7in \u00e7oklu ortam portfolyolar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 daha uygun olacakt\u0131r?<\/span><\/p>\n 5. Metnin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerine eklemek istedi\u011finiz herhangi bir \u00f6zellik var m\u0131?<\/span><\/p>\n Bu etkinlikle ilgili geri bildirimim i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki podcaste t\u0131klay\u0131n:<\/span><\/p>\n Ses \u00f6gesi, kitab\u0131n bu s\u00fcr\u00fcm\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Buradan \u00e7evrim i\u00e7i olarak dinleyebilirsiniz: https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/teachinginadigitalagev2\/?p=201<\/span><\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n","rendered":" \u015eekil 8.2.1 \u0130yi bir kitap gibisi yoktur – yoksa var m\u0131? \u00a9 <\/span><\/span> Resim: https:\/\/www.reshot.com<\/span><\/em><\/p>\n Matbaan\u0131n icad\u0131ndan bu yana, en bask\u0131n \u00f6\u011fretim teknolojilerinden biri de bas\u0131l\u0131 kaynaklar olmu\u015ftur. Neredeyse, belki de, \u00f6\u011fretmenin sarf etti\u011fi s\u00f6zler kadar \u00f6nemli… Bug\u00fcn bile, \u00e7o\u011funlukla bas\u0131l\u0131 bi\u00e7imde olan ancak giderek dijital olarak da kullan\u0131lan ders kitaplar\u0131, \u00f6rg\u00fcn e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimde son derece \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Uzaktan e\u011fitimde \u00e7o\u011fu tamamen \u00e7evrim i\u00e7i olan derslerde dahi metin-tabanl\u0131 \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemleri ve \u00e7evrim i\u00e7i asenkron tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 olduk\u00e7a yo\u011fun olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Peki neden? Bilgi teknolojilerindeki son geli\u015fmeler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, metni b\u00f6ylesine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6\u011fretim arac\u0131 yapan nedir ve metin bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc korumaya devam edecek midir?<\/span><\/p>\n Metin \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir: bas\u0131l\u0131 ders kitaplar\u0131, metin mesajlar\u0131, romanlar, dergiler, gazeteler, notlar, makaleler, deneme yaz\u0131lar\u0131, \u00e7evrim i\u00e7i asenkron tart\u0131\u015fmalar, vb.<\/span><\/p>\n Metindeki anahtar sembol sistemleri yaz\u0131l\u0131 dil (matematiksel semboller d\u00e2hil) ve foto\u011fraf ya da tablo gibi resimlerin diyagramlar\u0131n\u0131, \u00e7izelgelerini ve kopyalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren dura\u011fan grafiklerdir. Kimya, co\u011frafya, jeoloji ve sanat tarihi gibi baz\u0131 konu alanlar\u0131 i\u00e7in renk \u00f6nemli bir \u00f6zelliktir.<\/span><\/p>\n Metne \u00f6zg\u00fc baz\u0131 sunum \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r:<\/span><\/p>\n Bu \u00f6zelliklerin her biri, di\u011fer medya t\u00fcrlerinin \u00f6zellikleriyle ortak olabilir; ancak metin haricinde hi\u00e7bir medya t\u00fcr\u00fc bu \u00f6zelliklerin t\u00fcm\u00fcne sahip de\u011fildir veya bu \u00f6zellikler \u00e7er\u00e7evesinde metin kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fildir.<\/span><\/p>\n Daha \u00f6nce (Tema 2, B\u00f6l\u00fcm 2.7.3), akademik bilginin di\u011fer bilgi t\u00fcrlerinden, bilhassa do\u011frudan ki\u015fisel deneyimlere dayanan bilgi ve inan\u00e7lardan ayr\u0131, belirli \u00f6zelliklere sahip, \u00f6zel bir bilgi bi\u00e7imi oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftim. Akademik bilgi, sorgulama ve kan\u0131tlara dayal\u0131 genelleme ve soyutlamalar\u0131n pe\u015finde ko\u015fan, ikinci d\u00fczey bir bilgi formudur.<\/span><\/p>\n Akademik bilginin temel bile\u015fenleri veya \u00f6l\u00e7\u00fctleri ise \u015funlard\u0131r:<\/span><\/p>\n Bu d\u00f6rt \u00f6zelli\u011fin t\u00fcm\u00fcne sahip olan metin, akademik \u00f6\u011frenme i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir medya t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/span><\/p>\n Metnin soyutlama ve kan\u0131t temelli arg\u00fcmanlar\u0131 ele al\u0131\u015f bi\u00e7imi ile ba\u011f\u0131ms\u0131z analiz ve ele\u015ftiriye uygunlu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, analiz, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve de\u011ferlendirme gibi akademik d\u00fczeyde gereken \u00fcst d\u00fczey \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinde metnin \u00f6zellikle faydal\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/span><\/p>\n Bununla birlikte s\u00fcre\u00e7lerin g\u00f6sterilmesi ve el becerilerinin geli\u015ftirilmesi gibi konularda daha az faydal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n \u015eekil 8.2.2 Kitap nedir? Par\u015f\u00f6menler, ciltli kitaplar, elektronik kitaplar… Bu bir dakikal\u0131k video, kitab\u0131n tarihini ve gelece\u011fini anlat\u0131yor. Videoyu \u0130ngiltere A\u00e7\u0131k \u00dcniversitesinden g\u00f6rmek i\u00e7in t\u0131klay\u0131n (\u00a9 Open University, 2014)<\/i><\/span><\/span><\/p>\n Metin farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131ksa da akademik \u00f6\u011frenmedeki merkezi rol\u00fc nedeniyle daha \u00e7ok kitaplar \u00fczerine yo\u011funla\u015fmak istiyorum. Akademik bilginin sunulmas\u0131 i\u00e7in gereken d\u00f6rt temel \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc de kar\u015f\u0131layan kitap, akademik bilginin geli\u015ftirilmesi ve aktar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan inan\u0131lmaz g\u00fc\u00e7l\u00fc bir medya t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte sizce bloglar, wikiler, \u00e7oklu ortam ve sosyal medyan\u0131n da i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 yeni medya akademik bilgi anlam\u0131nda kitab\u0131n yerini alabilecek mi?<\/span><\/p>\n Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa yeni medya bu kriterlerin baz\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor ve ger\u00e7ekten bir katma de\u011fer ekliyor olsa da (\u00fcretim h\u0131z\u0131 ve ayn\u0131 anda bir\u00e7ok yerde bulunma \u00f6zelli\u011fi gibi), kitab\u0131n kendine has bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi var. Kitab\u0131n en \u00f6nemli avantajlar\u0131ndan biri, bir arg\u00fcman\u0131 destekleyecek kan\u0131tlarla birlikte uzun s\u00fcreli, tutarl\u0131 ve kapsaml\u0131 bir arg\u00fcman \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmesine f\u0131rsat vermesidir. Bloglar bunu yaln\u0131zca s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde yapabilir (aksi takdirde, blog olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bir denemeden veya dijital bir kitab\u0131n b\u00f6l\u00fcmlerinden fark\u0131 kalmaz).<\/span><\/p>\n Nicelik bazen \u00f6nemlidir; kitaplar, \u00e7ok miktarda kan\u0131t ve destekleyici arg\u00fcman\u0131n bir araya getirilmesine ve bir konunun veya teman\u0131n nispeten yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve ta\u015f\u0131nabilir bir bi\u00e7imde ancak detayl\u0131 olarak incelenmesine olanak sa\u011flar. Tutarl\u0131 ve iyi desteklenmi\u015f bir arg\u00fcman\u0131n kan\u0131tlarla, alternatif a\u00e7\u0131klamalarla ve hatta kar\u015f\u0131 savlarla sunulabilmesi i\u00e7in bir kitab\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u2018yer\u2019e gereksinim vard\u0131r. Hepsinin \u00f6tesinde, kitaplar, bir soruna veya bir konuya belirli ve tutarl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sergilenmesini sa\u011flar ve \u00f6z\u00fcmsemesi bazen son derece g\u00fc\u00e7 olan k\u00fc\u00e7\u00fck bilgi y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131yla kesintisiz olarak dikkatimizi \u00e7ekmeye gayret eden yeni dijital medya t\u00fcrlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 kaosa bir denge getirir.<\/span><\/p>\n Metinlerin di\u011fer bir akademik \u00f6zelli\u011fi ise b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011frusal bir yap\u0131ya sahip olmalar\u0131 nedeniyle dikkatli bir \u015fekilde incelenmi\u015f, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemi\u015f ve kontrol edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bir kere bas\u0131ma girdikten sonra kal\u0131c\u0131 bir h\u00e2l ald\u0131\u011f\u0131ndan, kan\u0131t, rasyonellik ve tutarl\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir titizlikle ele al\u0131n\u0131r. Kaydedilmi\u015f \u00e7oklu ortam t\u00fcrleri de bu kriterleri kar\u015f\u0131lamaya yak\u0131n olsalar dahi metin \u00e7ok daha elveri\u015fli, uygun ve medya diliyle ifade etmek istersek `sade\u2019dir. \u00d6rne\u011fin bana g\u00f6re ayn\u0131 karma\u015f\u0131k veya basit arg\u00fcman\u0131 ortaya koysalar dahi bir\u00e7ok de\u011fi\u015fken ve sembol sistemini i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran bir videoyu analiz etmek do\u011frusal bir metni analiz etmekten daha karma\u015f\u0131kt\u0131r.<\/span><\/p>\n Bir kitab\u0131n bi\u00e7imi mi yoksa teknolojik g\u00f6sterimi mi daha \u00f6nemlidir? Bas\u0131l\u0131 olmasa da dijital olarak indirilip iPad veya Kindle \u00fczerinde okunabilen bir kitap h\u00e2len daha kitap olarak nitelendirilebilir mi?<\/span><\/p>\n Bilgi edinimi amac\u0131yla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kitab\u0131n bas\u0131l\u0131 veya dijital olmas\u0131 bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmez… \u00c7al\u0131\u015fma a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, dijital bi\u00e7im tercih edilebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u00e7inde y\u00fczlerce elektronik kitap bulunan bir iPad\u2019i ta\u015f\u0131mak ayn\u0131 kitaplar\u0131n bas\u0131l\u0131 h\u00e2llerini ta\u015f\u0131maktan \u00e7ok daha kolayd\u0131r. Bir\u00e7ok \u00f6\u011frenci elektronik kitaplar \u00fczerine not alman\u0131n zorlu\u011fundan bahsetse de, bunun gelecekte elektronik kitaplar\u0131n standart bir \u00f6zelli\u011fi olaca\u011f\u0131 neredeyse kesindir.<\/span><\/p>\n Tamam\u0131 indirildi\u011finde kitab\u0131n dijital olarak eri\u015filebilir olmas\u0131, i\u015flevinin de\u011fi\u015fece\u011fi manas\u0131na gelmez. Yine de ufak tefek de\u011fi\u015fiklikler s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Baz\u0131lar\u0131, tarama i\u015fleminin bas\u0131l\u0131 kitaplarla daha kolay oldu\u011funu iddia etmektedir. Kitapta ge\u00e7en belirli bir ifadeyi bulmak dijital kitapta m\u0131 daha kolayd\u0131r yoksa bas\u0131l\u0131 kitapta m\u0131? Dijital kitapta `arama\u2019 i\u015flevini kullanabilirsiniz tabii ki ancak tam olarak ifadeyi veya al\u0131nt\u0131y\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131z yazar\u0131 bilmeniz gerekir. Bas\u0131l\u0131 kitapta ise tam olarak ne arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilmeseniz de, ifadenin ge\u00e7ti\u011fi ba\u011flam\u0131 bildi\u011finiz i\u00e7in kitab\u0131n sayfalar\u0131n\u0131 \u00e7evirerek h\u0131zl\u0131ca g\u00f6z gezdirmek suretiyle arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kolayl\u0131kla bulabilirsiniz. Di\u011fer taraftan, ne arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 tam olarak biliyorsan\u0131z (bir yazara belirli bir at\u0131f gibi), aramay\u0131 dijital olarak \u00e7ok daha kolayl\u0131kla yapabilirsiniz.<\/span><\/p>\n Kitaplar dijital olarak eri\u015filebilir oldu\u011funda, kullan\u0131c\u0131lar kitab\u0131n yaln\u0131zca ilgilerini \u00e7eken b\u00f6l\u00fcmlerini de indirebilirler. Ne istedi\u011finizi tam olarak biliyorsan\u0131z bu son derece de\u011ferli bir i\u015flev olabilir; ancak bunun birtak\u0131m tehlikeleri de vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin teknolojinin stratejik y\u00f6netimi ile ilgili kitab\u0131mda (Bates & Sangr\u00e0, 2011), son b\u00f6l\u00fcmde kitab\u0131n geri kalan\u0131n\u0131n bir \u00f6zetini veriyoruz. E\u011fer bu dijital bir kitap olsayd\u0131, yaln\u0131zca son b\u00f6l\u00fcm\u00fc indirip okumak d\u00fcrt\u00fcs\u00fcne kap\u0131lacakt\u0131n\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla kitapta ge\u00e7en t\u00fcm kilit mesajlara bu b\u00f6l\u00fcmde eri\u015febiliyor olman\u0131z gerekirdi, de\u011fil mi? Ne yaz\u0131k ki hay\u0131r. Yaln\u0131zca son b\u00f6l\u00fcme bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, eri\u015filen sonu\u00e7larla ilgili kan\u0131tlar\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f olacakt\u0131n\u0131z. Stratejik y\u00f6netimle ilgili kitap \u00f6rnek olay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayal\u0131 oldu\u011fundan o sonu\u00e7lara ula\u015fmak i\u00e7in \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlere gidip \u00f6rnek olaylar\u0131n nas\u0131l yorumland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeniz gerekecekti. E\u011fer yaln\u0131zca kitab\u0131m son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn dijital versiyonunu indirirseniz, t\u00fcm kitab\u0131n ba\u011flam\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f olacakt\u0131n\u0131z. Kitab\u0131n tamam\u0131na sahip olmak, okuyuculara kitab\u0131 yorumlama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vermekte ve yaln\u0131zca \u00f6zet b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okumak yerine kendi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 da ekleme f\u0131rsat\u0131 verecektir.<\/span><\/p>\n Sonu\u00e7 olarak \u015funu s\u00f6yleyebiliriz: bir kitab\u0131 dijital h\u00e2le getirmenin olumlu ve olumsuz y\u00f6nleri vard\u0131r; ancak bir kitab\u0131 dijital h\u00e2le getirerek onun \u00f6z\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015f olmay\u0131z. Ayr\u0131ca, \u015fu anda 10 dilde mevcut olan ve bu kitab\u0131n ilk bas\u0131m\u0131n\u0131 yazma deneyimimden yola \u00e7\u0131karak, \u00e7evrim i\u00e7i akademik bir ders kitab\u0131 yay\u0131mlaman\u0131n avantajlar\u0131 hakk\u0131nda da yazd\u0131m. 2015 y\u0131l\u0131ndan bu yana 500.000’den fazla indirildi. <\/span>Konuyla ilgili farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 i\u00e7in Clive Shepherd\u2019\u0131n blo\u011funu ziyaret edebilirsiniz: Geleneksel kitap yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n faydalar\u0131n\u0131n incelenmesi.<\/span><\/p>\n Tarih boyunca \u015funu g\u00f6rd\u00fck: Yeni medya t\u00fcrleri, eskileri tamamen yok etmiyor veya onlar\u0131n yerini alm\u0131yor; ancak eski medya t\u00fcrleri art\u0131k kendilerine yeni bir \u2018yer\u2019 buluyor. Dolay\u0131s\u0131yla televizyon radyonun tamamen ortadan yok olmas\u0131na falan neden olmad\u0131. Benzer \u015fekilde, kitaplar\u0131m akademik bilgiye ili\u015fkin rol\u00fcn\u00fcn devam edece\u011fini ve ister bas\u0131l\u0131 ister dijital bi\u00e7imde olsun kitab\u0131n di\u011fer yeni medya t\u00fcrleriyle birlikte akademide var olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span><\/p>\n Bununla birlikte akademik de\u011ferini koruyan kitaplar\u0131n gerek bi\u00e7imleri gerekse ama\u00e7lar\u0131 itibariyle bug\u00fcne kadar oldu\u011fundan daha net ve \u00f6zellikli olmas\u0131 gerekecektir. \u00d6rne\u011fin, yaln\u0131zca farkl\u0131 yazarlar\u0131n birbiriyle \u00e7ok ba\u011flant\u0131l\u0131 olmayan ve yar\u0131-ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcmlerinden olu\u015fan `koleksiyon\u2019 kitaplar\u0131n gelece\u011fini \u00e7ok parlak g\u00f6rm\u00fcyorum; elbette ki b\u00f6l\u00fcmlerin t\u00fcm\u00fcnde b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir arg\u00fcman veya ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 bir veri seti \u00fczerinden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir uyum ve tutarl\u0131l\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde… Hepsinden \u00f6nemlisi, kitaplar\u0131n baz\u0131 \u00f6zelliklerinin de\u011fi\u015fmesi, okuyucularla daha fazla etkile\u015fim sa\u011flamas\u0131, okuyucular\u0131n kitaba girdi sa\u011flamas\u0131na izin vermesi ve d\u0131\u015f d\u00fcnyayla daha fazla ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekiyor. Yine de dijital yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n getirdi\u011fi katma de\u011fer \u00f6zellikler, \u00e7evresel ayak izini azaltmas\u0131 ve metni \u00e7ok daha ta\u015f\u0131nabilir ve aktar\u0131labilir h\u00e2le getiriyor olmas\u0131 nedeniyle kitaplar\u0131n bas\u0131l\u0131 bi\u00e7imlerini devam ettiremeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/span><\/p>\n Son olarak \u015funu belirtmem gerek: Burada, yeni medya t\u00fcrlerinin akademik faydalar\u0131n\u0131 g\u00f6zard\u0131 eden bir arg\u00fcmandan bahsetmiyorum. Grafiklerin, video ve animasyonun bilginin temsili a\u00e7\u0131s\u0131ndan sahip olduklar\u0131 de\u011fer, di\u011fer \u00f6\u011frencilerle farkl\u0131 zamanlarda etkile\u015fim kurabilme yetisi ve sosyal a\u011flar\u0131n de\u011feri akademide olmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fczeyde dikkate al\u0131nm\u0131yor. Ancak hem metin hem de kitaplar, h\u00e2len daha \u00f6nemini koruyor.<\/span><\/p>\n Metnin ve bas\u0131l\u0131 bilginin akademideki geleneksel \u00f6neminden hareketle, yukar\u0131da metin ve akademik bilgiye odakland\u0131m. Bununla beraber, di\u011fer bilgi t\u00fcrleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda metnin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin \u00e7ok fazla olmayabilece\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, \u00e7oklu ortam t\u00fcrlerinin mesleki ve teknik e\u011fitimde \u00e7ok daha fazla avantaj\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n \u0130lk ve orta\u00f6\u011fretimde ya da okul sekt\u00f6r\u00fcnde, metin ve bas\u0131l\u0131 bilgi t\u00fcrleri \u00f6nemli olmaya devam edecektir. Nitekim, okuma ve yazma dijital \u00e7a\u011fda da birinci derecedeki \u00f6nemini koruyaca\u011f\u0131ndan, yaln\u0131zca okuryazarl\u0131k becerilerini geli\u015ftirmek i\u00e7in olsa bile dijital ve bas\u0131l\u0131 metinlerin incelenmesi ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 \u00f6nemini koruyacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n Metnin s\u0131n\u0131rl\u0131 y\u00f6nlerinden biri de, e\u011fitim ve \u00f6\u011frenimde etkili bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek d\u00fczeyde \u00f6nceden okuma yazma becerileri gerektirmesidir ve ger\u00e7ekten de \u00f6\u011fretme ile \u00f6\u011frenmenin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, metin materyallerinin dikkatli bir \u015fekilde analiz edilmesini sa\u011flayan becerilerin geli\u015ftirilmesine odaklan\u0131r. Ger\u00e7ekten de okuma becerisi, 21. y\u00fczy\u0131l i\u00e7in belirlenen temel becerilerden biridir. Okuma ve yazma becerisini k\u0131sa mesajlardaki k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f dil kullan\u0131m\u0131, otomatik yaz\u0131m denetim ve sosyal medyadaki sosyal medyadaki duygu ifade eden sembollerin (emoji) vb nedenlerle sald\u0131r\u0131\/sald\u0131r\u0131\/tehdidi alt\u0131ndad\u0131r. Dijital \u00e7a\u011fda \u00e7oklu ortam okuryazarl\u0131k becerilerinin geli\u015ftirilmesine de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermek durumunday\u0131z.<\/span><\/p>\n Konu alan\u0131n\u0131zda bilgi sunumu ve beceri geli\u015fimi i\u00e7in metnin \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z bunun de\u011ferlendirmeye yans\u0131malar\u0131 ne olabilir? \u00d6\u011frencilerin metnin geli\u015ftirdi\u011fi s\u00f6ylenen becerileri geli\u015ftirmesi bekleniyorsa, metin de\u011ferlendirme i\u00e7in \u00f6nemli bir medya t\u00fcr\u00fc olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011frencilerin, soyut kavramlar\u0131, arg\u00fcmanlar\u0131 ve kan\u0131t temelli sorgulamay\u0131 sunmada metin kullanma becerilerini g\u00f6stermesi gerekecektir.<\/span><\/p>\n Bu t\u00fcr ortamlarda, \u00e7oktan se\u00e7meli sorular veya \u00e7oklu ortam raporlar\u0131 yerine denemeler veya yaz\u0131l\u0131 raporlar gibi d\u00fczenlenmi\u015f metinsel cevaplar gerekli olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n Ses, video ve bili\u015fim gibi di\u011fer medya t\u00fcrlerinin pedagojik \u00f6zellikleriyle ilgili \u00f6nemli miktarda ara\u015ft\u0131rma olmas\u0131na ra\u011fmen metin genellikle `varsay\u0131lan\u2019 bi\u00e7im olarak de\u011ferlendirilmi\u015f ve di\u011fer medya t\u00fcrlerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan bir dayanak olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak metnin akademide genellikle hafife al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Metnin farkl\u0131 bi\u00e7imlerde ve di\u011fer medya t\u00fcrleriyle ili\u015fkili kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zelliklerine dikkat etmemiz gereken bir a\u015famaday\u0131z. Yine de, metnin ve bas\u0131l\u0131 materyallerin e\u015fsiz \u00f6zelliklerine dair daha fazla ampirik \u00e7al\u0131\u015fma elde edene kadar en az\u0131ndan akademik \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme i\u00e7in metin \u00f6nemli ve merkezi bir yere sahip olmaya devam edecektir.<\/span><\/p>\n Koumi, J. (1994) Media comparisons and deployment: a practitioner\u2019s view British Journal of Educational Technology<\/i><\/em>, Vol. 25, No. 1 .<\/span><\/p>\n Koumi, J. (2006) Designing video and multimedia for open and flexible learning. <\/i><\/em>London: <\/i>Routledge.<\/span><\/p>\n Koumi, J. (2015) Learning outcomes afforded by self-assessed, segmented video-print combinations Cogent Education<\/i><\/em>, Vol. 2, No.1<\/span><\/p>\n Manguel, A. (1996) A History of Reading<\/i><\/em> London: Harper Collins<\/span><\/p>\n Metinle ilgili olarak matbaac\u0131l\u0131k, metin yap\u0131s\u0131 ve metnin e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr \u00fczerindeki tarih\u00ee etkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok yay\u0131n bulunmas\u0131na ra\u011fmen metnin pedagojik a\u00e7\u0131dan ses veya video gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 herhangi bir yay\u0131n bulamad\u0131m. \u0130stisna olarak Koumi\u2019nin (2015) metin ve ses t\u00fcrlerini birlikte ele ald\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan ve Albert Manguel\u2019in metni tarihsel a\u00e7\u0131ndan ele ald\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok derece de\u011ferli kitab\u0131ndan bahsedebiliriz.<\/span><\/p>\n Bununla birlikte yeterli kayna\u011fa ula\u015famam\u0131\u015f olmam\u0131 alana ili\u015fkin bilgimin yetersizli\u011finden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. E\u011fer konuya ili\u015fkin okuma \u00f6neriniz olursa, l\u00fctfen bana e-posta at\u0131n. Ayr\u0131ca, dijital \u00e7a\u011fda metnin e\u015fsiz pedagojik \u00f6zellikleri \u00fczerinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, \u00e7ok ilgin\u00e7 ve de\u011ferli bir doktora tezi ortaya koyabilir. <\/span><\/p>\n Etkinlik 8.2 Metnin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin belirlenmesi<\/p>\n<\/header>\n 1. Vermekte oldu\u011funuz derslerden birini se\u00e7in. Bu derste, metnin hangi sunum \u00f6zelliklerinin \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Metin, konu alan\u0131n\u0131zdaki bilgiyi temsil etmek i\u00e7in en iyi ara\u00e7 m\u0131d\u0131r; de\u011filse, hangi kavramlar veya konular di\u011fer medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla en iyi \u015fekilde temsil edilir?<\/span><\/p>\n 2. B\u00f6l\u00fcm 1.2’de bahsi ge\u00e7en becerilere bak\u0131n. Bu becerilerin hangilerini, en iyi metin medya t\u00fcr\u00fcn\u00fc kullanarak geli\u015ftirebiliriz? Metin-tabanl\u0131 \u00f6\u011fretim kullanarak bunu nas\u0131l yapard\u0131n\u0131z?<\/span><\/p>\n 3. \u00d6\u011frenmek i\u00e7in kitab\u0131 kullanmak konusunda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Kitaplar\u0131n art\u0131k tedav\u00fclden kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya kalkmakta oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? E\u011fer kitaplar\u0131n \u00f6\u011frenme i\u00e7in h\u00e2la de\u011ferli oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyseniz, akademik kitaplarla ilgili ne t\u00fcr de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmal\u0131? Kitaplar\u0131n yerini yeni medya alsayd\u0131, neleri ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f veya kaybetmi\u015f olurduk? Ya da ne kazanm\u0131\u015f olurduk?<\/span><\/p>\n 4. Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda \u00f6\u011frencilerin yaz\u0131l\u0131 makale veya denemelerle de\u011ferlendirilmesi daha uygun olur? Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda de\u011ferlendirme i\u00e7in \u00e7oklu ortam portfolyolar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 daha uygun olacakt\u0131r?<\/span><\/p>\n 5. Metnin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerine eklemek istedi\u011finiz herhangi bir \u00f6zellik var m\u0131?<\/span><\/p>\n Bu etkinlikle ilgili geri bildirimim i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki podcaste t\u0131klay\u0131n:<\/span><\/p>\n Ses \u00f6gesi, kitab\u0131n bu s\u00fcr\u00fcm\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Buradan \u00e7evrim i\u00e7i olarak dinleyebilirsiniz: https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/teachinginadigitalagev2\/?p=201<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":2,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-194","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless"],"part":189,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/194","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/194\/revisions"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/189"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/194\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=194"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=194"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=194"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}8.2.1 Yaz\u0131l\u0131 metnin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zellikleri<\/h2>\n
8.2.1.1 Sunum \u00f6zellikleri<\/h3>\n
\n \t
\n \t
8.2.1.2 Beceri geli\u015fimi<\/h3>\n
8.2.2 Kitap ve bilgi<\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/KitapSadece1-e1597049238584-1024x731.png\")
<\/p>\n\u015eekil 8.2.2 Kitap nedir? Par\u015f\u00f6menler, ciltli kitaplar, elektronik kitaplar... Bu bir dakikal\u0131k video, kitab\u0131n tarihini ve gelece\u011fini anlat\u0131yor. Videoyu \u0130ngiltere A\u00e7\u0131k \u00dcniversitesinden g\u00f6rmek i\u00e7in t\u0131klay\u0131n (\u00a9 Open University, 2014)<\/i><\/span><\/span>\n8.2.2.1 Bir kitab\u0131n bi\u00e7im ve i\u015flevi<\/h3>\n
8.2.2.2 Kitaplar\u0131n akademideki yeni yeri<\/h3>\n
8.2.3 Metin ve di\u011fer bilgi t\u00fcrleri<\/h2>\n
8.2.4 De\u011ferlendirme<\/h2>\n
8.2.5 Daha \u00e7ok kan\u0131t l\u00fctfen<\/h2>\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\n
Ek Okumalar<\/h2>\n
\n<\/p>\n8.2.1 Yaz\u0131l\u0131 metnin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zellikleri<\/h2>\n
8.2.1.1 Sunum \u00f6zellikleri<\/h3>\n
\n
\n
8.2.1.2 Beceri geli\u015fimi<\/h3>\n
8.2.2 Kitap ve bilgi<\/h2>\n
<\/p>\n8.2.2.1 Bir kitab\u0131n bi\u00e7im ve i\u015flevi<\/h3>\n
8.2.2.2 Kitaplar\u0131n akademideki yeni yeri<\/h3>\n
8.2.3 Metin ve di\u011fer bilgi t\u00fcrleri<\/h2>\n
8.2.4 De\u011ferlendirme<\/h2>\n
8.2.5 Daha \u00e7ok kan\u0131t l\u00fctfen<\/h2>\n
Kaynak\u00e7a<\/h2>\n
Ek Okumalar<\/h2>\n
\n\n