{"id":196,"date":"2020-09-03T15:36:24","date_gmt":"2020-09-03T12:36:24","guid":{"rendered":"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/__unknown__-62\/"},"modified":"2020-09-03T15:36:24","modified_gmt":"2020-09-03T12:36:24","slug":"__unknown__-62","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/__unknown__-62\/","title":{"raw":"8.3 Ses","rendered":"8.3 Ses"},"content":{"raw":"\n

\"OEBPS\/images\/image0098.jpg\"<\/p>\n\u015eekil 8.3.1 G\u00f6rsel: \u00a9 InnerFidelity, 2012<\/i><\/span><\/span>\n

\n

Bir makinenin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc veya g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n arka planda devam eden u\u011fultusunda oldu\u011fu gibi t\u00fcm seslerin saf anlamlar\u0131 haricinde bir de \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131msal anlam\u0131 vard\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131msal anlam, \u00f6\u011fretilen \u015feyin \u00f6z\u00fcne ili\u015fkin imgelerin veya fikirlerin uyand\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131labilir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, enformasyonun etkin bir \u015fekilde iletilmesinde sesin son derece gerekli oldu\u011fu durumlar vard\u0131r.<\/em><\/p>\n

Durbridge, 1984<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

8.3.1 Ses: de\u011feri bilinmeyen medya<\/h2>\n

S\u00f6zl\u00fc ileti\u015fimin uzun bir tarihi oldu\u011funu biliyoruz ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, gerek s\u0131n\u0131f i\u00e7indeki ders anlat\u0131mlar\u0131 gerekse radyo programlar\u0131yla s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fim hayat\u0131m\u0131zda \u00f6nemli bir yer te\u015fkil etmeye devam ediyor. Ancak bu k\u0131s\u0131mda ben, ses kay\u0131tlar\u0131 \u00fczerine odaklanacak ve iyi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kaydedilmi\u015f sesin son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011fitim arac\u0131 oldu\u011funu iddia edece\u011fim.<\/span><\/p>\n

Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zellikleri ile ilgili \u00f6nemli miktarda ara\u015ft\u0131rma bulunmaktad\u0131r. Birle\u015fik Krall\u0131k A\u00e7\u0131k \u00dcniversitesinde kurs ekipleri, \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f bas\u0131l\u0131 materyalleri desteklemek amac\u0131yla medya kaynaklar\u0131 i\u00e7in teklif vermek zorunda kald\u0131. Medya kaynaklar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta BBC taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi\u011fi i\u00e7in miktar\u0131 son derece k\u0131s\u0131tl\u0131 ve \u00fcretimi maliyetliydi; dolay\u0131s\u0131yla ders geli\u015ftirme ekipleri ve birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 BBC prod\u00fckt\u00f6rleri, radyonun ve televizyonun \u00f6\u011frenmeyi desteklemede nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmek durumundayd\u0131. Hatta, televizyon ve radyonun hangi e\u011fitim i\u015flevlerinin e\u011fitim \u00f6\u011fretime katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 net olarak tan\u0131mlamalar\u0131 isteniyordu. Bir ders a\u00e7\u0131ld\u0131ktan ve geli\u015ftirildikten sonra, program \u00f6rnekleri hem bu i\u015flevleri ne derece yerine getirebildikleri hem de \u00f6\u011frencilerin programlara nas\u0131l tepki verdi\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendiriliyordu. Sonraki y\u0131llarda, prod\u00fcksiyon ses ve video kasetlerine kayd\u0131ktan sonra da ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m kullan\u0131lmaya devam edilmi\u015fti.<\/span><\/p>\n

\u0130lk olarak kendine \u00f6zg\u00fc rol ve i\u015flevlerin belirlendi\u011fi ve sonras\u0131nda da programlar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi bu s\u00fcre\u00e7, A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019nin hangi rol veya i\u015flevlerin \u00f6zellikle hangi medya t\u00fcr\u00fc i\u00e7in uygun oldu\u011funu belirleyebilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131 (Bates, 1985). Kendisi de eski bir BBC\/A\u00e7\u0131k \u00dcniversite prod\u00fckt\u00f6r\u00fc olan Koumi (2006), bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 temel alarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve ses ve video t\u00fcrlerinin kilit i\u015flevlerini listelemeye devam etmi\u015fti. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Santa Barbara\u2019daki Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nden Richard Mayer de, e\u011fitimde \u00e7oklu ortam kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin kendi ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmekteydi (Mayer, 2009).<\/span><\/p>\n

Ses teknolojisinde kasetlerden ses kay\u0131tlar\u0131na (podcast) s\u00fcregelen bir geli\u015fim olmas\u0131na ra\u011fmen sesin pedagojik \u00f6zellikleri uzun s\u00fcre boyunca g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u015fekilde sabit kalm\u0131\u015f, de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.<\/span><\/p>\n\n

8.3.2 Sunum \u00f6zellikleri<\/h2>\n

Ses kendi ba\u015f\u0131na kullan\u0131labilse de, genel kullan\u0131m\u0131 di\u011fer medya t\u00fcrleriyle ve \u00f6zellikle de metin tabanl\u0131 medyaya birliktedir. Sesi tek ba\u015f\u0131na a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekillerde kullanabiliriz:<\/span><\/p>\n\n

    \n \t
  • konu\u015fulan dil (yabanc\u0131 diller d\u00e2hil) (analiz veya pratik ama\u00e7l\u0131 olarak);<\/span><\/li>\n \t
  • m\u00fczik (performans olarak veya analiz amac\u0131yla);<\/span><\/li>\n \t
  • a\u015fa\u011f\u0131daki ama\u00e7larla tart\u0131\u015fma arac\u0131 olarak:<\/span>\n
      \n \t
    • derste anlat\u0131lan belli noktalar\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in;<\/span><\/li>\n \t
    • derste anlat\u0131lmayan noktalar\u0131 ortaya koymak i\u00e7in;<\/span><\/li>\n \t
    • derste bahsedilen perspektiflere alternatif bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmek i\u00e7in;<\/span><\/li>\n \t
    • derste verilen materyalleri analiz etmek veya ele\u015ftirmek i\u00e7in;<\/span><\/li>\n \t
    • derste anlat\u0131lan ana fikirleri veya belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131 \u00f6zetlemek i\u00e7in;<\/span><\/li>\n \t
    • derste ge\u00e7en arg\u00fcmanlar\u0131 veya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 destekleyici veya onlara kar\u015f\u0131t yeni kan\u0131tlar sa\u011flamak i\u00e7in;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n \t
    • \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar veya uzmanlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler;<\/span><\/li>\n \t
    • bir konuya ili\u015fkin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ortaya koymak i\u00e7in iki veya daha fazla insan aras\u0131nda ge\u00e7en tart\u0131\u015fmalar;<\/span><\/li>\n \t
    • ku\u015f sesleri, \u00e7ocuklar\u0131n konu\u015fmalar\u0131 ve tan\u0131k ifadeleri gibi birincil ses kaynaklar\u0131 ya da kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f performanslar (tiyatro, konser, vb.);<\/span><\/li>\n \t
    • birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n analizi (ses kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben analizin yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde);<\/span><\/li>\n \t
    • ders i\u00e7inde ge\u00e7en kavramlar\u0131n ilgisini, uygunlu\u011funu veya uygulamas\u0131n\u0131 vurgulayan \u2018haberler\u2019;<\/span><\/li>\n \t
    • e\u011fitmenin dersle ilgili bir konudaki ki\u015fisel yakla\u015f\u0131m\u0131.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

      Ses metinle birle\u015fti\u011finde ise \u2018g\u00fcc\u00fc\u2019 daha da artar; \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00f6\u011frencilerin g\u00f6zlerini ve kulaklar\u0131n\u0131 birlikte kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sesin \u00f6zellikle de a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/span><\/p>\n\n

        \n \t
      • matematik denklemleri, tablo reprod\u00fcksiyonlar\u0131, grafikler, istatistik tablolar\u0131 ve hatta ta\u015f \u00f6rnekleri gibi metin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunulan materyalleri a\u00e7\u0131klayan veya materyallerin seslendirildi\u011fi durumlarda.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

        Bu teknik, Salman Khan taraf\u0131ndan daha da geli\u015ftirilmi\u015ftir. Khan, matematiksel sembollerin, form\u00fcllerin ve soru \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin g\u00f6rsel olarak a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda video ve sesi birlikte kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n\n

        8.3.3 Beceri geli\u015fimi<\/h2>\n

        \u00d6\u011frencinin kaydedilen sesi durdurup tekrar ba\u015flatabilme kabiliyeti nedeniyle \u00f6zellikle a\u015fa\u011f\u0131daki hususlarda faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/span><\/p>\n\n

          \n \t
        • telaffuz, m\u00fczik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, matematiksel hesaplama gibi belirli i\u015fitsel becerilere veya tekniklere h\u00e2kim olmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6\u011frencilere tekrar ve pratik olana\u011f\u0131 sa\u011flamas\u0131;<\/span><\/li>\n \t
        • \u00f6\u011frencilerin, \u00e7ocuklar\u0131n dil kullan\u0131m\u0131 veya g\u00f6\u00e7 ve g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 tutum gibi konular\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda ki\u015filerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ses kay\u0131tlar\u0131 gibi birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi;<\/span><\/li>\n \t
        • \u00f6\u011frenci tutumlar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde de\u011fi\u015ftirmek:<\/span>\n
            \n \t
          • materyali yeni veya a\u015fina olunmayan bir perspektif i\u00e7inde sunarak;<\/span><\/li>\n \t
          • materyali dramatize bir bi\u00e7imde sunarak, \u00f6\u011frencilerin farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip biriyle \u00f6zde\u015fle\u015fmelerini sa\u011flayarak.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n

            8.3.4 Sesin bir \u00f6\u011fretim ortam\u0131 olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\n

            \u0130lk olarak sesin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlara bakal\u0131m:<\/span><\/p>\n\n

              \n \t
            • bir ses dosyas\u0131 haz\u0131rlamak, bir video veya benzetim haz\u0131rlamaktan \u00e7ok daha kolayd\u0131r;<\/span><\/li>\n \t
            • ses, video veya benzetimden daha az bir bant geni\u015fli\u011fi gerektirir; bu nedenle de dosyay\u0131 indirmek \u00e7ok daha kolayd\u0131r ve \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bant geni\u015fliklerinde bile rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir;<\/span><\/li>\n \t
            • metin, matematiksel semboller ve grafikler gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle bir arada kullan\u0131labilir, birden fazla duyunun kullan\u0131lmas\u0131na izin verir ve \u2018b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme\u2019yi sa\u011flar;<\/span><\/li>\n \t
            • baz\u0131 \u00f6\u011frenciler, okuyarak de\u011fil dinleyerek \u00f6\u011frenmeyi tercih ederler;<\/span><\/li>\n \t
            • metinle birle\u015ftirildi\u011finde ses, okuryazarl\u0131k becerilerini geli\u015ftirilmesine yard\u0131m edebilir veya okuryazarl\u0131k d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck olan \u00f6\u011frencileri destekleyebilir;<\/span><\/li>\n \t
            • ses, metinden farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunup \u00e7e\u015fitlilik arz eder; \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinde \u00f6\u011frencinin tazelendi\u011fi ve ilgisinin yukar\u0131da tutuldu\u011fu bir \u2018teneff\u00fcs\u2019 gibidir;<\/span><\/li>\n \t
            • A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, Nicola Durbridge, video ve metin bazl\u0131 materyallerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ses kullan\u0131m\u0131n\u0131n uzaktan \u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerinin e\u011fitmenle daha ki\u015fisel bir \u2018yak\u0131nl\u0131k\u2019 hissetmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

              \u00d6zellikle de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 esneklik ve \u00f6\u011frenci kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 ders anlat\u0131m\u0131ndan \u00e7ok metin tabanl\u0131 materyallerle desteklenen ses kay\u0131tlar\u0131ndan (slaytlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir web sitesi gibi) daha iyi \u00f6\u011frenece\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/span><\/p>\n

              Sesin birtak\u0131m dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r:<\/span><\/p>\n\n

                \n \t
              • ses-temelli \u00f6\u011frenme, i\u015fitme engelli ki\u015filer i\u00e7in olduk\u00e7a zordur;<\/span><\/li>\n \t
              • ses dosyalar\u0131 olu\u015fturmak, e\u011fitmen i\u00e7in ilave i\u015f y\u00fck\u00fc anlam\u0131na gelir;<\/span><\/li>\n \t
              • ses genellikle metin veya grafik gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle birlikte kullan\u0131l\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretimin tasar\u0131m s\u00fcrecinin karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131na neden olur;<\/span><\/li>\n \t
              • ses kayd\u0131, asgari d\u00fczeyde de olsa teknik yeterlilik gerektirir;<\/span><\/li>\n \t
              • yaz\u0131m dili, konu\u015fma dilinden daha kusursuzdur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

                Khan Academy\u2019de oldu\u011fu gibi... Bununla birlikte baz\u0131 durumlarda (\u00f6rne\u011fin, \u00f6\u011frencilerin belirli metinlerden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi) ses kay\u0131tlar\u0131 video kay\u0131tlar\u0131ndan daha faydal\u0131 olabiliyor.<\/span><\/p>\n

                O zaman, haydi bir ses kayd\u0131 dinleyelim!<\/span><\/p>\n\n

                Kaynak\u00e7a<\/h2>\n

                Bates, A. (1984) Broadcasting in Education: An Evaluation<\/i><\/em> London: Constables<\/span><\/span><\/p>\n

                Bates, A. (2005) Technology, e-Learning and Distance Education<\/i><\/em> London\/New York: Routledge<\/span><\/span><\/p>\n

                Durbridge, N. (1984) Audio-cassettes, in Bates, A. (ed.) The Role of Technology in Distance Education<\/i><\/em> London\/New York: Croom Hill\/St Martin\u2019s Press<\/span><\/span><\/p>\n

                EDUCAUSE Learning Initiative (2005) Seven things you should know about\u2026 podcasting <\/i><\/em>Boulder CO: EDUCAUSE<\/i><\/em>, June<\/span><\/span><\/p>\n

                Koumi, J. (2006). Designing video and multimedia for open and flexible learning. <\/i><\/em>London: <\/i>Routledge.<\/span><\/span><\/p>\n

                Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed). New York: Cambridge University Press.<\/span><\/span><\/p>\n

                Postlethwaite, S. N. (1969) The Audio-Tutorial Approach to Learning<\/i><\/em> Minneapolis: Burgess Publishing Company<\/span><\/span><\/p>\n

                Salmon, G. and Edirisingha, P. (2008) Podcasting for Learning in Universities<\/i><\/em> Milton Keynes: Open University Press<\/span><\/span><\/p>\n\n

                \n

                Etkinlik 8.3 Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin belirlenmesi<\/p>\n\n<\/header>\n

                \n

                1. Vermekte oldu\u011funuz derslerden birini se\u00e7in. Sesin hangi sunum \u00f6zellikleri bu dersiniz i\u00e7in \u00f6nemli olabilir?<\/span><\/p>\n

                2. B\u00f6l\u00fcm 1.2'de bahsi ge\u00e7en becerilere bak\u0131n. Bu becerilerden hangisi veya hangileri, di\u011fer medya t\u00fcrlerinden ziyade ses kullan\u0131larak geli\u015ftirilebilir? Ses-temelli \u00f6\u011fretimi bu ama\u00e7la nas\u0131l kullan\u0131rd\u0131n\u0131z?<\/span><\/p>\n

                3. Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda \u00f6\u011frencilerin ses kayd\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 isteyerek de\u011ferlendirilmeleri daha uygun olur? Bu, de\u011ferlendirme ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda nas\u0131l yap\u0131labilir?<\/span><\/p>\n

                4. Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerini gere\u011finden fazla veya birbirinin yerine kullan\u0131m\u0131n\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde iyi bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Ayn\u0131 konuyu farkl\u0131 medya t\u00fcrleriyle anlatman\u0131n ne t\u00fcr dezavantajlar\u0131 olabilir?<\/span><\/p>\n

                5. Sesin kendine \u00f6zg\u00fc ba\u015fka ne t\u00fcr pedagojik \u00f6zellikleri olabilir?<\/span><\/p>\n

                Etkinlik hakk\u0131ndaki geri bildirim i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki podcaste t\u0131klay\u0131n:<\/span><\/p>\n

                Ses \u00f6gesi, kitab\u0131n bu s\u00fcr\u00fcm\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Buradan \u00e7evrim i\u00e7i olarak dinleyebilirsiniz: https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/teachinginadigitalagev2\/?p=203<\/span><\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n","rendered":"

                \"OEBPS\/images\/image0098.jpg\"<\/p>\n

                \u015eekil 8.3.1 G\u00f6rsel: \u00a9 InnerFidelity, 2012<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

                \n

                Bir makinenin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc veya g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n arka planda devam eden u\u011fultusunda oldu\u011fu gibi t\u00fcm seslerin saf anlamlar\u0131 haricinde bir de \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131msal anlam\u0131 vard\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131msal anlam, \u00f6\u011fretilen \u015feyin \u00f6z\u00fcne ili\u015fkin imgelerin veya fikirlerin uyand\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131labilir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, enformasyonun etkin bir \u015fekilde iletilmesinde sesin son derece gerekli oldu\u011fu durumlar vard\u0131r.<\/em><\/p>\n

                Durbridge, 1984<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

                8.3.1 Ses: de\u011feri bilinmeyen medya<\/h2>\n

                S\u00f6zl\u00fc ileti\u015fimin uzun bir tarihi oldu\u011funu biliyoruz ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, gerek s\u0131n\u0131f i\u00e7indeki ders anlat\u0131mlar\u0131 gerekse radyo programlar\u0131yla s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fim hayat\u0131m\u0131zda \u00f6nemli bir yer te\u015fkil etmeye devam ediyor. Ancak bu k\u0131s\u0131mda ben, ses kay\u0131tlar\u0131 \u00fczerine odaklanacak ve iyi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kaydedilmi\u015f sesin son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011fitim arac\u0131 oldu\u011funu iddia edece\u011fim.<\/span><\/p>\n

                Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zellikleri ile ilgili \u00f6nemli miktarda ara\u015ft\u0131rma bulunmaktad\u0131r. Birle\u015fik Krall\u0131k A\u00e7\u0131k \u00dcniversitesinde kurs ekipleri, \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f bas\u0131l\u0131 materyalleri desteklemek amac\u0131yla medya kaynaklar\u0131 i\u00e7in teklif vermek zorunda kald\u0131. Medya kaynaklar\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta BBC taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi\u011fi i\u00e7in miktar\u0131 son derece k\u0131s\u0131tl\u0131 ve \u00fcretimi maliyetliydi; dolay\u0131s\u0131yla ders geli\u015ftirme ekipleri ve birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 BBC prod\u00fckt\u00f6rleri, radyonun ve televizyonun \u00f6\u011frenmeyi desteklemede nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmek durumundayd\u0131. Hatta, televizyon ve radyonun hangi e\u011fitim i\u015flevlerinin e\u011fitim \u00f6\u011fretime katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 net olarak tan\u0131mlamalar\u0131 isteniyordu. Bir ders a\u00e7\u0131ld\u0131ktan ve geli\u015ftirildikten sonra, program \u00f6rnekleri hem bu i\u015flevleri ne derece yerine getirebildikleri hem de \u00f6\u011frencilerin programlara nas\u0131l tepki verdi\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendiriliyordu. Sonraki y\u0131llarda, prod\u00fcksiyon ses ve video kasetlerine kayd\u0131ktan sonra da ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m kullan\u0131lmaya devam edilmi\u015fti.<\/span><\/p>\n

                \u0130lk olarak kendine \u00f6zg\u00fc rol ve i\u015flevlerin belirlendi\u011fi ve sonras\u0131nda da programlar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi bu s\u00fcre\u00e7, A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019nin hangi rol veya i\u015flevlerin \u00f6zellikle hangi medya t\u00fcr\u00fc i\u00e7in uygun oldu\u011funu belirleyebilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131 (Bates, 1985). Kendisi de eski bir BBC\/A\u00e7\u0131k \u00dcniversite prod\u00fckt\u00f6r\u00fc olan Koumi (2006), bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 temel alarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve ses ve video t\u00fcrlerinin kilit i\u015flevlerini listelemeye devam etmi\u015fti. Ayn\u0131 d\u00f6nemde Santa Barbara\u2019daki Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nden Richard Mayer de, e\u011fitimde \u00e7oklu ortam kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin kendi ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmekteydi (Mayer, 2009).<\/span><\/p>\n

                Ses teknolojisinde kasetlerden ses kay\u0131tlar\u0131na (podcast) s\u00fcregelen bir geli\u015fim olmas\u0131na ra\u011fmen sesin pedagojik \u00f6zellikleri uzun s\u00fcre boyunca g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u015fekilde sabit kalm\u0131\u015f, de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

                8.3.2 Sunum \u00f6zellikleri<\/h2>\n

                Ses kendi ba\u015f\u0131na kullan\u0131labilse de, genel kullan\u0131m\u0131 di\u011fer medya t\u00fcrleriyle ve \u00f6zellikle de metin tabanl\u0131 medyaya birliktedir. Sesi tek ba\u015f\u0131na a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekillerde kullanabiliriz:<\/span><\/p>\n

                  \n
                • konu\u015fulan dil (yabanc\u0131 diller d\u00e2hil) (analiz veya pratik ama\u00e7l\u0131 olarak);<\/span><\/li>\n
                • m\u00fczik (performans olarak veya analiz amac\u0131yla);<\/span><\/li>\n
                • a\u015fa\u011f\u0131daki ama\u00e7larla tart\u0131\u015fma arac\u0131 olarak:<\/span>\n
                    \n
                  • derste anlat\u0131lan belli noktalar\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in;<\/span><\/li>\n
                  • derste anlat\u0131lmayan noktalar\u0131 ortaya koymak i\u00e7in;<\/span><\/li>\n
                  • derste bahsedilen perspektiflere alternatif bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmek i\u00e7in;<\/span><\/li>\n
                  • derste verilen materyalleri analiz etmek veya ele\u015ftirmek i\u00e7in;<\/span><\/li>\n
                  • derste anlat\u0131lan ana fikirleri veya belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131 \u00f6zetlemek i\u00e7in;<\/span><\/li>\n
                  • derste ge\u00e7en arg\u00fcmanlar\u0131 veya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 destekleyici veya onlara kar\u015f\u0131t yeni kan\u0131tlar sa\u011flamak i\u00e7in;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n
                  • \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar veya uzmanlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler;<\/span><\/li>\n
                  • bir konuya ili\u015fkin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ortaya koymak i\u00e7in iki veya daha fazla insan aras\u0131nda ge\u00e7en tart\u0131\u015fmalar;<\/span><\/li>\n
                  • ku\u015f sesleri, \u00e7ocuklar\u0131n konu\u015fmalar\u0131 ve tan\u0131k ifadeleri gibi birincil ses kaynaklar\u0131 ya da kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f performanslar (tiyatro, konser, vb.);<\/span><\/li>\n
                  • birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n analizi (ses kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131n\u0131 takiben analizin yap\u0131lmas\u0131 \u015feklinde);<\/span><\/li>\n
                  • ders i\u00e7inde ge\u00e7en kavramlar\u0131n ilgisini, uygunlu\u011funu veya uygulamas\u0131n\u0131 vurgulayan \u2018haberler\u2019;<\/span><\/li>\n
                  • e\u011fitmenin dersle ilgili bir konudaki ki\u015fisel yakla\u015f\u0131m\u0131.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

                    Ses metinle birle\u015fti\u011finde ise \u2018g\u00fcc\u00fc\u2019 daha da artar; \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00f6\u011frencilerin g\u00f6zlerini ve kulaklar\u0131n\u0131 birlikte kullanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sesin \u00f6zellikle de a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/span><\/p>\n

                      \n
                    • matematik denklemleri, tablo reprod\u00fcksiyonlar\u0131, grafikler, istatistik tablolar\u0131 ve hatta ta\u015f \u00f6rnekleri gibi metin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sunulan materyalleri a\u00e7\u0131klayan veya materyallerin seslendirildi\u011fi durumlarda.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

                      Bu teknik, Salman Khan taraf\u0131ndan daha da geli\u015ftirilmi\u015ftir. Khan, matematiksel sembollerin, form\u00fcllerin ve soru \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin g\u00f6rsel olarak a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda video ve sesi birlikte kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

                      8.3.3 Beceri geli\u015fimi<\/h2>\n

                      \u00d6\u011frencinin kaydedilen sesi durdurup tekrar ba\u015flatabilme kabiliyeti nedeniyle \u00f6zellikle a\u015fa\u011f\u0131daki hususlarda faydal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/span><\/p>\n

                        \n
                      • telaffuz, m\u00fczik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi, matematiksel hesaplama gibi belirli i\u015fitsel becerilere veya tekniklere h\u00e2kim olmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6\u011frencilere tekrar ve pratik olana\u011f\u0131 sa\u011flamas\u0131;<\/span><\/li>\n
                      • \u00f6\u011frencilerin, \u00e7ocuklar\u0131n dil kullan\u0131m\u0131 veya g\u00f6\u00e7 ve g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 tutum gibi konular\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda ki\u015filerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ses kay\u0131tlar\u0131 gibi birincil ses kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi;<\/span><\/li>\n
                      • \u00f6\u011frenci tutumlar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde de\u011fi\u015ftirmek:<\/span>\n
                          \n
                        • materyali yeni veya a\u015fina olunmayan bir perspektif i\u00e7inde sunarak;<\/span><\/li>\n
                        • materyali dramatize bir bi\u00e7imde sunarak, \u00f6\u011frencilerin farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip biriyle \u00f6zde\u015fle\u015fmelerini sa\u011flayarak.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                          8.3.4 Sesin bir \u00f6\u011fretim ortam\u0131 olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/h2>\n

                          \u0130lk olarak sesin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlara bakal\u0131m:<\/span><\/p>\n

                            \n
                          • bir ses dosyas\u0131 haz\u0131rlamak, bir video veya benzetim haz\u0131rlamaktan \u00e7ok daha kolayd\u0131r;<\/span><\/li>\n
                          • ses, video veya benzetimden daha az bir bant geni\u015fli\u011fi gerektirir; bu nedenle de dosyay\u0131 indirmek \u00e7ok daha kolayd\u0131r ve \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bant geni\u015fliklerinde bile rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir;<\/span><\/li>\n
                          • metin, matematiksel semboller ve grafikler gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle bir arada kullan\u0131labilir, birden fazla duyunun kullan\u0131lmas\u0131na izin verir ve \u2018b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme\u2019yi sa\u011flar;<\/span><\/li>\n
                          • baz\u0131 \u00f6\u011frenciler, okuyarak de\u011fil dinleyerek \u00f6\u011frenmeyi tercih ederler;<\/span><\/li>\n
                          • metinle birle\u015ftirildi\u011finde ses, okuryazarl\u0131k becerilerini geli\u015ftirilmesine yard\u0131m edebilir veya okuryazarl\u0131k d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck olan \u00f6\u011frencileri destekleyebilir;<\/span><\/li>\n
                          • ses, metinden farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunup \u00e7e\u015fitlilik arz eder; \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinde \u00f6\u011frencinin tazelendi\u011fi ve ilgisinin yukar\u0131da tutuldu\u011fu bir \u2018teneff\u00fcs\u2019 gibidir;<\/span><\/li>\n
                          • A\u00e7\u0131k \u00dcniversite\u2019de y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, Nicola Durbridge, video ve metin bazl\u0131 materyallerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ses kullan\u0131m\u0131n\u0131n uzaktan \u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerinin e\u011fitmenle daha ki\u015fisel bir \u2018yak\u0131nl\u0131k\u2019 hissetmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

                            \u00d6zellikle de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 esneklik ve \u00f6\u011frenci kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6\u011frencilerin canl\u0131 ders anlat\u0131m\u0131ndan \u00e7ok metin tabanl\u0131 materyallerle desteklenen ses kay\u0131tlar\u0131ndan (slaytlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir web sitesi gibi) daha iyi \u00f6\u011frenece\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/span><\/p>\n

                            Sesin birtak\u0131m dezavantajlar\u0131 da vard\u0131r:<\/span><\/p>\n

                              \n
                            • ses-temelli \u00f6\u011frenme, i\u015fitme engelli ki\u015filer i\u00e7in olduk\u00e7a zordur;<\/span><\/li>\n
                            • ses dosyalar\u0131 olu\u015fturmak, e\u011fitmen i\u00e7in ilave i\u015f y\u00fck\u00fc anlam\u0131na gelir;<\/span><\/li>\n
                            • ses genellikle metin veya grafik gibi di\u011fer medya t\u00fcrleriyle birlikte kullan\u0131l\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretimin tasar\u0131m s\u00fcrecinin karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131na neden olur;<\/span><\/li>\n
                            • ses kayd\u0131, asgari d\u00fczeyde de olsa teknik yeterlilik gerektirir;<\/span><\/li>\n
                            • yaz\u0131m dili, konu\u015fma dilinden daha kusursuzdur.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

                              Khan Academy\u2019de oldu\u011fu gibi… Bununla birlikte baz\u0131 durumlarda (\u00f6rne\u011fin, \u00f6\u011frencilerin belirli metinlerden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi) ses kay\u0131tlar\u0131 video kay\u0131tlar\u0131ndan daha faydal\u0131 olabiliyor.<\/span><\/p>\n

                              O zaman, haydi bir ses kayd\u0131 dinleyelim!<\/span><\/p>\n

                              Kaynak\u00e7a<\/h2>\n

                              Bates, A. (1984) Broadcasting in Education: An Evaluation<\/i><\/em> London: Constables<\/span><\/span><\/p>\n

                              Bates, A. (2005) Technology, e-Learning and Distance Education<\/i><\/em> London\/New York: Routledge<\/span><\/span><\/p>\n

                              Durbridge, N. (1984) Audio-cassettes, in Bates, A. (ed.) The Role of Technology in Distance Education<\/i><\/em> London\/New York: Croom Hill\/St Martin\u2019s Press<\/span><\/span><\/p>\n

                              EDUCAUSE Learning Initiative (2005) Seven things you should know about\u2026 podcasting <\/i><\/em>Boulder CO: EDUCAUSE<\/i><\/em>, June<\/span><\/span><\/p>\n

                              Koumi, J. (2006). Designing video and multimedia for open and flexible learning. <\/i><\/em>London: <\/i>Routledge.<\/span><\/span><\/p>\n

                              Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed). New York: Cambridge University Press.<\/span><\/span><\/p>\n

                              Postlethwaite, S. N. (1969) The Audio-Tutorial Approach to Learning<\/i><\/em> Minneapolis: Burgess Publishing Company<\/span><\/span><\/p>\n

                              Salmon, G. and Edirisingha, P. (2008) Podcasting for Learning in Universities<\/i><\/em> Milton Keynes: Open University Press<\/span><\/span><\/p>\n

                              \n
                              \n

                              Etkinlik 8.3 Sesin kendine \u00f6zg\u00fc pedagojik \u00f6zelliklerinin belirlenmesi<\/p>\n<\/header>\n

                              \n

                              1. Vermekte oldu\u011funuz derslerden birini se\u00e7in. Sesin hangi sunum \u00f6zellikleri bu dersiniz i\u00e7in \u00f6nemli olabilir?<\/span><\/p>\n

                              2. B\u00f6l\u00fcm 1.2’de bahsi ge\u00e7en becerilere bak\u0131n. Bu becerilerden hangisi veya hangileri, di\u011fer medya t\u00fcrlerinden ziyade ses kullan\u0131larak geli\u015ftirilebilir? Ses-temelli \u00f6\u011fretimi bu ama\u00e7la nas\u0131l kullan\u0131rd\u0131n\u0131z?<\/span><\/p>\n

                              3. Hangi ko\u015fullar alt\u0131nda \u00f6\u011frencilerin ses kayd\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 isteyerek de\u011ferlendirilmeleri daha uygun olur? Bu, de\u011ferlendirme ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda nas\u0131l yap\u0131labilir?<\/span><\/p>\n

                              4. Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerini gere\u011finden fazla veya birbirinin yerine kullan\u0131m\u0131n\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde iyi bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Ayn\u0131 konuyu farkl\u0131 medya t\u00fcrleriyle anlatman\u0131n ne t\u00fcr dezavantajlar\u0131 olabilir?<\/span><\/p>\n

                              5. Sesin kendine \u00f6zg\u00fc ba\u015fka ne t\u00fcr pedagojik \u00f6zellikleri olabilir?<\/span><\/p>\n

                              Etkinlik hakk\u0131ndaki geri bildirim i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki podcaste t\u0131klay\u0131n:<\/span><\/p>\n

                              Ses \u00f6gesi, kitab\u0131n bu s\u00fcr\u00fcm\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Buradan \u00e7evrim i\u00e7i olarak dinleyebilirsiniz: https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/teachinginadigitalagev2\/?p=203<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":3,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-196","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless"],"part":189,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/196\/revisions"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/189"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/196\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=196"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=196"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}