{"id":217,"date":"2020-09-03T15:36:40","date_gmt":"2020-09-03T12:36:40","guid":{"rendered":"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/8-7c-gelisen-teknolojiler-yapay-zeka\/"},"modified":"2020-09-03T15:36:40","modified_gmt":"2020-09-03T12:36:40","slug":"8-7c-gelisen-teknolojiler-yapay-zeka","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/8-7c-gelisen-teknolojiler-yapay-zeka\/","title":{"raw":"8.7c Geli\u015fen teknolojiler: yapay zek\u00e2","rendered":"8.7c Geli\u015fen teknolojiler: yapay zek\u00e2"},"content":{"raw":"\n<div class=\"8.7c-geli\u015fen-teknolojiler:-yapay-zek\u00e2\">\n\n&nbsp;\n<div><img src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image1-2.jpeg\" alt=\"Robot-vs-women-2.jpg\"><\/div>\n<em>\u015eekil 8.7 c.1 G\u00f6rsel: Applift<\/em>\n<h2><a id=\"__RefHeading___Toc13482_2195320833\"><\/a> <span style=\"color: #339966;\">8.7c.1 YZ\u2019nin \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme konusundaki ili\u015fkilerine odaklanmak<\/span><\/h2>\n<span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 (AI), e\u011fitimde kullan\u0131m\u0131 ile ilgili bir\u00e7ok sorun oldu\u011fu i\u00e7in g\u00f6z korkutucu bir konudur. YZ'de \u015fu anda \u015fi\u015firilmi\u015f beklentilerin zirvesinde olmak \u00fczere e\u011fitim i\u00e7in her derde deva olarak ba\u015fka bir abart\u0131lm\u0131\u015f reklam d\u00f6neminden ge\u00e7mektedir, ancak bu reklam temel olarak finans ve pazarlama gibi e\u011fitim d\u0131\u015f\u0131 alanlarda meydana gelen ba\u015far\u0131l\u0131 uygulamalar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmektedir. Ayr\u0131ca, 'YZ' terimi, herhangi bir bilgi-i\u015flem faaliyeti i\u00e7in genel bir terim olarak (ki bu yanl\u0131\u015ft\u0131r) giderek daha fazla kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">E\u011fitimde bile, YZ'nin \u00e7ok farkl\u0131 olas\u0131 uygulama alanlar\u0131 vard\u0131r. Zeide (2019) kurumsal, \u00f6\u011frenci deste\u011fi ve \u00f6\u011fretim uygulamalar\u0131 aras\u0131nda kayda de\u011fer bir ayr\u0131m yapar (\u015eekil 8.7.c.2).<\/span>\n\n&nbsp;\n<div><img src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image2.png\" alt=\"\"><\/div>\n<i>\u015eekil 8.7c.2 E\u011fitimde YZ uygulamalar\u0131 G\u00f6rsel: \u00a9 Zeide, 2019<\/i>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Kurumsal ya da \u00f6\u011frenci destek ama\u00e7l\u0131 YZ uygulamalar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli olmas\u0131na ra\u011fmen bu b\u00f6l\u00fcm (Zeide'nin \u201c\u00f6\u011fretim\u201d uygulamalar\u0131 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131) farkl\u0131 medya ve teknolojilerin pedagojik \u00f6zelliklerine odaklanmaktad\u0131r. \u00d6zellikle, bu b\u00f6l\u00fcmdeki odak noktas\u0131, yapay zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim i\u00e7in bir medya veya teknoloji bi\u00e7imi olarak pedagojik \u00f6zellikleri ve bu alandaki g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri \u00fczerinde olacakt\u0131r.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Dahas\u0131, YZ esasen bir bilgi i\u015flem alt k\u00fcmesidir. Bu nedenle, bu teman\u0131n 5. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtilen e\u011fitimdeki bilgi i\u015flemin t\u00fcm genel \u00f6zellikleri AI i\u00e7in ge\u00e7erli olacakt\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm Yapay Zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenmede sunabilece\u011fi ekstra potansiyeli ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu, \u00f6zellikle \u00f6\u011fretimde genel bir teknoloji yerine bir ortam olarak rol\u00fcne odaklanmak anlam\u0131na gelecektir, bu da YZ'nin yaln\u0131zca bilgi i\u015flemsel y\u00f6n\u00fcnden ziyade, daha geni\u015f bir ba\u011flamda \u00f6zellikle pedagojik rol\u00fcne bakmak anlam\u0131na gelir.<\/span>\n<h2><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13484_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> 8.7c.2 Yapay zek\u00e2 nedir?<\/span><\/h2>\n<span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2n\u0131n McCarthy taraf\u0131ndan orijinal tan\u0131m\u0131 \u015fu \u015fekildedir (1956, Russell ve Norvig, 2010 dan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r):<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\"><i>\u00f6\u011frenmenin her y\u00f6n\u00fc ya da zek\u00e2n\u0131n ba\u015fka herhangi bir \u00f6zelli\u011fi prensipte o kadar kesin olarak tan\u0131mlanabilir ki onu sim\u00fcle etmek (benzetim) i\u00e7in bir makine yap\u0131labilir. Makinelerin dili nas\u0131l kullanacaklar\u0131, soyutlamalar ve kavramlar olu\u015fturacaklar\u0131, \u015fimdi insanlar i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f problem t\u00fcrlerini nas\u0131l \u00e7\u00f6zecekleri ve kendilerini nas\u0131l geli\u015ftirecekleri bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/i><\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter vd. (2019), y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde yapay zek\u00e2 ile ilgili alan yaz\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irip yapay zek\u00e2y\u0131 tan\u0131mlayan yazarlar\u0131n genelde \u015fu tan\u0131mlamay\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir:<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\"><i>ak\u0131ll\u0131 bilgisayar sistemleri veya bilgiyi ezberleme, \u00e7evrelerini insanlara benzer \u015fekilde alg\u0131lama ve kullanma ve insan\u0131n do\u011fal dilini anlama yetene\u011fi gibi insan \u00f6zelliklerine sahip ak\u0131ll\u0131 ajanlar.<\/i><\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Klutka vd. (2018) yapay zek\u00e2y\u0131 y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde neler yapabilece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da tan\u0131mlar (\u015eekil 8.7.c.3):<\/span>\n\n&nbsp;\n<div><span style=\"color: #339966;\"><img src=\"media\/image3.wmf#fixme#fixme\" alt=\"\"><\/span><\/div>\n<span style=\"color: #339966;\"><i>\u015eekil 8.7.c. 3 Yapay zek\u00e2n\u0131n e\u011fitimde neler yapabilece\u011fi G\u00f6rsel: Klutka vd. (2018)<\/i><\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">\"Modern\" yapay zek\u00e2y\u0131 di\u011fer bilgi i\u015flem uygulamalar\u0131ndan ay\u0131ran \u00fc\u00e7 temel bilgi i\u015flem gereksinimi vard\u0131r:<\/span>\n<ul>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">\u00e7ok miktarda veriye eri\u015fim;<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">verileri y\u00f6netmek ve analiz etmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte hesaplama g\u00fcc\u00fc;<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">veri analizi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve uygun algoritmalar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13486_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> 8.7c.3 Neden \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2y\u0131 kullan\u0131l\u0131r?<\/span><\/h2>\n<span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2n\u0131n genel kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in iki farkl\u0131 ama\u00e7 vard\u0131r. Birincisi, \u00f6ncelikle y\u00fcksek i\u015f\u00e7ilik maliyetlerini azaltarak, yani nispeten pahal\u0131 insan i\u015f\u00e7ilerini nispeten daha az maliyetli makinelerle (otomasyon) de\u011fi\u015ftirerek bir sistemin veya organizasyonun verimlili\u011fini artt\u0131rmakt\u0131r. \u00d6zellikle e\u011fitimde, ana maliyet \u00f6\u011fretmenlerin ve \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n maliyetidir. Politikac\u0131lar, giri\u015fimciler ve politika yap\u0131c\u0131lar, giderek otomasyona ge\u00e7i\u015fi e\u011fitim maliyetlerini azaltman\u0131n bir yolu olarak g\u00f6r\u00fcyorlar.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">\u0130kincisi, \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in ekonomik anlamda \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenmenin etkinli\u011fini artt\u0131rmakt\u0131r: bu da daha iyi \u00f6\u011frenme sonu\u00e7lar\u0131 ve ayn\u0131 veya daha fazla maliyet i\u00e7in daha fazla fayda anlam\u0131na gelir. Bu ama\u00e7la, YZ \u00f6\u011fretmenler ve \u00f6\u011fretenlerle birlikte veya destekleyici olarak kullan\u0131lacakt\u0131r.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Klutka vd. ( 2018 ) YZ'nin y\u00fcksek\u00f6\u011fretimdeki potansiyeline ili\u015fkin \u015eekil 8.7c.4'de genel bir \u00e7er\u00e7eve sunmaktad\u0131r:<\/span>\n\n&nbsp;\n<div><span style=\"color: #339966;\"><img src=\"media\/image4.wmf#fixme#fixme\" alt=\"\"><\/span><\/div>\n<span style=\"color: #339966;\"><i>\u015eekil 8.7c.4 Yapay zek\u00e2n\u0131n e\u011fitimde neler yapabilece\u011fi G\u00f6rsel: Klutka vd. (2018)<\/i><\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Bunlar anla\u015f\u0131labilir hedeflerdir, ancak bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda bug\u00fcne kadar bu t\u00fcr hedeflerin ger\u00e7ek olmaktan ziyade arzu eden hedefler oldu\u011funu g\u00f6rece\u011fiz.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Bu kitab\u0131n odak noktas\u0131 dijital \u00e7a\u011fda \u00f6\u011frencilerin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bilgi ve becerileri geli\u015ftirmektir. O zaman yapay zek\u00e2 i\u00e7in anahtar test, bu \u00fcst d\u00fczey becerilerin geli\u015ftirilmesine ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fidir.<\/span>\n\n&nbsp;\n<h2><span style=\"color: #339966;\"> 8.7c.4 \u00d6\u011fretme ve \u00f6\u011frenmede YZ kullan\u0131m\u0131n\u0131n ili\u015fkileri ve \u00f6rnekleri<\/span><\/h2>\n<span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter vd. (2019) ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u0130ngilizce veya \u0130spanyolca olan 2.656 ara\u015ft\u0131rma makalesinden kopyalar\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131p 2007-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda hakemli dergilerde yay\u0131nlanan makalelerden yapay zek\u00e2n\u0131n e\u011fitimde kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili olmayanlar\u0131 da eleyerek genel bir alan yaz\u0131n taramas\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu, daha sonra analiz edilen 145 makaleyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Zawacki-Richter vd. daha sonra bu 145 makaleyi e\u011fitimde yapay zek\u00e2n\u0131n farkl\u0131 kullan\u0131mlar\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya dayanmaktad\u0131r. (145 makaleden sadece 92'sinin \u00f6\u011fretim \/ \u00f6\u011frenci deste\u011fine odakland\u0131\u011f\u0131 belirtilmelidir. Geri kalan\u0131, kabul edilmeden \u00f6nce risk alt\u0131ndaki \u00f6\u011frencilerin tan\u0131mlanmas\u0131 gibi kurumsal kullan\u0131mlar \u00fczerinedir).<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, yapay zek\u00e2n\u0131n 2007 ve 2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki on y\u0131l boyunca e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimde kullan\u0131m\u0131n\u0131n temel yollar\u0131na bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunmaktad\u0131r. \u0130lk olarak \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00fc\u00e7 ana \u201c\u00f6\u011fretim\u201d kategorisi (hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir \u00f6rt\u00fc\u015fme ile) a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015ftir, ard\u0131ndan baz\u0131 \u00f6zel \u00f6rnekler sunulmu\u015ftur. (Zawacki-Richter ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n kabul, ders planlamas\u0131 ve risk alt\u0131ndaki \u00f6\u011frenciler i\u00e7in erken uyar\u0131 sistemleri gibi idari konularla ilgili profil olu\u015fturma ve tahmin kategorilerini g\u00f6z ard\u0131 ettim.)<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.4.1 Ak\u0131ll\u0131 \u00f6\u011fretici sistemler (Zawacki-Richter vd. taraf\u0131ndan g\u00f6zden ge\u00e7irilen 92 makaleden 29'u)<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Ak\u0131ll\u0131 \u00f6\u011fretici sistemler:<\/span>\n<ul>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frencilere \u00f6\u011fretim i\u00e7eri\u011fi sa\u011flamak ve ayn\u0131 zamanda i\u00e7erikle ilgili al\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in uyarlanabilir geri bildirim ve ipu\u00e7lar\u0131 vererek i\u00e7erikle veya al\u0131\u015ft\u0131rmalarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6\u011frencilerin zorluklar\u0131n\u0131 \/ hatalar\u0131n\u0131 tespit edip onlara destek verir;<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">okuma materyallerinin ve yap\u0131lan al\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n \u00e7e\u015fidi ile ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f eylem kurslar\u0131 gibi \u00f6zel \u00f6neriler sunarak \u00f6\u011frenci ihtiya\u00e7lar\u0131na dayal\u0131 \u00f6\u011frenme materyalleri olu\u015fturur;<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">otomatik geri bildirim sa\u011flayarak, tart\u0131\u015fma i\u00e7in otomatik sorular olu\u015fturarak ve s\u00fcrecin analizini yaparak \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda i\u015f birli\u011fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.4.2 \u00d6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme (92'den 36's\u0131)<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 ile \u00d6l\u00e7me ve de\u011ferlendirmeyi destekler:<\/span>\n<ul>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">otomatik puanlanma;<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frencilere \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kafalar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ya da durduklar\u0131nda bilgi istemleri ya da rehberlik sa\u011flayan ak\u0131ll\u0131 arac\u0131lar gibi bir dizi \u00f6\u011frenciye d\u00f6n\u00fck ara\u00e7 da d\u00e2hil olmak \u00fczere geri bildirim;<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frenci anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ve akademik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de\u011ferlendirilmesi.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.4.3 Uyarlanabilir sistemler ve ki\u015fiselle\u015ftirme (92'den 27 si)<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">YZ, uyarlanabilir sistemleri ve \u00f6\u011frenmenin ki\u015fiselle\u015ftirilmesini \u015fu yollarla sa\u011flar:<\/span>\n<ul>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">ders i\u00e7eri\u011fi \u00f6\u011fretildikten sonra \u00f6\u011frenci bilgisindeki g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nleri veya bo\u015fluklar\u0131 te\u015fhis etmek ve otomatik geri bildirim sa\u011flamak;<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f i\u00e7erik \u00f6nerme;<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frenci performans\u0131na dayal\u0131 uygun \u00f6\u011fretim stratejileri \u00f6nererek \u00f6\u011fretmenlerin \u00f6\u011frenme tasar\u0131m\u0131nda desteklenmesi;<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">kavram haritalar\u0131nda bilginin temsilini desteklemek.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<span style=\"color: #339966;\">Klutka vd. (2018) ABD'deki \u00fcniversitelerde \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2n\u0131n \u00e7e\u015fitli kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 belirlemi\u015flerdir. Michigan \u00dcniversitesinde geli\u015ftirilen ECoach, STEM alan\u0131nda \u00e7e\u015fitli b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki s\u0131n\u0131flar i\u00e7in bi\u00e7imlendirici geri bildirim sunar. \u00d6\u011frencilerin bir dersteki ilerlemelerini izler ve onlar\u0131 ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f bir \u015fekilde uygun eylemlere ve etkinliklere y\u00f6nlendirir. Raporda listelenen di\u011fer uygulamalar aras\u0131nda duyarl\u0131l\u0131k analizi (\u00f6\u011frencilerin y\u00fcz ifadelerini e\u011fitimdeki kat\u0131l\u0131m d\u00fczeylerini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullanma), tart\u0131\u015fma forumlar\u0131nda \u00f6\u011frenci kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 izlemek ve e\u011fitmenin bireysel olarak de\u011fil de gruba tek seferde cevap vermesi amac\u0131yla s\u0131navlarda yayg\u0131n olarak yap\u0131lan hatalar\u0131 gruplara ay\u0131rmak i\u00e7in bir uygulama bulunmaktad\u0131r.<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.4.4 Sohbet botlar\u0131<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Sohbet botu, metin veya ses etkile\u015fimleri yoluyla bir insan\u0131n konu\u015fmas\u0131n\u0131 veya \"sohbetini\" sim\u00fcle eden (benzetim) programlamad\u0131r. (Rouse, 2018). Sohbet botlar\u0131 \u00f6zellikle \u00f6\u011frencilerle ileti\u015fimi otomatikle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir ara\u00e7t\u0131r. Bayne (2014) KA\u00c7D'de 90.000 abonesi olan b\u00f6yle bir uygulamay\u0131 a\u00e7\u0131klar. \u00d6\u011frenci faaliyetlerinin \u00e7o\u011fu, sosyal medyada Coursera platformunun d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. KA\u00c7D'de \u00f6\u011fretim yapan be\u015f akademisyenin hepsi Twitter'da aktifti, her biri b\u00fcy\u00fck a\u011flara sahipti ve KA\u00c7D (MOOC) hashtag'i (#edcmooc) i\u00e7eren Twitter etkinli\u011fi kursun t\u00fcm a\u015famalar\u0131nda y\u00fcksekti (\u00f6rne\u011fin, KA\u00c7D'nin ilk teklifi \u00fczerine yakla\u015f\u0131k 180.000 tweet de\u011fi\u015ftirildi). Bir \"\u00d6\u011fretmen Botu\", Twitter hashtag kursunu kullanarak tweetleri toplamak ve \"sorunlar\u0131\" tan\u0131mlamak i\u00e7in anahtar kelimeler kullanmak ve ard\u0131ndan bu konulara \u00f6nceden tasarlanm\u0131\u015f cevaplar\u0131 se\u00e7mek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131 ve bu da \u00f6\u011frencileri genellikle bir konu hakk\u0131nda daha spesifik ara\u015ft\u0131rmalara y\u00f6nlendirmeyi gerektiriyordu. E\u011fitimdeki sohbet botlar\u0131 hakk\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in Winkler ve S\u00f6llner(2018)'e bak\u0131n\u0131z..<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7 c.4.5 Otomatik kompozisyon de\u011ferlendirme<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) yapay zek\u00e2 sistemleri - genellikle otomatik deneme puanlama motorlar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r - g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ABD'deki en az 21 eyalette standart testlerde birincil veya ikincil puanlay\u0131c\u0131lard\u0131r (Feathers, 2019). Feathers'e g\u00f6re:<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\"><i>Kompozisyon puanlama motorlar\u0131 asl\u0131nda yazma kalitesini analiz etmez. \u0130nsanlara verilen y\u00fcksek veya d\u00fc\u015f\u00fck notlarla ili\u015fkili kal\u0131plar\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in y\u00fczlerce \u00f6rnek kompozisyon dizisi \u00fczerinde e\u011fitilmi\u015flerdir. Daha sonra bu kal\u0131plara dayanarak bir insan\u0131n kompozisyona hangi puan\u0131 atayaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ederler.<\/i><\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Feathers yine de psikometrik uzmanlardan ve yapay zek\u00e2 uzmanlar\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n bu ara\u00e7lar\u0131n yapay zek\u00e2daki ortak bir yan\u0131lg\u0131 olan belirli demografik gruplara kar\u015f\u0131 \u00f6n yarg\u0131 konusunda duyarl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fini iddia etmektedir (bk. Ongweso, 2019).<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Lazendic vd. (2018) Avustralya'daki liselerde makine derecelendirme plan\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 sunar. Belirttiklerine g\u00f6re:<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\"><i>Her UDPOYA yazma istemi i\u00e7in geli\u015ftirilen insan puanlama modellerinin ve tutarl\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n NAPLAN yazma de\u011ferlendirmelerinin ge\u00e7erlili\u011fini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etmek \u00e7ok \u00f6nemlidir. Sonu\u00e7 olarak insan puanlama sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n istatistiksel g\u00fcvenilirli\u011fi UDPOYA yazma puanlamas\u0131 ile temel olarak ili\u015fkilidir ve ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in anahtar delildir.<\/i><\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Ba\u015fka bir deyi\u015fle puanlama tutarl\u0131 insan \u00f6l\u00e7\u00fctlerine dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bununla birlikte daha sonra (Hendry, 2018) Avustralya e\u011fitim bakanlar\u0131n\u0131n, \u00f6\u011fretmen gruplar\u0131ndan teklifi reddetmeleri i\u00e7in gelen \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 dikkate al\u0131p UDPOYA yazma s\u0131navlar\u0131 i\u00e7in otomatik kompozisyon puanlamas\u0131 getirmemeye karar verdikleri a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Perelman (2013) BABEL jenerat\u00f6r\u00fc ad\u0131 verilen ve karma\u015f\u0131k kelime ve c\u00fcmle dizelerini bir araya getirip anlams\u0131z kompozisyonlar olu\u015fturan bir bilgisayar program\u0131 geli\u015ftirdi. Anlams\u0131z kompozisyonlar, birka\u00e7 farkl\u0131 puanlama motorundan ge\u00e7ip s\u00fcrekli olarak y\u00fcksek, bazen de \u00e7ok y\u00fcksek puanlar ald\u0131. Otomatik yazma puanlamas\u0131ndaki sorunlar\u0131n dikkatli analizi i\u00e7in ayr\u0131ca Mayfield, 2013 ve Parachuri, 2013'e bak\u0131n\u0131z.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u0131navlar i\u00e7in otomatik kompozisyon puanlamay\u0131 kullanma konusundaki b\u00fcy\u00fck bask\u0131ya ra\u011fmen teknolojinin h\u00e2la cevapland\u0131rmas\u0131 gereken bir\u00e7ok soru bulunmaktad\u0131r.<\/span>\n<h2><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13490_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> 8.7c.5 G\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/span><\/h2>\n<span style=\"color: #339966;\">YZ'nin belirli uygulamalar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenimdeki \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim \u00f6zelliklerinin de\u011ferini de\u011ferlendirmenin birka\u00e7 yolu vard\u0131r:<\/span>\n<ul>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">uygulama 'modern' yapay zek\u00e2n\u0131n \u00fc\u00e7 temel \u00f6zelli\u011fine dayan\u0131yor mu: b\u00fcy\u00fck veri setleri, b\u00fcy\u00fck bilgi i\u015flem g\u00fcc\u00fc; g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ilgili algoritmalar?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">uygulaman\u0131n di\u011fer medya ve \u00f6zellikle de genel bilgi i\u015flem uygulamalar\u0131na g\u00f6re uygunluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirgin faydalar\u0131 var m\u0131?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">yoksa bu y\u00f6ntem, dijital d\u00fcnyada gerekli olan soyut becerilerin (soft skills)S ve etkin bilgi y\u00f6netiminin geli\u015ftirilmesini mi te\u015fvik ediyor?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">algoritmalar\u0131n i\u00e7ine yerle\u015ftirilmi\u015f istenmeyen bir e\u011filim var m\u0131? Belirli insan kategorilerine kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor mu?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">uygulama \u00f6\u011frenci ve \u00f6\u011fretmen \/ \u00f6\u011fretim g\u00f6revlilerinin mahremiyeti ve a\u00e7\u0131k ve demokratik bir toplumdaki haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan etik ilkelere uygun mudur?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">uygulamas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 \u2018a\u00e7\u0131klanabilir\u2019 midir? \u00d6rne\u011fin, bir \u00f6\u011fretmen veya e\u011fitmen veya uygulamadan sorumlu ki\u015filer, YZ uygulamas\u0131 taraf\u0131ndan al\u0131nan sonu\u00e7lara veya kararlara nas\u0131l ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frencilere anlatabilir ve a\u00e7\u0131klayabilir mi?<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<span style=\"color: #339966;\">Bu sorunlar a\u015fa\u011f\u0131da ele al\u0131nmaktad\u0131r.<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.5.1 Bu ger\u00e7ekten e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimde kullan\u0131lan 'modern' bir YZ uygulamas\u0131 m\u0131?<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter vd. \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na, hakemli dergilerde yay\u0131nlanan di\u011fer bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma makalesine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenmede yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan \u00e7ok az say\u0131da ara\u015ft\u0131rman\u0131n kitlesel veri, kitlesel hesaplama g\u00fcc\u00fc ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ilgili algoritma kriterlerini kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Geleneksel e\u011fitimdeki ak\u0131ll\u0131 \u00f6zel derslerin \u00e7o\u011fu, 'eski' yapay zek\u00e2 olarak adland\u0131r\u0131labilir: \u00e7ok fazla i\u015flem yap\u0131lmaz ve veri noktalar\u0131 nispeten k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Ak\u0131ll\u0131 \u00f6zel ders ve uyarlanabilir \u00f6\u011frenmeye odaklanan bir\u00e7ok s\u00f6z\u00fcm ona YZ makalesi asl\u0131nda sadece genel bilgi i\u015flem uygulamalar\u0131d\u0131r.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Asl\u0131nda, ak\u0131ll\u0131 \u00f6zel ders sistemleri, otomatik \u00e7oktan se\u00e7meli test puanlama ve bu t\u00fcr testlerle ilgili otomatik geri bildirim 1980'lerin ba\u015f\u0131ndan beri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Modern YZ uygulamalar\u0131na en yak\u0131n olan\u0131, t\u00fcm e\u011fitim sistemi boyunca uygulanan standart testlerden otomatik kompozisyon puanlama oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcnmektedir. Ancak, otomatik kompozisyon puanlama ile ilgili b\u00fcy\u00fck soru i\u015faretleri mevcuttur. Otomatik kompozisyon puanlamay\u0131 ge\u00e7erli k\u0131lmak i\u00e7in daha fazla geli\u015fime ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Klutka vd. (2018) nin yapay zek\u00e2 i\u00e7in tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 temel avantaj, y\u00fcksek\u00f6\u011fretim hizmetlerinin s\u0131n\u0131f i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir oranda \u00f6l\u00e7eklenebilir olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131d\u0131r. Bununla birlikte 'modern' yapay zek\u00e2n\u0131n, s\u0131n\u0131f b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerinin veya hatta t\u00fcm akademik b\u00f6l\u00fcmlerin ve dolay\u0131s\u0131yla veri noktalar\u0131n\u0131n nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu mevcut e\u011fitim sisteminde nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini g\u00f6rmek zordur. Modern yapay zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenmede denendi\u011fi ve ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu s\u00f6ylenemez \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar denenmemi\u015ftir.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Mevcut resm\u00ee sistemin d\u0131\u015f\u0131ndaki uygulamalar, \u00f6rne\u011fin uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte kurumsal e\u011fitim veya \u00e7ok say\u0131da \u00f6\u011frencisi olan uzaktan e\u011fitim \u00fcniversiteleri i\u00e7in olan KA\u00c7D'ler daha ger\u00e7ek\u00e7idir. B\u00fcy\u00fck veri gereksinimi, mevcut e\u011fitim sistemleri d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6rne\u011fin b\u00fcy\u00fck t\u00fcketici pazarlar\u0131na dokunabilecek b\u00fcy\u00fck internet \u015firketleri taraf\u0131ndan modern YZ tabanl\u0131 e\u011fitim sunularak gerekli \u00f6l\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131labiliyorsa t\u00fcm e\u011fitim sisteminin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bozulabilece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Ancak, YZ bunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmas\u0131na h\u00e2la uzun bir yol var. Bu, gelecekte modern Yapay Zek\u00e2n\u0131n bu t\u00fcr uygulamalar\u0131n\u0131n olamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez ancak \u015fu anda i\u00e7in eski \u0130ngiliz polislerinin s\u00f6zleriyle, \"\u00c7ekin araban\u0131z\u0131, burada g\u00f6r\u00fclecek hi\u00e7bir \u015fey yok.\"<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Bununla birlikte burada sunulan YZ tan\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7ok kat\u0131 oldu\u011funu ve bu b\u00f6l\u00fcmde tart\u0131\u015f\u0131lan uygulamalar\u0131n \u00e7o\u011funun YZ \u00f6rnekleri oldu\u011funu varsayal\u0131m. Bu YZ uygulamalar\u0131 yukar\u0131daki di\u011fer kriterleri nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131yor?<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.5.2 Uygulamalar dijital \u00e7a\u011fda ihtiya\u00e7 duyulan bilgi ve becerilerin geli\u015ftirilmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor mu?<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in \u00e7o\u011fu s\u00f6zde YZ uygulamas\u0131nda durum b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Onlar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak anlama ve kavrama i\u00e7in i\u00e7erik sunumu ve testine odaklanm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zellikle de, Zawacki-Richter vd. \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2 geli\u015fmelerinin \u00e7o\u011funun - ya da en az\u0131ndan ara\u015ft\u0131rma makalelerinin - e\u011fitimciler taraf\u0131ndan de\u011fil bilgisayar bilimcileri taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Yapay zek\u00e2, bilgisayar bilimcileri taraf\u0131ndan geli\u015ftirilme e\u011filiminde oldu\u011fundan bilgisayarlar\u0131n veya bilgisayar a\u011flar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6\u011frenme modellerini kullanma e\u011filimindedirler (elbette yapay zek\u00e2y\u0131 i\u015fletmek zorunda olan bir bilgisayar olacakt\u0131r). Sonu\u00e7 olarak bu t\u00fcr YZ uygulamalar\u0131 s\u0131k\u0131 bir davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u00f6\u011frenme modeli olan sunma \/ test etme\/ geri bildirimi benimseme e\u011filimindedir. Lynch (2017) iddia etmektedir ki:<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\"><i>Yapay zek\u00e2 e\u011fitimden faydalanacaksa YZ geli\u015ftiricileri ile \u00f6\u011frenme bilimleri uzmanlar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini gerektirecektir. Aksi takdirde, YZ sadece vasat \u00f6\u011fretimin yeni yollar\u0131n\u0131 \"ke\u015ffedecek\" ve \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme \u00fczerine hatal\u0131 fikirleri s\u00fcrd\u00fcrecektir.<\/i><\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Anlama ve kavrama ger\u00e7ekten \u00f6nemli temel becerilerdir, ancak YZ \u015fimdiye kadar ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, problem \u00e7\u00f6zme, yarat\u0131c\u0131l\u0131k ve bilgi y\u00f6netimi gibi \u00fcst d\u00fczey becerilerin geli\u015ftirilmesine yard\u0131mc\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda, Klutka vd. (2018) YZ'nin \u015fu anda e\u011fitmenler ve y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan yap\u0131lan rutin i\u015flevlerin \u00e7o\u011funu halledebilece\u011fini iddia ederek, daha karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek ve \u00f6\u011frencilerle daha derin ba\u011flant\u0131lar kurmak i\u00e7in onlar\u0131 serbest b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu, \u00f6\u011fretim eleman\u0131n\u0131n veya \u00f6\u011fretmenin rol\u00fcn\u00fcn i\u00e7erik sunumu, i\u00e7erik y\u00f6netimi ve i\u00e7erik kavrama testinden (hepsi bilgi i\u015flemsel y\u00f6ntemle yap\u0131labilen) beceri geli\u015ftirmeye do\u011fru de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirir. \u0130yi haber \u015fu ki bu \u015fekilde kullan\u0131lan YZ, \u00f6\u011fretmenleri ve e\u011fitmenleri destekler ancak onlar\u0131n yerini almaz. K\u00f6t\u00fc haber ise bir\u00e7ok \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011fretim eleman\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretme \u015feklini de\u011fi\u015ftirmesi gerekti\u011fi, aksi takdirde i\u015fsiz\/i\u015flevsiz kalaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7 c.5.3 algoritmalar\u0131 orada istenmeyen sapma m\u0131?<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">T\u00fcm yapay zek\u00e2n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131, sistemdeki mevcut \u00f6n yarg\u0131lar\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Ancak sorun, bu \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n herhangi bir belirli algoritmada saptanmas\u0131 genellikle zordur ve AI'n\u0131n bu \u00f6n yarg\u0131lar\u0131 b\u00fcy\u00fctme veya b\u00fcy\u00fctme e\u011filiminde olmas\u0131d\u0131r. Bunlar yapay zek\u00e2n\u0131n kurumsal kullan\u0131mlar\u0131 i\u00e7in daha fazla sorun olmakla birlikte makine temelli \u00f6n yarg\u0131, \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda ve \u00f6zellikle otomatik de\u011ferlendirmede de \u00f6\u011frencilere kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapabilir.<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.5.4 Uygulama etik midir?<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenimde kullan\u0131m\u0131ndan, \u00f6zellikle yapay zek\u00e2 yaz\u0131l\u0131m\u0131nda \u015feffafl\u0131k olmamas\u0131ndan ve \u00f6zellikle algoritmalarda g\u00f6m\u00fcl\u00fc varsay\u0131mlardan kaynaklanan bir\u00e7ok potansiyel etik sorun vard\u0131r. Zawacki-Richter vd. (2019) taraf\u0131ndan yap\u0131lan alanyaz\u0131n taramas\u0131 sonucuna g\u00f6re:<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\"><i>\u2026pedagojik ve etik \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n ve y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde YZ uygulamalar\u0131n\u0131n risklerinde kritik olarak de\u011ferlendirmesinde dramatik bir \u015fekilde eksiklik bulunmaktad\u0131r..<\/i><\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Hangi veriler toplan\u0131yor, verilerin sahibi kim veya kontrol eden kim, veriler nas\u0131l yorumlan\u0131yor ve nas\u0131l kullan\u0131lacak? \u00d6\u011frencileri ve \u00f6\u011fretmenleri \/ e\u011fitmenleri korumak i\u00e7in politikalar olu\u015fturulmal\u0131 (bk. \u00f6rn. AB E\u011fitim B\u00f6l\u00fcm\u00fc'n\u00fcn okullar i\u00e7in \u00f6\u011frenci verisi politikalar\u0131) ve bu politika geli\u015ftirmeye \u00f6\u011frenciler ve \u00f6\u011fretmenler \/ e\u011fitmenler d\u00e2hil edilmelidir.<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.5.5 Sonu\u00e7lar a\u00e7\u0131klanabilir mi?<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">YZ ile genel olarak ve \u00f6zellikle \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenmede en b\u00fcy\u00fck sorun \u015feffafl\u0131k ile ilgili sorunlard\u0131r. Bana bu notu nas\u0131l verdi? Neden bu okumadan ziyade bu okumaya y\u00f6nlendirildim? Cevab\u0131m neden kabul edilemiyor? Lynch ( 2017 ), \u00f6\u011frenci \u00f6\u011frenimi hakk\u0131nda toplanan verilerin \u00e7o\u011funun dolayl\u0131, as\u0131ls\u0131z oldu\u011funu, kan\u0131tlanabilir g\u00fcvenilirli\u011fi veya ge\u00e7erlili\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011frenmeyi g\u00f6stermek i\u00e7in ger\u00e7ek\u00e7i olmayan zaman ufuklar\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedir.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\"><i>' \u015fu anki AIEd \u00f6rnekleri s\u0131kl\u0131kla g\u00fcvenmektedir\u2026. e\u011fitim i\u00e7in anlaml\u0131 olmaktan \u00e7ok kolayca toplanabilir verileri kullanarak \u00f6\u011frenme i\u00e7in zay\u0131f proxy'ler .'<\/i><\/span>\n<h2><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13492_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> 8.7 c.6 Sonu\u00e7lar<\/span><\/h2>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.6.1. Hayal edin, YZ merakl\u0131lar\u0131<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2n\u0131n \u015fu anda \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in ne yapt\u0131\u011f\u0131 konusunda, r\u00fcya ger\u00e7ekli\u011fin \u00e7ok \u00f6tesindedir. Finans, pazarlama veya astronomi alanlar\u0131nda iyi sonu\u00e7 veren \u015fey, \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme ba\u011flamlar\u0131nda da ba\u015far\u0131l\u0131 olacak anlam\u0131na gelmez. Bu b\u00f6l\u00fcm i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yaparken ciddi oyunlar veya sanal ger\u00e7eklikle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2ya etkileyici herhangi bir \u00f6rnek bulmak \u00e7ok zor oldu. Yapay zek\u00e2n\u0131n olumsuz oldu\u011funu kan\u0131tlamak her zaman zor olmu\u015ftur, ancak yapay zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme uygulamalar\u0131ndan bug\u00fcne kadar elde edilen sonu\u00e7lar son derece s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratmaktad\u0131r.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Bu, esas olarak nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131n\u0131f boyutlar\u0131na, programlara ve kurumlara dayanan \u00e7ok par\u00e7al\u0131 bir sistemde \u201cmodern\u201d yapay zek\u00e2y\u0131 \u00f6l\u00e7ekte uygulama zorlu\u011fundan kaynaklanmaktad\u0131r. Muhtemelen modern yapay zek\u00e2n\u0131n \u201ci\u015fe yaramas\u0131\u201d i\u00e7in \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in tamamen farkl\u0131 bir organizasyon yap\u0131s\u0131na ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r. Ama ne istedi\u011fimize dikkat etmekte yarar var.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">\u00d6\u011frenmede g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal veya duygusal etki mevcuttur. \u00d6\u011frenciler genellikle e\u011fitmenin veya \u00f6\u011fretmenin i\u015fi ciddiye ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissedince daha iyi \u00f6\u011frenirler. \u00d6zellikle, \u00f6\u011frenciler kendi ilgi alanlar\u0131, \u00f6\u011frenme yollar\u0131 ve \u00f6\u011frenmeleri \u00fczerinde bir miktar kontrol duygusu olan bireyler olarak muamele g\u00f6rmek isterler. Kitlesel d\u00fczeyde insan davran\u0131\u015f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve bir dereceye kadar kontrol edilebilir olsa da her \u00f6\u011frenci bir bireydir ve ayn\u0131 ba\u011flamda ayn\u0131 tepkiyi vermeyecektir. \u00d6\u011frenmenin bu duygusal ve ki\u015fisel y\u00f6nleri nedeniyle \u00f6\u011frencilerin bir \u015fekilde \u00f6\u011fretmenlerine veya e\u011fitmenlerine ba\u015fvurmalar\u0131 gerekir. \u00d6\u011frenme, s\u00fcrecin yaln\u0131zca nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn etkili bir \u015fekilde otomatikle\u015ftirilebildi\u011fi karma\u015f\u0131k bir etkinliktir. \u00d6\u011frenme, ki\u015fisel ili\u015fkilerden ve sosyal etkile\u015fimden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlanan yo\u011fun bir insan faaliyetidir. \u00d6\u011frenmenin bu ili\u015fkisel y\u00f6n\u00fc \u00e7evrim i\u00e7i olarak da y\u00fcz y\u00fcze e\u011fitimle e\u015fit derecede iyi bir \u015fekilde ele al\u0131nabilir ancak bilgi i\u015flemin i\u00e7erik edinimini aktarman\u0131n ve test etmenin yan\u0131 s\u0131ra ileti\u015fimi desteklemek i\u00e7in de kullan\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.6.2 Amaca uygun de\u011fil<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Her \u015feyden \u00f6te, benzetimler, oyunlar ve sanal ger\u00e7eklik gibi di\u011fer bilgi i\u015flem veya teknoloji bi\u00e7imleri dijital \u00e7a\u011fda gerekli olan daha y\u00fcksek\u00f6\u011frenme d\u00fczeylerini veya bunu yapmak i\u00e7in gereken \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemlerini destekleyebilse de, yapay zek\u00e2 hen\u00fcz bu noktaya gelememi\u015ftir.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">\u00d6zellikle yapay zek\u00e2 geli\u015ftiricileri, \u00f6\u011frenmenin geli\u015fimsel ve yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fundan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde habersizdir ve bunun yerine davran\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ve nesnelci bir epistemolojiye dayanan eski ve daha az uygun bir \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi uygulam\u0131\u015flard\u0131r. Bununla birlikte dijital \u00e7a\u011fda ihtiya\u00e7 duyulan bilgi ve becerileri geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6\u011frenmeye daha yap\u0131land\u0131rmac\u0131 bir yakla\u015f\u0131m gerekmektedir. Yapay zek\u00e2n\u0131n, asl\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olsa da \u00f6\u011fretime b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131 destekleyebilece\u011fine dair \u015fimdiye kadar herhangi bir kan\u0131t yoktur.<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.6.3 YZ\u2019nin ger\u00e7ek g\u00fcndemi<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 savunucular\u0131 genellikle \u00f6\u011fretmenlerin yerini almaya \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131, sadece ya\u015famlar\u0131n\u0131 daha kolay veya daha verimli h\u00e2le getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ederler. Bir nebze hakl\u0131l\u0131k paylar\u0131 vard\u0131r. Yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131n temel itici g\u00fcc\u00fc maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrmektir, bu da \u00f6\u011fretmen say\u0131s\u0131n\u0131n, ki e\u011fitimdeki ana maliyettir,azalt\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, t\u00fcm yapay zek\u00e2 geli\u015fmelerinin temel \u00f6\u011fretisi robotik a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir toplumda ya\u015fam\u0131n duygusal ve duygusal y\u00f6nlerine daha fazla dikkat etmemiz gerekti\u011fidir, bu nedenle \u00f6\u011fretmenler daha da \u00f6nemli h\u00e2le gelecektir.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 ile ilgili bir ba\u015fka sorun, ayn\u0131 yeme\u011fin \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p \u00f6n\u00fcm\u00fcze konmas\u0131d\u0131r. Yapay zek\u00e2y\u0131 e\u011fitimde kullanma konusundaki ayn\u0131 tart\u0131\u015fmalar 1980'lere dayanmaktad\u0131r. O zamanlar e\u011fitim uygulamalar\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere, milyonlarca dolar YZ ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na harcanm\u0131\u015ft\u0131r ancak hi\u00e7bir kazan\u00e7 sa\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 konusunda o zamandan beri, \u00f6zellikle \u00f6r\u00fcnt\u00fc tan\u0131ma, b\u00fcy\u00fck veri setlerine eri\u015fim ve analiz, g\u00fc\u00e7l\u00fc algoritmalar ve s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde resm\u00eele\u015ftirilmi\u015f karar almaya yol a\u00e7an baz\u0131 \u00f6nemli geli\u015fmeler olmu\u015ftur. \u0130\u015fin p\u00fcf noktas\u0131, bu yeni YZ geli\u015fmelerinin ne t\u00fcr uygulamalar i\u00e7in iyi oldu\u011funu ve neyi yapamayacaklar\u0131n\u0131 tam olarak anlamakt\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle \u00f6nemli olan YZ'nin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ba\u011flamd\u0131r. \u00d6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a zor bir ortamd\u0131r.<\/span>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.6.4 YZ\u2019lerin \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenmedeki rol\u00fcn\u00fc tan\u0131mlama<\/i><\/span><\/h4>\n<span style=\"color: #339966;\">Bununla birlikte YZ'nin e\u011fitimdeki yararl\u0131 uygulamalar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok fazla alan vard\u0131r, ancak YZ geli\u015ftiricileri ve e\u011fitimcileri aras\u0131nda s\u00fcrekli bir diyalog oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e yeni geli\u015fmeler meydana gelecektir. Ancak bu, YZ uygulamalar\u0131n\u0131n e\u011fitimdeki amac\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok net olmay\u0131 ve istenmeyen sonu\u00e7lara kar\u015f\u0131 uyan\u0131k olmay\u0131 gerektirecektir.<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">E\u011fitimde YZ \u00e2deta uyuyan bir devdir. Yapay Zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim alan\u0131nda \"\u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an\" uygulamalar\u0131 muhtemelen devlet \u00fcniversitelerinden ve \u00f6zel okullardan de\u011fil LinkedIn, lynda.com, Amazon veya Coursera gibi yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7eklenebilir ve faydal\u0131 h\u00e2le getiren b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmelerine eri\u015fimi olan kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gelecek. Ancak bu devlet okullar\u0131, kolejler ve \u00fcniversiteler i\u00e7in varolu\u015fsal bir tehdit olu\u015fturacakt\u0131r. O zaman sorun \u015fu olur: dijital \u00e7a\u011fda bireyi korumak ve s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in en iyi sistem hangisidir: \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2y\u0131 kullanan \u00e7ok uluslu \u015firketler; ya da yapay zek\u00e2 \u00f6\u011fretmenlerini \u00f6\u011frenciler i\u00e7in bir destek olarak kullanan bir kamu e\u011fitim sistemi?<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Otomasyon teknolojisi ile \u00f6\u011fretmenler ve \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek amac\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ya da teknoloji sadece \u00f6\u011fretmenler g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r ama ayn\u0131 zamanda \u00f6\u011frencilerin olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir soru o zaman. Her \u015feyden \u00f6nce, e\u011fitimde yapay zek\u00e2y\u0131 kim kontrol etmeli: e\u011fitimciler, \u00f6\u011frenciler, bilgisayar bilimcileri veya b\u00fcy\u00fck \u015firketler? Bunlar, e\u011fer yapay zek\u00e2, \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme maliyetlerini azaltmada son derece ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, ger\u00e7ekten varolu\u015fsal sorulard\u0131r: ama bunun biz insanlara maliyeti ne olacakt\u0131r? Neyse ki YZ hen\u00fcz b\u00f6yle bir tehdit olu\u015fturacak durumda de\u011fil; ancak yak\u0131nda bunun de\u011fi\u015fmemesi de s\u00f6z konusu de\u011fil.<\/span>\n<h3><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13494_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> Kaynak\u00e7a<\/span><\/h3>\n<span style=\"color: #339966;\">Bayne, S. (2014) Teacherbot: interventions in automated teaching <i>Teaching in Higher Education<\/i>, Vol. 20. No.4<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Feathers, T. (2019) Flawed Algorithms Are Grading Millions of Students\u2019 Essays, <i>Motherboard: Tech by Vice<\/i>, 20 August<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Hendry, J. (2018) Govts dump NAPLAN robo marking plans <i>itnews<\/i>, 30 January<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Klutka, J. et al. (2018) Artificial Intelligence in Higher Education: Current Uses and Future Applications Louisville Ky: Learning House<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Lazandic, G., Justus, J.-A., and Rabinowitz, S. (2018) <i>NAPLAN Online Automated Scoring Research Program: Research Report<\/i>, Canberra, Australia: Australian Curriculum, Assessment and Reporting Authority<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Lynch, J. (2017) How AI will destroy education, <i>buZZrobot<\/i>, 13 November<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Mayfield, E. (2013) Six ways the edX Announcement Gets Automated Essay Grading Wrong, e-Literate, April 8<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Ongweso jr. E. (2019) Racial Bias in AI Isn\u2019t Getting Better and Neither Are Researchers\u2019 Excuses <i>Motherboard: Tech by Vice, July 29<\/i><\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Parachuri, V. (2013) On the automated scoring of essays and the lessons learned along the way, vicparachuri.com, July 31<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Perelman. L. (2013) Critique of Mark D. Shermis &amp; Ben Hamner, Contrasting State-of-the-Art Automated Scoring of Essays: Analysis, <i>Journal of Writing Assessment<\/i>, Vol. 6, No.1<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Rouse, M. (2019) What is chatbot? <i>Techtarget Network Customer Experience<\/i>, 5 January<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Russell, S. and Norvig, P. (2010) <i>Artificial Intelligence \u2013 A Modern Approach<\/i> New Jersey: Pearson Education<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Winkler, R. &amp; S\u00f6llner, M. (2018): Unleashing the Potential of Chatbots in Education: A State-Of-The-Art Analysis. <i>Academy of Management Annual Meeting (AOM)<\/i> Chicago: Illinois<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter, O. et al. (2019) Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education \u2013 where are the educators? International Journal of Technology in Higher Education (in press \u2013 details to be added)<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Zeide, E. (2019) Artificial Intelligence in Higher Education: Applications, Promise and Perils, and Ethical Questions <i>EDUCAUSE Review<\/i>, Vol. 54, No. 3, August 26<\/span>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\"><header class=\"textbox__header\"><strong><span style=\"color: #ffffff;\">Etkinlik 8.7.c Yapay zek\u00e2<\/span><\/strong>\n\n<\/header>\n<div class=\"textbox__content\">\n<ul>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frenmek i\u00e7in YZ kullanmak konusunda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bu konuda endi\u015felenememeniz \u00e7ok mu s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131? Yoksa yapay zek\u00e2 ile nelerin yap\u0131labilece\u011fi konusunda daha fazla bilgi sahibi olman\u0131z gerekti\u011fini mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">yapay zek\u00e2 i\u00e7in minimum \u00fc\u00e7 gereksinimi kabul ediyor musunuz: b\u00fcy\u00fck veri setleri, g\u00fc\u00e7l\u00fc bilgi i\u015flem kapasitesi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc algoritmalar? Orada bu \u00fc\u00e7 kriterlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in gereken YZ di\u011fer olas\u0131 uygulamalar var m\u0131?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">30. s\u0131n\u0131fta bile b\u00fcy\u00fck veri setleri olu\u015fturabilecek \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim alanlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir misiniz?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"color: #339966;\">ne anlama yan\u0131nda di\u011fer becerileri kolayla\u015ft\u0131rmak YZ olabilir mi? Bunu nas\u0131l yapard\u0131?<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<span style=\"color: #339966;\">Bu sorular ve ayr\u0131ca yapay zek\u00e2, \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim hakk\u0131ndaki baz\u0131 ki\u015fisel d\u00fc\u015f\u00fcncelerim hakk\u0131nda geri bildirim almak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki podcast'i t\u0131klay\u0131n:<\/span>\n\n<span style=\"color: #339966;\">Ses \u00f6gesi, kitab\u0131n bu s\u00fcr\u00fcm\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Buradan \u00e7evrim i\u00e7i olarak dinleyebilirsiniz: https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/teachinginadigitalagev2\/?p=1597<\/span>\n\n<\/div>\n<\/div>\n&nbsp;\n\n<\/div>\n","rendered":"<div class=\"8.7c-geli\u015fen-teknolojiler:-yapay-zek\u00e2\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image1-2.jpeg\" alt=\"Robot-vs-women-2.jpg\" \/><\/div>\n<p><em>\u015eekil 8.7 c.1 G\u00f6rsel: Applift<\/em><\/p>\n<h2><a id=\"__RefHeading___Toc13482_2195320833\"><\/a> <span style=\"color: #339966;\">8.7c.1 YZ\u2019nin \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme konusundaki ili\u015fkilerine odaklanmak<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 (AI), e\u011fitimde kullan\u0131m\u0131 ile ilgili bir\u00e7ok sorun oldu\u011fu i\u00e7in g\u00f6z korkutucu bir konudur. YZ&#8217;de \u015fu anda \u015fi\u015firilmi\u015f beklentilerin zirvesinde olmak \u00fczere e\u011fitim i\u00e7in her derde deva olarak ba\u015fka bir abart\u0131lm\u0131\u015f reklam d\u00f6neminden ge\u00e7mektedir, ancak bu reklam temel olarak finans ve pazarlama gibi e\u011fitim d\u0131\u015f\u0131 alanlarda meydana gelen ba\u015far\u0131l\u0131 uygulamalar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmektedir. Ayr\u0131ca, &#8216;YZ&#8217; terimi, herhangi bir bilgi-i\u015flem faaliyeti i\u00e7in genel bir terim olarak (ki bu yanl\u0131\u015ft\u0131r) giderek daha fazla kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">E\u011fitimde bile, YZ&#8217;nin \u00e7ok farkl\u0131 olas\u0131 uygulama alanlar\u0131 vard\u0131r. Zeide (2019) kurumsal, \u00f6\u011frenci deste\u011fi ve \u00f6\u011fretim uygulamalar\u0131 aras\u0131nda kayda de\u011fer bir ayr\u0131m yapar (\u015eekil 8.7.c.2).<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image2.png\" alt=\"\" \/><\/div>\n<p><i>\u015eekil 8.7c.2 E\u011fitimde YZ uygulamalar\u0131 G\u00f6rsel: \u00a9 Zeide, 2019<\/i><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Kurumsal ya da \u00f6\u011frenci destek ama\u00e7l\u0131 YZ uygulamalar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli olmas\u0131na ra\u011fmen bu b\u00f6l\u00fcm (Zeide&#8217;nin \u201c\u00f6\u011fretim\u201d uygulamalar\u0131 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131) farkl\u0131 medya ve teknolojilerin pedagojik \u00f6zelliklerine odaklanmaktad\u0131r. \u00d6zellikle, bu b\u00f6l\u00fcmdeki odak noktas\u0131, yapay zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim i\u00e7in bir medya veya teknoloji bi\u00e7imi olarak pedagojik \u00f6zellikleri ve bu alandaki g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri \u00fczerinde olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Dahas\u0131, YZ esasen bir bilgi i\u015flem alt k\u00fcmesidir. Bu nedenle, bu teman\u0131n 5. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtilen e\u011fitimdeki bilgi i\u015flemin t\u00fcm genel \u00f6zellikleri AI i\u00e7in ge\u00e7erli olacakt\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm Yapay Zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenmede sunabilece\u011fi ekstra potansiyeli ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu, \u00f6zellikle \u00f6\u011fretimde genel bir teknoloji yerine bir ortam olarak rol\u00fcne odaklanmak anlam\u0131na gelecektir, bu da YZ&#8217;nin yaln\u0131zca bilgi i\u015flemsel y\u00f6n\u00fcnden ziyade, daha geni\u015f bir ba\u011flamda \u00f6zellikle pedagojik rol\u00fcne bakmak anlam\u0131na gelir.<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13484_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> 8.7c.2 Yapay zek\u00e2 nedir?<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2n\u0131n McCarthy taraf\u0131ndan orijinal tan\u0131m\u0131 \u015fu \u015fekildedir (1956, Russell ve Norvig, 2010 dan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r):<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\"><i>\u00f6\u011frenmenin her y\u00f6n\u00fc ya da zek\u00e2n\u0131n ba\u015fka herhangi bir \u00f6zelli\u011fi prensipte o kadar kesin olarak tan\u0131mlanabilir ki onu sim\u00fcle etmek (benzetim) i\u00e7in bir makine yap\u0131labilir. Makinelerin dili nas\u0131l kullanacaklar\u0131, soyutlamalar ve kavramlar olu\u015fturacaklar\u0131, \u015fimdi insanlar i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f problem t\u00fcrlerini nas\u0131l \u00e7\u00f6zecekleri ve kendilerini nas\u0131l geli\u015ftirecekleri bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter vd. (2019), y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde yapay zek\u00e2 ile ilgili alan yaz\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irip yapay zek\u00e2y\u0131 tan\u0131mlayan yazarlar\u0131n genelde \u015fu tan\u0131mlamay\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\"><i>ak\u0131ll\u0131 bilgisayar sistemleri veya bilgiyi ezberleme, \u00e7evrelerini insanlara benzer \u015fekilde alg\u0131lama ve kullanma ve insan\u0131n do\u011fal dilini anlama yetene\u011fi gibi insan \u00f6zelliklerine sahip ak\u0131ll\u0131 ajanlar.<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Klutka vd. (2018) yapay zek\u00e2y\u0131 y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde neler yapabilece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da tan\u0131mlar (\u015eekil 8.7.c.3):<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><span style=\"color: #339966;\"><img decoding=\"async\" src=\"media\/image3.wmf#fixme#fixme\" alt=\"\" \/><\/span><\/div>\n<p><span style=\"color: #339966;\"><i>\u015eekil 8.7.c. 3 Yapay zek\u00e2n\u0131n e\u011fitimde neler yapabilece\u011fi G\u00f6rsel: Klutka vd. (2018)<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">&#8220;Modern&#8221; yapay zek\u00e2y\u0131 di\u011fer bilgi i\u015flem uygulamalar\u0131ndan ay\u0131ran \u00fc\u00e7 temel bilgi i\u015flem gereksinimi vard\u0131r:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #339966;\">\u00e7ok miktarda veriye eri\u015fim;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">verileri y\u00f6netmek ve analiz etmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte hesaplama g\u00fcc\u00fc;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">veri analizi i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve uygun algoritmalar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h2><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13486_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> 8.7c.3 Neden \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2y\u0131 kullan\u0131l\u0131r?<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2n\u0131n genel kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in iki farkl\u0131 ama\u00e7 vard\u0131r. Birincisi, \u00f6ncelikle y\u00fcksek i\u015f\u00e7ilik maliyetlerini azaltarak, yani nispeten pahal\u0131 insan i\u015f\u00e7ilerini nispeten daha az maliyetli makinelerle (otomasyon) de\u011fi\u015ftirerek bir sistemin veya organizasyonun verimlili\u011fini artt\u0131rmakt\u0131r. \u00d6zellikle e\u011fitimde, ana maliyet \u00f6\u011fretmenlerin ve \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n maliyetidir. Politikac\u0131lar, giri\u015fimciler ve politika yap\u0131c\u0131lar, giderek otomasyona ge\u00e7i\u015fi e\u011fitim maliyetlerini azaltman\u0131n bir yolu olarak g\u00f6r\u00fcyorlar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">\u0130kincisi, \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in ekonomik anlamda \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenmenin etkinli\u011fini artt\u0131rmakt\u0131r: bu da daha iyi \u00f6\u011frenme sonu\u00e7lar\u0131 ve ayn\u0131 veya daha fazla maliyet i\u00e7in daha fazla fayda anlam\u0131na gelir. Bu ama\u00e7la, YZ \u00f6\u011fretmenler ve \u00f6\u011fretenlerle birlikte veya destekleyici olarak kullan\u0131lacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Klutka vd. ( 2018 ) YZ&#8217;nin y\u00fcksek\u00f6\u011fretimdeki potansiyeline ili\u015fkin \u015eekil 8.7c.4&#8217;de genel bir \u00e7er\u00e7eve sunmaktad\u0131r:<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><span style=\"color: #339966;\"><img decoding=\"async\" src=\"media\/image4.wmf#fixme#fixme\" alt=\"\" \/><\/span><\/div>\n<p><span style=\"color: #339966;\"><i>\u015eekil 8.7c.4 Yapay zek\u00e2n\u0131n e\u011fitimde neler yapabilece\u011fi G\u00f6rsel: Klutka vd. (2018)<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Bunlar anla\u015f\u0131labilir hedeflerdir, ancak bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda bug\u00fcne kadar bu t\u00fcr hedeflerin ger\u00e7ek olmaktan ziyade arzu eden hedefler oldu\u011funu g\u00f6rece\u011fiz.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Bu kitab\u0131n odak noktas\u0131 dijital \u00e7a\u011fda \u00f6\u011frencilerin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bilgi ve becerileri geli\u015ftirmektir. O zaman yapay zek\u00e2 i\u00e7in anahtar test, bu \u00fcst d\u00fczey becerilerin geli\u015ftirilmesine ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fidir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"color: #339966;\"> 8.7c.4 \u00d6\u011fretme ve \u00f6\u011frenmede YZ kullan\u0131m\u0131n\u0131n ili\u015fkileri ve \u00f6rnekleri<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter vd. (2019) ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u0130ngilizce veya \u0130spanyolca olan 2.656 ara\u015ft\u0131rma makalesinden kopyalar\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131p 2007-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda hakemli dergilerde yay\u0131nlanan makalelerden yapay zek\u00e2n\u0131n e\u011fitimde kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili olmayanlar\u0131 da eleyerek genel bir alan yaz\u0131n taramas\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu, daha sonra analiz edilen 145 makaleyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Zawacki-Richter vd. daha sonra bu 145 makaleyi e\u011fitimde yapay zek\u00e2n\u0131n farkl\u0131 kullan\u0131mlar\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya dayanmaktad\u0131r. (145 makaleden sadece 92&#8217;sinin \u00f6\u011fretim \/ \u00f6\u011frenci deste\u011fine odakland\u0131\u011f\u0131 belirtilmelidir. Geri kalan\u0131, kabul edilmeden \u00f6nce risk alt\u0131ndaki \u00f6\u011frencilerin tan\u0131mlanmas\u0131 gibi kurumsal kullan\u0131mlar \u00fczerinedir).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, yapay zek\u00e2n\u0131n 2007 ve 2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki on y\u0131l boyunca e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimde kullan\u0131m\u0131n\u0131n temel yollar\u0131na bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunmaktad\u0131r. \u0130lk olarak \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00fc\u00e7 ana \u201c\u00f6\u011fretim\u201d kategorisi (hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir \u00f6rt\u00fc\u015fme ile) a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015ftir, ard\u0131ndan baz\u0131 \u00f6zel \u00f6rnekler sunulmu\u015ftur. (Zawacki-Richter ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n kabul, ders planlamas\u0131 ve risk alt\u0131ndaki \u00f6\u011frenciler i\u00e7in erken uyar\u0131 sistemleri gibi idari konularla ilgili profil olu\u015fturma ve tahmin kategorilerini g\u00f6z ard\u0131 ettim.)<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.4.1 Ak\u0131ll\u0131 \u00f6\u011fretici sistemler (Zawacki-Richter vd. taraf\u0131ndan g\u00f6zden ge\u00e7irilen 92 makaleden 29&#8217;u)<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Ak\u0131ll\u0131 \u00f6\u011fretici sistemler:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frencilere \u00f6\u011fretim i\u00e7eri\u011fi sa\u011flamak ve ayn\u0131 zamanda i\u00e7erikle ilgili al\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in uyarlanabilir geri bildirim ve ipu\u00e7lar\u0131 vererek i\u00e7erikle veya al\u0131\u015ft\u0131rmalarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6\u011frencilerin zorluklar\u0131n\u0131 \/ hatalar\u0131n\u0131 tespit edip onlara destek verir;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">okuma materyallerinin ve yap\u0131lan al\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n \u00e7e\u015fidi ile ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f eylem kurslar\u0131 gibi \u00f6zel \u00f6neriler sunarak \u00f6\u011frenci ihtiya\u00e7lar\u0131na dayal\u0131 \u00f6\u011frenme materyalleri olu\u015fturur;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">otomatik geri bildirim sa\u011flayarak, tart\u0131\u015fma i\u00e7in otomatik sorular olu\u015fturarak ve s\u00fcrecin analizini yaparak \u00f6\u011frenciler aras\u0131nda i\u015f birli\u011fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.4.2 \u00d6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme (92&#8217;den 36&#8217;s\u0131)<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 ile \u00d6l\u00e7me ve de\u011ferlendirmeyi destekler:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #339966;\">otomatik puanlanma;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frencilere \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kafalar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ya da durduklar\u0131nda bilgi istemleri ya da rehberlik sa\u011flayan ak\u0131ll\u0131 arac\u0131lar gibi bir dizi \u00f6\u011frenciye d\u00f6n\u00fck ara\u00e7 da d\u00e2hil olmak \u00fczere geri bildirim;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frenci anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ve akademik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de\u011ferlendirilmesi.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.4.3 Uyarlanabilir sistemler ve ki\u015fiselle\u015ftirme (92&#8217;den 27 si)<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">YZ, uyarlanabilir sistemleri ve \u00f6\u011frenmenin ki\u015fiselle\u015ftirilmesini \u015fu yollarla sa\u011flar:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #339966;\">ders i\u00e7eri\u011fi \u00f6\u011fretildikten sonra \u00f6\u011frenci bilgisindeki g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nleri veya bo\u015fluklar\u0131 te\u015fhis etmek ve otomatik geri bildirim sa\u011flamak;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f i\u00e7erik \u00f6nerme;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frenci performans\u0131na dayal\u0131 uygun \u00f6\u011fretim stratejileri \u00f6nererek \u00f6\u011fretmenlerin \u00f6\u011frenme tasar\u0131m\u0131nda desteklenmesi;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">kavram haritalar\u0131nda bilginin temsilini desteklemek.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Klutka vd. (2018) ABD&#8217;deki \u00fcniversitelerde \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2n\u0131n \u00e7e\u015fitli kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 belirlemi\u015flerdir. Michigan \u00dcniversitesinde geli\u015ftirilen ECoach, STEM alan\u0131nda \u00e7e\u015fitli b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki s\u0131n\u0131flar i\u00e7in bi\u00e7imlendirici geri bildirim sunar. \u00d6\u011frencilerin bir dersteki ilerlemelerini izler ve onlar\u0131 ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f bir \u015fekilde uygun eylemlere ve etkinliklere y\u00f6nlendirir. Raporda listelenen di\u011fer uygulamalar aras\u0131nda duyarl\u0131l\u0131k analizi (\u00f6\u011frencilerin y\u00fcz ifadelerini e\u011fitimdeki kat\u0131l\u0131m d\u00fczeylerini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullanma), tart\u0131\u015fma forumlar\u0131nda \u00f6\u011frenci kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 izlemek ve e\u011fitmenin bireysel olarak de\u011fil de gruba tek seferde cevap vermesi amac\u0131yla s\u0131navlarda yayg\u0131n olarak yap\u0131lan hatalar\u0131 gruplara ay\u0131rmak i\u00e7in bir uygulama bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.4.4 Sohbet botlar\u0131<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Sohbet botu, metin veya ses etkile\u015fimleri yoluyla bir insan\u0131n konu\u015fmas\u0131n\u0131 veya &#8220;sohbetini&#8221; sim\u00fcle eden (benzetim) programlamad\u0131r. (Rouse, 2018). Sohbet botlar\u0131 \u00f6zellikle \u00f6\u011frencilerle ileti\u015fimi otomatikle\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir ara\u00e7t\u0131r. Bayne (2014) KA\u00c7D&#8217;de 90.000 abonesi olan b\u00f6yle bir uygulamay\u0131 a\u00e7\u0131klar. \u00d6\u011frenci faaliyetlerinin \u00e7o\u011fu, sosyal medyada Coursera platformunun d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. KA\u00c7D&#8217;de \u00f6\u011fretim yapan be\u015f akademisyenin hepsi Twitter&#8217;da aktifti, her biri b\u00fcy\u00fck a\u011flara sahipti ve KA\u00c7D (MOOC) hashtag&#8217;i (#edcmooc) i\u00e7eren Twitter etkinli\u011fi kursun t\u00fcm a\u015famalar\u0131nda y\u00fcksekti (\u00f6rne\u011fin, KA\u00c7D&#8217;nin ilk teklifi \u00fczerine yakla\u015f\u0131k 180.000 tweet de\u011fi\u015ftirildi). Bir &#8220;\u00d6\u011fretmen Botu&#8221;, Twitter hashtag kursunu kullanarak tweetleri toplamak ve &#8220;sorunlar\u0131&#8221; tan\u0131mlamak i\u00e7in anahtar kelimeler kullanmak ve ard\u0131ndan bu konulara \u00f6nceden tasarlanm\u0131\u015f cevaplar\u0131 se\u00e7mek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131 ve bu da \u00f6\u011frencileri genellikle bir konu hakk\u0131nda daha spesifik ara\u015ft\u0131rmalara y\u00f6nlendirmeyi gerektiriyordu. E\u011fitimdeki sohbet botlar\u0131 hakk\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in Winkler ve S\u00f6llner(2018)&#8217;e bak\u0131n\u0131z..<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7 c.4.5 Otomatik kompozisyon de\u011ferlendirme<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Do\u011fal dil i\u015fleme (NLP) yapay zek\u00e2 sistemleri &#8211; genellikle otomatik deneme puanlama motorlar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r &#8211; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ABD&#8217;deki en az 21 eyalette standart testlerde birincil veya ikincil puanlay\u0131c\u0131lard\u0131r (Feathers, 2019). Feathers&#8217;e g\u00f6re:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\"><i>Kompozisyon puanlama motorlar\u0131 asl\u0131nda yazma kalitesini analiz etmez. \u0130nsanlara verilen y\u00fcksek veya d\u00fc\u015f\u00fck notlarla ili\u015fkili kal\u0131plar\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in y\u00fczlerce \u00f6rnek kompozisyon dizisi \u00fczerinde e\u011fitilmi\u015flerdir. Daha sonra bu kal\u0131plara dayanarak bir insan\u0131n kompozisyona hangi puan\u0131 atayaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ederler.<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Feathers yine de psikometrik uzmanlardan ve yapay zek\u00e2 uzmanlar\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n bu ara\u00e7lar\u0131n yapay zek\u00e2daki ortak bir yan\u0131lg\u0131 olan belirli demografik gruplara kar\u015f\u0131 \u00f6n yarg\u0131 konusunda duyarl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fini iddia etmektedir (bk. Ongweso, 2019).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Lazendic vd. (2018) Avustralya&#8217;daki liselerde makine derecelendirme plan\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 sunar. Belirttiklerine g\u00f6re:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\"><i>Her UDPOYA yazma istemi i\u00e7in geli\u015ftirilen insan puanlama modellerinin ve tutarl\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n NAPLAN yazma de\u011ferlendirmelerinin ge\u00e7erlili\u011fini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etmek \u00e7ok \u00f6nemlidir. Sonu\u00e7 olarak insan puanlama sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n istatistiksel g\u00fcvenilirli\u011fi UDPOYA yazma puanlamas\u0131 ile temel olarak ili\u015fkilidir ve ge\u00e7erlili\u011fi i\u00e7in anahtar delildir.<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Ba\u015fka bir deyi\u015fle puanlama tutarl\u0131 insan \u00f6l\u00e7\u00fctlerine dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bununla birlikte daha sonra (Hendry, 2018) Avustralya e\u011fitim bakanlar\u0131n\u0131n, \u00f6\u011fretmen gruplar\u0131ndan teklifi reddetmeleri i\u00e7in gelen \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 dikkate al\u0131p UDPOYA yazma s\u0131navlar\u0131 i\u00e7in otomatik kompozisyon puanlamas\u0131 getirmemeye karar verdikleri a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Perelman (2013) BABEL jenerat\u00f6r\u00fc ad\u0131 verilen ve karma\u015f\u0131k kelime ve c\u00fcmle dizelerini bir araya getirip anlams\u0131z kompozisyonlar olu\u015fturan bir bilgisayar program\u0131 geli\u015ftirdi. Anlams\u0131z kompozisyonlar, birka\u00e7 farkl\u0131 puanlama motorundan ge\u00e7ip s\u00fcrekli olarak y\u00fcksek, bazen de \u00e7ok y\u00fcksek puanlar ald\u0131. Otomatik yazma puanlamas\u0131ndaki sorunlar\u0131n dikkatli analizi i\u00e7in ayr\u0131ca Mayfield, 2013 ve Parachuri, 2013&#8217;e bak\u0131n\u0131z.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u0131navlar i\u00e7in otomatik kompozisyon puanlamay\u0131 kullanma konusundaki b\u00fcy\u00fck bask\u0131ya ra\u011fmen teknolojinin h\u00e2la cevapland\u0131rmas\u0131 gereken bir\u00e7ok soru bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13490_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> 8.7c.5 G\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nleri<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"color: #339966;\">YZ&#8217;nin belirli uygulamalar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenimdeki \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim \u00f6zelliklerinin de\u011ferini de\u011ferlendirmenin birka\u00e7 yolu vard\u0131r:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #339966;\">uygulama &#8216;modern&#8217; yapay zek\u00e2n\u0131n \u00fc\u00e7 temel \u00f6zelli\u011fine dayan\u0131yor mu: b\u00fcy\u00fck veri setleri, b\u00fcy\u00fck bilgi i\u015flem g\u00fcc\u00fc; g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ilgili algoritmalar?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">uygulaman\u0131n di\u011fer medya ve \u00f6zellikle de genel bilgi i\u015flem uygulamalar\u0131na g\u00f6re uygunluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirgin faydalar\u0131 var m\u0131?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">yoksa bu y\u00f6ntem, dijital d\u00fcnyada gerekli olan soyut becerilerin (soft skills)S ve etkin bilgi y\u00f6netiminin geli\u015ftirilmesini mi te\u015fvik ediyor?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">algoritmalar\u0131n i\u00e7ine yerle\u015ftirilmi\u015f istenmeyen bir e\u011filim var m\u0131? Belirli insan kategorilerine kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor mu?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">uygulama \u00f6\u011frenci ve \u00f6\u011fretmen \/ \u00f6\u011fretim g\u00f6revlilerinin mahremiyeti ve a\u00e7\u0131k ve demokratik bir toplumdaki haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan etik ilkelere uygun mudur?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">uygulamas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 \u2018a\u00e7\u0131klanabilir\u2019 midir? \u00d6rne\u011fin, bir \u00f6\u011fretmen veya e\u011fitmen veya uygulamadan sorumlu ki\u015filer, YZ uygulamas\u0131 taraf\u0131ndan al\u0131nan sonu\u00e7lara veya kararlara nas\u0131l ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frencilere anlatabilir ve a\u00e7\u0131klayabilir mi?<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Bu sorunlar a\u015fa\u011f\u0131da ele al\u0131nmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.5.1 Bu ger\u00e7ekten e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimde kullan\u0131lan &#8216;modern&#8217; bir YZ uygulamas\u0131 m\u0131?<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter vd. \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na, hakemli dergilerde yay\u0131nlanan di\u011fer bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma makalesine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenmede yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan \u00e7ok az say\u0131da ara\u015ft\u0131rman\u0131n kitlesel veri, kitlesel hesaplama g\u00fcc\u00fc ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ilgili algoritma kriterlerini kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Geleneksel e\u011fitimdeki ak\u0131ll\u0131 \u00f6zel derslerin \u00e7o\u011fu, &#8216;eski&#8217; yapay zek\u00e2 olarak adland\u0131r\u0131labilir: \u00e7ok fazla i\u015flem yap\u0131lmaz ve veri noktalar\u0131 nispeten k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Ak\u0131ll\u0131 \u00f6zel ders ve uyarlanabilir \u00f6\u011frenmeye odaklanan bir\u00e7ok s\u00f6z\u00fcm ona YZ makalesi asl\u0131nda sadece genel bilgi i\u015flem uygulamalar\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Asl\u0131nda, ak\u0131ll\u0131 \u00f6zel ders sistemleri, otomatik \u00e7oktan se\u00e7meli test puanlama ve bu t\u00fcr testlerle ilgili otomatik geri bildirim 1980&#8217;lerin ba\u015f\u0131ndan beri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Modern YZ uygulamalar\u0131na en yak\u0131n olan\u0131, t\u00fcm e\u011fitim sistemi boyunca uygulanan standart testlerden otomatik kompozisyon puanlama oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcnmektedir. Ancak, otomatik kompozisyon puanlama ile ilgili b\u00fcy\u00fck soru i\u015faretleri mevcuttur. Otomatik kompozisyon puanlamay\u0131 ge\u00e7erli k\u0131lmak i\u00e7in daha fazla geli\u015fime ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Klutka vd. (2018) nin yapay zek\u00e2 i\u00e7in tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 temel avantaj, y\u00fcksek\u00f6\u011fretim hizmetlerinin s\u0131n\u0131f i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir oranda \u00f6l\u00e7eklenebilir olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131d\u0131r. Bununla birlikte &#8216;modern&#8217; yapay zek\u00e2n\u0131n, s\u0131n\u0131f b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerinin veya hatta t\u00fcm akademik b\u00f6l\u00fcmlerin ve dolay\u0131s\u0131yla veri noktalar\u0131n\u0131n nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu mevcut e\u011fitim sisteminde nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini g\u00f6rmek zordur. Modern yapay zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenmede denendi\u011fi ve ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu s\u00f6ylenemez \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar denenmemi\u015ftir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Mevcut resm\u00ee sistemin d\u0131\u015f\u0131ndaki uygulamalar, \u00f6rne\u011fin uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte kurumsal e\u011fitim veya \u00e7ok say\u0131da \u00f6\u011frencisi olan uzaktan e\u011fitim \u00fcniversiteleri i\u00e7in olan KA\u00c7D&#8217;ler daha ger\u00e7ek\u00e7idir. B\u00fcy\u00fck veri gereksinimi, mevcut e\u011fitim sistemleri d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6rne\u011fin b\u00fcy\u00fck t\u00fcketici pazarlar\u0131na dokunabilecek b\u00fcy\u00fck internet \u015firketleri taraf\u0131ndan modern YZ tabanl\u0131 e\u011fitim sunularak gerekli \u00f6l\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131labiliyorsa t\u00fcm e\u011fitim sisteminin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bozulabilece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Ancak, YZ bunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmas\u0131na h\u00e2la uzun bir yol var. Bu, gelecekte modern Yapay Zek\u00e2n\u0131n bu t\u00fcr uygulamalar\u0131n\u0131n olamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez ancak \u015fu anda i\u00e7in eski \u0130ngiliz polislerinin s\u00f6zleriyle, &#8220;\u00c7ekin araban\u0131z\u0131, burada g\u00f6r\u00fclecek hi\u00e7bir \u015fey yok.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Bununla birlikte burada sunulan YZ tan\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7ok kat\u0131 oldu\u011funu ve bu b\u00f6l\u00fcmde tart\u0131\u015f\u0131lan uygulamalar\u0131n \u00e7o\u011funun YZ \u00f6rnekleri oldu\u011funu varsayal\u0131m. Bu YZ uygulamalar\u0131 yukar\u0131daki di\u011fer kriterleri nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131yor?<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.5.2 Uygulamalar dijital \u00e7a\u011fda ihtiya\u00e7 duyulan bilgi ve becerilerin geli\u015ftirilmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor mu?<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in \u00e7o\u011fu s\u00f6zde YZ uygulamas\u0131nda durum b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Onlar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak anlama ve kavrama i\u00e7in i\u00e7erik sunumu ve testine odaklanm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zellikle de, Zawacki-Richter vd. \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2 geli\u015fmelerinin \u00e7o\u011funun &#8211; ya da en az\u0131ndan ara\u015ft\u0131rma makalelerinin &#8211; e\u011fitimciler taraf\u0131ndan de\u011fil bilgisayar bilimcileri taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Yapay zek\u00e2, bilgisayar bilimcileri taraf\u0131ndan geli\u015ftirilme e\u011filiminde oldu\u011fundan bilgisayarlar\u0131n veya bilgisayar a\u011flar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6\u011frenme modellerini kullanma e\u011filimindedirler (elbette yapay zek\u00e2y\u0131 i\u015fletmek zorunda olan bir bilgisayar olacakt\u0131r). Sonu\u00e7 olarak bu t\u00fcr YZ uygulamalar\u0131 s\u0131k\u0131 bir davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u00f6\u011frenme modeli olan sunma \/ test etme\/ geri bildirimi benimseme e\u011filimindedir. Lynch (2017) iddia etmektedir ki:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\"><i>Yapay zek\u00e2 e\u011fitimden faydalanacaksa YZ geli\u015ftiricileri ile \u00f6\u011frenme bilimleri uzmanlar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini gerektirecektir. Aksi takdirde, YZ sadece vasat \u00f6\u011fretimin yeni yollar\u0131n\u0131 &#8220;ke\u015ffedecek&#8221; ve \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme \u00fczerine hatal\u0131 fikirleri s\u00fcrd\u00fcrecektir.<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Anlama ve kavrama ger\u00e7ekten \u00f6nemli temel becerilerdir, ancak YZ \u015fimdiye kadar ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, problem \u00e7\u00f6zme, yarat\u0131c\u0131l\u0131k ve bilgi y\u00f6netimi gibi \u00fcst d\u00fczey becerilerin geli\u015ftirilmesine yard\u0131mc\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda, Klutka vd. (2018) YZ&#8217;nin \u015fu anda e\u011fitmenler ve y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan yap\u0131lan rutin i\u015flevlerin \u00e7o\u011funu halledebilece\u011fini iddia ederek, daha karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek ve \u00f6\u011frencilerle daha derin ba\u011flant\u0131lar kurmak i\u00e7in onlar\u0131 serbest b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bu, \u00f6\u011fretim eleman\u0131n\u0131n veya \u00f6\u011fretmenin rol\u00fcn\u00fcn i\u00e7erik sunumu, i\u00e7erik y\u00f6netimi ve i\u00e7erik kavrama testinden (hepsi bilgi i\u015flemsel y\u00f6ntemle yap\u0131labilen) beceri geli\u015ftirmeye do\u011fru de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirir. \u0130yi haber \u015fu ki bu \u015fekilde kullan\u0131lan YZ, \u00f6\u011fretmenleri ve e\u011fitmenleri destekler ancak onlar\u0131n yerini almaz. K\u00f6t\u00fc haber ise bir\u00e7ok \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011fretim eleman\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretme \u015feklini de\u011fi\u015ftirmesi gerekti\u011fi, aksi takdirde i\u015fsiz\/i\u015flevsiz kalaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7 c.5.3 algoritmalar\u0131 orada istenmeyen sapma m\u0131?<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">T\u00fcm yapay zek\u00e2n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131, sistemdeki mevcut \u00f6n yarg\u0131lar\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Ancak sorun, bu \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n herhangi bir belirli algoritmada saptanmas\u0131 genellikle zordur ve AI&#8217;n\u0131n bu \u00f6n yarg\u0131lar\u0131 b\u00fcy\u00fctme veya b\u00fcy\u00fctme e\u011filiminde olmas\u0131d\u0131r. Bunlar yapay zek\u00e2n\u0131n kurumsal kullan\u0131mlar\u0131 i\u00e7in daha fazla sorun olmakla birlikte makine temelli \u00f6n yarg\u0131, \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131nda ve \u00f6zellikle otomatik de\u011ferlendirmede de \u00f6\u011frencilere kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapabilir.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.5.4 Uygulama etik midir?<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenimde kullan\u0131m\u0131ndan, \u00f6zellikle yapay zek\u00e2 yaz\u0131l\u0131m\u0131nda \u015feffafl\u0131k olmamas\u0131ndan ve \u00f6zellikle algoritmalarda g\u00f6m\u00fcl\u00fc varsay\u0131mlardan kaynaklanan bir\u00e7ok potansiyel etik sorun vard\u0131r. Zawacki-Richter vd. (2019) taraf\u0131ndan yap\u0131lan alanyaz\u0131n taramas\u0131 sonucuna g\u00f6re:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\"><i>\u2026pedagojik ve etik \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n ve y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde YZ uygulamalar\u0131n\u0131n risklerinde kritik olarak de\u011ferlendirmesinde dramatik bir \u015fekilde eksiklik bulunmaktad\u0131r..<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Hangi veriler toplan\u0131yor, verilerin sahibi kim veya kontrol eden kim, veriler nas\u0131l yorumlan\u0131yor ve nas\u0131l kullan\u0131lacak? \u00d6\u011frencileri ve \u00f6\u011fretmenleri \/ e\u011fitmenleri korumak i\u00e7in politikalar olu\u015fturulmal\u0131 (bk. \u00f6rn. AB E\u011fitim B\u00f6l\u00fcm\u00fc&#8217;n\u00fcn okullar i\u00e7in \u00f6\u011frenci verisi politikalar\u0131) ve bu politika geli\u015ftirmeye \u00f6\u011frenciler ve \u00f6\u011fretmenler \/ e\u011fitmenler d\u00e2hil edilmelidir.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.5.5 Sonu\u00e7lar a\u00e7\u0131klanabilir mi?<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">YZ ile genel olarak ve \u00f6zellikle \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenmede en b\u00fcy\u00fck sorun \u015feffafl\u0131k ile ilgili sorunlard\u0131r. Bana bu notu nas\u0131l verdi? Neden bu okumadan ziyade bu okumaya y\u00f6nlendirildim? Cevab\u0131m neden kabul edilemiyor? Lynch ( 2017 ), \u00f6\u011frenci \u00f6\u011frenimi hakk\u0131nda toplanan verilerin \u00e7o\u011funun dolayl\u0131, as\u0131ls\u0131z oldu\u011funu, kan\u0131tlanabilir g\u00fcvenilirli\u011fi veya ge\u00e7erlili\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011frenmeyi g\u00f6stermek i\u00e7in ger\u00e7ek\u00e7i olmayan zaman ufuklar\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\"><i>&#8216; \u015fu anki AIEd \u00f6rnekleri s\u0131kl\u0131kla g\u00fcvenmektedir\u2026. e\u011fitim i\u00e7in anlaml\u0131 olmaktan \u00e7ok kolayca toplanabilir verileri kullanarak \u00f6\u011frenme i\u00e7in zay\u0131f proxy&#8217;ler .&#8217;<\/i><\/span><\/p>\n<h2><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13492_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> 8.7 c.6 Sonu\u00e7lar<\/span><\/h2>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.6.1. Hayal edin, YZ merakl\u0131lar\u0131<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2n\u0131n \u015fu anda \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in ne yapt\u0131\u011f\u0131 konusunda, r\u00fcya ger\u00e7ekli\u011fin \u00e7ok \u00f6tesindedir. Finans, pazarlama veya astronomi alanlar\u0131nda iyi sonu\u00e7 veren \u015fey, \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme ba\u011flamlar\u0131nda da ba\u015far\u0131l\u0131 olacak anlam\u0131na gelmez. Bu b\u00f6l\u00fcm i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yaparken ciddi oyunlar veya sanal ger\u00e7eklikle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2ya etkileyici herhangi bir \u00f6rnek bulmak \u00e7ok zor oldu. Yapay zek\u00e2n\u0131n olumsuz oldu\u011funu kan\u0131tlamak her zaman zor olmu\u015ftur, ancak yapay zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme uygulamalar\u0131ndan bug\u00fcne kadar elde edilen sonu\u00e7lar son derece s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Bu, esas olarak nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131n\u0131f boyutlar\u0131na, programlara ve kurumlara dayanan \u00e7ok par\u00e7al\u0131 bir sistemde \u201cmodern\u201d yapay zek\u00e2y\u0131 \u00f6l\u00e7ekte uygulama zorlu\u011fundan kaynaklanmaktad\u0131r. Muhtemelen modern yapay zek\u00e2n\u0131n \u201ci\u015fe yaramas\u0131\u201d i\u00e7in \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in tamamen farkl\u0131 bir organizasyon yap\u0131s\u0131na ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r. Ama ne istedi\u011fimize dikkat etmekte yarar var.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">\u00d6\u011frenmede g\u00fc\u00e7l\u00fc bir duygusal veya duygusal etki mevcuttur. \u00d6\u011frenciler genellikle e\u011fitmenin veya \u00f6\u011fretmenin i\u015fi ciddiye ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissedince daha iyi \u00f6\u011frenirler. \u00d6zellikle, \u00f6\u011frenciler kendi ilgi alanlar\u0131, \u00f6\u011frenme yollar\u0131 ve \u00f6\u011frenmeleri \u00fczerinde bir miktar kontrol duygusu olan bireyler olarak muamele g\u00f6rmek isterler. Kitlesel d\u00fczeyde insan davran\u0131\u015f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve bir dereceye kadar kontrol edilebilir olsa da her \u00f6\u011frenci bir bireydir ve ayn\u0131 ba\u011flamda ayn\u0131 tepkiyi vermeyecektir. \u00d6\u011frenmenin bu duygusal ve ki\u015fisel y\u00f6nleri nedeniyle \u00f6\u011frencilerin bir \u015fekilde \u00f6\u011fretmenlerine veya e\u011fitmenlerine ba\u015fvurmalar\u0131 gerekir. \u00d6\u011frenme, s\u00fcrecin yaln\u0131zca nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn etkili bir \u015fekilde otomatikle\u015ftirilebildi\u011fi karma\u015f\u0131k bir etkinliktir. \u00d6\u011frenme, ki\u015fisel ili\u015fkilerden ve sosyal etkile\u015fimden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlanan yo\u011fun bir insan faaliyetidir. \u00d6\u011frenmenin bu ili\u015fkisel y\u00f6n\u00fc \u00e7evrim i\u00e7i olarak da y\u00fcz y\u00fcze e\u011fitimle e\u015fit derecede iyi bir \u015fekilde ele al\u0131nabilir ancak bilgi i\u015flemin i\u00e7erik edinimini aktarman\u0131n ve test etmenin yan\u0131 s\u0131ra ileti\u015fimi desteklemek i\u00e7in de kullan\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.6.2 Amaca uygun de\u011fil<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Her \u015feyden \u00f6te, benzetimler, oyunlar ve sanal ger\u00e7eklik gibi di\u011fer bilgi i\u015flem veya teknoloji bi\u00e7imleri dijital \u00e7a\u011fda gerekli olan daha y\u00fcksek\u00f6\u011frenme d\u00fczeylerini veya bunu yapmak i\u00e7in gereken \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemlerini destekleyebilse de, yapay zek\u00e2 hen\u00fcz bu noktaya gelememi\u015ftir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">\u00d6zellikle yapay zek\u00e2 geli\u015ftiricileri, \u00f6\u011frenmenin geli\u015fimsel ve yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fundan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde habersizdir ve bunun yerine davran\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ve nesnelci bir epistemolojiye dayanan eski ve daha az uygun bir \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi uygulam\u0131\u015flard\u0131r. Bununla birlikte dijital \u00e7a\u011fda ihtiya\u00e7 duyulan bilgi ve becerileri geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6\u011frenmeye daha yap\u0131land\u0131rmac\u0131 bir yakla\u015f\u0131m gerekmektedir. Yapay zek\u00e2n\u0131n, asl\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olsa da \u00f6\u011fretime b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131 destekleyebilece\u011fine dair \u015fimdiye kadar herhangi bir kan\u0131t yoktur.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.6.3 YZ\u2019nin ger\u00e7ek g\u00fcndemi<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 savunucular\u0131 genellikle \u00f6\u011fretmenlerin yerini almaya \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131, sadece ya\u015famlar\u0131n\u0131 daha kolay veya daha verimli h\u00e2le getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ederler. Bir nebze hakl\u0131l\u0131k paylar\u0131 vard\u0131r. Yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131n temel itici g\u00fcc\u00fc maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrmektir, bu da \u00f6\u011fretmen say\u0131s\u0131n\u0131n, ki e\u011fitimdeki ana maliyettir,azalt\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, t\u00fcm yapay zek\u00e2 geli\u015fmelerinin temel \u00f6\u011fretisi robotik a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir toplumda ya\u015fam\u0131n duygusal ve duygusal y\u00f6nlerine daha fazla dikkat etmemiz gerekti\u011fidir, bu nedenle \u00f6\u011fretmenler daha da \u00f6nemli h\u00e2le gelecektir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 ile ilgili bir ba\u015fka sorun, ayn\u0131 yeme\u011fin \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p \u0131s\u0131t\u0131l\u0131p \u00f6n\u00fcm\u00fcze konmas\u0131d\u0131r. Yapay zek\u00e2y\u0131 e\u011fitimde kullanma konusundaki ayn\u0131 tart\u0131\u015fmalar 1980&#8217;lere dayanmaktad\u0131r. O zamanlar e\u011fitim uygulamalar\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere, milyonlarca dolar YZ ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na harcanm\u0131\u015ft\u0131r ancak hi\u00e7bir kazan\u00e7 sa\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Yapay zek\u00e2 konusunda o zamandan beri, \u00f6zellikle \u00f6r\u00fcnt\u00fc tan\u0131ma, b\u00fcy\u00fck veri setlerine eri\u015fim ve analiz, g\u00fc\u00e7l\u00fc algoritmalar ve s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde resm\u00eele\u015ftirilmi\u015f karar almaya yol a\u00e7an baz\u0131 \u00f6nemli geli\u015fmeler olmu\u015ftur. \u0130\u015fin p\u00fcf noktas\u0131, bu yeni YZ geli\u015fmelerinin ne t\u00fcr uygulamalar i\u00e7in iyi oldu\u011funu ve neyi yapamayacaklar\u0131n\u0131 tam olarak anlamakt\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle \u00f6nemli olan YZ&#8217;nin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ba\u011flamd\u0131r. \u00d6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a zor bir ortamd\u0131r.<\/span><\/p>\n<h4><span style=\"color: #339966;\"><i>8.7c.6.4 YZ\u2019lerin \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenmedeki rol\u00fcn\u00fc tan\u0131mlama<\/i><\/span><\/h4>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Bununla birlikte YZ&#8217;nin e\u011fitimdeki yararl\u0131 uygulamalar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok fazla alan vard\u0131r, ancak YZ geli\u015ftiricileri ve e\u011fitimcileri aras\u0131nda s\u00fcrekli bir diyalog oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e yeni geli\u015fmeler meydana gelecektir. Ancak bu, YZ uygulamalar\u0131n\u0131n e\u011fitimdeki amac\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok net olmay\u0131 ve istenmeyen sonu\u00e7lara kar\u015f\u0131 uyan\u0131k olmay\u0131 gerektirecektir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">E\u011fitimde YZ \u00e2deta uyuyan bir devdir. Yapay Zek\u00e2n\u0131n \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim alan\u0131nda &#8220;\u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an&#8221; uygulamalar\u0131 muhtemelen devlet \u00fcniversitelerinden ve \u00f6zel okullardan de\u011fil LinkedIn, lynda.com, Amazon veya Coursera gibi yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7eklenebilir ve faydal\u0131 h\u00e2le getiren b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmelerine eri\u015fimi olan kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gelecek. Ancak bu devlet okullar\u0131, kolejler ve \u00fcniversiteler i\u00e7in varolu\u015fsal bir tehdit olu\u015fturacakt\u0131r. O zaman sorun \u015fu olur: dijital \u00e7a\u011fda bireyi korumak ve s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in en iyi sistem hangisidir: \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme i\u00e7in yapay zek\u00e2y\u0131 kullanan \u00e7ok uluslu \u015firketler; ya da yapay zek\u00e2 \u00f6\u011fretmenlerini \u00f6\u011frenciler i\u00e7in bir destek olarak kullanan bir kamu e\u011fitim sistemi?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Otomasyon teknolojisi ile \u00f6\u011fretmenler ve \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek amac\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ya da teknoloji sadece \u00f6\u011fretmenler g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r ama ayn\u0131 zamanda \u00f6\u011frencilerin olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir soru o zaman. Her \u015feyden \u00f6nce, e\u011fitimde yapay zek\u00e2y\u0131 kim kontrol etmeli: e\u011fitimciler, \u00f6\u011frenciler, bilgisayar bilimcileri veya b\u00fcy\u00fck \u015firketler? Bunlar, e\u011fer yapay zek\u00e2, \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme maliyetlerini azaltmada son derece ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, ger\u00e7ekten varolu\u015fsal sorulard\u0131r: ama bunun biz insanlara maliyeti ne olacakt\u0131r? Neyse ki YZ hen\u00fcz b\u00f6yle bir tehdit olu\u015fturacak durumda de\u011fil; ancak yak\u0131nda bunun de\u011fi\u015fmemesi de s\u00f6z konusu de\u011fil.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"color: #339966;\"><a id=\"__RefHeading___Toc13494_2195320833\" style=\"color: #339966;\"><\/a> Kaynak\u00e7a<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Bayne, S. (2014) Teacherbot: interventions in automated teaching <i>Teaching in Higher Education<\/i>, Vol. 20. No.4<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Feathers, T. (2019) Flawed Algorithms Are Grading Millions of Students\u2019 Essays, <i>Motherboard: Tech by Vice<\/i>, 20 August<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Hendry, J. (2018) Govts dump NAPLAN robo marking plans <i>itnews<\/i>, 30 January<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Klutka, J. et al. (2018) Artificial Intelligence in Higher Education: Current Uses and Future Applications Louisville Ky: Learning House<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Lazandic, G., Justus, J.-A., and Rabinowitz, S. (2018) <i>NAPLAN Online Automated Scoring Research Program: Research Report<\/i>, Canberra, Australia: Australian Curriculum, Assessment and Reporting Authority<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Lynch, J. (2017) How AI will destroy education, <i>buZZrobot<\/i>, 13 November<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Mayfield, E. (2013) Six ways the edX Announcement Gets Automated Essay Grading Wrong, e-Literate, April 8<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Ongweso jr. E. (2019) Racial Bias in AI Isn\u2019t Getting Better and Neither Are Researchers\u2019 Excuses <i>Motherboard: Tech by Vice, July 29<\/i><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Parachuri, V. (2013) On the automated scoring of essays and the lessons learned along the way, vicparachuri.com, July 31<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Perelman. L. (2013) Critique of Mark D. Shermis &amp; Ben Hamner, Contrasting State-of-the-Art Automated Scoring of Essays: Analysis, <i>Journal of Writing Assessment<\/i>, Vol. 6, No.1<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Rouse, M. (2019) What is chatbot? <i>Techtarget Network Customer Experience<\/i>, 5 January<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Russell, S. and Norvig, P. (2010) <i>Artificial Intelligence \u2013 A Modern Approach<\/i> New Jersey: Pearson Education<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Winkler, R. &amp; S\u00f6llner, M. (2018): Unleashing the Potential of Chatbots in Education: A State-Of-The-Art Analysis. <i>Academy of Management Annual Meeting (AOM)<\/i> Chicago: Illinois<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Zawacki-Richter, O. et al. (2019) Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education \u2013 where are the educators? International Journal of Technology in Higher Education (in press \u2013 details to be added)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Zeide, E. (2019) Artificial Intelligence in Higher Education: Applications, Promise and Perils, and Ethical Questions <i>EDUCAUSE Review<\/i>, Vol. 54, No. 3, August 26<\/span><\/p>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<header class=\"textbox__header\"><strong><span style=\"color: #ffffff;\">Etkinlik 8.7.c Yapay zek\u00e2<\/span><\/strong><\/p>\n<\/header>\n<div class=\"textbox__content\">\n<ul>\n<li><span style=\"color: #339966;\">\u00f6\u011frenmek i\u00e7in YZ kullanmak konusunda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bu konuda endi\u015felenememeniz \u00e7ok mu s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131? Yoksa yapay zek\u00e2 ile nelerin yap\u0131labilece\u011fi konusunda daha fazla bilgi sahibi olman\u0131z gerekti\u011fini mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">yapay zek\u00e2 i\u00e7in minimum \u00fc\u00e7 gereksinimi kabul ediyor musunuz: b\u00fcy\u00fck veri setleri, g\u00fc\u00e7l\u00fc bilgi i\u015flem kapasitesi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc algoritmalar? Orada bu \u00fc\u00e7 kriterlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in gereken YZ di\u011fer olas\u0131 uygulamalar var m\u0131?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">30. s\u0131n\u0131fta bile b\u00fcy\u00fck veri setleri olu\u015fturabilecek \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim alanlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir misiniz?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #339966;\">ne anlama yan\u0131nda di\u011fer becerileri kolayla\u015ft\u0131rmak YZ olabilir mi? Bunu nas\u0131l yapard\u0131?<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Bu sorular ve ayr\u0131ca yapay zek\u00e2, \u00f6\u011fretim ve \u00f6\u011frenim hakk\u0131ndaki baz\u0131 ki\u015fisel d\u00fc\u015f\u00fcncelerim hakk\u0131nda geri bildirim almak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki podcast&#8217;i t\u0131klay\u0131n:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #339966;\">Ses \u00f6gesi, kitab\u0131n bu s\u00fcr\u00fcm\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Buradan \u00e7evrim i\u00e7i olarak dinleyebilirsiniz: https:\/\/pressbooks.bccampus.ca\/teachinginadigitalagev2\/?p=1597<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":9,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-217","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless"],"part":189,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/217\/revisions"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/189"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/217\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=217"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=217"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}