![\"\"](\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/5453-scaled-1.jpg\")
\n\n\u015eekil 9.3.1 G\u00fcvenilirlik \u00f6nemlidir! <\/i>G\u00f6rsel: \u00a99.3.1 Basit olsun<\/h2>\n
\u00d6\u011fretim ama\u00e7l\u0131 teknoloji kullan\u0131m\u0131, \u00e7o\u011fu durumda bir sonu\u00e7 de\u011fil bir ara\u00e7t\u0131r. Bu nedenle, \u00f6\u011frencilerin ve \u00f6\u011fretmenlerin \u00f6\u011fretimsel teknolojileri nas\u0131l kullanacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeye veya bu teknolojileri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya u\u011fra\u015fmaya b\u00fcy\u00fck zaman harcamamalar\u0131 gerekir. Bilgisayar bilimi veya m\u00fchendislik gibi teknolojinin \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 oldu\u011fu veya mimarl\u0131kta bilgisayar destekli tasar\u0131m, i\u015fletmede tablolama programlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 ya da jeolojide co\u011frafi bilgi sistemleri gibi yaz\u0131l\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmenin \u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu durumlar elbette ki istisnad\u0131r. Bununla birlikte \u00e7o\u011fu durumda \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n amac\u0131 belirli bir e\u011fitim teknolojisinin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek de\u011fil tarih, matematik veya biyoloji \u00f6\u011frenmektir.<\/span><\/p>\n Y\u00fcz y\u00fcze e\u011fitimin bir avantaj\u0131, tamamen \u00e7evrim i\u00e7i bir kurs geli\u015ftirmekle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nispeten daha az haz\u0131rl\u0131k s\u00fcresine ihtiya\u00e7 duymas\u0131d\u0131r. Medya ve teknolojiler, uygulama h\u0131z\u0131 ve daha yeni bir tarih i\u00e7in esneklik a\u00e7\u0131s\u0131ndan kapasitelerine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin, blog geli\u015ftirmek ve da\u011f\u0131tmak i\u00e7in sanal ger\u00e7eklikten \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 ve kolayd\u0131r. \u00d6\u011fretmenler ve e\u011fitmenler, h\u0131zl\u0131 ve kullan\u0131m\u0131 kolay bir teknoloji kullanma olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha y\u00fcksektir ve \u00f6\u011frenciler de ayn\u0131 \u015fekilde e\u011fitim i\u00e7in kullanacaklar\u0131 teknolojide bu \u00f6zellikleri beklerler. Bununla birlikte \u00f6\u011fretmenler ve \u00f6\u011frenciler i\u00e7in neyin \u2018kolay\u2019 oldu\u011fu dijital okuryazarl\u0131k d\u00fczeylerine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n\n E\u011fer \u00f6\u011fretmenlerin ve \u00f6\u011frencilerin bir ders materyalini geli\u015ftirmek ve kullanmak i\u00e7in \u00f6rne\u011fin bir yaz\u0131l\u0131m \u00f6\u011frenmeye \u00e7ok zaman harcamas\u0131 gerekiyorsa, bu \u00e7aba onlar\u0131n odak noktas\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretmeden uzakla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Okuma ve yazma, klavye kullanma, kelime i\u015flemci yaz\u0131l\u0131m\u0131 kullanma, internette gezinme ve internet yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanma ve \u00f6zellikle son d\u00f6nemde mobil cihaz kullanma becerisi gibi temel okuryazarl\u0131k becerilerine elbette ki ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r. Bu genel beceriler \u00f6n gereklilik olarak nitelendirebilece\u011fimiz becerilerdir. \u00d6\u011frencilerin bu becerileri okulda geli\u015ftirememi\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde, okulun bu konularla ilgili olarak \u00f6\u011frencilere haz\u0131rl\u0131k e\u011fitimi vermesi gerekecektir.<\/span><\/p>\n Bir okulun \u00f6\u011frencilerin dijital medya kullan\u0131m\u0131na dair stratejisinin olmas\u0131, hem \u00f6\u011fretmenlerin hem de \u00f6\u011frencilerin ya\u015fam\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin British Columbia \u00dcniversitesi\u2019nin Digital Tattoo (Dijital D\u00f6vme) projesi, a\u015fa\u011f\u0131daki hizmetleri sunarak \u00f6\u011frencileri \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenmeye haz\u0131rlamaktad\u0131r:<\/span><\/p>\n\n E\u011fer g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z okulda b\u00f6yle bir hizmet yoksa, \u00f6\u011frencilerinizi tamamen a\u00e7\u0131k ve \u00fccretsiz olan Digital Tattoo sayfas\u0131na y\u00f6nlendirebilirsiniz.<\/span><\/p>\n B\u00f6yle bir \u00f6n haz\u0131rl\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 duyan yaln\u0131zca \u00f6\u011frenciler olmayacakt\u0131r. Teknoloji, son derece ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 olabilir. Yap\u0131s\u0131n\u0131 veya nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak anlamadan teknolojiyi kullanmaya ba\u015flayabilirsiniz. \u00d6\u011frenme y\u00f6netim sistemi veya basit bir ders anlat\u0131m videosu gibi yayg\u0131n teknolojilerin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na y\u00f6nelik k\u0131sa bir e\u011fitim bile (bir saat veya daha az s\u00fcreli) zaman kazanman\u0131z\u0131 ve daha da \u00f6nemlisi o teknolojinin t\u00fcm \u00f6zelliklerinin potensiyel de\u011ferini g\u00f6rmenizi ve kullanman\u0131z\u0131 sa\u011flayabilir.<\/span><\/p>\n\n Derste kullan\u0131lacak bir medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn veya yaz\u0131l\u0131m\u0131n se\u00e7iminde en \u00f6nemli standart veya \u00f6l\u00e7\u00fct, yeni bir \u00f6\u011frencinin (yani o yaz\u0131l\u0131m\u0131 daha \u00f6nce hi\u00e7 kullanmam\u0131\u015f bir \u00f6\u011frencinin) sisteme girdikten sonraki 20 dakika i\u00e7inde kullanmaya ba\u015flayabiliyor olmas\u0131 gerekti\u011fidir. Bu 20 dakika yaz\u0131l\u0131m\u0131n pek a\u015fina olunmayan baz\u0131 temel i\u015flevlerini tan\u0131mak i\u00e7in veya dersin Web sayfas\u0131n\u0131n nas\u0131l d\u00fczenlendi\u011fini ve sayfada nas\u0131l gezinilece\u011fini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Bu yeni bili\u015fim becerileri \u00f6\u011frenmekten ziyade, bir nevi oryantasyon s\u00fcreci say\u0131labilir. E\u015f zamanl\u0131 bir sohbet arac\u0131 veya video haz\u0131rlama gibi \u00f6\u011frenmesi zaman alacak yeni bir yaz\u0131l\u0131m\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fundaysa, bu yaz\u0131l\u0131m\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n gerekti\u011fi zaman yap\u0131lmas\u0131 uygun olacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la, ders i\u00e7inde \u00f6\u011frencilere yeterli zaman\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/span><\/p>\n\n Teknolojinin \u015feffaf h\u00e2le getirilmesindeki en \u00f6nemli fakt\u00f6r, kullan\u0131c\u0131 ve makine aras\u0131ndaki aray\u00fcz\u00fcn tasar\u0131m\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla e\u011fitsel bir program\u0131n veya bir Web sitesinin iyi bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamas\u0131 gerekmektedir.<\/span><\/p>\n Aray\u00fcz tasar\u0131m\u0131 son derece yetenek gerektiren bir meslektir ve insanlar\u0131n nas\u0131l \u00f6\u011frendikleri, ara\u015ft\u0131rma yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve grafik tasar\u0131m konusunda iyi bir e\u011fitim \u00fczerine yap\u0131lan bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n bir kombinasyonuna dayanmaktad\u0131r. Bu nedenle, e\u011fitim sekt\u00f6r\u00fcnde daha \u00f6nceden kullan\u0131lm\u0131\u015f, test edilmi\u015f ve iyi sonu\u00e7 getirdi\u011fine kanaat getirilmi\u015f olan yaz\u0131l\u0131m veya ara\u00e7lar\u0131 kullanmak olduk\u00e7a ak\u0131lc\u0131 bir yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n Bilgisayarlar\u0131n geleneksel aray\u00fcz\u00fc olan klavye, fare ve pencerelerin grafik kullan\u0131c\u0131 aray\u00fcz\u00fc ve a\u00e7\u0131l\u0131r men\u00fcler ile talimatlar h\u00e2la son derece ilkeldir ve \u00e7o\u011fu insan\u0131n bilgi i\u015fleme tercihleriyle \u00f6rt\u00fc\u015fmemektedir. Okuryazarl\u0131k becerilerine ve g\u00f6rsel \u00f6\u011frenme tercihine a\u011f\u0131rl\u0131k verilerek haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, disleksi veya g\u00f6rme bozuklu\u011fu gibi belli engellere sahip \u00f6\u011frenciler i\u00e7in ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar yaratabilmektedir. Yine de, dokunmatik ekran ve ses aktivasyon teknolojilerinin i\u015fe ko\u015fulmas\u0131yla son y\u0131llarda aray\u00fczler daha kullan\u0131c\u0131 dostu olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n Bununla birlikte varolan bilgisayar veya mobil cihaz aray\u00fczlerinin e\u011fitim ortamlar\u0131nda kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla yeniden d\u00fczenlenmesi b\u00fcy\u00fck \u00e7aba gerektirir. Di\u011fer yaz\u0131l\u0131m ortamlar\u0131 gibi Web de, genel bilgisayar aray\u00fcz\u00fcn\u00fcn tutsa\u011f\u0131 durumundad\u0131r. Herhangi bir Web sitesinin sahip oldu\u011fu algoritmik veya a\u011fa\u00e7 yap\u0131s\u0131, o sitenin e\u011fitsel potansiyelini s\u0131n\u0131rlamaktad\u0131r. Bu s\u0131n\u0131rlama durumu, baz\u0131 konu alanlar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131na veya baz\u0131 \u00f6\u011frencilerin tercih etti\u011fi \u00f6\u011frenme bi\u00e7imine uymamas\u0131 yoluyla kendini g\u00f6stermektedir.<\/span><\/p>\n Aray\u00fcz\u00fcn getirdi\u011fi bu s\u0131n\u0131rlama, \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011fretenlerin birka\u00e7 noktaya dikkat etmesini gerektirmektedir:<\/span><\/p>\n\n Teknolojinin g\u00fcvenilirli\u011fi ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bilgisayarda bir\u015fey yazarken kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kelime i\u015flemci yaz\u0131l\u0131m \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde veya bulutta \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken internet ba\u011flant\u0131m\u0131z kesildi\u011finde hepimiz sinirlenmi\u015f ve d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Bir \u00f6\u011fretmen olarak da isteyece\u011finiz son \u015fey, \u00f6\u011frencilerden materyallere \u00e7evrim i\u00e7i eri\u015fim sa\u011flayamad\u0131klar\u0131 veya bilgisayarlar\u0131n s\u00fcrekli \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcne dair d\u00fczinelerce \u015fikayet almak olacakt\u0131r. (E\u011fer kullan\u0131lan yaz\u0131l\u0131m bir makineyi \u00e7\u00f6kertiyorsa, muhtemelen di\u011ferlerine de ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapacakt\u0131r.) Teknik destek \u00e7ok masrafl\u0131 olabilir. Bu deste\u011fi verecek teknik personele \u00f6denecek paran\u0131n \u00f6tesinde, \u00f6\u011fretmenlerin ve \u00f6\u011frencilerin kaybedece\u011fi zaman olduk\u00e7a pahal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n Kurumlar\u0131n \u2018yenilik\u00e7i kurum\u2019 unvan\u0131n\u0131 alabilmek i\u00e7in birbirlerini iteledi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u2018\u00f6\u011fretimde inovasyon\u2019un kurumlara avantaj getirece\u011fi kesindir. Eski ancak ba\u015far\u0131l\u0131 teknolojilerin devam ettirilmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalara finansman bulmak, yeni teknolojilerin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in finansman bulmaktan \u00e7ok daha zordur. \u00d6\u011frenme y\u00f6netim sistemine ses dosyalar\u0131n\u0131n eklenmesiyle ortaya \u00e7\u0131kacak \u00f6\u011fretim ortam\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck maliyetine ra\u011fmen iyi tasarlan\u0131rsa \u00e7ok etkili olabilecekken, yeterince `\u00e7ekici\u2019 de\u011fildir. Bunun yerine sanal ger\u00e7eklik veya gKA\u00c7D\u2019ler gibi daha pahal\u0131 ve g\u00f6steri\u015fli projelere mali destek bulmak \u00e7ok daha kolay olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n Di\u011fer taraftan, yeni bir teknolojinin kullan\u0131m\u0131n\u0131 ilk ger\u00e7ekle\u015ftirenlerden biri olmak da risklidir. B\u00f6yle bir durumda yaz\u0131l\u0131m\u0131n tam olarak test edilmemi\u015f olmas\u0131, g\u00fcvenilir olmamas\u0131 veya yeni teknolojiyi destekleyen \u015firketin iflas etme riski her zaman vard\u0131r. \u00d6\u011frenciler bir deneme tahtas\u0131 de\u011fildir; onlara g\u00fcvenilir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir hizmet sunmak, daha \u00f6nce denenmemi\u015f teknolojilerin p\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 g\u00fczelli\u011finden \u00e7ok daha \u00f6nemlidir. Yeni uygulamalar\u0131 veya yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 \u00f6\u011fretim ortamlar\u0131na uyarlamadan \u00f6nce, genel uygulamalar i\u00e7inde tam olarak test edilmesi i\u00e7in en az\u0131ndan bir sene beklemek gerekir. O zaman acele etmemeye ve hatalar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in bekleyin en son yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemesi veya yeni \u00fcr\u00fcn sat\u0131n almak ak\u0131ll\u0131ca olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca, kurumunuz taraf\u0131ndan desteklenmeyen bir teknolojiyi veya yeni bir uygulamay\u0131 kullanmay\u0131 planl\u0131yorsan\u0131z, \u00f6ncelikle bilgi i\u015flem birimiyle ba\u011flant\u0131ya ge\u00e7erek herhangi bir g\u00fcvenlik, gizlilik veya kurumsal bant geni\u015fli\u011fi sorunu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmelisiniz. Dolay\u0131s\u0131yla b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n keskin taraf\u0131nda olmaktansa inovasyonun ilk dalgas\u0131n\u0131n hemen arkas\u0131nda g\u00fcvenli kenarda olmak daha iyidir.<\/span><\/p>\n \u00c7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenmenin bir \u00f6zelli\u011fi de kullan\u0131m yo\u011funlu\u011funun zirveye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zamanlar\u0131n mesai saatlerinin d\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ders materyallerinizin y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 eri\u015fime izin veren, 7\/24 g\u00fcvenilirli\u011fi olan ve farkl\u0131 bir binada bulunan ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sunucuya otomatik olarak yedeklenen g\u00fcvenilir bir sunucuda tutulmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir. \u0130deal olarak sunucular 24 saatlik teknik destek ile g\u00fcvenli bir alanda (\u00f6rne\u011fin, acil durum elektrik kayna\u011f\u0131) olmal\u0131d\u0131r. Yan sunucular\u0131n\u0131z ya kurumun merkezi bilgi i\u015flem biriminin tesislerinde ya da \u2018bulut\u2019ta yer alacakt\u0131r. Bu durumda, materyallerin g\u00fcvenli bir \u015fekilde ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak yedeklenmesini sa\u011flamak daha da \u00f6nem kazanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Bu durumda, materyallerin g\u00fcvenli bir \u015fekilde ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak yedeklenmesini sa\u011flamak daha da \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Bununla birlikte \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemleri veya ekran yakalama yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 gibi \u00e7o\u011fu ticari e\u011fitsel yaz\u0131l\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc olduk\u00e7a g\u00fcvenilirdir. Teknik deste\u011finiz iyiyse, teknik sorunlara ili\u015fkin olarak \u00f6\u011frencilerden \u00e7ok az \u015fikayet al\u0131rs\u0131n\u0131z. Bug\u00fcnlerde \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck teknik husus, \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemlerinin yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemeleridir. Bu g\u00fcncellemelerin sonras\u0131nda ders materyallerinin eski versiyondan yeni versiyona aktar\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusudur. \u00d6zellikle de yeni versiyonun bir \u00f6nceki versiyondan \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011fu h\u00e2llerde, bu aktar\u0131m olduk\u00e7a maliyetli ve zaman al\u0131c\u0131 olabilir. Ne olursa olsun, b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcvenilirlik bu uygulamalarda bir sorun olmaktan \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n \u00d6zet olarak kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimizde, profesyonel olarak tasarlanm\u0131\u015f ticari veya a\u00e7\u0131k kaynak kodlu yaz\u0131l\u0131mlardan, ders materyallerinin grafik tasar\u0131m, gezinme ve ekran tasar\u0131m\u0131nda uzman deste\u011finden ve hem sunucu hem de yaz\u0131l\u0131m y\u00f6netimi ve bak\u0131m hizmetleri i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir teknik destek hizmeti almaktan bahsedebiliriz. Kuzey Amerika\u2019da bug\u00fcn bir\u00e7ok kurum, \u00f6zellikle teknoloji tabanl\u0131 \u00f6\u011fretimi destekleyen donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m hizmeti vermektedir. B\u00f6yle profesyonel destek olmadan, \u00f6\u011fretmen olarak zaman\u0131n\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu teknik konularla u\u011fra\u015farak ge\u00e7ireceksiniz. Ve d\u00fcr\u00fcst olmak gerekirse, b\u00f6yle bir teknik deste\u011fe kolayl\u0131kla eri\u015femiyorsan\u0131z, destek bulana kadar teknoloji tabanl\u0131 \u00f6\u011fretime yo\u011funla\u015fmamak ak\u0131ll\u0131ca olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n\n Teknolojinin \u00f6\u011fretim ama\u00e7l\u0131 olarak ba\u015far\u0131yla kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 etkileyen di\u011fer \u00f6nemli fakt\u00f6r kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin olarak \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeniz gereken sorulardan baz\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/span><\/p>\n\n9.3.2 Bilgisayar ve bilgi okuryazarl\u0131\u011f\u0131<\/h2>\n
\n \t
9.3.3 Oryantasyon<\/h2>\n
9.3.4 Aray\u00fcz tasar\u0131m\u0131<\/h2>\n
\n \t
\n \t
\n \t
9.3.5 G\u00fcvenilirlik<\/h2>\n
9.3.6 \u00dczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken sorular<\/h2>\n
\n \t