{"id":243,"date":"2020-09-03T15:36:53","date_gmt":"2020-09-03T12:36:53","guid":{"rendered":"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/__unknown__-103\/"},"modified":"2020-09-03T15:36:53","modified_gmt":"2020-09-03T12:36:53","slug":"__unknown__-103","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/__unknown__-103\/","title":{"raw":"9.6 I (Interaction) Etkile\u015fim","rendered":"9.6 I (Interaction) Etkile\u015fim"},"content":{"raw":"\n<p class=\"para2\"><img class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0122.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0122.jpg\"><\/p>\n<span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 9.6.1 Bilgisayarlar \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme materyalleriyle (do\u011fal etkile\u015fim) etkile\u015fime girmesine imk\u00e2n sa\u011flar<\/i><\/span><\/span>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">SECTIONS modelinin be\u015finci unsuru, etkile\u015fim. Farkl\u0131 medya t\u00fcrleri etkile\u015fime nas\u0131l olanak sa\u011fl\u0131yor? Bir ortam\u0131n etkile\u015fimi -ve etkile\u015fim t\u00fcr\u00fcn\u00fc- ne \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7lerinde \"aktif\" olduklar\u0131nda en iyi \u015fekilde \u00f6\u011frendiklerini g\u00f6steren \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarda ara\u015ft\u0131rma sonucu vard\u0131r. Peki bunun anlam\u0131 nedir? Aktif \u00f6\u011frenmeyi desteklemede yeni teknolojilerin rol\u00fc nedir?<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">9.6.1. \u00d6\u011frenci etkile\u015fiminin t\u00fcrleri<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenciler \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00fc\u00e7 farkl\u0131 t\u00fcrde etkile\u015fimde bulunurlar (Moore, 1989). Bu etkile\u015fim t\u00fcrlerinin her biri, farkl\u0131 medya ve teknoloji t\u00fcrlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir.<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">9.6.1.1 \u00d6\u011frenme materyalleri ile etkile\u015fim<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenme materyalleri ile etkile\u015fim, \u00f6\u011frencilerin bir \u00f6\u011fretmenin veya di\u011fer \u00f6\u011frencilerin do\u011frudan m\u00fcdahalesi olmadan bas\u0131l\u0131 ders kitab\u0131, \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemi veya k\u0131sa bir video gibi belirli bir medya t\u00fcr\u00fcn\u00fc kulland\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. Bu etkile\u015fim, a\u00e7\u0131k bir eylem olmaks\u0131z\u0131n 'yans\u0131t\u0131c\u0131' olabilir veya \u00e7oktan se\u00e7meli bir test gibi de\u011ferlendirilmi\u015f bir cevap \u015feklinde ya da hat\u0131rlama ve anlamaya yard\u0131mc\u0131 olacak notlar olarak \u201cg\u00f6zlemlenebilir\u201d bir etkile\u015fim olabilir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><em class=\"western\"><i>Bilgisayar teknolojisi,<\/i><\/em> \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme kaynaklar\u0131 ile etkile\u015fimini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131rabilir. \u00d6rne\u011fin \u00f6\u011frencinin kendi kendine yapaca\u011f\u0131 \u00e7evrim i\u00e7i s\u0131navlar, bir konu alan\u0131n\u0131n kapsam\u0131na veya \u00f6\u011frencinin kavramas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacak an\u0131nda geri bildirim sa\u011flayabilir. Bu t\u00fcr s\u0131navlar, ayr\u0131ca, \u00f6\u011frencilerin kavramakta zorluk \u00e7ekti\u011fi konulara ili\u015fkin \u00f6\u011fretmenlere de geri bildirim verebilir veya kavrama d\u00fczeyinde \u00f6\u011frencilerin notland\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131labilir. \u00d6\u011frenme y\u00f6netim sistemlerinin i\u00e7ine g\u00f6m\u00fclen standart s\u0131nav (test) yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanarak, \u00f6\u011frencilerin ders materyallerini ne kadar kavrad\u0131\u011f\u0131 otomatik olarak de\u011ferlendirilip notland\u0131r\u0131labilir. Daha ileri d\u00fczey etkinliklere \u00f6rnek olarak m\u00fczik notalar\u0131n\u0131 ses dosyalar\u0131na \u00e7eviren yaz\u0131l\u0131mlar kullanarak beste yapmay\u0131, \u00e7evrim i\u00e7i benzetimler yoluyla kavramlar\u0131 test etmek i\u00e7in veri girmeyi veya bilgisayar taraf\u0131ndan kontrol edilen karar-verme senaryolar\u0131 veya oyunlar\u0131 kullanmay\u0131 sayabiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla bilgisayar tabanl\u0131 \u00f6\u011frenci etkile\u015fiminin kavram ve prosed\u00fcrlerin kavranmas\u0131nda ve anla\u015f\u0131lmas\u0131nda \u00f6zellikle katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak bir insan m\u00fcdahalesi olmadan analiz, sentez ve ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme gibi \u00fcst d\u00fczey \u00f6\u011frenme becerilerinin geli\u015ftirilmesinde s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenciler ve \u00f6\u011frenme materyalleri aras\u0131ndaki etkile\u015fimi kolayla\u015ft\u0131rmada bilgisayar tabanl\u0131 \u00f6\u011frenmenin yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fka y\u00f6ntemler de bulunmaktad\u0131r. <em class=\"western\"><i>Ders kitaplar\u0131nda<\/i><\/em> yazar taraf\u0131ndan eklenmi\u015f etkinlikler olabilir (bu kitapta oldu\u011fu gibi) veya \u00f6\u011fretmenler dersin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde belirlenmi\u015f olan okumalarla ilgili ek \u00f6\u011frenci etkinlikleri olu\u015fturabilirler. Benzer \u015fekilde \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemine eklenmi\u015f ek okumalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 veya videolar\u0131n izlenmesi, web-tabanl\u0131 materyallerin bulunmas\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesine y\u00f6nelik yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir s\u00fcrecin takip edilmesi veya \u00f6\u011frencilerin ger\u00e7ekle\u015ftirecekleri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yer alaca\u011f\u0131 bir e-portfolyo olu\u015fturmak i\u00e7in internetten bilgi indirilmesi ve bilginin d\u00fczenlenmesi de olas\u0131 \u00f6\u011frenci etkinlikleri i\u00e7inde say\u0131labilir. Bu etkinlikler \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme amac\u0131yla kullan\u0131labilir veya kullan\u0131lmayabilir. Ancak bug\u00fcne kadar yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, \u00f6zellikle de \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frencilerin \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirmeye d\u00e2hil edilen etkinlikler \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmektedir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Di\u011fer bir deyi\u015fle, iyi bir tasar\u0131m ve yeterli kaynakla, teknoloji tabanl\u0131 \u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme materyalleriyle etkile\u015fimini \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karabilir. \u00d6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme materyalleriyle etkile\u015fim olanaklar\u0131n\u0131 art\u0131rman\u0131n kuvvetli ekonomik avantajlar\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Nitekim, \u00f6\u011frencinin \u00f6\u011frenme materyalleriyle yo\u011fun etkile\u015fimi \u00f6\u011frencinin \u00f6\u011frenmeye harcad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131 art\u0131rmakta ve b\u00f6ylece \u00f6\u011frenme de artmaktad\u0131r (bk. Means vd., 2010). Belki bundan daha \u00f6nemlisi, bu t\u00fcr etkinlikler iyi tasarland\u0131klar\u0131 takdirde \u00f6\u011fretmenin her bir \u00f6\u011frenciyle etkile\u015fim kurmas\u0131 i\u00e7in gereksinim duyaca\u011f\u0131 zaman\u0131 da<\/span><\/p>\n<p class=\"para14\"><span class=\"span46\">9.6.1.2 \u00d6\u011fretmen ve \u00f6\u011frenci aras\u0131ndaki etkile\u015fim<\/span><\/p>\n<p class=\"para2\"><img class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0123.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0123.jpg\" width=\"959\" height=\"514\"><\/p>\n<span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 9.6.2 \u00d6\u011frenci-\u00f6\u011fretmen etkile\u015fimi G\u00f6rsel: \u00a9Joseph Mehling, DartmouthLife, 2007<\/i><\/span><\/span>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenci-\u00f6\u011fretmen etkile\u015fimi, analiz, sentez ve ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme gibi \u00fcst d\u00fczey \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011funun geli\u015ftirilmesi i\u00e7in son derece gereklidir. Bu durum, \u00f6zellikle de, \u00f6\u011frencilerin fikirleri sorgulamalar\u0131n\u0131n ve derin \u00f6\u011frenmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmelerinin beklendi\u011fi akademik \u00f6\u011frenmenin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bunun olabilmesi i\u00e7in de ya birebir \u00f6\u011frenci ile \u00f6\u011fretmen aras\u0131nda ya da \u00f6\u011fretmen ile bir grup \u00f6\u011frenci aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmaya ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu nedenle, \u00f6\u011fretmenin y\u00fcz y\u00fcze seminerlerdeki veya \u00e7evrim i\u00e7i i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131ndaki rol\u00fc \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7evrim i\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 gibi birtak\u0131m teknolojiler, \u00f6\u011fretmenle \u00f6\u011frencileri aras\u0131ndaki `uzaktan\u2019 diyalo\u011fu veya konu\u015fmay\u0131 te\u015fvik edebilir veya zenginle\u015ftirebilir. \u00d6\u011frenci-\u00f6\u011fretmen etkile\u015fiminin en b\u00fcy\u00fck k\u0131s\u0131t\u0131, \u00f6\u011fretmen i\u00e7in \u00e7ok zaman al\u0131c\u0131 olmas\u0131d\u0131r; ki bu nedenle de, kolayl\u0131kla \u00f6l\u00e7eklenebilir bir durum de\u011fildir.<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">9.6.1.3 \u00d6\u011frenci- \u00f6\u011frenci etkile\u015fimi<\/h3>\n<p class=\"para2\"><img class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0124.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0124.jpg\"><\/p>\n<span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 9.6.3 UBC'de \u00f6\u011frencilere y\u00f6nelik bir seminer d\u00fczenlendi Image: \u00a9 British Columbia \u00dcniversitesi, 2014<\/i><\/span><\/span>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Y\u00fcksek nitelikli \u00f6\u011frenci-\u00f6\u011frenci etkile\u015fimi, hem y\u00fcz y\u00fcze hem de \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme ko\u015fullar\u0131nda e\u015fit derecede sa\u011flanabilir. \u00d6\u011frenme y\u00f6netim sistemleri i\u00e7inde yer alan asenkron (farkl\u0131 zamanl\u0131) \u00e7evrim i\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131, bu t\u00fcr bir etkile\u015fimi olanakl\u0131 k\u0131labilir. Ba\u011flant\u0131c\u0131 KA\u00c7D\u2019ler ve uygulama topluluklar\u0131 da \u00f6\u011frenci-\u00f6\u011frenci etkile\u015fimine olanak sa\u011flar.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Burada da i\u015fin niteli\u011fi tasar\u0131m\u0131n ne kadar iyi oldu\u011funa ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130ster y\u00fcz y\u00fcze ister \u00e7evrim i\u00e7i olsun, yaln\u0131zca \u00f6\u011frencileri bir gruba d\u00e2hil etmek ne nitelikli kat\u0131l\u0131m\u0131 art\u0131racak ne de nitelikli \u00f6\u011frenmeye yol a\u00e7acakt\u0131r. Bunu yapabilmek i\u00e7in ders i\u00e7indeki tart\u0131\u015fmalar\u0131n e\u011fitsel hedeflerini, tart\u0131\u015fma konular\u0131n\u0131 ve konular\u0131n hem \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131yla hem de de\u011ferlendirmeyle ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 iyi d\u00fc\u015f\u00fcnmek, \u00f6\u011frencileri ba\u011f\u0131ms\u0131z tart\u0131\u015fmaya iyi haz\u0131rlamak gerekir (bu konuyla ilgili daha fazla bilgi i\u00e7in bkz. B\u00f6l\u00fcm 4.4).<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">O zaman, teknolojiyle zenginle\u015ftirilmi\u015f bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda \u00f6\u011fretmenin veya ders tasar\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n vermesi gereken en \u00f6nemli karar, izlenen epistemolojik yakla\u015f\u0131m\u0131, \u00f6\u011fretmenin ve \u00f6\u011frencilerin zaman\u0131n\u0131 ve istenen \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 da dikkate alarak bu \u00fc\u00e7 etkile\u015fim t\u00fcr\u00fcn\u00fcn birlikte en iyi i\u015fleyece\u011fi se\u00e7ene\u011fi bulmak ve uygulamakt\u0131r. Teknoloji, bu i\u00e7 etkile\u015fim t\u00fcr\u00fcn\u00fc de olanakl\u0131 k\u0131labilir.<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">9.6.2 Medya ve teknolojilerin etkile\u015fimli \u00f6zellikleri<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Farkl\u0131 teknolojiler, yukar\u0131da k\u0131saca bahsetti\u011fimiz etkile\u015fim t\u00fcrlerinin her birini daha iyile\u015ftirebilir ya da tamamen k\u0131s\u0131tlayabilir. Bu, etkile\u015fim boyutunun farkl\u0131 medya ve teknolojilere nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131na bakmam\u0131z gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Bir medya veya teknolojinin \u00f6\u011fretim ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131nda, kullan\u0131c\u0131dan beklenen aktif cevap veya tepkinin kapsam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda etkile\u015fim boyutunun \u00fc\u00e7 bile\u015feni vard\u0131r.<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">9.6.2.1 Do\u011fal etkile\u015fim<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Baz\u0131 medya t\u00fcrleri, do\u011falar\u0131 itibariyle \u2018aktif\u2019tir ve \u00f6\u011frencileri cevap veya tepki vermeye \u2018iterler\u2019. Bunun bir \u00f6rne\u011fi uyarlanabilir \u00f6\u011frenmedir. Uyarlanabilir \u00f6\u011frenmede \u00f6\u011frenciler bir sonraki \u00f6\u011frenme a\u015famas\u0131na ge\u00e7ebilmek i\u00e7in ya yeterince \u00f6\u011frendiklerini g\u00f6sterir bir testi ba\u015far\u0131yla tamamlamak ya da ba\u015far\u0131s\u0131z olduklar\u0131 takdirde konuya geri d\u00f6n\u00fcp yetersiz olduklar\u0131 konular\u0131 tekrar etmek durumundad\u0131rlar. Davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 bilgisayar tabanl\u0131 \u00f6\u011frenme do\u011fal (veya i\u00e7sel) olarak etkile\u015fimlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frencileri cevap vermek zorunda b\u0131rak\u0131r. \u00d6\u011frencinin nas\u0131l cevap verdi\u011fini kontrol eden teknolojilerin genellikle davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 e\u011fitim yakla\u015f\u0131m\u0131yla ili\u015fkilildir.<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">9.6.2.2 Tasarlanm\u0131\u015f etkile\u015fim<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Baz\u0131 medya ve teknolojiler do\u011falar\u0131 itibariyle etkile\u015fimli olmasa bile, \u00f6\u011frenci etkile\u015fimini te\u015fvik etmek \u00fczere tasarlanabilirler. \u00d6rne\u011fin do\u011fas\u0131 itibariyle etkile\u015fimli olmayan bir web sayfas\u0131, bir yorum kutusu eklenerek veya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 herhangi bir veri girmek ya da se\u00e7im yapmak zorunda b\u0131rakarak etkile\u015fimli h\u00e2le getirilebilir. \u00d6zellikle de \u00f6\u011fretmenler, belirli bir medya t\u00fcr\u00fc i\u00e7inde etkinlikler ekleyerek onu etkile\u015fimli h\u00e2le getirebilirler. \u00d6rne\u011fin bir ses dosyas\u0131 (podcast), i\u00e7eri\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak birka\u00e7 dakikada bir durdurularak bir etkinlik yapacak \u015fekilde yeniden tasarlanabilir. Bu t\u00fcr bir yakla\u015f\u0131m\u0131 ders kitaplar\u0131ndan web sayfalar\u0131na uzanan geni\u015f bir yelpazedeki medya t\u00fcrlerine uygulamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ancak \u00e7o\u011fu durumda \u00f6\u011frenme materyalleri \u00fczerinde etkinlikler olu\u015fturmak veya \u00f6\u011frencilere zaman\u0131nda ve uygun geri bildirim vermek i\u00e7in \u00f6\u011fretmenin m\u00fcdahalesi gerekti\u011finden, \u00f6\u011fretmenin i\u015f y\u00fck\u00fc azalmaktan ziyade artmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretmenler ister etkinlik tasarlamak ister geri bildirim vermek i\u00e7in s\u00fcrece d\u00e2hil olsunlar, do\u011fal etkile\u015fim veya kullan\u0131c\u0131 katk\u0131l\u0131 etkile\u015fimle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6\u011fretmenin \u00fczerindeki i\u015f y\u00fck\u00fc (zaman ve maliyet olarak) \u00e7ok daha fazla olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">9.6.2.3 Kullan\u0131c\u0131 katk\u0131l\u0131 olu\u015fturulan etkile\u015fim<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Baz\u0131 medya t\u00fcrlerinin a\u00e7\u0131k bir etkile\u015fim boyutu olmamas\u0131na ra\u011fmen kullan\u0131c\u0131lar bili\u015fsel olarak ve\/veya fiziksel bir cevap ya da tepki vermek suretiyle medyayla ileti\u015fime girmek isteyebilirler. \u00d6rne\u011fin, bir sanat galerisinde dola\u015fan bir ki\u015fi belirli bir tabloya bili\u015fsel veya duygusal bir tepki verebilirken di\u011fer insanlar hi\u00e7 bakmadan veya sadece bir bak\u0131\u015f atarak ayn\u0131 tablonun yan\u0131ndan ge\u00e7ip gidebilir. \u00d6\u011frenciler o tabloya bakarak resim veya \u00e7izim yapabilirler. \u00d6\u011frenciler bir roman veya \u015fiir okurken de benzer \u015fekilde davran\u0131rlar.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Sanat eserlerinin sahipleri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bu t\u00fcr bir tepki, yans\u0131tma veya analiz amac\u0131yla \u00f6zel olarak tasarlayabilirler, ancak bunu bariz bir bi\u00e7imde yapmay\u0131p yorumu okuyucuya veya izleyiciye b\u0131rak\u0131rlar (Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, yap\u0131land\u0131rmac\u0131 \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131 da b\u00f6yle de\u011fil midir zaten?). (Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, yap\u0131land\u0131rmac\u0131 \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131 da b\u00f6yle de\u011fil midir zaten?). Bir \u00f6\u011fretmenin m\u00fcdahalesi olmadan \u00f6\u011frencileri ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak aktif olmaya te\u015fvik eden medya t\u00fcrlerinin maliyet avantaj\u0131 da olacakt\u0131r; ancak bu medya t\u00fcrlerinde etkile\u015fimin niteli\u011finin izlenmesi veya de\u011ferlendirilmesi daha g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/span><\/p>\n\n<h3 class=\"western\">9.6.2.4 Kontrol kimde?<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Etkile\u015fimin bir boyutu kontrold\u00fcr. Etkile\u015fimin ne kadar\u0131 teknoloji taraf\u0131ndan, ne kadar\u0131 teknolojinin yarat\u0131c\u0131lar\u0131 veya \u00f6\u011fretmenler taraf\u0131ndan, ne kadar\u0131 kullan\u0131c\u0131lar ya da \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan sa\u011flanmakta veya kontrol edilmektedir? Hem \u00f6\u011fretmenin epistemolojik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 hem de tasar\u0131ma dair verdi\u011fi kararlar, elbette ki karma\u015f\u0131k gibi g\u00f6r\u00fcnen bu boyut \u00fczerinde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilidir. Bu etkile\u015fim kategorileri hi\u00e7bir \u015fekilde 'sabit' de\u011fildir, ayn\u0131 ortam veya teknoloji i\u00e7inde farkl\u0131 d\u00fczeylerde veya t\u00fcrde etkile\u015fim m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sonu\u00e7 olarak etkile\u015fimin istenen \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekir; hangi t\u00fcr etkile\u015fim bizi belirli bir \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131na g\u00f6t\u00fcrebilir? Bu t\u00fcr bir etkile\u015fimi hangi teknoloji veya medya t\u00fcr\u00fc olanakl\u0131 k\u0131lar?<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">9.6.3 Etkile\u015fim ve geri bildirim<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Geri bildirim etkile\u015fimin \u00f6nemli boyutlar\u0131ndan biridir. \u00d6\u011frenci etkinliklerine zaman\u0131nda ve uygun geri bildirim sa\u011flanmas\u0131, etkili \u00f6\u011frenme i\u00e7in gereklidir. Peki, bir medya veya teknoloji i\u00e7inde ne \u00f6l\u00e7\u00fcde geri bildirim verilebilir? \u00d6rne\u011fin bir \u00f6\u011frenci kitapta yer alan bir \u015fiire aktif olarak tepki verebilmesine ra\u011fmen bu etkile\u015fimin geri bildirimi yaln\u0131zca kitab\u0131 okumaktan elde edilmez. O geri bildirimi elde etmek i\u00e7in mutlaka ba\u015fka bir ortam\u0131n veya medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131 gerekir; y\u00fcz y\u00fcze yap\u0131lan bir \u015fiir dersi veya \u00e7evrim i\u00e7i bir tart\u0131\u015fma forumu gibi...<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Di\u011fer taraftan, bilgisayar tabanl\u0131 \u00f6\u011frenmede bir \u00f6\u011frenci \u00e7oktan se\u00e7meli bir soruya cevap verdi\u011fi anda bilgisayar cevab\u0131 de\u011ferlendirip notland\u0131rabilir ve neredeyse an\u0131nda geri bildirim sa\u011flayabilir. Fakat bas\u0131l\u0131 materyaller gibi baz\u0131 teknolojilerde, \u00f6\u011frencinin etkinli\u011fi ile ilgili an\u0131nda veya uygun geri bildirim vermek ya \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fcr ya da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ba\u015fka bir sayfada metnin i\u00e7inde \u2018\u00f6rnek\u2019 veya \u2018do\u011fru\u2019 cevaplar\u0131 vermek s\u00f6z konusu olsa bile bas\u0131l\u0131 medya t\u00fcrlerinin kullan\u0131m\u0131nda nitelikli bir geri bildirim i\u00e7in geri bildirimi \u00f6\u011fretmenin vermesi gerekir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Dolay\u0131s\u0131yla medya ve teknolojilerin \u00e7e\u015fitli geri bildirim t\u00fcrlerini sa\u011flama kapasitesi olarak farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6\u011fretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hangi t\u00fcr geri bildirimin en etkili olaca\u011f\u0131 konusunda a\u00e7\u0131k olmak ve sonras\u0131nda o geri bildirimi en etkili bi\u00e7imde vermek son derece \u00f6nemlidir. Bu ba\u011flamda \u015fu sorular\u0131n \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz: Otomatik geri bildirim hangi ko\u015fullar alt\u0131nda uygun olabilir? Geri bildirimin ne zaman bir \u00f6\u011fretmen veya bir \u00f6\u011fretim asistan\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanmas\u0131 gerekir?<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">9.6.4 Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin etkile\u015fim \u00f6zelliklerinin analizi<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u015eekil 9.6.4\u2019de, farkl\u0131 e\u011fitsel medya t\u00fcrlerinin etkile\u015fim \u00f6zellikleri iki farkl\u0131 boyutta de\u011ferlendirilmektedir: farkl\u0131 \u00f6\u011frenci etkile\u015fimi t\u00fcrleri ve medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikleri (etkile\u015fimin medyan\u0131n i\u00e7inde do\u011fal olarak yer almas\u0131, medyan\u0131n etkile\u015fim i\u00e7in \u00f6zel olarak tasarlanmas\u0131 veya etkile\u015fimin \u00f6\u011frencinin karar\u0131na b\u0131rak\u0131lmas\u0131).<\/span><\/p>\n\n<table class=\"grid landscape\" style=\"width: 42.6213%; height: 305px;\" width=\"99%\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"7\"><colgroup><col width=\"36*\"> <col width=\"40*\"> <col width=\"64*\"> <col width=\"59*\"> <col width=\"56*\"> <\/colgroup>\n<tbody>\n<tr style=\"height: 28px;\">\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 30%; height: 56px;\" colspan=\"2\" rowspan=\"2\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"30%\" height=\"9\"><\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 70%; height: 28px;\" colspan=\"3\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"70%\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Medya etkile\u015fim \u00f6zellikleri<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 28px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 28px;\" width=\"25%\"><strong>Do\u011fal<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 23%; height: 28px;\" width=\"23%\"><strong>Tasarlanm\u0131\u015f<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 22%; height: 28px;\" width=\"22%\"><strong>\u00d6\u011frenen merkezli<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 131px;\">\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 14%; height: 213px;\" rowspan=\"2\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"14%\" height=\"58\"><strong>\u00d6\u011frenci etkile\u015fim t\u00fcrleri<\/strong><\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 16%; height: 131px;\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"16%\">\u00d6\u011frenen-materyal<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 25%; height: 131px;\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"25%\">uyarlanabilir \u00f6\u011frenme\n\ngKA\u00c7D\u2019ler\n\n\u2022benzetimler\n\nBilgisayar taraf\u0131ndan notland\u0131r\u0131lan \u00f6devler<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 23%; height: 131px;\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"23%\">\u2022ders kitaplar\u0131\n\n\u2022\u00d6YSler\n\n\u2022podcastlar<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 22%; height: 131px;\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"22%\">\u2022TV yay\u0131nlar\u0131\n\n\u2022romanlar\n\n\u2022podcastlar\n\n\u2022YouTube videolar\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 82px;\">\n<td style=\"width: 16%; height: 82px;\" width=\"16%\">\u00d6\u011frenen-\u00f6\u011fretmen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 82px;\" width=\"25%\">\u2022 y\u00fcz y\u00fcze seminerler<\/td>\n<td style=\"width: 23%; height: 82px;\" width=\"23%\">\u2022\u00e7evrim i\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 (\u00c7TF)\n\n\u2022y\u00fcz y\u00fcze anlat\u0131mlar\n\n\u2022e-portfolyolar<\/td>\n<td style=\"width: 22%; height: 82px;\" width=\"22%\">\u2022e-posta\n\n\u2022e-portfolyolar<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 36px;\">\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 14%; height: 36px;\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"14%\" height=\"18\"><\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 16%; height: 36px;\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"16%\">\u00d6\u011frenen-\u00f6\u011frenenler<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 25%; height: 36px;\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"25%\">\u2022cKA\u00c7D' ler\n\n\u2022sanal d\u00fcnyalar<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 23%; height: 36px;\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"23%\">\u2022 grup \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 22%; height: 36px;\" bgcolor=\"#deeaf6\" width=\"22%\">\u2022sosyal medya\n\n<a name=\"_Hlk34995225\"><\/a>\u2022wikiler<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 9.6.4 Medya ve \u00d6\u011frenci Etkile\u015fimi<\/i><\/span><\/span>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Tabloda, \u00f6\u011frenci etkile\u015fim t\u00fcrleri ve etkinliklere g\u00f6re bir\u00e7ok farkl\u0131 medya t\u00fcr\u00fc yer almaktad\u0131r. Bu medya t\u00fcrlerinin baz\u0131lar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekte hangi ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda yer alaca\u011f\u0131, \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan verilen tasar\u0131m kararlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir ses dosyas\u0131n\u0131 bir etkinlik ile birlikte (tasarlanm\u0131\u015f) veya yaln\u0131zca \u00f6\u011frencinin anlam\u0131n\u0131 ve ders i\u00e7inde kullan\u0131lma amac\u0131n\u0131 yorumlamada \u00f6zg\u00fcr b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yay\u0131n olarak (kullan\u0131c\u0131 katk\u0131l\u0131) kullanabilirsiniz. Baz\u0131 durumlarda, herhangi bir etkinli\u011fi tetiklemek i\u00e7in bir medya t\u00fcr\u00fc (ses dosyas\u0131 gibi) kullanabilir, etkinli\u011fin kendisini ve geri bildirimi farkl\u0131 bir medya \u00fczerinde (\u00e7evrim i\u00e7i s\u0131nav gibi) ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsiniz.<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">9.6.5 \u00d6zet<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Etkile\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda medya ve teknolojinin kaygan bir zeminde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Nitekim medyan\u0131n ger\u00e7ekten nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131 konusunda hem \u00f6\u011frencilerin hem de \u00f6\u011fretmenlerin s\u00f6z sahibi olmalar\u0131, tek bir medya i\u00e7indeki \u00f6\u011frenci etkile\u015fiminin de geri bildirimin de nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini etkileyecektir. Burada tasar\u0131m\u0131n \u00f6nemini bir kez daha vurgulamak gerekir. Etkile\u015fimli deneyimlerin tasar\u0131m kalitesi, etkinli\u011fin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi medya veya teknolojinin se\u00e7imi kadar \u00f6nemlidir. Elbette ki yanl\u0131\u015f teknolojinin se\u00e7ilmesi, hem etkinlik d\u00fczeyini azaltacak hem de etkile\u015fimin niteli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcrecektir. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, \u00f6\u011fretmenler ve \u00f6\u011frenciler \u00fcst d\u00fczey etkile\u015fim sa\u011flamak i\u00e7in farkl\u0131 medya ve teknolojilerin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kullanmak e\u011filimindedir. Ancak, farkl\u0131 medya ve teknolojilerin birlikte kullan\u0131m\u0131 da hem maliyeti hem de \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frencinin harcayaca\u011f\u0131 zaman\u0131 art\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">B\u00fct\u00fcn kitapta oldu\u011fu gibi hangi medya t\u00fcrlerinin veya etkile\u015fim \u00f6zelliklerinin \u2018en iyi\u2019 etkile\u015fimi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na dair bir yarg\u0131da bulunmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtmek isterim. Hangi medya veya teknolojinin se\u00e7ilece\u011fi, \u00f6\u011fretimin ba\u011flam\u0131 i\u00e7inde \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclen etkinlik t\u00fcrlerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu analizin amac\u0131, e\u011fitsel medya t\u00fcrlerinin farkl\u0131 etkile\u015fim t\u00fcrlerini olu\u015fturmadaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 konusunda duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131rarak bilin\u00e7li kararlar vermenizi sa\u011flamakt\u0131r. Yine de, \u015fu durumda etkile\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir \u2018\u015fampiyon\u2019 medya veya teknolojiden s\u00f6z edemeyiz. Tasar\u0131m kararlar\u0131n\u0131n, teknoloji se\u00e7iminden daha \u00f6nemli oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Buna ra\u011fmen, teknoloji sayesinde \u00f6\u011fretmenlerinden ayr\u0131 olan \u00f6\u011frenciler nitelikli etkinlikler ger\u00e7ekle\u015ftirebilir ve do\u011fru geri bildirim alabilir durumdad\u0131r. Uygun kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, etkinliklerin teknolojiyle desteklenmesi \u00f6\u011frencileri etkinlik i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131 s\u00fcreyi de art\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/p>\n\n<h2 class=\"western\">9.6.6 \u00dczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken sorular<\/h2>\n<ol>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m beceriler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131mda, hangi etkile\u015fim t\u00fcrleri en faydal\u0131 olacakt\u0131r? Bu t\u00fcr etkile\u015fimleri kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in hangi medya veya teknolojileri kullanabilirim?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Zaman\u0131m\u0131 etkin kullanmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hangi t\u00fcr etkile\u015fim \u00f6\u011frencinin konuyu kavramas\u0131 ve istenen becerileri geli\u015ftirebilmesi ile \u00f6\u011frencilere y\u00fcz y\u00fcze ya da \u00e7evrim i\u00e7i olarak etkile\u015fim kurmak i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131m zaman aras\u0131nda iyi bir denge kurmama yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r?<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\"><header class=\"textbox__header\">\n<p class=\"western\">Etkinlik 9.6 \u00d6\u011frenci etkinliklerini te\u015fvik etmede medya ve teknoloji kullan\u0131m\u0131<\/p>\n\n<\/header>\n<div class=\"textbox__content\">\n<ol>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Youtube sayfas\u0131na gidin ve konunuzu \u2018arama\u2019 alan\u0131na yaz\u0131n.<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Arama sonucunda gelen liste i\u00e7inden \u00f6\u011frencilerinizin izlemesini istedi\u011finiz bir Youtube videosu se\u00e7in.<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Youtube videosunun \u00f6\u011frencilerinizi nas\u0131l bir etkile\u015fim s\u00fcrecine itmesini bekliyorsunuz? Video, bir \u015fekilde \u00f6\u011frencileri tepki veya cevap vermeye zorluyor mu (do\u011fal)?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenciler kendi ba\u015flar\u0131na Youtube videosuna nas\u0131l bir tepki verecekler, \u00f6r., not almak, bir etkinlik ger\u00e7ekle\u015ftirmek veya konu \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmek gibi (kullan\u0131c\u0131 katk\u0131l\u0131)?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frencilerinizin, Youtube videosunu izledikten sonra hangi etkinli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirmelerini istiyorsunuz? Bu etkinlik hangi bilgi ve becerilerini geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak? \u00d6\u011frenciler etkinli\u011fi yerine getirmek i\u00e7in hangi medya veya teknolojiyi kullanacaklar (tasarlanm\u0131\u015f)?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frencileriniz haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011funuz etkinlikle ilgili nas\u0131l geri bildirim alacak? Etkinlikle ilgili geri bildirim almak ve\/veya vermek i\u00e7in siz ve\/veya \u00f6\u011frencileriniz hangi medya ya da teknolojiyi kullanacaks\u0131n\u0131z?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Etkinlik size ne kadar i\u015f y\u00fck\u00fc getirecek? \u0130\u015f y\u00f6netilebilir \u00f6l\u00e7ekte mi ve uygulamaya de\u011fer mi? Etkinli\u011fi daha fazla say\u0131da \u00f6\u011frenci i\u00e7in kolayl\u0131kla \u00f6l\u00e7eklendirebilir misiniz?<\/span><\/li>\n \t<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u0130zleyicilerin veya \u00f6\u011frencilerin daha fazla veya daha iyi cevap vermesini sa\u011flamak i\u00e7in Youtube videosu nas\u0131l tasarlanabilirdi?<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan etkinlik gerektiren bu etkinlik i\u00e7in benden hi\u00e7bir geri bildirim yok (yani, i\u015fi kendiniz yapman\u0131z gerekiyor!)<\/span><\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 class=\"western\">Kaynak\u00e7a<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Means, B. et al. (2009) <em class=\"western\"><i>Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning: A Meta-Analysis and Review of Online Learning Studies<\/i><\/em> Washington, DC: US Department of Education<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Moore, M.G. (1989) Three types of interaction <em class=\"western\"><i>American Journal of Distance Education<\/i><\/em>, Vol.3, No.2<\/span><\/span><\/p>\n","rendered":"<p class=\"para2\"><img decoding=\"async\" class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0122.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0122.jpg\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 9.6.1 Bilgisayarlar \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme materyalleriyle (do\u011fal etkile\u015fim) etkile\u015fime girmesine imk\u00e2n sa\u011flar<\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">SECTIONS modelinin be\u015finci unsuru, etkile\u015fim. Farkl\u0131 medya t\u00fcrleri etkile\u015fime nas\u0131l olanak sa\u011fl\u0131yor? Bir ortam\u0131n etkile\u015fimi -ve etkile\u015fim t\u00fcr\u00fcn\u00fc- ne \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7lerinde &#8220;aktif&#8221; olduklar\u0131nda en iyi \u015fekilde \u00f6\u011frendiklerini g\u00f6steren \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarda ara\u015ft\u0131rma sonucu vard\u0131r. Peki bunun anlam\u0131 nedir? Aktif \u00f6\u011frenmeyi desteklemede yeni teknolojilerin rol\u00fc nedir?<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">9.6.1. \u00d6\u011frenci etkile\u015fiminin t\u00fcrleri<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenciler \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00fc\u00e7 farkl\u0131 t\u00fcrde etkile\u015fimde bulunurlar (Moore, 1989). Bu etkile\u015fim t\u00fcrlerinin her biri, farkl\u0131 medya ve teknoloji t\u00fcrlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">9.6.1.1 \u00d6\u011frenme materyalleri ile etkile\u015fim<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenme materyalleri ile etkile\u015fim, \u00f6\u011frencilerin bir \u00f6\u011fretmenin veya di\u011fer \u00f6\u011frencilerin do\u011frudan m\u00fcdahalesi olmadan bas\u0131l\u0131 ders kitab\u0131, \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemi veya k\u0131sa bir video gibi belirli bir medya t\u00fcr\u00fcn\u00fc kulland\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. Bu etkile\u015fim, a\u00e7\u0131k bir eylem olmaks\u0131z\u0131n &#8216;yans\u0131t\u0131c\u0131&#8217; olabilir veya \u00e7oktan se\u00e7meli bir test gibi de\u011ferlendirilmi\u015f bir cevap \u015feklinde ya da hat\u0131rlama ve anlamaya yard\u0131mc\u0131 olacak notlar olarak \u201cg\u00f6zlemlenebilir\u201d bir etkile\u015fim olabilir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><em class=\"western\"><i>Bilgisayar teknolojisi,<\/i><\/em> \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme kaynaklar\u0131 ile etkile\u015fimini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kolayla\u015ft\u0131rabilir. \u00d6rne\u011fin \u00f6\u011frencinin kendi kendine yapaca\u011f\u0131 \u00e7evrim i\u00e7i s\u0131navlar, bir konu alan\u0131n\u0131n kapsam\u0131na veya \u00f6\u011frencinin kavramas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacak an\u0131nda geri bildirim sa\u011flayabilir. Bu t\u00fcr s\u0131navlar, ayr\u0131ca, \u00f6\u011frencilerin kavramakta zorluk \u00e7ekti\u011fi konulara ili\u015fkin \u00f6\u011fretmenlere de geri bildirim verebilir veya kavrama d\u00fczeyinde \u00f6\u011frencilerin notland\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131labilir. \u00d6\u011frenme y\u00f6netim sistemlerinin i\u00e7ine g\u00f6m\u00fclen standart s\u0131nav (test) yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 kullanarak, \u00f6\u011frencilerin ders materyallerini ne kadar kavrad\u0131\u011f\u0131 otomatik olarak de\u011ferlendirilip notland\u0131r\u0131labilir. Daha ileri d\u00fczey etkinliklere \u00f6rnek olarak m\u00fczik notalar\u0131n\u0131 ses dosyalar\u0131na \u00e7eviren yaz\u0131l\u0131mlar kullanarak beste yapmay\u0131, \u00e7evrim i\u00e7i benzetimler yoluyla kavramlar\u0131 test etmek i\u00e7in veri girmeyi veya bilgisayar taraf\u0131ndan kontrol edilen karar-verme senaryolar\u0131 veya oyunlar\u0131 kullanmay\u0131 sayabiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla bilgisayar tabanl\u0131 \u00f6\u011frenci etkile\u015fiminin kavram ve prosed\u00fcrlerin kavranmas\u0131nda ve anla\u015f\u0131lmas\u0131nda \u00f6zellikle katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak bir insan m\u00fcdahalesi olmadan analiz, sentez ve ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme gibi \u00fcst d\u00fczey \u00f6\u011frenme becerilerinin geli\u015ftirilmesinde s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenciler ve \u00f6\u011frenme materyalleri aras\u0131ndaki etkile\u015fimi kolayla\u015ft\u0131rmada bilgisayar tabanl\u0131 \u00f6\u011frenmenin yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fka y\u00f6ntemler de bulunmaktad\u0131r. <em class=\"western\"><i>Ders kitaplar\u0131nda<\/i><\/em> yazar taraf\u0131ndan eklenmi\u015f etkinlikler olabilir (bu kitapta oldu\u011fu gibi) veya \u00f6\u011fretmenler dersin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde belirlenmi\u015f olan okumalarla ilgili ek \u00f6\u011frenci etkinlikleri olu\u015fturabilirler. Benzer \u015fekilde \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sistemine eklenmi\u015f ek okumalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 veya videolar\u0131n izlenmesi, web-tabanl\u0131 materyallerin bulunmas\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesine y\u00f6nelik yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir s\u00fcrecin takip edilmesi veya \u00f6\u011frencilerin ger\u00e7ekle\u015ftirecekleri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yer alaca\u011f\u0131 bir e-portfolyo olu\u015fturmak i\u00e7in internetten bilgi indirilmesi ve bilginin d\u00fczenlenmesi de olas\u0131 \u00f6\u011frenci etkinlikleri i\u00e7inde say\u0131labilir. Bu etkinlikler \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme amac\u0131yla kullan\u0131labilir veya kullan\u0131lmayabilir. Ancak bug\u00fcne kadar yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, \u00f6zellikle de \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frencilerin \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirmeye d\u00e2hil edilen etkinlikler \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmektedir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Di\u011fer bir deyi\u015fle, iyi bir tasar\u0131m ve yeterli kaynakla, teknoloji tabanl\u0131 \u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme materyalleriyle etkile\u015fimini \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karabilir. \u00d6\u011frencilerin \u00f6\u011frenme materyalleriyle etkile\u015fim olanaklar\u0131n\u0131 art\u0131rman\u0131n kuvvetli ekonomik avantajlar\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Nitekim, \u00f6\u011frencinin \u00f6\u011frenme materyalleriyle yo\u011fun etkile\u015fimi \u00f6\u011frencinin \u00f6\u011frenmeye harcad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131 art\u0131rmakta ve b\u00f6ylece \u00f6\u011frenme de artmaktad\u0131r (bk. Means vd., 2010). Belki bundan daha \u00f6nemlisi, bu t\u00fcr etkinlikler iyi tasarland\u0131klar\u0131 takdirde \u00f6\u011fretmenin her bir \u00f6\u011frenciyle etkile\u015fim kurmas\u0131 i\u00e7in gereksinim duyaca\u011f\u0131 zaman\u0131 da<\/span><\/p>\n<p class=\"para14\"><span class=\"span46\">9.6.1.2 \u00d6\u011fretmen ve \u00f6\u011frenci aras\u0131ndaki etkile\u015fim<\/span><\/p>\n<p class=\"para2\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0123.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0123.jpg\" width=\"959\" height=\"514\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 9.6.2 \u00d6\u011frenci-\u00f6\u011fretmen etkile\u015fimi G\u00f6rsel: \u00a9Joseph Mehling, DartmouthLife, 2007<\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenci-\u00f6\u011fretmen etkile\u015fimi, analiz, sentez ve ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme gibi \u00fcst d\u00fczey \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011funun geli\u015ftirilmesi i\u00e7in son derece gereklidir. Bu durum, \u00f6zellikle de, \u00f6\u011frencilerin fikirleri sorgulamalar\u0131n\u0131n ve derin \u00f6\u011frenmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmelerinin beklendi\u011fi akademik \u00f6\u011frenmenin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bunun olabilmesi i\u00e7in de ya birebir \u00f6\u011frenci ile \u00f6\u011fretmen aras\u0131nda ya da \u00f6\u011fretmen ile bir grup \u00f6\u011frenci aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmaya ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu nedenle, \u00f6\u011fretmenin y\u00fcz y\u00fcze seminerlerdeki veya \u00e7evrim i\u00e7i i\u015f birli\u011fine dayal\u0131 \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131ndaki rol\u00fc \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00c7evrim i\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 gibi birtak\u0131m teknolojiler, \u00f6\u011fretmenle \u00f6\u011frencileri aras\u0131ndaki `uzaktan\u2019 diyalo\u011fu veya konu\u015fmay\u0131 te\u015fvik edebilir veya zenginle\u015ftirebilir. \u00d6\u011frenci-\u00f6\u011fretmen etkile\u015fiminin en b\u00fcy\u00fck k\u0131s\u0131t\u0131, \u00f6\u011fretmen i\u00e7in \u00e7ok zaman al\u0131c\u0131 olmas\u0131d\u0131r; ki bu nedenle de, kolayl\u0131kla \u00f6l\u00e7eklenebilir bir durum de\u011fildir.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">9.6.1.3 \u00d6\u011frenci- \u00f6\u011frenci etkile\u015fimi<\/h3>\n<p class=\"para2\"><img decoding=\"async\" class=\"frame0\" src=\"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/09\/image0124.jpg\" alt=\"OEBPS\/images\/image0124.jpg\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 9.6.3 UBC&#8217;de \u00f6\u011frencilere y\u00f6nelik bir seminer d\u00fczenlendi Image: \u00a9 British Columbia \u00dcniversitesi, 2014<\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Y\u00fcksek nitelikli \u00f6\u011frenci-\u00f6\u011frenci etkile\u015fimi, hem y\u00fcz y\u00fcze hem de \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme ko\u015fullar\u0131nda e\u015fit derecede sa\u011flanabilir. \u00d6\u011frenme y\u00f6netim sistemleri i\u00e7inde yer alan asenkron (farkl\u0131 zamanl\u0131) \u00e7evrim i\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131, bu t\u00fcr bir etkile\u015fimi olanakl\u0131 k\u0131labilir. Ba\u011flant\u0131c\u0131 KA\u00c7D\u2019ler ve uygulama topluluklar\u0131 da \u00f6\u011frenci-\u00f6\u011frenci etkile\u015fimine olanak sa\u011flar.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Burada da i\u015fin niteli\u011fi tasar\u0131m\u0131n ne kadar iyi oldu\u011funa ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130ster y\u00fcz y\u00fcze ister \u00e7evrim i\u00e7i olsun, yaln\u0131zca \u00f6\u011frencileri bir gruba d\u00e2hil etmek ne nitelikli kat\u0131l\u0131m\u0131 art\u0131racak ne de nitelikli \u00f6\u011frenmeye yol a\u00e7acakt\u0131r. Bunu yapabilmek i\u00e7in ders i\u00e7indeki tart\u0131\u015fmalar\u0131n e\u011fitsel hedeflerini, tart\u0131\u015fma konular\u0131n\u0131 ve konular\u0131n hem \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131yla hem de de\u011ferlendirmeyle ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 iyi d\u00fc\u015f\u00fcnmek, \u00f6\u011frencileri ba\u011f\u0131ms\u0131z tart\u0131\u015fmaya iyi haz\u0131rlamak gerekir (bu konuyla ilgili daha fazla bilgi i\u00e7in bkz. B\u00f6l\u00fcm 4.4).<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">O zaman, teknolojiyle zenginle\u015ftirilmi\u015f bir \u00f6\u011frenme ortam\u0131nda \u00f6\u011fretmenin veya ders tasar\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n vermesi gereken en \u00f6nemli karar, izlenen epistemolojik yakla\u015f\u0131m\u0131, \u00f6\u011fretmenin ve \u00f6\u011frencilerin zaman\u0131n\u0131 ve istenen \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 da dikkate alarak bu \u00fc\u00e7 etkile\u015fim t\u00fcr\u00fcn\u00fcn birlikte en iyi i\u015fleyece\u011fi se\u00e7ene\u011fi bulmak ve uygulamakt\u0131r. Teknoloji, bu i\u00e7 etkile\u015fim t\u00fcr\u00fcn\u00fc de olanakl\u0131 k\u0131labilir.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">9.6.2 Medya ve teknolojilerin etkile\u015fimli \u00f6zellikleri<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Farkl\u0131 teknolojiler, yukar\u0131da k\u0131saca bahsetti\u011fimiz etkile\u015fim t\u00fcrlerinin her birini daha iyile\u015ftirebilir ya da tamamen k\u0131s\u0131tlayabilir. Bu, etkile\u015fim boyutunun farkl\u0131 medya ve teknolojilere nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131na bakmam\u0131z gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Bir medya veya teknolojinin \u00f6\u011fretim ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131nda, kullan\u0131c\u0131dan beklenen aktif cevap veya tepkinin kapsam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda etkile\u015fim boyutunun \u00fc\u00e7 bile\u015feni vard\u0131r.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">9.6.2.1 Do\u011fal etkile\u015fim<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Baz\u0131 medya t\u00fcrleri, do\u011falar\u0131 itibariyle \u2018aktif\u2019tir ve \u00f6\u011frencileri cevap veya tepki vermeye \u2018iterler\u2019. Bunun bir \u00f6rne\u011fi uyarlanabilir \u00f6\u011frenmedir. Uyarlanabilir \u00f6\u011frenmede \u00f6\u011frenciler bir sonraki \u00f6\u011frenme a\u015famas\u0131na ge\u00e7ebilmek i\u00e7in ya yeterince \u00f6\u011frendiklerini g\u00f6sterir bir testi ba\u015far\u0131yla tamamlamak ya da ba\u015far\u0131s\u0131z olduklar\u0131 takdirde konuya geri d\u00f6n\u00fcp yetersiz olduklar\u0131 konular\u0131 tekrar etmek durumundad\u0131rlar. Davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 bilgisayar tabanl\u0131 \u00f6\u011frenme do\u011fal (veya i\u00e7sel) olarak etkile\u015fimlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frencileri cevap vermek zorunda b\u0131rak\u0131r. \u00d6\u011frencinin nas\u0131l cevap verdi\u011fini kontrol eden teknolojilerin genellikle davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 e\u011fitim yakla\u015f\u0131m\u0131yla ili\u015fkilildir.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">9.6.2.2 Tasarlanm\u0131\u015f etkile\u015fim<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Baz\u0131 medya ve teknolojiler do\u011falar\u0131 itibariyle etkile\u015fimli olmasa bile, \u00f6\u011frenci etkile\u015fimini te\u015fvik etmek \u00fczere tasarlanabilirler. \u00d6rne\u011fin do\u011fas\u0131 itibariyle etkile\u015fimli olmayan bir web sayfas\u0131, bir yorum kutusu eklenerek veya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 herhangi bir veri girmek ya da se\u00e7im yapmak zorunda b\u0131rakarak etkile\u015fimli h\u00e2le getirilebilir. \u00d6zellikle de \u00f6\u011fretmenler, belirli bir medya t\u00fcr\u00fc i\u00e7inde etkinlikler ekleyerek onu etkile\u015fimli h\u00e2le getirebilirler. \u00d6rne\u011fin bir ses dosyas\u0131 (podcast), i\u00e7eri\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak birka\u00e7 dakikada bir durdurularak bir etkinlik yapacak \u015fekilde yeniden tasarlanabilir. Bu t\u00fcr bir yakla\u015f\u0131m\u0131 ders kitaplar\u0131ndan web sayfalar\u0131na uzanan geni\u015f bir yelpazedeki medya t\u00fcrlerine uygulamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Ancak \u00e7o\u011fu durumda \u00f6\u011frenme materyalleri \u00fczerinde etkinlikler olu\u015fturmak veya \u00f6\u011frencilere zaman\u0131nda ve uygun geri bildirim vermek i\u00e7in \u00f6\u011fretmenin m\u00fcdahalesi gerekti\u011finden, \u00f6\u011fretmenin i\u015f y\u00fck\u00fc azalmaktan ziyade artmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretmenler ister etkinlik tasarlamak ister geri bildirim vermek i\u00e7in s\u00fcrece d\u00e2hil olsunlar, do\u011fal etkile\u015fim veya kullan\u0131c\u0131 katk\u0131l\u0131 etkile\u015fimle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6\u011fretmenin \u00fczerindeki i\u015f y\u00fck\u00fc (zaman ve maliyet olarak) \u00e7ok daha fazla olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">9.6.2.3 Kullan\u0131c\u0131 katk\u0131l\u0131 olu\u015fturulan etkile\u015fim<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Baz\u0131 medya t\u00fcrlerinin a\u00e7\u0131k bir etkile\u015fim boyutu olmamas\u0131na ra\u011fmen kullan\u0131c\u0131lar bili\u015fsel olarak ve\/veya fiziksel bir cevap ya da tepki vermek suretiyle medyayla ileti\u015fime girmek isteyebilirler. \u00d6rne\u011fin, bir sanat galerisinde dola\u015fan bir ki\u015fi belirli bir tabloya bili\u015fsel veya duygusal bir tepki verebilirken di\u011fer insanlar hi\u00e7 bakmadan veya sadece bir bak\u0131\u015f atarak ayn\u0131 tablonun yan\u0131ndan ge\u00e7ip gidebilir. \u00d6\u011frenciler o tabloya bakarak resim veya \u00e7izim yapabilirler. \u00d6\u011frenciler bir roman veya \u015fiir okurken de benzer \u015fekilde davran\u0131rlar.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Sanat eserlerinin sahipleri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bu t\u00fcr bir tepki, yans\u0131tma veya analiz amac\u0131yla \u00f6zel olarak tasarlayabilirler, ancak bunu bariz bir bi\u00e7imde yapmay\u0131p yorumu okuyucuya veya izleyiciye b\u0131rak\u0131rlar (Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, yap\u0131land\u0131rmac\u0131 \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131 da b\u00f6yle de\u011fil midir zaten?). (Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, yap\u0131land\u0131rmac\u0131 \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131m\u0131 da b\u00f6yle de\u011fil midir zaten?). Bir \u00f6\u011fretmenin m\u00fcdahalesi olmadan \u00f6\u011frencileri ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak aktif olmaya te\u015fvik eden medya t\u00fcrlerinin maliyet avantaj\u0131 da olacakt\u0131r; ancak bu medya t\u00fcrlerinde etkile\u015fimin niteli\u011finin izlenmesi veya de\u011ferlendirilmesi daha g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/span><\/p>\n<h3 class=\"western\">9.6.2.4 Kontrol kimde?<\/h3>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Etkile\u015fimin bir boyutu kontrold\u00fcr. Etkile\u015fimin ne kadar\u0131 teknoloji taraf\u0131ndan, ne kadar\u0131 teknolojinin yarat\u0131c\u0131lar\u0131 veya \u00f6\u011fretmenler taraf\u0131ndan, ne kadar\u0131 kullan\u0131c\u0131lar ya da \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan sa\u011flanmakta veya kontrol edilmektedir? Hem \u00f6\u011fretmenin epistemolojik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 hem de tasar\u0131ma dair verdi\u011fi kararlar, elbette ki karma\u015f\u0131k gibi g\u00f6r\u00fcnen bu boyut \u00fczerinde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilidir. Bu etkile\u015fim kategorileri hi\u00e7bir \u015fekilde &#8216;sabit&#8217; de\u011fildir, ayn\u0131 ortam veya teknoloji i\u00e7inde farkl\u0131 d\u00fczeylerde veya t\u00fcrde etkile\u015fim m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sonu\u00e7 olarak etkile\u015fimin istenen \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekir; hangi t\u00fcr etkile\u015fim bizi belirli bir \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131na g\u00f6t\u00fcrebilir? Bu t\u00fcr bir etkile\u015fimi hangi teknoloji veya medya t\u00fcr\u00fc olanakl\u0131 k\u0131lar?<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">9.6.3 Etkile\u015fim ve geri bildirim<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Geri bildirim etkile\u015fimin \u00f6nemli boyutlar\u0131ndan biridir. \u00d6\u011frenci etkinliklerine zaman\u0131nda ve uygun geri bildirim sa\u011flanmas\u0131, etkili \u00f6\u011frenme i\u00e7in gereklidir. Peki, bir medya veya teknoloji i\u00e7inde ne \u00f6l\u00e7\u00fcde geri bildirim verilebilir? \u00d6rne\u011fin bir \u00f6\u011frenci kitapta yer alan bir \u015fiire aktif olarak tepki verebilmesine ra\u011fmen bu etkile\u015fimin geri bildirimi yaln\u0131zca kitab\u0131 okumaktan elde edilmez. O geri bildirimi elde etmek i\u00e7in mutlaka ba\u015fka bir ortam\u0131n veya medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131 gerekir; y\u00fcz y\u00fcze yap\u0131lan bir \u015fiir dersi veya \u00e7evrim i\u00e7i bir tart\u0131\u015fma forumu gibi&#8230;<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Di\u011fer taraftan, bilgisayar tabanl\u0131 \u00f6\u011frenmede bir \u00f6\u011frenci \u00e7oktan se\u00e7meli bir soruya cevap verdi\u011fi anda bilgisayar cevab\u0131 de\u011ferlendirip notland\u0131rabilir ve neredeyse an\u0131nda geri bildirim sa\u011flayabilir. Fakat bas\u0131l\u0131 materyaller gibi baz\u0131 teknolojilerde, \u00f6\u011frencinin etkinli\u011fi ile ilgili an\u0131nda veya uygun geri bildirim vermek ya \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fcr ya da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ba\u015fka bir sayfada metnin i\u00e7inde \u2018\u00f6rnek\u2019 veya \u2018do\u011fru\u2019 cevaplar\u0131 vermek s\u00f6z konusu olsa bile bas\u0131l\u0131 medya t\u00fcrlerinin kullan\u0131m\u0131nda nitelikli bir geri bildirim i\u00e7in geri bildirimi \u00f6\u011fretmenin vermesi gerekir.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Dolay\u0131s\u0131yla medya ve teknolojilerin \u00e7e\u015fitli geri bildirim t\u00fcrlerini sa\u011flama kapasitesi olarak farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6\u011fretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hangi t\u00fcr geri bildirimin en etkili olaca\u011f\u0131 konusunda a\u00e7\u0131k olmak ve sonras\u0131nda o geri bildirimi en etkili bi\u00e7imde vermek son derece \u00f6nemlidir. Bu ba\u011flamda \u015fu sorular\u0131n \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz: Otomatik geri bildirim hangi ko\u015fullar alt\u0131nda uygun olabilir? Geri bildirimin ne zaman bir \u00f6\u011fretmen veya bir \u00f6\u011fretim asistan\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanmas\u0131 gerekir?<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">9.6.4 Farkl\u0131 medya t\u00fcrlerinin etkile\u015fim \u00f6zelliklerinin analizi<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u015eekil 9.6.4\u2019de, farkl\u0131 e\u011fitsel medya t\u00fcrlerinin etkile\u015fim \u00f6zellikleri iki farkl\u0131 boyutta de\u011ferlendirilmektedir: farkl\u0131 \u00f6\u011frenci etkile\u015fimi t\u00fcrleri ve medya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikleri (etkile\u015fimin medyan\u0131n i\u00e7inde do\u011fal olarak yer almas\u0131, medyan\u0131n etkile\u015fim i\u00e7in \u00f6zel olarak tasarlanmas\u0131 veya etkile\u015fimin \u00f6\u011frencinin karar\u0131na b\u0131rak\u0131lmas\u0131).<\/span><\/p>\n<table class=\"grid landscape\" style=\"width: 42.6213%; height: 305px; width: 99%; border-spacing: 0px;\" cellpadding=\"7\">\n<colgroup>\n<col width=\"36*\" \/>\n<col width=\"40*\" \/>\n<col width=\"64*\" \/>\n<col width=\"59*\" \/>\n<col width=\"56*\" \/> <\/colgroup>\n<tbody>\n<tr style=\"height: 28px;\">\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 30%; height: 56px; background-color: #deeaf6; width: 30%; height: 9px;\" colspan=\"2\" rowspan=\"2\"><\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 70%; height: 28px; background-color: #deeaf6; width: 70%;\" colspan=\"3\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Medya etkile\u015fim \u00f6zellikleri<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 28px;\">\n<td style=\"width: 25%; height: 28px; width: 25%;\"><strong>Do\u011fal<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 23%; height: 28px; width: 23%;\"><strong>Tasarlanm\u0131\u015f<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 22%; height: 28px; width: 22%;\"><strong>\u00d6\u011frenen merkezli<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 131px;\">\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 14%; height: 213px; background-color: #deeaf6; width: 14%; height: 58px;\" rowspan=\"2\"><strong>\u00d6\u011frenci etkile\u015fim t\u00fcrleri<\/strong><\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 16%; height: 131px; background-color: #deeaf6; width: 16%;\">\u00d6\u011frenen-materyal<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 25%; height: 131px; background-color: #deeaf6; width: 25%;\">uyarlanabilir \u00f6\u011frenme<\/p>\n<p>gKA\u00c7D\u2019ler<\/p>\n<p>\u2022benzetimler<\/p>\n<p>Bilgisayar taraf\u0131ndan notland\u0131r\u0131lan \u00f6devler<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 23%; height: 131px; background-color: #deeaf6; width: 23%;\">\u2022ders kitaplar\u0131<\/p>\n<p>\u2022\u00d6YSler<\/p>\n<p>\u2022podcastlar<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 22%; height: 131px; background-color: #deeaf6; width: 22%;\">\u2022TV yay\u0131nlar\u0131<\/p>\n<p>\u2022romanlar<\/p>\n<p>\u2022podcastlar<\/p>\n<p>\u2022YouTube videolar\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 82px;\">\n<td style=\"width: 16%; height: 82px; width: 16%;\">\u00d6\u011frenen-\u00f6\u011fretmen<\/td>\n<td style=\"width: 25%; height: 82px; width: 25%;\">\u2022 y\u00fcz y\u00fcze seminerler<\/td>\n<td style=\"width: 23%; height: 82px; width: 23%;\">\u2022\u00e7evrim i\u00e7i tart\u0131\u015fma forumlar\u0131 (\u00c7TF)<\/p>\n<p>\u2022y\u00fcz y\u00fcze anlat\u0131mlar<\/p>\n<p>\u2022e-portfolyolar<\/td>\n<td style=\"width: 22%; height: 82px; width: 22%;\">\u2022e-posta<\/p>\n<p>\u2022e-portfolyolar<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 36px;\">\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 14%; height: 36px; background-color: #deeaf6; width: 14%; height: 18px;\"><\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 16%; height: 36px; background-color: #deeaf6; width: 16%;\">\u00d6\u011frenen-\u00f6\u011frenenler<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 25%; height: 36px; background-color: #deeaf6; width: 25%;\">\u2022cKA\u00c7D&#8217; ler<\/p>\n<p>\u2022sanal d\u00fcnyalar<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 23%; height: 36px; background-color: #deeaf6; width: 23%;\">\u2022 grup \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<\/td>\n<td style=\"background: #deeaf6; width: 22%; height: 36px; background-color: #deeaf6; width: 22%;\">\u2022sosyal medya<\/p>\n<p><a name=\"_Hlk34995225\" id=\"_Hlk34995225\"><\/a>\u2022wikiler<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\"><i>\u015eekil 9.6.4 Medya ve \u00d6\u011frenci Etkile\u015fimi<\/i><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Tabloda, \u00f6\u011frenci etkile\u015fim t\u00fcrleri ve etkinliklere g\u00f6re bir\u00e7ok farkl\u0131 medya t\u00fcr\u00fc yer almaktad\u0131r. Bu medya t\u00fcrlerinin baz\u0131lar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekte hangi ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda yer alaca\u011f\u0131, \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan verilen tasar\u0131m kararlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir ses dosyas\u0131n\u0131 bir etkinlik ile birlikte (tasarlanm\u0131\u015f) veya yaln\u0131zca \u00f6\u011frencinin anlam\u0131n\u0131 ve ders i\u00e7inde kullan\u0131lma amac\u0131n\u0131 yorumlamada \u00f6zg\u00fcr b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yay\u0131n olarak (kullan\u0131c\u0131 katk\u0131l\u0131) kullanabilirsiniz. Baz\u0131 durumlarda, herhangi bir etkinli\u011fi tetiklemek i\u00e7in bir medya t\u00fcr\u00fc (ses dosyas\u0131 gibi) kullanabilir, etkinli\u011fin kendisini ve geri bildirimi farkl\u0131 bir medya \u00fczerinde (\u00e7evrim i\u00e7i s\u0131nav gibi) ger\u00e7ekle\u015ftirebilirsiniz.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">9.6.5 \u00d6zet<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Etkile\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda medya ve teknolojinin kaygan bir zeminde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Nitekim medyan\u0131n ger\u00e7ekten nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131 konusunda hem \u00f6\u011frencilerin hem de \u00f6\u011fretmenlerin s\u00f6z sahibi olmalar\u0131, tek bir medya i\u00e7indeki \u00f6\u011frenci etkile\u015fiminin de geri bildirimin de nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini etkileyecektir. Burada tasar\u0131m\u0131n \u00f6nemini bir kez daha vurgulamak gerekir. Etkile\u015fimli deneyimlerin tasar\u0131m kalitesi, etkinli\u011fin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi medya veya teknolojinin se\u00e7imi kadar \u00f6nemlidir. Elbette ki yanl\u0131\u015f teknolojinin se\u00e7ilmesi, hem etkinlik d\u00fczeyini azaltacak hem de etkile\u015fimin niteli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcrecektir. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, \u00f6\u011fretmenler ve \u00f6\u011frenciler \u00fcst d\u00fczey etkile\u015fim sa\u011flamak i\u00e7in farkl\u0131 medya ve teknolojilerin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kullanmak e\u011filimindedir. Ancak, farkl\u0131 medya ve teknolojilerin birlikte kullan\u0131m\u0131 da hem maliyeti hem de \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frencinin harcayaca\u011f\u0131 zaman\u0131 art\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">B\u00fct\u00fcn kitapta oldu\u011fu gibi hangi medya t\u00fcrlerinin veya etkile\u015fim \u00f6zelliklerinin \u2018en iyi\u2019 etkile\u015fimi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na dair bir yarg\u0131da bulunmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtmek isterim. Hangi medya veya teknolojinin se\u00e7ilece\u011fi, \u00f6\u011fretimin ba\u011flam\u0131 i\u00e7inde \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclen etkinlik t\u00fcrlerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu analizin amac\u0131, e\u011fitsel medya t\u00fcrlerinin farkl\u0131 etkile\u015fim t\u00fcrlerini olu\u015fturmadaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 konusunda duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 art\u0131rarak bilin\u00e7li kararlar vermenizi sa\u011flamakt\u0131r. Yine de, \u015fu durumda etkile\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir \u2018\u015fampiyon\u2019 medya veya teknolojiden s\u00f6z edemeyiz. Tasar\u0131m kararlar\u0131n\u0131n, teknoloji se\u00e7iminden daha \u00f6nemli oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Buna ra\u011fmen, teknoloji sayesinde \u00f6\u011fretmenlerinden ayr\u0131 olan \u00f6\u011frenciler nitelikli etkinlikler ger\u00e7ekle\u015ftirebilir ve do\u011fru geri bildirim alabilir durumdad\u0131r. Uygun kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, etkinliklerin teknolojiyle desteklenmesi \u00f6\u011frencileri etkinlik i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131 s\u00fcreyi de art\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"western\">9.6.6 \u00dczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken sorular<\/h2>\n<ol>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m beceriler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131mda, hangi etkile\u015fim t\u00fcrleri en faydal\u0131 olacakt\u0131r? Bu t\u00fcr etkile\u015fimleri kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in hangi medya veya teknolojileri kullanabilirim?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Zaman\u0131m\u0131 etkin kullanmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hangi t\u00fcr etkile\u015fim \u00f6\u011frencinin konuyu kavramas\u0131 ve istenen becerileri geli\u015ftirebilmesi ile \u00f6\u011frencilere y\u00fcz y\u00fcze ya da \u00e7evrim i\u00e7i olarak etkile\u015fim kurmak i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131m zaman aras\u0131nda iyi bir denge kurmama yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r?<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<header class=\"textbox__header\">\n<p class=\"western\">Etkinlik 9.6 \u00d6\u011frenci etkinliklerini te\u015fvik etmede medya ve teknoloji kullan\u0131m\u0131<\/p>\n<\/header>\n<div class=\"textbox__content\">\n<ol>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Youtube sayfas\u0131na gidin ve konunuzu \u2018arama\u2019 alan\u0131na yaz\u0131n.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Arama sonucunda gelen liste i\u00e7inden \u00f6\u011frencilerinizin izlemesini istedi\u011finiz bir Youtube videosu se\u00e7in.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Youtube videosunun \u00f6\u011frencilerinizi nas\u0131l bir etkile\u015fim s\u00fcrecine itmesini bekliyorsunuz? Video, bir \u015fekilde \u00f6\u011frencileri tepki veya cevap vermeye zorluyor mu (do\u011fal)?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frenciler kendi ba\u015flar\u0131na Youtube videosuna nas\u0131l bir tepki verecekler, \u00f6r., not almak, bir etkinlik ger\u00e7ekle\u015ftirmek veya konu \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmek gibi (kullan\u0131c\u0131 katk\u0131l\u0131)?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frencilerinizin, Youtube videosunu izledikten sonra hangi etkinli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirmelerini istiyorsunuz? Bu etkinlik hangi bilgi ve becerilerini geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak? \u00d6\u011frenciler etkinli\u011fi yerine getirmek i\u00e7in hangi medya veya teknolojiyi kullanacaklar (tasarlanm\u0131\u015f)?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u00d6\u011frencileriniz haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011funuz etkinlikle ilgili nas\u0131l geri bildirim alacak? Etkinlikle ilgili geri bildirim almak ve\/veya vermek i\u00e7in siz ve\/veya \u00f6\u011frencileriniz hangi medya ya da teknolojiyi kullanacaks\u0131n\u0131z?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Etkinlik size ne kadar i\u015f y\u00fck\u00fc getirecek? \u0130\u015f y\u00f6netilebilir \u00f6l\u00e7ekte mi ve uygulamaya de\u011fer mi? Etkinli\u011fi daha fazla say\u0131da \u00f6\u011frenci i\u00e7in kolayl\u0131kla \u00f6l\u00e7eklendirebilir misiniz?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">\u0130zleyicilerin veya \u00f6\u011frencilerin daha fazla veya daha iyi cevap vermesini sa\u011flamak i\u00e7in Youtube videosu nas\u0131l tasarlanabilirdi?<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\">Kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan etkinlik gerektiren bu etkinlik i\u00e7in benden hi\u00e7bir geri bildirim yok (yani, i\u015fi kendiniz yapman\u0131z gerekiyor!)<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 class=\"western\">Kaynak\u00e7a<\/h2>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Means, B. et al. (2009) <em class=\"western\"><i>Evaluation of Evidence-Based Practices in Online Learning: A Meta-Analysis and Review of Online Learning Studies<\/i><\/em> Washington, DC: US Department of Education<\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"en-CA\"><span style=\"font-family: Book Antiqua, serif;\"><span style=\"font-size: small;\">Moore, M.G. (1989) Three types of interaction <em class=\"western\"><i>American Journal of Distance Education<\/i><\/em>, Vol.3, No.2<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":9,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-243","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless"],"part":222,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/243\/revisions"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/222"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/243\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=243"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=243"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}