{"id":34,"date":"2020-09-03T15:34:39","date_gmt":"2020-09-03T12:34:39","guid":{"rendered":"http:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/1-1-ekonomide-yasanan-yapisal-degisiklikler-bilgi-toplumunun-gelisimi\/"},"modified":"2020-09-03T15:34:39","modified_gmt":"2020-09-03T12:34:39","slug":"1-1-ekonomide-yasanan-yapisal-degisiklikler-bilgi-toplumunun-gelisimi","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/chapter\/1-1-ekonomide-yasanan-yapisal-degisiklikler-bilgi-toplumunun-gelisimi\/","title":{"raw":"1.1 Ekonomide ya\u015fanan yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler: bilgi toplumunun geli\u015fimi","rendered":"1.1 Ekonomide ya\u015fanan yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler: bilgi toplumunun geli\u015fimi"},"content":{"raw":"\n
\n
\n\n\"\"\n\n\u015eekil 1.1.1 Dijital \u00e7a\u011fda \u00f6\u011frenme\nG\u00f6rsel: \u00a9 CC Duncan Campbell, 2012<\/span><\/i><\/span><\/span>\n

1.1.1 Dijital \u00e7a\u011f<\/span><\/strong><\/h2>\n

\u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dijital \u00e7a\u011fda, teknolojiyle \u00e7evrelenmi\u015f, ger\u00e7ekten ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f bir h\u00e2ldeyiz. Ayr\u0131ca teknolojik de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131 hi\u00e7 bir yava\u015flama belirtisi g\u00f6stermiyor. Teknoloji, ekonomide yaratt\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin yan\u0131 s\u0131ra birbirimizle nas\u0131l ileti\u015fim kurdu\u011fumuzu, nas\u0131l etkile\u015fimde bulundu\u011fumuzu ve giderek nas\u0131l \u00f6\u011frendi\u011fimizi de \u015fekillendiriyor. Ancak a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki e\u011fitim kurumlar\u0131m\u0131z dijital bir \u00e7a\u011fdan ziyade end\u00fcstriyel bir \u00e7a\u011f i\u00e7in in\u015fa edilmi\u015f.<\/span><\/span><\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretmenlerin ve e\u011fitmenlerin son derece \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fimle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz. Mezun \u00f6\u011frencilerimizi giderek daha de\u011fi\u015fken, daha belirsiz ve hatta daha karma\u015f\u0131k bir h\u00e2l alan gelece\u011fe uygun bir \u015fekilde yeti\u015ftirdi\u011fimizi nas\u0131l garanti edebiliriz? \u00d6\u011fretim y\u00f6ntemlerimizde (ve kurumlar\u0131m\u0131z b\u00fcnyesinde) neleri korumaya devam etmeliyiz, neleri de\u011fi\u015ftirmeliyiz?<\/span><\/span><\/p>\n

\u0130\u015fte bu sorulara cevap bulmak amac\u0131yla bu kitapta:<\/span><\/span><\/p>\n\n

    \n \t
  • \n

    \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme s\u00fcre\u00e7lerinin yeniden de\u011ferlendirilmesine yol a\u00e7an temel de\u011fi\u015fiklikler tart\u0131\u015f\u0131lmakta;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

  • \n

    farkl\u0131 bilgi anlay\u0131\u015flar\u0131 ve bu anlay\u0131\u015flarla ba\u011flant\u0131l\u0131 farkl\u0131 \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri tan\u0131mlanmakta;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

  • \n

    teknolojinin anahtar \u00f6zellikleri \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme s\u00fcre\u00e7leri temelinde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmekte;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

  • \n

    medya ve teknolojiler aras\u0131nda se\u00e7im yapmak i\u00e7in ve<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

  • \n

    dijital \u00e7a\u011fda nitelikli bir e\u011fitim \u00f6\u011fretim i\u00e7in stratejiler \u00f6nerilmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

    Bu temada, nas\u0131l \u00f6\u011fretmemiz gerekti\u011fini tekrar ele almam\u0131z\u0131 gerektiren temel geli\u015fmelerden baz\u0131lar\u0131na de\u011finmekle i\u015fe ba\u015flayaca\u011f\u0131m.<\/span><\/span><\/p>\n\n

    1.1.2 \u0130\u015fin de\u011fi\u015fen do\u011fas\u0131<\/span><\/strong><\/h3>\n

    Kurumlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadele alanlar\u0131ndan biri, esas\u0131nda olumlu bir geli\u015fme olan \u00f6zellikle de y\u00fcksek\u00f6\u011fretime y\u00f6nelik talep art\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u015eekil 1.1.2, bilginin ekonomik kalk\u0131nma i\u00e7inde \u00f6zellikle de yeni i\u015f alanlar\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131nda sahip oldu\u011fu rol\u00fcn ne kadar artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/span><\/span><\/p>\n

    \"\"<\/p>\n\u015e ekil 1.1.2: \u0130\u015f g\u00fcc\u00fc i\u00e7indeki bilgi bile\u015feni<\/span><\/i><\/span><\/span>\n

    Bu \u015fekil, asl\u0131nda s\u00f6zel de\u011fil daha \u00e7ok sembolik bir \u015fekil. \u015eekildeki a\u00e7\u0131k mavi dairelerin her biri, istihdam sekt\u00f6r\u00fcndeki i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc temsil ediyor. Bu mavi daireler ve tabii dolay\u0131s\u0131yla o sekt\u00f6r i\u00e7indeki bilgi i\u015f\u00e7ilerinin oran\u0131, \u00fclkeye ba\u011fl\u0131 olarak daha b\u00fcy\u00fck veya daha k\u00fc\u00e7\u00fck olabilir. Ancak en az\u0131ndan geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ve ekonomik olarak geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde bilgi bile\u015feni h\u0131zla b\u00fcy\u00fcmektedir. Yani kas g\u00fcc\u00fcne gereksinim azalmakta, beyin g\u00fcc\u00fc gereksinimi artmaktad\u0131r (bk. OECD, 2013a). Ekonomik olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bilgi anlam\u0131nda avantaj elde eden \u015firketlerin ve sekt\u00f6rlerin rekabet avantajlar\u0131n\u0131n da artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor (OECD, 2013b). Esasen, bilgi i\u015f\u00e7ileri mezun olduklar\u0131nda hen\u00fcz sekt\u00f6rde olmayan \u00fcr\u00fcn ve hizmetleri sunarak yeni i\u015f sahalar\u0131 yarat\u0131rlar.<\/span><\/span><\/p>\n

    E\u011fitim \u00f6\u011fretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise daha \u00f6nceleri el becerilerinin i\u00e7indeki bilgi bile\u015feninin giderek b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc ve en b\u00fcy\u00fck etkinin mesleki ve teknik e\u011fitim sistemi i\u00e7inde yer alan e\u011fitmenler ve \u00f6\u011frenciler \u00fczerinde olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. \u00d6zellikle de s\u0131hhi tesisat\u00e7\u0131, kaynak ustas\u0131, elektrik\u00e7i, araba tamircisi gibi \u2018esnafl\u0131k\u2019 yapan bireylerin, mesleklerinin gerektirdi\u011fi el becerilerine ek olarak bilgi teknolojisi (BT) konusunda bilgi sahibi, problem \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc serbest meslek uzmanlar\u0131 h\u00e2line gelmeleri gerekiyor.<\/span><\/span><\/p>\n

    Yapay zek\u00e2 (YZ) i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc etkileyen ba\u015fka bir geli\u015fmedir. \u0130ster b\u00fcro isterse el i\u015fi olsun, rutin i\u015flerin yerini giderek otomasyon almaktad\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc i\u015fin artan otomasyondan ve YZ uygulamalar\u0131ndan etkilenmesi muhtemel olsa da daha d\u00fc\u015f\u00fck e\u011fitim seviyesine sahip i\u015f g\u00fcc\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n en fazla etkilenmesi muhtemeldir. Daha y\u00fcksek e\u011fitim seviyesine sahip olanlar, makinelerin yapamayaca\u011f\u0131 bir i\u015f bulma ve hatta kendileri i\u00e7in yeni i\u015f yaratma \u015fans\u0131na daha \u00e7ok sahiptirler.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n\n

    1.1.3 Bilgi i\u015f\u00e7ileri<\/span><\/strong><\/h2>\n

    Dijital \u00e7a\u011fda bilgi i\u015f\u00e7ilerinin ortak \u00f6zellikleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/span><\/span><\/p>\n\n

      \n \t
    • \n

      genellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketlerde (10 ki\u015fiden az) \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    • \n

      hatta bazen, daha \u00f6nceden var olmayan ya da sekt\u00f6rde ihtiya\u00e7 duyulan ve o ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri kendi i\u015flerini kurarlar ve kendi i\u015flerinin patronu olurlar;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    • \n

      genellikle s\u00f6zle\u015fmeli olarak veya ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, b\u00f6ylece s\u0131k s\u0131k i\u015f de\u011fi\u015ftirirler;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    • \n

      yapt\u0131klar\u0131 i\u015f, piyasadaki de\u011fi\u015fimlere ve teknolojik geli\u015fmelere g\u00f6re zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fir; dolay\u0131s\u0131yla i\u015flerini yap\u0131land\u0131ran bilgi temelinin de h\u0131zla de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    • \n

      dijital olarak zeki veya en az\u0131ndan dijital olarak yetkindirler. Dijital teknolojiler, i\u015flerinin temel bir bile\u015fenidir;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    • \n

      genelde kendilerine ait veya k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketlerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, birden fazla role sahiptirler: pazarlamac\u0131, tasar\u0131mc\u0131, sat\u0131\u015f eleman\u0131, muhasebeci, i\u015f y\u00f6neticisi, teknik destek gibi;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    • \n

      i\u015f yapmak ve \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131ndaki trendlere ayak uydurmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde informal sosyal a\u011flara ba\u011fl\u0131d\u0131rlar;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    • \n

      bulunduklar\u0131 yeri korumalar\u0131 i\u00e7in s\u00fcrekli \u00f6\u011frenmeleri gerekir. Dahas\u0131, \u00f6\u011frenme s\u00fcrecini de kendilerinin y\u00f6netmesi beklenir;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    • \n

      hepsinden \u00f6te, esnek olmalar\u0131 ve \u00e7evrelerindeki h\u0131zla de\u011fi\u015fen ko\u015fullara uyum sa\u011flamalar\u0131 gerekir.<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

      A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir ki bir\u00e7ok mezunun on y\u0131l gibi bir s\u00fcre sonunda ne yap\u0131yor olaca\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak \u00f6ng\u00f6rmek \u00e7ok da kolay de\u011fildir. T\u0131p, hem\u015firelik veya m\u00fchendislik gibi profesyonel s\u0131n\u0131rlar\u0131 net olan alanlarda bile, bilgi temeli ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7indedir. Fakat, Tema 1 B\u00f6l\u00fcm 2'de g\u00f6rece\u011fimiz gibi b\u00f6yle bir ortamda hayatta kalmak ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan <\/span>becerileri<\/i><\/span><\/em> tahmin etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/span><\/p>\n

      Bu, i\u015f g\u00fcc\u00fcnde ihtiya\u00e7 duyulan bilgi ve beceri seviyeleri artt\u0131k\u00e7a genel olarak y\u00fcksek veya orta\u00f6\u011fretim sonras\u0131 e\u011fitim sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in (\u00fcniversiteler ve kolejler) iyi bir haberdir. Bunun sonucu olarak bilgi temelli i\u015flerin gerektirdi\u011fi bilgi ve beceri talebini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde inan\u0131lmaz bir a\u00e7\u0131l\u0131m ya\u015fan\u0131yor. <\/span> T\u00fcm Kanada eyaletlerinde 19 ya\u015f\u0131ndakilerin orta\u00f6\u011fretim sonras\u0131 kay\u0131t oran\u0131, 2001\u2019de % 53\u2019ten, 2014\u2019te % 64\u2019e y\u00fckselmi\u015ftir ki bu, 13 y\u0131lda % 21\u2019lik bir art\u0131\u015fa e\u015fittir (Frenette, 2017). Bu da n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n sabit kald\u0131\u011f\u0131 veya azald\u0131\u011f\u0131 yerlerde bile \u00fcniversitelere ve y\u00fcksekokullara devam edecek \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

      \"\"<\/p>\n\u015eekil 1.1.3 Video animasyon uzman\u0131: tipik bir bilgi i\u015f\u00e7isi. Foto\u011fraf: Elaine Thompson\/Associated Press, 2007.<\/i><\/span><\/span>\n

      Kaynak\u00e7a<\/span><\/h2>\n

      OECD (2013a)<\/span> OECD Skills Outlook: First Results from the Survey of Adult Skills<\/span> Paris: OECD<\/span><\/p>\n

      OECD (2013b)<\/span> Competition Policy and Knowledge-Based Capital Paris<\/span>: OECD<\/span><\/p>\n

      Frenette, M. (2017)<\/span> Postsecondary Enrolment by Parental Income: Recent National and Provincial Trends<\/span> Ottawa: Statistics Canada<\/span><\/p>\n\n

      \n

      Etkinlik 1.1 Beceriler hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnelim<\/p>\n\n<\/header>\n

      \n

      1. Sizin \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131zdan mezun olanlar daha \u00e7ok ne t\u00fcr i\u015flerde istihdam ediliyorlar? B\u00f6yle bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fabilmeleri i\u00e7in sahip olmalar\u0131 gereken beceriler nelerdir? Bu mesle\u011fe ait bilgi ve beceri bile\u015fenleri, son 20 y\u0131lda nas\u0131l bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7irdi?<\/span><\/p>\n\n

      \n\n2. Okul \u00e7evreniz d\u0131\u015f\u0131ndaki arkada\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 ve aile \u00fcyelerinizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Okuldan veya \u00fcniversiteden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra ihtiya\u00e7 duymad\u0131klar\u0131 ne t\u00fcr bilgi ve becerilere, \u015fimdi ihtiya\u00e7lar\u0131 var? (Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 onlarla konu\u015farak \u00f6\u011frenebilirsiniz!)\n\n3. Tam olarak \u00f6\u011frencilerinize \u00f6\u011fretme yoluyla bu becerileri geli\u015ftirmelerinde nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 oluyorsunuz? Bu i\u015f merkezi mi yoksa \u00e7evre birimi mi? Bu sizin i\u015finizin bir par\u00e7as\u0131 m\u0131 - yoksa ba\u015fkas\u0131n\u0131n m\u0131?\n\nBu etkinlik hakk\u0131nda geri bildirim yok.\n\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","rendered":"
      \n
      \n

      \"\"<\/p>\n

      \u015eekil 1.1.1 Dijital \u00e7a\u011fda \u00f6\u011frenme
      \nG\u00f6rsel: \u00a9 CC Duncan Campbell, 2012<\/span><\/i><\/span><\/span><\/p>\n

      1.1.1 Dijital \u00e7a\u011f<\/span><\/strong><\/h2>\n

      \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dijital \u00e7a\u011fda, teknolojiyle \u00e7evrelenmi\u015f, ger\u00e7ekten ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f bir h\u00e2ldeyiz. Ayr\u0131ca teknolojik de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131 hi\u00e7 bir yava\u015flama belirtisi g\u00f6stermiyor. Teknoloji, ekonomide yaratt\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlerin yan\u0131 s\u0131ra birbirimizle nas\u0131l ileti\u015fim kurdu\u011fumuzu, nas\u0131l etkile\u015fimde bulundu\u011fumuzu ve giderek nas\u0131l \u00f6\u011frendi\u011fimizi de \u015fekillendiriyor. Ancak a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki e\u011fitim kurumlar\u0131m\u0131z dijital bir \u00e7a\u011fdan ziyade end\u00fcstriyel bir \u00e7a\u011f i\u00e7in in\u015fa edilmi\u015f.<\/span><\/span><\/p>\n

      Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretmenlerin ve e\u011fitmenlerin son derece \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fimle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz. Mezun \u00f6\u011frencilerimizi giderek daha de\u011fi\u015fken, daha belirsiz ve hatta daha karma\u015f\u0131k bir h\u00e2l alan gelece\u011fe uygun bir \u015fekilde yeti\u015ftirdi\u011fimizi nas\u0131l garanti edebiliriz? \u00d6\u011fretim y\u00f6ntemlerimizde (ve kurumlar\u0131m\u0131z b\u00fcnyesinde) neleri korumaya devam etmeliyiz, neleri de\u011fi\u015ftirmeliyiz?<\/span><\/span><\/p>\n

      \u0130\u015fte bu sorulara cevap bulmak amac\u0131yla bu kitapta:<\/span><\/span><\/p>\n

        \n
      • \n

        \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme s\u00fcre\u00e7lerinin yeniden de\u011ferlendirilmesine yol a\u00e7an temel de\u011fi\u015fiklikler tart\u0131\u015f\u0131lmakta;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

      • \n

        farkl\u0131 bilgi anlay\u0131\u015flar\u0131 ve bu anlay\u0131\u015flarla ba\u011flant\u0131l\u0131 farkl\u0131 \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri tan\u0131mlanmakta;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

      • \n

        teknolojinin anahtar \u00f6zellikleri \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme s\u00fcre\u00e7leri temelinde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmekte;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

      • \n

        medya ve teknolojiler aras\u0131nda se\u00e7im yapmak i\u00e7in ve<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

      • \n

        dijital \u00e7a\u011fda nitelikli bir e\u011fitim \u00f6\u011fretim i\u00e7in stratejiler \u00f6nerilmektedir.<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

        Bu temada, nas\u0131l \u00f6\u011fretmemiz gerekti\u011fini tekrar ele almam\u0131z\u0131 gerektiren temel geli\u015fmelerden baz\u0131lar\u0131na de\u011finmekle i\u015fe ba\u015flayaca\u011f\u0131m.<\/span><\/span><\/p>\n

        1.1.2 \u0130\u015fin de\u011fi\u015fen do\u011fas\u0131<\/span><\/strong><\/h3>\n

        Kurumlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadele alanlar\u0131ndan biri, esas\u0131nda olumlu bir geli\u015fme olan \u00f6zellikle de y\u00fcksek\u00f6\u011fretime y\u00f6nelik talep art\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u015eekil 1.1.2, bilginin ekonomik kalk\u0131nma i\u00e7inde \u00f6zellikle de yeni i\u015f alanlar\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131nda sahip oldu\u011fu rol\u00fcn ne kadar artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/span><\/span><\/p>\n

        \"\"<\/p>\n

        \u015e ekil 1.1.2: \u0130\u015f g\u00fcc\u00fc i\u00e7indeki bilgi bile\u015feni<\/span><\/i><\/span><\/span><\/p>\n

        Bu \u015fekil, asl\u0131nda s\u00f6zel de\u011fil daha \u00e7ok sembolik bir \u015fekil. \u015eekildeki a\u00e7\u0131k mavi dairelerin her biri, istihdam sekt\u00f6r\u00fcndeki i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc temsil ediyor. Bu mavi daireler ve tabii dolay\u0131s\u0131yla o sekt\u00f6r i\u00e7indeki bilgi i\u015f\u00e7ilerinin oran\u0131, \u00fclkeye ba\u011fl\u0131 olarak daha b\u00fcy\u00fck veya daha k\u00fc\u00e7\u00fck olabilir. Ancak en az\u0131ndan geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ve ekonomik olarak geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde bilgi bile\u015feni h\u0131zla b\u00fcy\u00fcmektedir. Yani kas g\u00fcc\u00fcne gereksinim azalmakta, beyin g\u00fcc\u00fc gereksinimi artmaktad\u0131r (bk. OECD, 2013a). Ekonomik olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bilgi anlam\u0131nda avantaj elde eden \u015firketlerin ve sekt\u00f6rlerin rekabet avantajlar\u0131n\u0131n da artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor (OECD, 2013b). Esasen, bilgi i\u015f\u00e7ileri mezun olduklar\u0131nda hen\u00fcz sekt\u00f6rde olmayan \u00fcr\u00fcn ve hizmetleri sunarak yeni i\u015f sahalar\u0131 yarat\u0131rlar.<\/span><\/span><\/p>\n

        E\u011fitim \u00f6\u011fretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise daha \u00f6nceleri el becerilerinin i\u00e7indeki bilgi bile\u015feninin giderek b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc ve en b\u00fcy\u00fck etkinin mesleki ve teknik e\u011fitim sistemi i\u00e7inde yer alan e\u011fitmenler ve \u00f6\u011frenciler \u00fczerinde olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. \u00d6zellikle de s\u0131hhi tesisat\u00e7\u0131, kaynak ustas\u0131, elektrik\u00e7i, araba tamircisi gibi \u2018esnafl\u0131k\u2019 yapan bireylerin, mesleklerinin gerektirdi\u011fi el becerilerine ek olarak bilgi teknolojisi (BT) konusunda bilgi sahibi, problem \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc serbest meslek uzmanlar\u0131 h\u00e2line gelmeleri gerekiyor.<\/span><\/span><\/p>\n

        Yapay zek\u00e2 (YZ) i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc etkileyen ba\u015fka bir geli\u015fmedir. \u0130ster b\u00fcro isterse el i\u015fi olsun, rutin i\u015flerin yerini giderek otomasyon almaktad\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc i\u015fin artan otomasyondan ve YZ uygulamalar\u0131ndan etkilenmesi muhtemel olsa da daha d\u00fc\u015f\u00fck e\u011fitim seviyesine sahip i\u015f g\u00fcc\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n en fazla etkilenmesi muhtemeldir. Daha y\u00fcksek e\u011fitim seviyesine sahip olanlar, makinelerin yapamayaca\u011f\u0131 bir i\u015f bulma ve hatta kendileri i\u00e7in yeni i\u015f yaratma \u015fans\u0131na daha \u00e7ok sahiptirler.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

        1.1.3 Bilgi i\u015f\u00e7ileri<\/span><\/strong><\/h2>\n

        Dijital \u00e7a\u011fda bilgi i\u015f\u00e7ilerinin ortak \u00f6zellikleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/span><\/span><\/p>\n

          \n
        • \n

          genellikle k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketlerde (10 ki\u015fiden az) \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

        • \n

          hatta bazen, daha \u00f6nceden var olmayan ya da sekt\u00f6rde ihtiya\u00e7 duyulan ve o ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri kendi i\u015flerini kurarlar ve kendi i\u015flerinin patronu olurlar;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

        • \n

          genellikle s\u00f6zle\u015fmeli olarak veya ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, b\u00f6ylece s\u0131k s\u0131k i\u015f de\u011fi\u015ftirirler;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

        • \n

          yapt\u0131klar\u0131 i\u015f, piyasadaki de\u011fi\u015fimlere ve teknolojik geli\u015fmelere g\u00f6re zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fir; dolay\u0131s\u0131yla i\u015flerini yap\u0131land\u0131ran bilgi temelinin de h\u0131zla de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

        • \n

          dijital olarak zeki veya en az\u0131ndan dijital olarak yetkindirler. Dijital teknolojiler, i\u015flerinin temel bir bile\u015fenidir;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

        • \n

          genelde kendilerine ait veya k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketlerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, birden fazla role sahiptirler: pazarlamac\u0131, tasar\u0131mc\u0131, sat\u0131\u015f eleman\u0131, muhasebeci, i\u015f y\u00f6neticisi, teknik destek gibi;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

        • \n

          i\u015f yapmak ve \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131ndaki trendlere ayak uydurmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde informal sosyal a\u011flara ba\u011fl\u0131d\u0131rlar;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

        • \n

          bulunduklar\u0131 yeri korumalar\u0131 i\u00e7in s\u00fcrekli \u00f6\u011frenmeleri gerekir. Dahas\u0131, \u00f6\u011frenme s\u00fcrecini de kendilerinin y\u00f6netmesi beklenir;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n

        • \n

          hepsinden \u00f6te, esnek olmalar\u0131 ve \u00e7evrelerindeki h\u0131zla de\u011fi\u015fen ko\u015fullara uyum sa\u011flamalar\u0131 gerekir.<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n

          A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir ki bir\u00e7ok mezunun on y\u0131l gibi bir s\u00fcre sonunda ne yap\u0131yor olaca\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak \u00f6ng\u00f6rmek \u00e7ok da kolay de\u011fildir. T\u0131p, hem\u015firelik veya m\u00fchendislik gibi profesyonel s\u0131n\u0131rlar\u0131 net olan alanlarda bile, bilgi temeli ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7indedir. Fakat, Tema 1 B\u00f6l\u00fcm 2’de g\u00f6rece\u011fimiz gibi b\u00f6yle bir ortamda hayatta kalmak ve ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan <\/span>becerileri<\/i><\/span><\/em> tahmin etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/span><\/p>\n

          Bu, i\u015f g\u00fcc\u00fcnde ihtiya\u00e7 duyulan bilgi ve beceri seviyeleri artt\u0131k\u00e7a genel olarak y\u00fcksek veya orta\u00f6\u011fretim sonras\u0131 e\u011fitim sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in (\u00fcniversiteler ve kolejler) iyi bir haberdir. Bunun sonucu olarak bilgi temelli i\u015flerin gerektirdi\u011fi bilgi ve beceri talebini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde inan\u0131lmaz bir a\u00e7\u0131l\u0131m ya\u015fan\u0131yor. <\/span> T\u00fcm Kanada eyaletlerinde 19 ya\u015f\u0131ndakilerin orta\u00f6\u011fretim sonras\u0131 kay\u0131t oran\u0131, 2001\u2019de % 53\u2019ten, 2014\u2019te % 64\u2019e y\u00fckselmi\u015ftir ki bu, 13 y\u0131lda % 21\u2019lik bir art\u0131\u015fa e\u015fittir (Frenette, 2017). Bu da n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n sabit kald\u0131\u011f\u0131 veya azald\u0131\u011f\u0131 yerlerde bile \u00fcniversitelere ve y\u00fcksekokullara devam edecek \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

          \"\"<\/p>\n

          \u015eekil 1.1.3 Video animasyon uzman\u0131: tipik bir bilgi i\u015f\u00e7isi. Foto\u011fraf: Elaine Thompson\/Associated Press, 2007.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

          Kaynak\u00e7a<\/span><\/h2>\n

          OECD (2013a)<\/span> OECD Skills Outlook: First Results from the Survey of Adult Skills<\/span> Paris: OECD<\/span><\/p>\n

          OECD (2013b)<\/span> Competition Policy and Knowledge-Based Capital Paris<\/span>: OECD<\/span><\/p>\n

          Frenette, M. (2017)<\/span> Postsecondary Enrolment by Parental Income: Recent National and Provincial Trends<\/span> Ottawa: Statistics Canada<\/span><\/p>\n

          \n
          \n

          Etkinlik 1.1 Beceriler hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnelim<\/p>\n<\/header>\n

          \n

          1. Sizin \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131zdan mezun olanlar daha \u00e7ok ne t\u00fcr i\u015flerde istihdam ediliyorlar? B\u00f6yle bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fabilmeleri i\u00e7in sahip olmalar\u0131 gereken beceriler nelerdir? Bu mesle\u011fe ait bilgi ve beceri bile\u015fenleri, son 20 y\u0131lda nas\u0131l bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7irdi?<\/span><\/p>\n

          \n

          2. Okul \u00e7evreniz d\u0131\u015f\u0131ndaki arkada\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 ve aile \u00fcyelerinizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Okuldan veya \u00fcniversiteden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra ihtiya\u00e7 duymad\u0131klar\u0131 ne t\u00fcr bilgi ve becerilere, \u015fimdi ihtiya\u00e7lar\u0131 var? (Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 onlarla konu\u015farak \u00f6\u011frenebilirsiniz!)<\/p>\n

          3. Tam olarak \u00f6\u011frencilerinize \u00f6\u011fretme yoluyla bu becerileri geli\u015ftirmelerinde nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 oluyorsunuz? Bu i\u015f merkezi mi yoksa \u00e7evre birimi mi? Bu sizin i\u015finizin bir par\u00e7as\u0131 m\u0131 – yoksa ba\u015fkas\u0131n\u0131n m\u0131?<\/p>\n

          Bu etkinlik hakk\u0131nda geri bildirim yok.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":1,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-34","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless"],"part":30,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/34","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/34\/revisions"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/30"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/34\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=34"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=34"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/dijital\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=34"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}