{"id":239,"date":"2026-01-11T14:19:08","date_gmt":"2026-01-11T14:19:08","guid":{"rendered":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/chapter\/__unknown__-2\/"},"modified":"2026-01-12T20:49:25","modified_gmt":"2026-01-12T20:49:25","slug":"ogrenme-deneyimi-tasarimi","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/chapter\/ogrenme-deneyimi-tasarimi\/","title":{"raw":"\u00d6\u011eRENME DENEY\u0130M\u0130 TASARIMI","rendered":"\u00d6\u011eRENME DENEY\u0130M\u0130 TASARIMI"},"content":{"raw":"<div class=\"__UNKNOWN__\">\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\"Sava\u015f sisi\" ifadesi genellikle 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Sava\u015f \u00dczerine<\/em> adl\u0131 m\u00fckemmel eserini kaleme alan Prusyal\u0131 asker\u00ee teorisyen Carl von Clausewitz'e atfedilir. Sava\u015f\u0131 belirsizlik alan\u0131 olarak tan\u0131mlar; bu, bilginin yetersiz, g\u00fcvenilmez ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan gizlendi\u011fi bir durum olarak klasik \u201csis\u201d anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bununla birlikte, modern ak\u0131ll\u0131 telefonlar, geni\u015f bant <span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">ve<\/span> sosyal medya d\u00fcnyas\u0131nda, bu kavram farkl\u0131 bir rol \u00fcstlenmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u201csise\u201d bir bilgi yetersizli\u011finden de\u011fil, y\u00fcksek bilgi bollu\u011fundan kaynaklan\u0131yor. Kaynaklar\u0131n miktar\u0131 m\u00fccadelenin sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc temsil ediyor. Mevcut bilgilerin \u00e7o\u011fu yanl\u0131\u015f, \u00e7eli\u015fkili, uygulanamaz veya ba\u011flant\u0131s\u0131zd\u0131r. Bu bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc sinyali sorunudur. T\u00fcm bunlara ek olarak, birden fazla bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 izlememiz, paralel \u00e7oklu g\u00f6revi ger\u00e7ekle\u015ftirmemiz ve uyar\u0131lara ve kesintilere dikkat etmemiz beklenmektedir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bazen mizahi ifadeler (a\u015f\u0131r\u0131 bilgi y\u00fcklemesi, bilgi zehirlenmesi, veri sisi veya bilgi kirlili\u011fi) olguyu \u00e7ok g\u00fczel a\u00e7\u0131klar ama etkileri g\u00fcl\u00fcnecek bir konu de\u011fildir. Kaynaklar\u0131n h\u0131z\u0131 ve bollu\u011funun bir sonucu da paradoksal olarak, \u00fcretkenlikte d\u00fc\u015f\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00e7al\u0131\u015fma esnas\u0131nda bir i\u015f e-postas\u0131 nedeniyle bir konuya ara verdikten sonra kendilerini \u201cs\u0131f\u0131rlamak\u201d ve konuya d\u00f6n\u00fc\u015f yapmak i\u00e7in ortalama 25 dakikaya ihtiya\u00e7 duyarlar ve bu t\u00fcr dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 unsurlar tipik bir bilgi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n i\u015fte harcad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Verimlilik<\/em> ile ilgili sorunlara ek olarak, a\u015f\u0131r\u0131 bilgi y\u00fcklenmesi <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">verimlili\u011fi<\/em> b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilemektedir. \u00d6zellikle, dikkat, kodlama ve karar verme s\u00fcre\u00e7lerini tehlikeli \u015fekilde etkiler. \u00d6rne\u011fin, a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklemede, bireylerin en y\u00fczeysel verileri dahi izlemeleri ve birbiriyle \u00e7eli\u015fen kan\u0131tlar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederek tan\u0131d\u0131k kavramlar\u0131 erteleme olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha y\u00fcksektir. Dikkat eksikli\u011fi bozuklu\u011fu uzman\u0131 Thomas E. Brown, \u00e7o\u011fu insan\u0131n, yani sendromu olmayanlar\u0131n, konsantre olamama ve yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere dikkat edememe de d\u00e2hil olmak \u00fczere, g\u00fcnde birka\u00e7 kez buna benzer belirtiler g\u00f6sterdi\u011fini ke\u015ffetmi\u015ftir. Karar verme ba\u011flam\u0131nda, a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklemeler zihinsel kaynaklar\u0131 t\u00fcketir, bireyleri kolayc\u0131 (optimal olan yerine) se\u00e7imlere y\u00f6nlendirir, onlar\u0131 kararlardan ka\u00e7\u0131nmaya veya olumsuz ya da varsay\u0131lan se\u00e7eneklere ertelemeye te\u015fvik eder ve ilgisiz duygular\u0131n gereksiz bir rol oynamas\u0131na izin verir.<\/p>\r\n<p class=\"import-AlntKrmz\">Veri zengini, bilgi fakiriyiz.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ne yaz\u0131k ki, \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde (B\u00f6l\u00fcm 4) tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, \u201cdaha fazla\u201d e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim bu sorunu \u00e7\u00f6zmeyecektir. Asl\u0131nda, gelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00e7e\u015fitli ve yayg\u0131n hayat boyu \u00f6\u011frenme vizyonuyla, \u00f6\u011frenme ve geli\u015fmemizi optimize etmek yerine, bu y\u0131k\u0131c\u0131 kakofoniye katk\u0131da bulunma riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u00d6\u011frenme ekosisteminde ba\u015fka potansiyel tuzaklar da vard\u0131r; \u00f6rne\u011fin, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda web \u00fczerinden \u00f6\u011frenen bireyler gibi, kendi \u00f6\u011fretim kaynaklar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak k\u00fcrat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapmak ve sentezlemek gibi korkutucu bir g\u00f6revle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilirler.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ayr\u0131ca, \u00f6\u011frenme ekosisteminin teknolojiye olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck kullan\u0131labilirlik, g\u00fcvenilirlik ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik gibi di\u011fer i\u015flevsel olmayan ihtiya\u00e7larla (ing. \u201c-ilities\u201d [\u00e7ev. \u201c--bilirlik] olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) ilgili ya\u015fanabilecek aksakl\u0131klar, etkin ve verimli kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde a\u015f\u0131lmaz engeller haline gelebilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, dikkatsizce, \u00f6\u011frenme ekosisteminin \"sinyali\" g\u00fc\u00e7lendirmek ve netle\u015ftirmek yerine \"g\u00fcr\u00fclt\u00fcye\" ekleyebilece\u011fi \u00e7ok say\u0131da yol vard\u0131r.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ana sorunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in bir\u00e7ok tamamlay\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm gerekirmektedir. \u00d6zellikle, b\u00fct\u00fcnsel \u00f6\u011fretim stratejilerinin uygulanmas\u0131 (B\u00f6l\u00fcm 12), \u00f6\u011frenenlerin \u00f6z d\u00fczenleme becerilerinin geli\u015ftirilmesi (B\u00f6l\u00fcm 15) ve otomatikle\u015ftirilmi\u015f ki\u015fiselle\u015ftirmenin dikkatlice uygulanmas\u0131 (B\u00f6l\u00fcm 10) \u00e7ok \u00f6nemlidir. Buna ek olarak, bu uygulamalar\u0131n kas\u0131tl\u0131 entegrasyonu, \u00f6\u011frenme sistemlerinin stratejik tasar\u0131m\u0131 ve pratik etkile\u015fim detaylar\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmesiyle birlikte dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle, bu b\u00f6l\u00fcm gelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemini \u015fekillendiren di\u011fer \u00f6nemli unsurlara gerekli bir tamamlayacak \u015fekilde, \u00f6\u011frenme deneyimlerinin tasar\u0131m\u0131na odaklanmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\r\n<div class=\"textbox__content\">\r\n\r\n\u00d6\u011frencileri ya\u015fam i\u00e7in geli\u015ftirmenin en \u00f6nemli engellerden biri, onlar\u0131, h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7mi\u015ften gelen bilgilerle( eski al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz \u00f6\u011fretme \u015fekliyle,de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmam\u0131zd\u0131r. \u00d6\u011frencilerin y\u00fczde k\u0131rk\u0131 hen\u00fcz var olmayan i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015facak. Onlara i\u015fbirli\u011fi ve yenilik yapma becerilerini \u00f6\u011fretmemiz gerekiyor\u2026E\u011fer bunu google'layabiliyorsak, o halde zaman\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6\u011freterek harcamamal\u0131y\u0131z! \u00d6\u011frenmelerini kolayla\u015ft\u0131rabilmek istiyorum.\r\n<p style=\"text-align: right;\">Michelle Cottrell-Williams<\/p>\r\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u00d6\u011fretmen, <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Wakefield<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> Lisesi<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\r\n2018 Virginia Eyaleti Y\u0131l\u0131n \u00d6\u011fretmen<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<h2 class=\"import-Balk2\">\u00d6DT: B\u00dcT\u00dcNSEL, \u00d6\u011eRENEN MERKEZL\u0130 DENEY\u0130MLER\u0130 TASARLAMAK<\/h2>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Geni\u015f tan\u0131m\u0131yla, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">tasar\u0131m<\/em> belirli sonu\u00e7lara veya hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in amaca y\u00f6nelik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen birbiriyle ili\u015fkili eylemler dizisini ifade eder. \u0130nsanlar bu kavarm\u0131 genellikle resim veya moda gibi sanatsal faaliyetlerle ili\u015fkilendirir; bu alanlar i\u00e7in tam olarak ge\u00e7erli olsa da \u201ctasar\u0131m\u201d ayn\u0131 zamanda temel bilgi, beceri ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k kombinasyonunu kullanan herhangi bir problem \u00e7\u00f6zme disiplini ile de ilgilidir. \u00d6rne\u011fin, \u00f6\u011fretmenler e\u011fitimin en iyi \u015fekilde aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir m\u00fcfredat <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">tasarlayabilirler<\/em> ve yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiriciler g\u00fcvenlik ve g\u00fcvenilirlik i\u00e7in yeni bir uygulama <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">tasarlayabilirler<\/em>. Asker\u00ee liderler bile planlama s\u00fcre\u00e7lerinin temel bir unsuru olarak kullan\u0131ma haz\u0131r <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">tasar\u0131m\u0131<\/em> tart\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u00d6D veya \u00d6DT olarak k\u0131salt\u0131lan <\/strong>\u00f6\u011frenme deneyimi tasar\u0131m\u0131, yakla\u015f\u0131k on y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kan nispeten yeni bir kavramd\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kullan\u0131c\u0131 deneyimi tasar\u0131m\u0131ndan do\u011fmu\u015ftur:<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox shaded\">\r\n\r\n\u201cKullan\u0131c\u0131 deneyimi\u201d veya \u201cKD\u201d terimi, her zaman yayg\u0131n kullan\u0131lan bir Silikon Vadisi kavram\u0131 de\u011fildi. Don Norman'\u0131n, Apple'da ileri teknolojiden sorumlu ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131yken 90'l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda \u00fcretti\u011fi bu terim, bir \u00fcr\u00fcn ile insan aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi tan\u0131mlaman\u0131n soyut bir yolunu ifade etmektedir. O zamanlar Norman, teknolojinin kullan\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ilk s\u0131raya koymak i\u00e7in geli\u015fmesi gerekti\u011fini (d\u00f6nemdeki i\u015fleyi\u015fin tam tersi olarak) savunmu\u015ftur. KD, 2005 y\u0131l\u0131na kadar genel kullan\u0131ma uygun hale gelmemi\u015fti: O y\u0131l 42 milyon iPod sat\u0131ld\u0131 ve kitle pazar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte harika bir tasar\u0131m deneyimi ya\u015fad\u0131. (\u2026 ) \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 \u015fimdi benzer bir de\u011fi\u015fim ya\u015famaktad\u0131r.\r\n\r\n<\/div>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">KD'nin k\u00f6kleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, e\u011fitim teknisyenlerinin \u00d6DT'yi benimseyen ilk ki\u015filer aras\u0131nda olmas\u0131 ve etraf\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011funun teknoloji destekli \u00f6\u011frenme i\u00e7in tasar\u0131m odakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme, kullan\u0131labilirlik ve etkile\u015fim tasar\u0131m y\u00f6ntemlerine odaklanmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. \u00d6DT uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 ayr\u0131ca, bazen \u00d6DT\u2019nin \u00f6\u011frenen merkezli y\u00f6ntemlerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p, geleneksel \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131yla bir fark yaratarak, kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m\u0131n uygulamas\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k vurgulamaktad\u0131r. Bununla birlikte, giderek artan bir \u015fekilde, \u00d6DT destek\u00e7ileri kapsam\u0131n\u0131 (\u00f6\u011frenme) \u00fcr\u00fcn tasar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesine geni\u015fletiyor ve bu ama\u00e7la uygulanacak kapsaml\u0131 bir ara\u00e7 seti ile geni\u015f \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131na daha fazla odaklanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Margaret Weigel ve Six Red Marbles'daki meslekta\u015flar\u0131, \u00d6DT\u2019nin tasar\u0131ma b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131, e\u011fitim pedagojisi, n\u00f6robilim, sosyal bilimler ve kullan\u0131c\u0131 ara birimi\/kullan\u0131c\u0131 deneyimi ilkelerinin sentezini vurgulamaya ba\u015flad\u0131lar. Ayr\u0131ca, gayriresm\u00ee ve sosyal \u00f6\u011frenme, oyun temelli \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemleri, n\u00f6robilimle desteklenmi\u015f ilkeler ve \u00f6\u011fretmenlerin \u00f6\u011frenme sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131ndan \u00f6\u011frenme kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131na ge\u00e7i\u015f rol\u00fcne y\u00f6nelik artan bir ilgi var. Bununla birlikte, alan\u0131n h\u00e2l\u00e2 biraz olgunla\u015fmas\u0131 gerekiyor ve birka\u00e7 ilgili disiplin buna yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">End\u00fcstriyel Bilgi Tasar\u0131m\u0131<\/strong> veya EBT (\u00e7n. \u0130ngilizce k\u0131saltmas\u0131 \u0130nKD k\u0131saltmas\u0131n\u0131 \"inked\"\u015feklinde \"m\u00fcrekkepli\u201d olarak telaffuz edilir), \u00d6DT ile ayn\u0131 zamanda geli\u015ftirildi ve benzer bir oda\u011f\u0131 payla\u015fmaktad\u0131r:<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox\">\r\n\r\nEBT\u2026 farkl\u0131 kan\u0131ta dayal\u0131 bilimsel disiplinlerden, estetik ilkelerden ve uygulay\u0131c\u0131lara daha etkili ve verimlilikte amaca y\u00f6nelik bilgi aktarma ama\u00e7 ve hedeflerine ula\u015fmalar\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olan profesyonel en iyi uygulamalardan \u00e7izilen birbiriyle ili\u015fkili teknikleri i\u00e7eren bir yakla\u015f\u0131m\u0131 tan\u0131mlamaktad\u0131r.\r\n\r\n<\/div>\r\n&nbsp;\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6DT gibi, EBT de etkile\u015fim tasar\u0131m\u0131n\u0131 ve kullan\u0131labilirlik ilkelerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur ve bir\u00e7ok pratik yolla iki kavram birbiriyle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr. Ancak EBT farkl\u0131 temellerden b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve bu nedenle baz\u0131 benzersiz bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na katk\u0131da bulundu. Bu, teoriler ve kavramlar i\u00e7in yararlan\u0131lacak bir dizi (1) temel bilimsel alan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra (2) uygulanabilir ara\u00e7 ve s\u00fcre\u00e7leri elde etmek i\u00e7in pratik uygulamal\u0131 alanlar belirleyerek \u00d6DT'ye katk\u0131da bulunur. EBT, \u00f6zellikle, bilgilerin analizi, toplanmas\u0131, s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131, elle i\u015flenmesi, depolanmas\u0131, geri al\u0131nmas\u0131, ta\u015f\u0131nmas\u0131, yay\u0131lmas\u0131 ve korunmas\u0131yla ilgili bilgi bilimi alanlar\u0131ndan yararlan\u0131r. Bunlar, \u00f6rne\u011fin, \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131, bilgi y\u00f6netimi, bili\u015fim, g\u00f6stergebilim ve medya tasar\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bunlar\u0131, bireylerin verilerle nas\u0131l etkile\u015fime girdikleri, bilgiyi nas\u0131l i\u015fledikleri ve bilgiyi nas\u0131l olu\u015fturduklar\u0131 ile ilgili n\u00f6robili\u015fsel alanlarla sentezler; bunlar aras\u0131nda \u00f6\u011frenme bilimi, bili\u015fsel bilim, insan fakt\u00f6rleri psikolojisi, bili\u015fsel ergonomi ve pazarlama say\u0131labilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">EBT uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n belirtilen amac\u0131, bireylerin bilgiyi alma motivasyonunu, bu bilgiyi etkili aktar\u0131m\u0131n\u0131, al\u0131c\u0131lar\u0131n kodlamas\u0131n\u0131 ve daha sonra bu bilgileri tekrar elde edilmesini, uygulanabilirli\u011fini ve ileti\u015fimin genel etkisini art\u0131rmak i\u00e7in kan\u0131ta dayal\u0131 teknikler kullanmakt\u0131r. \u00d6DT'nin aksine, EBT, geli\u015fen disiplinle tan\u0131mlara ve kavramsal ba\u011flant\u0131lara katk\u0131da bulunan daha akademik bir yol izlemi\u015ftir. Bu, \u00d6DT'nin yerle\u015fik teori ve kan\u0131ta dayal\u0131 uygulamada temellendirmeye yard\u0131mc\u0131 olur ve \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131na kullan\u0131m i\u00e7in olgunla\u015fm\u0131\u015f metodolojiler ve ara\u00e7larla disiplinlerin tam bir \u201cfihristini\u201d verir.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\r\n<div class=\"textbox__content\">\r\n<div>\r\n<div>\r\n\r\nFakat kavramsal olarak, birbirleriyle konu\u015fmayan farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde ba\u015fka bir d\u00fcnya daha var. \u0130nsanlar\u0131n bunu ger\u00e7ekten silolarda yapmalar\u0131 beni \u015fok etti.\r\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Emily<\/span> <span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Musil<\/span> <span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Churc<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">, Dr.<\/span><\/p>\r\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Global Learning Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\r\n\u00d6d\u00fcl Geli\u015ftirme ve Y\u00f6netim XPRIZE<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<p style=\"text-align: right;\"><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"background-color: #d9d9d9;\"><img src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image1-2.jpeg\" alt=\"image\" width=\"602.88px\" height=\"170.4px\" \/><\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6rne\u011fin pazarlama ve t\u00fcketici davran\u0131\u015f\u0131, halkla ili\u015fkiler ve reklamc\u0131l\u0131k gibi ilgili disiplinler, \u00f6\u011frenme i\u00e7in ge\u00e7erli olan bol miktarda rehberlik sunar. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 gelse de pratikte, pazarlama ve e\u011fitim uzmanlar\u0131 bir\u00e7ok benzer amac\u0131 payla\u015f\u0131yor: Her ikisi de izleyicilerini anlamaya, motivasyon \u00fcretmeye, dikkat \u00e7ekmeye, mesajlar\u0131n\u0131 unutulmaz k\u0131lmaya ve hedef kitlelerinin sonraki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 etkilemeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Elbette, e\u011fitim uzmanlar\u0131 do\u011fru ve g\u00fcvenli bir anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fabilirken, pazarlamac\u0131lar genellikle \u00fcr\u00fcn veya hizmet satmak isterler. Yine de teknikler genellikle ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Pazarlamadan a\u00e7\u0131k\u00e7a uygulanabilir bir yakla\u015f\u0131m, <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">deneyim tasar\u0131m\u0131d\u0131r<\/strong>. Bu, rutin m\u00fc\u015fteri \"etkile\u015fimlerini\" daha \u00e7ekici ve unutulmaz m\u00fc\u015fteri \" deneyimlerine\" y\u00fckseltmek i\u00e7in genellikle i\u015f ve e\u011flence ba\u011flamlar\u0131nda kullan\u0131lan bir uygulamad\u0131r\u201d. Deneyimsel tasar\u0131mc\u0131lar, insanlar\u0131 anlaml\u0131 duygusal ve sosyal ba\u011flant\u0131lar yaratmaya ve epizodik an\u0131lar\u0131 ve bu deneyimin eserleriyle (pazarlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir \u00fcr\u00fcn gibi) olumlu ili\u015fkileri i\u00e7eren ki\u015fisel anlat\u0131lar olu\u015fturmaya te\u015fvik ettikleri zaman ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131rlar.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Deneyimsel tasar\u0131m uygulay\u0131c\u0131lar\u0131, iyi tasarlanm\u0131\u015f deneyimlerin bir \u00fcr\u00fcn veya markan\u0131n daha belirgin bir \u201chissini\u201d sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fc\u015fteri duygular\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadakat olu\u015fturdu\u011funu ve nihayetinde geliri art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedirler. Bunun uygulamalar\u0131 bu iddialar\u0131 desteklemi\u015ftir; \u00f6rne\u011fin, rekabetin artmas\u0131 ve m\u00fc\u015fteri memnuniyetinin azalmas\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan b\u00fcy\u00fck bir hastane, alg\u0131lanan bak\u0131m kalitesinde%13'l\u00fck bir art\u0131\u015f ve m\u00fc\u015fteri \u015fikayetlerinde ba\u015fka hi\u00e7bir tesis y\u00f6netimi de\u011fi\u015fikli\u011fi olmadan%33'l\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f yaratmak i\u00e7in deneyim tasar\u0131m\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u00e7 kiralamalar\u0131ndan sirk e\u011flencesine kadar di\u011fer ba\u015far\u0131l\u0131 kullan\u0131m durumlar\u0131 da bildirildi ve iyi tasarlanm\u0131\u015f t\u00fcketici deneyimlerinin etkilerini ilk elden tema parklar\u0131nda veya pop\u00fcler kahve d\u00fckkanlar\u0131nda g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Felsefi olarak, deneyimsel tasar\u0131m, klasik <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">deneyimsel \u00f6\u011frenmeden<\/strong> \u00e7ok da farkl\u0131 de\u011fildir. David Kolb taraf\u0131ndan yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lan deneyimsel \u00f6\u011frenme, \" bilginin kavrama ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm deneyiminin bir kombinasyonu ile yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir\". Deneyimsel \u00f6\u011frenme, t\u00fcm deneyimlerin \u00f6\u011frenmeyi zenginle\u015ftirmedi\u011fini kabul eder. Bunun yerine, anlaml\u0131 bir \u00f6\u011frenme, bir \u00f6\u011frenen \u00f6zyinelemeli s\u00fcre\u00e7te iken \"t\u00fcm temellere dokundu\u011funda\" (deneyimleme, d\u00fc\u015f\u00fcnme, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve hareket etme) ger\u00e7ekle\u015fir.\"<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Deneyimsel \u00f6\u011frenme teorisi, s\u00fcre\u00e7leri kavramsalla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in faydal\u0131 bir model sunmaktad\u0131r ve bunun savunucular\u0131, bununla ilgili \u00d6DT i\u00e7in baz\u0131lar\u0131 olduk\u00e7a yararl\u0131 olan kapsaml\u0131 teoriler, teknikler ve \u00e7al\u0131\u015fmalar yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, geleneksel \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda oldu\u011fu gibi, deneysel \u00f6\u011frenme teorisi de genellikle duygusal ve sosyal mekanizmalara daha az dikkat \u00e7eken bili\u015fsel s\u00fcre\u00e7lere odaklanan basit bir yakla\u015f\u0131m benimsemekte ve \u00f6\u011frenenleri motive olmu\u015f, kendi kendini d\u00fczenleyen mant\u0131ksal akt\u00f6rler olarak g\u00f6rmektedir. Bu, pazarlaman\u0131n e\u011fitim teorisini faydal\u0131 bir \u015fekilde artt\u0131rabilece\u011fi bir yerdir. Deneyimsel tasar\u0131mc\u0131lar rasyonel bili\u015fin ve hatta acil deneyimin \u00f6tesinde daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131mlar benimsemekte ve pratik sonu\u00e7lara daha fazla odaklanmaktad\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin, deneyim tasar\u0131m\u0131, deneyimleri etkilemek i\u00e7in kavramsal de\u011fi\u015fkenleri se\u00e7meli olarak manip\u00fcle etmek ve bu sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6l\u00e7ekte olu\u015fturmak i\u00e7in bir dizi ara\u00e7 sunar. Pop\u00fcler bir \u00e7er\u00e7eve, tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n etkilemesi gereken be\u015f kategoriden meydana gelmekte ve be\u015fi de ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde entegre edildi\u011finde, \u201cb\u00fct\u00fcnsel bir deneyim\u201d olu\u015fturmaktad\u0131r:<\/p>\r\n\r\n<ul>\r\n \t<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Duyusal<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Bir deneyim i\u00e7inde veya \u00e7evresinde duyusal uyaranlara verilen tepkiler<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Duygusal<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> :Bir<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> deneyime cevap olarak duygular ve yo\u011funlu\u011fu<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">D\u00fc\u015f\u00fcnme<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> :<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> Zihinsel kat\u0131l\u0131m, \u00f6rne\u011fin problem \u00e7\u00f6zme veya yarat\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Eylem<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> :Ki\u015fisel<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> kimlik ve davran\u0131\u015flar; me\u015fgul olma ya da hareket etme iste\u011fi<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Ba\u011flant\u0131<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> :<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> Sosyal kimli\u011fi te\u015fvik eden deneyimler; e\u015f-deneyimleri<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Deneysel tasar\u0131mc\u0131lar ve pazarlamac\u0131lar daha geni\u015f anlamda, insanlar\u0131n rasyonel akt\u00f6rler olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini daha isteyerek kabul etme e\u011filimindedirler. Bu onlara sonu\u00e7lar\u0131 etkileme konusunda daha fazla \u201ckald\u0131ra\u00e7\u201d etkisi yapmakta ve t\u00fcketicilerin (veya \u00f6\u011frenenlerin) d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemlerinin mant\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki olanaks\u0131z beklentilerden kurtarmaktad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n neden ve nas\u0131l mant\u0131ks\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnen kararlar ald\u0131klar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, son 20 y\u0131lda pop\u00fclerlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn, <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">davran\u0131\u015fsal iktisat<\/strong> ad\u0131 alt\u0131nda, uygulay\u0131c\u0131lar, \u00e7o\u011funlukla herkesin kulland\u0131\u011f\u0131 rutin karar verme \u00f6n yarg\u0131lar\u0131, zihinsel bulu\u015fsal y\u00f6ntemler ve bili\u015fsel filtrelerden olu\u015fan bir b\u00f6l\u00fcm tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Davran\u0131\u015fsal iktisat, Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc sahibi Herbert A. Simon ve Daniel Kahneman'\u0131n (di\u011ferlerinin yan\u0131 s\u0131ra) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan do\u011fmu\u015f ve Dan Ariely ve <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">G\u00f6r\u00fcnmeyen Ekonomi<\/em> yazarlar\u0131 Steve Levitt ve Stephen J Dubner taraf\u0131ndan pop\u00fcler hale getirilmi\u015ftir. K\u00f6klerini ayr\u0131ca Robert Cialdini'nin <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">etki ve ikna psikoloji<\/strong> ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan almaktad\u0131r.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Davran\u0131\u015fsal iktisat\u00e7\u0131lar Cass Sunstein ve Richard Thaler (\u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131 Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc de alm\u0131\u015ft\u0131r) alan\u0131 b\u00fcy\u00fcterek, kararlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde \"<strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">d\u00fcrtme<\/strong>\" yollar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in alan\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir. Kanonik kitaplar\u0131, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">D\u00fcrtme<\/em>, de insanlar\u0131 daha iyi se\u00e7imlere do\u011fru incelikle ikna etmenin ilkelerini ana hatlar\u0131yla a\u00e7\u0131klar. Taraftarlar\u0131 bunlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir etki olu\u015fturmak i\u00e7in kulland\u0131lar. \u00d6rne\u011fin, Collin Payne ve meslekta\u015flar\u0131, markan\u0131n taze meyve ve sebze sat\u0131n alma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in bir markette k\u00fc\u00e7\u00fck ipu\u00e7lar\u0131 kulland\u0131lar (al\u0131\u015fveri\u015f sepetlerinde \u00fcr\u00fcn i\u00e7in belirlenmi\u015f b\u00f6l\u00fcmler ve yerdeki b\u00fcy\u00fck ye\u015fil oklar vb.). Bunlar, meyve ve sebzeler i\u00e7in al\u0131mlarda %102'lik bir art\u0131\u015f sa\u011flad\u0131 ve her 10 m\u00fc\u015fteriden 9'u, ma\u011fazaya ilk geldi\u011finde \u00fcr\u00fcn b\u00f6l\u00fcm\u00fcne giden ye\u015fil oklar\u0131 takip etti.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\"><img src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image2-2.png\" alt=\"image\" width=\"708.266666666667px\" height=\"202.933333333333px\" \/>Gerek aray\u00fcz tasar\u0131m\u0131 gerek deneyim tasar\u0131m\u0131, davran\u0131\u015fsal ekonomi ve gerekse s\u00fcr\u00fckle, ince \u00f6zelliklerin ve d\u00fc\u015f\u00fcnceli tasar\u0131m\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 etkileyebilece\u011fi t\u00fcm yollar\u0131 vurgulamaktad\u0131r. Ancak yeni bir sistem tasarlarken, ister \u00f6\u011frenme ister performans i\u00e7in- davran\u0131\u015f\u0131 potansiyel olarak etkileyen t\u00fcm fakt\u00f6rleri nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? \u00c7e\u015fitli unsurlar\u0131n uyum i\u00e7inde ve ortak ama\u00e7lar dikkate al\u0131narak tasarlanmas\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130nsan Sistem B\u00fct\u00fcnle\u015fmesi<\/strong> (\u0130SB) burada baz\u0131 cevaplar sunmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--examples\">\r\n<div>\r\n\r\nGallup ve Lumina Vakf\u0131 taraf\u0131ndan ortakla\u015fa yap\u0131lan anketlere g\u00f6re, y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndaki ba\u015f akademik g\u00f6revlilerin %96's\u0131 programlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frencileri i\u015f d\u00fcnyas\u0131na haz\u0131rlamada \"\u00e7ok\" veya \"olduk\u00e7a\" etkili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduancak i\u015f d\u00fcnyas\u0131 liderlerinin yaln\u0131zca %11'i \"\u00e7ok\" etkili buldu.. \u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131 liderleri, mezunlar\u0131n, \u015firketlerin ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 yetenek ve yeterliliklerine sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.\r\n\r\n<span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kaynak: <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Preety<\/span> <span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Sidhu<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> ve Va<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">lerie J. <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Calderon<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> (2016). <a href=\"https:\/\/news.gallup.com\">https:\/\/news.gallup.com<\/a><\/span>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130SB, sistem d\u00fczeyinde insan performans tasar\u0131m ve geli\u015ftirme faaliyetlerine odaklanan bir felsefe ve s\u00fcre\u00e7ler dizisidir. ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan 1981 tarihli bir Genel Muhasebe Ofisi raporunun, t\u00fcm asker\u00ee te\u00e7hizat ar\u0131zalar\u0131n\u0131n%50'sinin insan hatas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k gelen bir ABD Ordusu raporunun, bir\u00e7ok asker\u00ee insan hatas\u0131n\u0131n \u0130nsan performans\u0131yla ilgili endi\u015feleri yeterince dikkate almayan k\u00f6t\u00fc geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerine kadar izlenebilece\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Temel olarak \u0130SB, sistem m\u00fchendisli\u011fi y\u00f6ntemlerini, insan fakt\u00f6rleri ilkelerini ve insan merkezli tasar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 birle\u015ftirerek insanlar\u0131, teknolojiyi ve istenen organizasyonel sonu\u00e7lar\u0131 i\u00e7eren herhangi bir sistemin tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in pratik bir ara\u00e7 tak\u0131m\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<table style=\"width: 1285px; height: 239px;\">\r\n<tbody>\r\n<tr class=\"TabloKlavuzu-R\" style=\"height: 71.7pt;\">\r\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 1009.03px;\" colspan=\"3\">\r\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130nsan Sistem B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc,<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> bir sistemin ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc boyunca sistem d\u00fczeyinde insan performans\u0131 endi\u015felerine odaklanan bir felsefe ve s\u00fcre\u00e7ler dizisidir. Amac\u0131, sistem ar\u0131zas\u0131 riskini azaltmakt\u0131r.<\/span><\/p>\r\n<\/td>\r\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 247.033px;\">\r\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">4Hsi \u00c7ekirdek \u0130LKES\u0130<\/span><\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<tr class=\"TabloKlavuzu-R\" style=\"height: 104.45pt;\">\r\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 1270.03px;\" colspan=\"4\"><img class=\"aligncenter wp-image-243 \" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/Ogrenme-Deneyimi-Tasarimi_1.png\" alt=\"Ogrenme Deneyimi Tasar\u0131m\u0131\" width=\"1444\" height=\"267\" \/><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<tr class=\"TabloKlavuzu-R\" style=\"height: 50.65pt;\">\r\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 286.433px;\">\r\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130NSANI VURGULAYIN<\/span><\/p>\r\n<\/td>\r\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 310.817px;\">\r\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">T\u00dcM S\u0130STEMLER\u0130 \u0130Y\u0130LE\u015eT\u0130R\u0130N<\/span><\/p>\r\n<\/td>\r\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 383.85px;\">\r\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">TAM YA\u015eAM D\u00d6NG\u00dcS\u00dcN\u00dc D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcN<\/span><\/p>\r\n<\/td>\r\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 247.033px;\">\r\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">TASARIMI BAS\u0130TLE\u015eT\u0130R\u0130N<\/span><\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<tr>\r\n<td style=\"width: 286.933px;\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 311.817px;\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 384.85px;\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 247.533px;\"><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130SB'nin d\u00f6rt temel ilkesi vard\u0131r:<\/p>\r\n\r\n<ul>\r\n \t<li class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130nsan\u0131 Vurgulay\u0131n<\/strong>: Sistem tasar\u0131m s\u00fcrecinde insan performans\u0131n\u0131 \u00f6nceden ve s\u0131kl\u0131kla vurgulay\u0131n; insanlara donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m i\u00e7in e\u015fit muamele edin<\/li>\r\n \t<li class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">T\u00fcm Sistemleri \u0130yile\u015ftirin<\/strong>: Genel sistem performans\u0131n\u0131 sadece bireysel bile\u015fen seviyelerinde de\u011fil, kapsaml\u0131 (b\u00fcy\u00fck resim) seviyede iyile\u015ftirin<\/li>\r\n \t<li class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Tam Ya\u015fam D\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde <\/strong><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">bulundurun<\/strong> : \u0130yice g\u00f6zden ge\u00e7irin; t\u00fcm sistem kullan\u0131m \u00f6mr\u00fc boyunca maliyetlerini kontrol ederken ve riskleri azalt\u0131rken bir sistemin faydalar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131n<\/li>\r\n \t<li class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Tasar\u0131m\u0131 <\/strong><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kolayla\u015ft\u0131r\u0131n<\/strong> : \u00c7ok disiplinli tasar\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131n; tasar\u0131mc\u0131lar ve di\u011fer payda\u015flar aras\u0131nda oldu\u011fu kadar farkl\u0131 disiplinlerdeki uzmanlar aras\u0131nda da \u201c\u00e7eviri\u201d yapmaya yard\u0131m edin<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Her ko\u015fulda, \u0130SB uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 sistematik s\u00fcre\u00e7ler, tasar\u0131m ara\u00e7lar\u0131 ve dok\u00fcmantasyon y\u00f6ntemleri geli\u015ftirmi\u015ftir. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu, olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k sosyoteknik sistemleri i\u00e7eren projeler i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f olsa da (\u00f6r., yeni bir u\u00e7ak gemisi in\u015fa etmek), \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131na her d\u00fczeyde ilham ve yararlanabilecekleri kapsaml\u0131 bir ara\u00e7 tak\u0131m\u0131 sa\u011flayabilirler ve \u0130SE'nin temel ilkeleri de\u011ferli \u00d6DT i\u00e7in de mihenk ta\u015f\u0131 i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\r\n\r\n<h2 class=\"import-Balk3\">\u00d6zet<\/h2>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu b\u00f6l\u00fcmde tart\u0131\u015f\u0131lan disiplinlerin her biri, \u00d6DT'nin olgunla\u015fan anlay\u0131\u015f\u0131na katk\u0131da bulunabilir. \u00d6DT'nin temelleri, temel felsefesini ve kavramsal modelini olu\u015fturur ve KD'deki temelleri, \u00f6\u011frenme ba\u011flamlar\u0131 i\u00e7in uygulanabilir haz\u0131r tasar\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcnme ilkeleri ve kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7leri sunmaktad\u0131r. InKD, bilgi bilimi ve n\u00f6robili\u015fsel biliminin yan\u0131 s\u0131ra alt alanlar\u0131n\u0131 daha da iyi entegre etmek i\u00e7in bu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fletmektedir. Bunu yaparken, EBT \u00d6DT'ye bir dizi temel teori ve uygulamal\u0131 ara\u00e7 getirmektedir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ticari alanlar da faydal\u0131 y\u00f6ntemler sunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, deneyim tasar\u0131m\u0131nda ak\u0131lda kal\u0131c\u0131 ve motive edici b\u00fct\u00fcnsel deneyimler olu\u015fturmak i\u00e7in genellikle kitlesel \u00f6zelle\u015ftirme teknikleriyle \u00f6l\u00e7eklendirilen kavramlar, y\u00f6ntemler ve kullan\u0131m durumlar\u0131 yer almaktad\u0131r. Benzer \u015fekilde, davran\u0131\u015fsal iktisat, bireylerin ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki (\u201ctahmin edilebilece\u011fi gibi irrasyonel\u201d) kararlar\u0131n\u0131 daha fazla anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmakla birlikte, bize bireyleri ikna etmek veya t\u00fcm topluluklar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in davran\u0131\u015flar\u0131 \"d\u00fcrtmenin\" yollar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011fretmektedir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Son olarak, \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131, d\u00f6rt \u0130SB ilkesinin yan\u0131 s\u0131ra, yerle\u015fik s\u00fcre\u00e7ler ve geli\u015ftirici ara\u00e7lardan olu\u015fan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir koleksiyondan yararlanabilirler. \u00d6zellikle \u0130SB, insan merkezli tasar\u0131m ilkelerini sistem m\u00fchendisli\u011fi ile entegre etme, yerel sonu\u00e7lar\u0131 k\u00fcresel etkenlerle dengeleme ve bu tasar\u0131mlar\u0131 \u00fcretim ekipleri ve resm\u00ee organizasyonlar i\u00e7inde \u00f6l\u00e7eklerde kolayla\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerine benzersiz bir \u015fekilde katk\u0131da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<h2 class=\"import-Balk2\">\u00d6NER\u0130LER<\/h2>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u015eimdiye kadar tart\u0131\u015f\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131n\u0131n her biri, \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00e7e\u015fitli bilgiler sunmaktad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da, ana hatlar\u0131 ile bunlardan al\u0131nan tavsiyelerin bir listesi verilmi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">1. Esas hedefi belirleyin ve ona odaklan\u0131n<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">T\u00fcm uygulama alanlar\u0131nda etkili tasar\u0131m\u0131n \u00f6n \u015fart\u0131, onun hedef odakl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 olarak kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcnse de \u00e7o\u011fu zaman insanlar <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">as\u0131l hedefi<\/em> tan\u0131mlamakta ba\u015far\u0131s\u0131z olurlar ve bunun yerine daha geni\u015f \u201cneden\u201d i d\u00fc\u015f\u00fcnmeden hemen yap\u0131lan eylemlere veya s\u00fcre\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131na odaklan\u0131rlar.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6rne\u011fin, \u00e7o\u011fumuzun katland\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey olan uyum e\u011fitimini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Asl\u0131nda, bir uyum kursunun as\u0131l amac\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 siber doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klardan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in e\u011fitmek gibi baz\u0131 ger\u00e7ek riskleri ele almak olabilirdi. Ancak; i\u015fe atanan program y\u00f6neticisi, siber g\u00fcvenlik olaylar\u0131n\u0131 azaltmaktan \u00f6rg\u00fctsel riski azaltmaya kadar hedefi yanl\u0131\u015fl\u0131kla (g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik) de\u011fi\u015ftirebilir. \u0130\u015f ilerledik\u00e7e, hedef, \u00f6rg\u00fctsel riski azaltan bir e\u011fitim tasarlamaktan uzakla\u015farak, riski de\u011fi\u015ftiren bir m\u00fcdahale olu\u015fturmaya do\u011fru gider. Bu da programl\u0131 kararlar\u0131 etkileyebilir; \u00f6rne\u011fin, program y\u00f6neticisi riski de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in sadece e\u011fitim bilgilerine (etkili e\u011fitim transferi yerine) maruz kalmay\u0131 yeterli olarak g\u00f6rmeye ba\u015flayabilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Mant\u0131ksal olarak, sonras\u0131nda, program y\u00f6neticisi bu g\u00f6sterimi olu\u015fturmak i\u00e7in en ekonomik yakla\u015f\u0131mlar\u0131 se\u00e7ebilir. Bu arada, e\u011fitim tasar\u0131mc\u0131s\u0131na b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla bir y\u0131\u011f\u0131n malzeme verilir ve s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklarla da olsa \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 bununla ilgili \u201ce\u011fitmesi\u201d s\u00f6ylenir. \u0130\u015fte \u015fimdi, e\u011fitim tasar\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnen hedefi, zorlay\u0131c\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar alt\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca fazla bilgi iletmek haline gelmi\u015ftir. Daha sonras\u0131nda ise, amirlerin hedefleri bir tamamlama listesinden her \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 kontrol etmeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hedefleri ise e\u011fitimi olabildi\u011fince \u00e7abuk tamamlamaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr \u2026ve nihayetinde, herkesin en iyi niyeti s\u0131n\u0131rl\u0131 ger\u00e7ek fayda sa\u011flayana kadard\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--key-takeaways\"><header class=\"textbox__header\">\r\n<p class=\"textbox__title\"><img src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image4-2.jpeg\" alt=\"image\" width=\"601.8px\" height=\"401.2px\" \/><\/p>\r\n\r\n<\/header>\r\n<div>\r\n<div>\r\n<div>\r\n\r\nD\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan 47 b\u00fcy\u00fck, tan\u0131nm\u0131\u015f firma ile olduk\u00e7a geni\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k ve \u00f6\u011frenen kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerini sentezledik. Her durumda, kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u015fey onlar\u0131n g\u00f6rev odakl\u0131 olmalar\u0131yd\u0131. E\u011fitimle ilgili veriye odakl\u0131 kararlar\u0131n g\u00f6revle nas\u0131l ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan bir mimari olu\u015fturdular. \u00d6rg\u00fctsel yap\u0131lar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 b\u00fcy\u00fctmeye odakland\u0131 ve sonu\u00e7lar ve kat\u0131l\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan ger\u00e7ekten yard\u0131mc\u0131 oldu.\r\n<p style=\"text-align: right;\">Michael Smith<\/p>\r\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">K\u0131demli Teknik Uzman, ICF<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">KD ve kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m, stratejik hedefleri ortaya \u00e7\u0131karmak ve bunlara y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcmler tasarlamak i\u00e7in kan\u0131tlanm\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lere sahiptir; bu y\u00fczden, \u00d6DT zaten bu alanda m\u00fckemmeldir. Jesse James Garrett' in <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kullan\u0131c\u0131 Deneyiminin \u00d6\u011feleri<\/em> \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, genel olarak dijital \u00fcr\u00fcn tasar\u0131m\u0131na odaklanm\u0131\u015f olsa da \u00f6\u011frenme tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok\u00e7a al\u0131nt\u0131 yap\u0131lan bir kaynakt\u0131r. Onun be\u015f katmanl\u0131 modeli <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Strateji (hedefleri ve kullan\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 tan\u0131mlama)<\/em> ile ba\u015flamakta ve sonras\u0131nda <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kapsam<\/em> (gereksinimler ve belirtimler), <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Yap\u0131<\/em> (etkile\u015fim modelleri ve mimari tasar\u0131m), <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130skelet<\/em> (aray\u00fcz, gezinti ve bilgi tasar\u0131mlar\u0131) ve <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Tasar\u0131m y\u00fczeyi<\/em> (duyusal \u00f6geler ve estetik) \u00f6geleriyle ilerlemektedir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Garrett'in y\u00f6ntemlerinin veya benzer hedef odakl\u0131 tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinin uygulanmas\u0131 \u00f6\u011frenme tasar\u0131m\u0131n\u0131 derinden ve olumlu \u015fekilde etkileyebilir. Bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131mlar\u0131 kullanmak, s\u00fcre\u00e7lerden ziyade sonu\u00e7lara odaklanmak anlam\u0131na gelmektedir. Ayr\u0131ca tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n (s\u00fcre\u00e7lerin her seviyesinde) varsay\u0131mlara meydan okumalar\u0131n\u0131, stratejik (sadece yerel de\u011fil) hedefleri anlamaya ve bunlara y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ve gayriresm\u00ee m\u00fcdahaleler, b\u00fct\u00fcnsel deneyim tasar\u0131m\u0131 veya d\u00fcrtme teknikleri gibi geleneksel uygulamalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan yarat\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 dikkate almalar\u0131n\u0131 gerektirmektedir.<\/p>\r\n\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">2. B\u00fct\u00fcnsel kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m y\u00f6ntemlerini uygulay\u0131n<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ulusal Akademi Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan sonu\u00e7lar, ABD'deki teknoloji geli\u015ftirme projelerinin yaln\u0131zca 34'\u00fcn\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu ve projelerin en s\u0131k ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu g\u00f6steriyor \u00e7\u00fcnk\u00fc '(1) hedeflenen kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ve kullan\u0131m ba\u011flam\u0131n\u0131n yetersiz anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve (2) mu\u011flak 'sistemin kullan\u0131m\u0131 sezgisel olmal\u0131d\u0131r' gibi kullan\u0131labilirlik ihtiya\u00e7lar\u0131 \u201d. E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim gittik\u00e7e artan bir \u015fekilde teknolojiye dayand\u0131\u011f\u0131ndan, KD, etkile\u015fim tasar\u0131m\u0131, insan fakt\u00f6rleri, ergonomi ve di\u011fer ilgili insan merkezli disiplinleri \u00f6\u011frenme tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7lerine d\u00e2hil etmek \u00f6nemlidir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m kullan\u0131labilirlikten daha fazlas\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131 b\u00fct\u00fcnsel olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. Deneyim tasar\u0131m\u0131 burada baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler sunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bili\u015fe odaklanmaktansa, duygu, g\u00fcven ve motivasyon gibi di\u011fer i\u00e7sel s\u00fcre\u00e7leri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun. Yak\u0131n zamanda, Etkile\u015fim Tasar\u0131m\u0131 Vakf\u0131, di\u011fer t\u00fcm insan merkezli tasar\u0131m uygulamalar\u0131 gibi, \u00d6DT'nin bu be\u015f ortak sorundan birini (veya daha fazlas\u0131n\u0131) ger\u00e7ekten nas\u0131l \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan bir makale yay\u0131nlad\u0131 (Bunlardan yaln\u0131zca biri do\u011frudan bili\u015fselli\u011fe hitap etmektedir.).:<\/p>\r\n\r\n<ul>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Bilgi eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Malzeme veya talimatlar\u0131n anla\u015f\u0131lmamas\u0131<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Beceri eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">- Beceri, uygulama veya bilgiyi uygulama becerisi eksikli\u011fi<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">G\u00fcven eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Olumlu ama hen\u00fcz ger\u00e7ek\u00e7i olmayan ki\u015fisel alg\u0131lar\u0131n eksikli\u011fi<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Motivasyon eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Bili\u015fsel \u00e7aba veya eylem uygulamada ilgisizlik<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kaynak veya ara\u00e7 eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Bilgili, becerikli, kendine g\u00fcvenen ve motive olmu\u015f ki\u015filerin hareket etmesini engelleyen sorunlar.<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Yine, bu boyutlar\u0131 yarat\u0131c\u0131 ve b\u00fct\u00fcnsel olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek \u00f6nemlidir. Chan Zuckerberg Giri\u015fimi Bilim \u00d6\u011frenme Ba\u015fkan\u0131 Bror Saxberg'in belirtti\u011fi gibi: 'Fiziksel ve zihinsel sa\u011fl\u0131k \u00f6nemli olsa bile bir \u00f6\u011frenme deneyimi ne kadar g\u00f6rkemli bir \u015fekilde tasarlan\u0131rsa tasarlans\u0131n, \u00e7ok a\u00e7 bir \u00f6\u011frenenin, ba\u015flama, \u0131srar etme veya zihinsel \u00e7aba g\u00f6sterme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u00d6\u011frencilerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kahvalt\u0131ya eri\u015fmesini sa\u011flamak, \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n potansiyel olarak harika bir ki\u015fiselle\u015ftirilmesidir! Ba\u015fka bir deyi\u015fle, \u00f6\u011frenmede, bazen kaynak sa\u011flamak (e\u011fitim veya \u00f6\u011fretim hizmetine sahip olanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda), \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek veya g\u00fcven a\u015f\u0131lamak i\u00e7in daha fazla \u00e7aba harcanmas\u0131 gerekmektedir. Saf bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn!<\/p>\r\n\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">3. Ger\u00e7ek (da\u011f\u0131n\u0131k ve irrasyonel) insanlar i\u00e7in tasar\u0131m<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bili\u015fsel bilim ve davran\u0131\u015fsal iktisat, insanlar\u0131n tahmin edilebilece\u011fi gibi irrasyonel oldu\u011funu \u00f6\u011fretmektedir. Uygun (en uygun yerine) kararlar almaya meyilliyiz, kazanmaktan ziyade kaybetmekten ka\u00e7\u0131nmaya b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde daha motive oluyoruz ve bir dizi ba\u015fka \u00f6nyarg\u0131ya kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z durumday\u0131z. \u00d6\u011frenenlerin bu \"kusurlara\" sahip oldu\u011funu kabul edin. <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Bu, kand\u0131rman\u0131z veya k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeniz gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmez, hi\u00e7birimiz ak\u0131lc\u0131 bir akt\u00f6r de\u011filiz!<\/em> Aksine, kabul edin ve insanl\u0131\u011f\u0131n da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tasarlay\u0131n. Bu, \u00f6rne\u011fin, duygusal bir etki i\u00e7in tasar\u0131m yapmak veya bir \u00f6\u011frenme deneyimi s\u0131ras\u0131nda bilginin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesinden dikkatlice ka\u00e7\u0131nmak anlam\u0131na gelebilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Yarat\u0131c\u0131, b\u00fct\u00fcnsel bir kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak, daha belirgin \u00f6\u011frenme m\u00fcdahalelerini artt\u0131rmak i\u00e7in d\u00fcrtme tekniklerini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun. D\u00fcrtmeler, bireylerin i\u00e7sel \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n\u0131 a\u015fmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir ve \u00f6rne\u011fin, ders \u00e7al\u0131\u015fmak veya d\u00fc\u015f\u00fcnmek gibi \u00f6z-d\u00fczenlemeli \u00f6\u011frenme uygulamalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmede faydal\u0131 olabilirler. Ayr\u0131ca, basit bili\u015fsel alan\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ip, sa\u011fl\u0131k ve ki\u015fisel bak\u0131m gibi \u00f6\u011frenmeyi etkileyebilecek di\u011fer davran\u0131\u015flarla ilgili d\u00fcrt\u00fcleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun. Davran\u0131\u015fsal iktisat ve d\u00fcrtme teorisi bu m\u00fcdahalelere ilham verecek m\u00fckemmel \u00f6rnekler sunmaktad\u0131r. End\u00fcstriyel tasar\u0131m, grafik tasar\u0131m ve ileti\u015fim gibi ilgili alanlar da ikna edici etkiler elde etmek i\u00e7in aray\u00fczler, alanlar, ba\u011flamlar ve i\u00e7erik \u00f6gelerini tasarlamak i\u00e7in ara\u00e7lar sunarlar.<\/p>\r\n\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">4. B\u00fct\u00fcnsel deneyimler tasarlay\u0131n<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Hi\u00e7bir \u015fey zaman i\u00e7inde basit bir nokta olarak mevcut de\u011fildir. Hem deneyim tasar\u0131m\u0131 hem de \u00f6\u011fretim teorisinin \u00f6\u011fretti\u011fi gibi, belirli bir deneyimden \u00f6nce haz\u0131rl\u0131k veya \u00f6ng\u00f6r\u00fc a\u015famas\u0131 gelmekte ve bunu yans\u0131t\u0131c\u0131 bir a\u015fama izlemektedir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde bu \u00f6\u011frenme \u00f6ncesi ve sonras\u0131 a\u015famalar i\u00e7in tasar\u0131m yap\u0131n. Dahas\u0131, bir deneyimin farkl\u0131 bile\u015fenleri vard\u0131r. Deneyim tasar\u0131m\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak, t\u00fcm duyusal uyaranlar (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">duyu <\/em>), duygusal fakt\u00f6rler (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> hissetmek<\/em> ), bili\u015fsel \u00f6geler (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">d\u00fc\u015f\u00fcnmek<\/em>), ki\u015fisel ba\u011flant\u0131lar ve etkile\u015fimler (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> davranmak<\/em>) ve sosyal kimlik \/ birlikte olu\u015fturulmu\u015f \u00f6geler (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> ilgili<\/em> <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">olmak <\/em>) yelpazesini bilin\u00e7li olarak tasarlamak faydal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, bu be\u015f y\u00f6n\u00fcn birle\u015ftirilmesinin ortak etkisini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun ve bir \u00f6\u011frenme deneyiminden \u00f6ncesi, \u00f6\u011frenme deneyimi s\u0131ras\u0131 ve sonras\u0131nda bunlar\u0131 nas\u0131l ele alaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--exercises\"><header class=\"textbox__header\">\r\n<p class=\"textbox__title\"><img src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image5-2.png\" alt=\"image\" width=\"603.647979002625px\" height=\"134.8px\" \/><\/p>\r\n\r\n<\/header>\r\n<div class=\"textbox__content\">\r\n\r\nBaz\u0131 deneyimler tamamen insanlar aras\u0131 etkile\u015fimle ilgilidir. Uygulamal\u0131 tasar\u0131m projeleri veya yeni kurulan bir \u015firkette \u00e7al\u0131\u015fmak gibi \u00e7evrim i\u00e7i olarak \u00f6\u011frenilemeyecek pek \u00e7ok \u015fey vard\u0131r. Bazen arkada\u015flar\u0131n\u0131zla oturman\u0131z (birka\u00e7 y\u0131l boyunca yo\u011fun bir \u015fekilde) veya yurt d\u0131\u015f\u0131na seyahat etmeniz gerekir. Bazen orada olmal\u0131s\u0131n ve kendini b\u0131rakmal\u0131s\u0131n.\r\n<p style=\"text-align: right;\">David Munson, Dr.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Rochester Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n&nbsp;\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Benzer \u015fekilde, insanlar i\u00e7in tasarlarken esteti\u011fin g\u00fcc\u00fcn\u00fc unutmay\u0131n. Psikolojik ara\u015ft\u0131rmalar asl\u0131nda \u201cg\u00fczel \u015feylerin daha iyi sonu\u00e7 verdi\u011fini\u201d g\u00f6steriyor; yani, bireylerin estetik alg\u0131s\u0131 performans sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler. Bu t\u00fcr estetik ilkeler, uygulamal\u0131 yarat\u0131c\u0131 t\u00fcrler taraf\u0131ndan \u00e7o\u011fu medya i\u00e7in iyi bir \u015fekilde kodlanm\u0131\u015ft\u0131r; bununla birlikte, daha \u201cciddi\u201d disiplinlerden olan uygulay\u0131c\u0131lar, onlara yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in genellikle daha teredd\u00fctl\u00fcd\u00fcr. Asl\u0131nda, baz\u0131 akademik disiplinler veya asker\u00ee sekt\u00f6rler gibi birtak\u0131m alt k\u00fclt\u00fcrler, esteti\u011fin uygulanmas\u0131n\u0131 tamamen reddeder (her ne kadar bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar kaliteli estetik tasar\u0131m\u0131n olumlu etkisini desteklese de muhtemelen \u00e7ok fazla cilan\u0131n mesaj\u0131n \u201cciddiyetini\u201d azaltaca\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131 alt\u0131ndad\u0131r.). On y\u0131llard\u0131r var olmas\u0131na ra\u011fmen, duygusal tasar\u0131m\u0131n psikolojisini daha yeni anlamaya ba\u015fl\u0131yoruz. Hala, \u00d6DT i\u00e7in m\u00fcthi\u015f bir vaatleri var.<\/p>\r\n<p class=\"import-Balk3\">5. Daha b\u00fcy\u00fck organizasyonlarda etkin bir \u015fekilde tasar\u0131m yapmak i\u00e7in sistematik s\u00fcre\u00e7leri kullan\u0131n<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Giderek artan \u015fekilde, \u00f6\u011frenme uzmanlar\u0131 \u00e7e\u015fitli \u00fcretim ekiplerinde \u00e7al\u0131\u015fmakta ve m\u00fcdahaleleri daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde uygulamaktad\u0131r. Bu, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim m\u00fcdahalelerinin geli\u015ftirilme bi\u00e7iminde bir kaymaya i\u015faret etmektedir: Bir zamanlar uzmanlar taraf\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f zanaatk\u00e2r eserler olduklar\u0131ndan, ekipler taraf\u0131ndan tasarlan\u0131p uygulanmalar\u0131 ve daha b\u00fcy\u00fck organizasyonlar i\u00e7inde yer alma olas\u0131l\u0131klar\u0131 giderek daha da artmaktad\u0131r. \u0130SB, bu de\u011fi\u015fikliklerle birlikte gelen pratik zorluklar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in faydal\u0131 ara\u00e7lar sunar.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130SB'den al\u0131nacak ilk ders, kullan\u0131m \u00f6mr\u00fc boyunca maliyetleri kontrol ederken ve riskleri azalt\u0131rken faydalar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir sisteme uzun bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmektir; yani, ilk tasar\u0131m ve geli\u015ftirme a\u015famalar\u0131 boyunca, uygulama, i\u015fletme ve nihai emeklilik a\u015famalar\u0131 ile birliktedir. Burada \u00f6nemli olan nokta, yeni bir s\u00fcre\u00e7, sistem veya \u00f6\u011frenme deneyimi tasarlarken, bunu zaman i\u00e7inde organizasyonun ba\u011flam\u0131 i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnmektir: Nas\u0131l tasarlanacak ve sonunda in\u015fa edilecek? Payda\u015flara nas\u0131l da\u011f\u0131t\u0131lacak? Zaman i\u00e7inde nas\u0131l korunacak ve s\u00fcrekli geli\u015ftirilecek? Ne zaman saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmal\u0131?<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130SB benzer \u015fekilde \u00f6rg\u00fctsel bile\u015fenleri kavramsalla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in y\u00f6ntemler sunmaktad\u0131r. Tipik olarak, \u0130SB uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 i\u015f g\u00fcc\u00fc, personel, e\u011fitim, g\u00fcvenlik ve i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, insan fakt\u00f6rleri m\u00fchendisli\u011fi, ya\u015fanabilirlik ve hayatta kalma alanlar\u0131n\u0131 tan\u0131r. B\u00fct\u00fcnle\u015fik tasar\u0131m olu\u015ftururken bu fakt\u00f6rleri dikkate almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin, yeterli say\u0131da operat\u00f6r (i\u015f g\u00fcc\u00fc) mevcut de\u011filse, uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n (personelin) deneyim gereksinimlerini art\u0131rabilir, b\u00f6ylece her biri daha verimli performans g\u00f6sterebilirler. Bu klasik alanlar \u00f6\u011frenme sistemleri tasar\u0131m\u0131 i\u00e7in baz\u0131 uygulanabilirliklere sahip olsalar da \u00d6DT uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n muhtemelen bu modeli tadil etmeleri gerekecektir. Ancak, teknik \u00f6zelliklerinden daha \u00f6nemli olan, te\u015fvik etti\u011fi geni\u015f, sistem \u00e7ap\u0131nda bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Bir \u00f6\u011frenme deneyimi tasarlarken, sadece sunum de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, \u00f6rne\u011fin uygulama i\u00e7in gereken i\u015f g\u00fcc\u00fc (i\u015fg\u00fcc\u00fc), bu uzmanlar\u0131n hangi becerilere ihtiya\u00e7 duydu\u011funu (personel), rolleri (e\u011fitim) i\u00e7in nas\u0131l haz\u0131rlanacaklar\u0131n\u0131 ve m\u00fcdahaleyi sunacaklar\u0131 ba\u011flam\u0131 (ya\u015fanabilirlik) da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak yararl\u0131 olur.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Son olarak, \u0130SB uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 genellikle \u00e7ok disiplinli bir tasar\u0131m s\u00fcrecini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r, farkl\u0131 disiplinlerdeki uzmanlar aras\u0131nda (\u00f6r., sosyologlar ve bilgisayar bilimcileri aras\u0131nda) belgeleme ve \"terc\u00fcme\" yapmaya ve ilgili taraflar aras\u0131nda gereksinimleri m\u00fczakere etmeye yard\u0131mc\u0131 olur (\u00f6r., e\u011fitim uzmanlar\u0131 ve i\u015f g\u00fcc\u00fc analistleri aras\u0131ndaki uzla\u015fmalara arac\u0131l\u0131k etme). Uygulamada bu, \u0130SB uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli payda\u015flardan girdiler elde etmek, varsay\u0131mlar\u0131 belgelemek, s\u00fcrt\u00fcnme noktalar\u0131n\u0131 netle\u015ftirmek ve bu gereklilikleri ve analizleri g\u00f6rsel taslak, kavram haritalar\u0131, s\u00fcre\u00e7 diyagramlar\u0131 \u015fema tasar\u0131mlar\u0131 gibi anlaml\u0131, net bi\u00e7imlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren \u201cpayla\u015f\u0131lan tasar\u0131mlar\u201d geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde zaman harcad\u0131klar\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Bu \u0130SB s\u00fcre\u00e7leri ve ara\u00e7lar\u0131 \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in de kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n<p class=\"import-Balk3\">6. Yerel s\u00fcre\u00e7lerden ziyade, k\u00fcresel sonu\u00e7lar\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131n<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\"\u00d6\u011frenme ekosistemi\" kavram\u0131nda belirgin olan, t\u00fcm bir ya\u015fam boyunca (veya en az\u0131ndan kariyer) \u00e7e\u015fitlilik ve birbirine ba\u011fl\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu ba\u011flant\u0131, \u00f6\u011frenim deneyimlerini m\u00fcnferit etkinlikler yerine, uyum i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen deneyimler olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz i\u00e7in yeni f\u0131rsatlar olu\u015fturmakt\u0131r. Bu kitaptaki di\u011fer b\u00f6l\u00fcmler \u00f6\u011frenme olaylar\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flamak i\u00e7in \u00f6\u011fretici stratejileri tart\u0131\u015fmaktad\u0131r (B\u00f6l\u00fcm 4 ve 12, parti \u015feklinde). Bununla birlikte, bu b\u00f6l\u00fcm, \u00d6DT'nin benzersiz bir \u015fekilde ele alaca\u011f\u0131 pratik hususlar da eklemektedir.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox shaded\">\r\n<div>\r\n<div>\r\n\r\nBuradaki zorluk, \u00f6\u011fretmenleri kusurlu olan\u0131 payla\u015fmaya zorlamakt\u0131r; zira \u00f6\u011fretmenler m\u00fckemmelli\u011fe ula\u015fmay\u0131 severler ve onlar\u0131 kusurlu bir \u00fcr\u00fcn\u00fc payla\u015fmaya ikna etmek zordur. Vermont'un tarihsel paradigmas\u0131, \u00f6\u011fretmenlerin g\u00f6receli izolasyon i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan zanaatk\u00e2rlar olmalar\u0131yd\u0131 ancak bu sistem \u00e7\u00f6k\u00fcyor. Bunun modas\u0131 ge\u00e7mi\u015ftir ve \u00f6\u011frenen \u00f6\u011frenimini ki\u015fiselle\u015ftirmeye g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fmamaktad\u0131r. Baz\u0131 b\u00f6lgelerimizde devam etmekte olan \u00e7ok iyi i\u015fleri \u00f6l\u00e7eklendirmemiz ve sergilememiz gerekiyor ama hepsini de\u011fil.\r\n<p style=\"text-align: right;\">Daniel French<\/p>\r\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">E\u011fitim Sekreteri, Vermont E\u011fitim Ajans\u0131<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n&nbsp;\r\n\r\n<\/div>\r\n&nbsp;\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130lk olarak, daha alt d\u00fczey kararlar\u0131n toplamdaki etkisini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Toplu olarak \u00fcrettikleri <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">b\u00fct\u00fcn<\/em> veya birle\u015fik izlenim nedir? Duygusal veya g\u00fcd\u00fcleme \u00f6neriler gibi baz\u0131 \u00f6rt\u00fck mesajlar bir olaydan di\u011ferine ge\u00e7iyor mu? \u00d6rne\u011fin, d\u00f6rt farkl\u0131 e\u011fitmen taraf\u0131ndan ders verilen \u00e7ok b\u00f6l\u00fcml\u00fc bir at\u00f6lye hayal edin. Her biri stajyerlerden bir t\u00fcr \u00f6n testi tamamlamalar\u0131n\u0131, ilk buz k\u0131r\u0131c\u0131 etkinliklere kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 ve e\u011fitim sonras\u0131 sorulara cevap vermelerini isterse, kursiyerlerin s\u0131k\u0131lmalar\u0131, motivasyonlar\u0131n\u0131 yitirmeleri ve hatta bili\u015fsel olarak a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmeleri muhtemeldir. Ak\u0131ll\u0131 bir tasar\u0131mc\u0131, farkl\u0131 par\u00e7alar\u0131 bir araya getirmenin yollar\u0131n\u0131 bulabilir, d\u00f6rt b\u00f6l\u00fcm boyunca yenilik getirebilir, bili\u015fsel s\u0131f\u0131rlama i\u00e7in yerle\u015fik zaman\u0131 ve genel KD'i basitle\u015ftirmenin yollar\u0131n\u0131 bulabilir. Referans \u00e7er\u00e7evelerimizi geni\u015fletti\u011fimizde ve zaman, konu ve medyada daha \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011frenme deneyimlerini birle\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da benzer d\u00fc\u015f\u00fcnceler ge\u00e7erlidir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130kincisi, \u00f6\u011frenme m\u00fcdahalelerini tasarlarken, kolektif, uzun vadeli sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmadan her bir etkinli\u011fi optimize etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak cazip gelir. \u00d6rne\u011fin, geleneksel, haftalar s\u00fcren mesleki kurslardan i\u015f ba\u015f\u0131nda, tam zaman\u0131nda e\u011fitime ge\u00e7meye karar veren bir \u015firketi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bir yandan, bu y\u00f6ntem, bireylerin \u00e7o\u011fu zaman \u00f6\u011frendiklerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fcsrif bir \u015fekilde unuttuklar\u0131, verimsiz kitlesel \u00f6\u011frenmeyi \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 olur. \u00d6te yandan, bireylerin y\u00fczeysel bir d\u00fczeyin \u00f6tesinde anlaml\u0131 bir \u015fekilde b\u00fct\u00fcnle\u015fmek ve kavramak i\u00e7in m\u00fccadele etti\u011fi ayr\u0131k \u00f6\u011frenme yaratma riski ta\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca, i\u015f ortam\u0131nda daha deneyimli uygulay\u0131c\u0131lar \u00fczerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen y\u00fckler yaratabilir. Tam zaman\u0131nda \u00f6\u011frenmede do\u011fal olarak yanl\u0131\u015f bir \u015fey yoktur; bundan ziyade, \u00f6nemli olan, b\u00fct\u00fcnsel verimlili\u011fi ve boylamsal performans\u0131 dengeleyen geni\u015f \u00f6\u011frenme stratejileri en iyi duruma getirilmi\u015f yerel kullan\u0131mlara g\u00f6re de\u011ferlendirmektir. Her mod\u00fcl, kurs veya bireysel tasar\u0131mc\u0131, tek ba\u015f\u0131na yerel uygun durumlar geli\u015ftirirlerse, genel faydas\u0131zl\u0131k ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k yaratma riskini al\u0131r\u0131z. Strateji ( \u00f6\u011frenme bilimi taraf\u0131ndan bildirilen) t\u00fcm seviyelerde uygulanmal\u0131 ve t\u00fcm seviyelerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmelidir.<\/p>\r\n\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">7. Farkl\u0131 disiplinlerden teorileri ve uygulamalar\u0131 sentezlemeye devam edin<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6DT, gelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemi kavram\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck, \u00e7e\u015fitli ve geli\u015fmekte olan disiplinlerin bir sentezini temsil etmektedir. Gelecekte tasar\u0131m ekiplerini \u00f6\u011frenmek b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla \u00f6\u011fretim tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131, \u00f6\u011frenen bilim adamlar\u0131n\u0131, \u00f6\u011frenen m\u00fchendisleri, teknoloji uzmanlar\u0131n\u0131, veri bilimcilerini ve di\u011fer profesyonelleri i\u00e7erecektir. \u00d6DT, bu ekip \u00fcyelerine farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 entegre etmeye yard\u0131mc\u0131 olan, \u00f6\u011frenenlerin (ve di\u011fer payda\u015flar\u0131n) ihtiya\u00e7lar\u0131na ses veren ve disiplinli insan merkezli tasar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik eden benzersiz bir bo\u015flu\u011fu doldurmaktad\u0131r.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bir ki\u015finin \u00d6DT'yi bilgilendiren t\u00fcm disiplinleri tam olarak bilmesi imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r ancak \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile \u201ctekerle\u011fi yeniden icat etmekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131\u201d \u00f6nemlidir. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn g\u00f6sterdi\u011fi gibi, bir\u00e7ok mevcut alan faydal\u0131 teoriler, s\u00fcre\u00e7ler, kullan\u0131m \u00f6l\u00e7ekler ve ara\u00e7lar sunmaktad\u0131r. Bu \u00f6nceki \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ara\u015ft\u0131r\u0131n; kendi ama\u00e7lar\u0131n\u0131z i\u00e7in bunlar\u0131n k\u00fcrat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yap\u0131n ve yeniden d\u00fczenleyin. Reklam edebiyat\u0131 veya sistem m\u00fchendisli\u011fi k\u0131lavuzlar\u0131 gibi yarat\u0131c\u0131 yerlere ve \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131, \u00f6\u011frenme bilimi ve bili\u015fsel psikolojinin geleneksel ilkelerine de bak\u0131n. \u00d6DT hakk\u0131ndaki bu tart\u0131\u015fma, bu \u00f6nemli alanlar\u0131 destekleme ama\u00e7l\u0131 de\u011fil, insan-sistem etkile\u015fimlerini, uygulamal\u0131 bili\u015fi, \u00f6rg\u00fctsel dinamikleri ve kullan\u0131c\u0131 deneyimlerini dikkate alan tasar\u0131m ilkelerini b\u00fct\u00fcnle\u015ftirerek onlar\u0131 tamamlamaya y\u00f6neliktir. Birlikte, sentez halinde, bu \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler, \u00f6\u011frenme tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kaliteli \u00f6\u011fretim olu\u015fturmak i\u00e7in de\u011fil, ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki ger\u00e7ek insanlar i\u00e7in daha iyi \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 elde etmelerine de yard\u0131mc\u0131 olabilmektedir.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--exercises\"><header class=\"textbox__header\"><img src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image6-2.jpeg\" alt=\"image\" width=\"622.666666666667px\" height=\"756.666666666667px\" \/><\/header>\r\n<div>\r\n\r\nHerkes ayn\u0131 e\u011fitim sisteminden ge\u00e7er ve ger\u00e7ekten \u00f6\u011frenemedi\u011fimizde, \u00f6\u011frenme patikam\u0131z\u0131n bu oldu\u011funa inanmaya mahkum oluruz.\r\n<p style=\"text-align: right;\">Doug Tharp<\/p>\r\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">K\u0131demli \u00d6\u011frenme Projesi Y\u00f6neticisi<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">N\u00fckleer D\u00fczenleme Komisyonu<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n&nbsp;\r\n<div id=\"sdfootnote1sym\"><a href=\"#sdfootnote1anc\">1<\/a> von Clausewitz, C. (1989). <i>On War. <\/i>(M. Howard and P. Paret, Eds. and Trans.) Princeton University Press. (Orijinal \u00e7al\u0131\u015fma 1832'de yay\u0131nland\u0131) veya O. Jolles \u00e7evirisine bak\u0131n (1943)<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote2sym\"><a href=\"#sdfootnote2anc\">2<\/a> Viegas, S. Antunes Teixeira L.A., Andrade, D.F. &amp; Moreira Silva, J.T. (2015). The information over-load due to attention, interruptions and multitasks. <i>Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 9<\/i>(27): 603\u2013613.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote3sym\"><a href=\"#sdfootnote3anc\">3<\/a> infobesity: bilgi obezi<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote4sym\"><a href=\"#sdfootnote4anc\">4<\/a> infoxication: bilgi zehirlenmesi<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote5sym\"><a href=\"#sdfootnote5anc\">5<\/a> data smog\u00a0: dumanl\u0131 veri<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote6sym\"><a href=\"#sdfootnote6anc\">6<\/a> info pollution: bilgi kirlili\u011fi<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote7sym\"><a href=\"#sdfootnote7anc\">7<\/a> Hemp, P. (2009). Death by information overload. <i>Harvard Business Review, 87<\/i>(9), 82-9. Spira, J.B., &amp; Feintuch, J.B. (2005). <i>The cost of not paying attention: How interruptions impact knowledge worker productivity. <\/i>Report from Basex, Inc.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote8sym\"><a href=\"#sdfootnote8anc\">8<\/a> Brown, T. E. (2006). <i>Attention deficit disorder: The unfocused mind in children and adults. <\/i>Yale University Press<i>. <\/i>(As discussed in ibid. Viegas et al., 2015, Endnote 5-2.)<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote9sym\"><a href=\"#sdfootnote9anc\">9<\/a> Benedek, A. (2013). Mobile multimedia-based knowledge transfer: A toolkit and a 3.0 Reference model. In L. G\u00f3mez Chova, A. L\u00f3pez Mart\u00ednez, &amp; I. Candel Torres (Eds.), <i>Proceedings of EDU-LEARN 13 <\/i>(pp. 1926-1936). \u0130ATED.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote10sym\"><a href=\"#sdfootnote10anc\">10<\/a> Battarbee, K., &amp; Mattelm\u00e4ki, T. (2003). Meaningful product relationships. <i>In Design and Emotion, Vol. 1<\/i> (pp. 337\u2013344).<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote11sym\"><a href=\"#sdfootnote11anc\">11<\/a> Floor, N. (2018, March 5). Learning experience design is NOT a new name for instructional design [blog post]. <i>Learning Experience Design.com<\/i>. www.learningexperiencedesign.com adresinden al\u0131nd\u0131.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote12sym\"><a href=\"#sdfootnote12anc\">12<\/a> Weigel, M. (2015, April 2). Learning experience design vs. user experience: Moving from \u201cuser\u201d to \u201clearner\u201d [blog post]. <i>Six Red Marbles. <\/i>www.sixredmarbles.com<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote13sym\"><a href=\"#sdfootnote13anc\">13<\/a> Schatz, S. Berking P. &amp; Raybourn, E.M. (2017). Industrial knowledge design: An approach for de-signing information artefacts. <i>Theoretical Issues in Ergonomics Science<\/i>, 18(6), 501\u2013518.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote14sym\"><a href=\"#sdfootnote14anc\">14<\/a> Battarbee, K., &amp; Mattelm\u00e4ki, T. (2003). Meaning-ful-product relationships. In <i>Design and Emotion, Vol. 1 <\/i>(pp. 337\u2013344).<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote15sym\"><a href=\"#sdfootnote15anc\">15<\/a> \u00d6r., bk.: Pine, B.J. &amp; Gilmore, J.H. (1998). Welcome to the experience economy. <i>Harvard business review, 76<\/i>, 97\u2013105. Pullman, M.E. &amp; Gross, M.A. (2004). Ability of experience design elements to elicit emotions and loyalty behaviors. <i>Decision Sciences, 35<\/i>(3), 551\u2013578. Schmitt, B. (1999). <i>Experiential marketing<\/i>. The Free Press.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote16sym\"><a href=\"#sdfootnote16anc\">16<\/a> Berry, L.L., Carbone, L.P., &amp; Haeckel, S.H. (2002). Managing the total customer experience. <i>MIT Sloan Management Review<\/i><\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote17sym\"><a href=\"#sdfootnote17anc\">17<\/a> age see Pullman &amp; Gross (2004) and Berry et al. (2002), respectively. Son not 5-11.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote18sym\"><a href=\"#sdfootnote18anc\">18<\/a> Kolb, D. (1984). <i>Experiential learning: experience as the source of learning and development. <\/i>Prentice Hall. Sayfa 41'e bak\u0131n.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote19sym\"><a href=\"#sdfootnote19anc\">19<\/a> Kolb, A.Y. &amp; Kolb, D.A. (2009). The learning way: Meta-cognitive aspects of experiential learning. <i>Simulation &amp; Gaming. 40<\/i>(3), 297\u2013327. Bk. sayfa 298.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote20sym\"><a href=\"#sdfootnote20anc\">20<\/a> National Society for Experiential (2013, December 9). Eight principles of good practice for all experiential learning activities. <i>National Society for Experiential Education. <\/i>www.nsee.org\/8-principles<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote21sym\"><a href=\"#sdfootnote21anc\">21<\/a> age Schmitt (1999). Son not 5-11.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote22sym\"><a href=\"#sdfootnote22anc\">22<\/a> Ariely, D. (2008). <i>Predictably irrational: the hid-den forces that shape our decisions. <\/i>New York: HarperCollins.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote23sym\"><a href=\"#sdfootnote23anc\">23<\/a> Cialdini, R. (2009). <i>Influence: Science and practice. <\/i>Boston, MA: Pearson Education.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote24sym\"><a href=\"#sdfootnote24anc\">24<\/a> Thaler, R.H., &amp; Sunstein, C.R. (2009). <i>Nudge: Improving decisions about health, wealth, and happiness. <\/i>London: Penguin.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote25sym\"><a href=\"#sdfootnote25anc\">25<\/a> Bk., \u00d6rne\u011fin: Moss, M. (2013, 27 A\u011fustos). Nudged to the pro-duce aisle by a look in the mirror. <i>The New York Times. <\/i>www.nytimes.com Bannister, J. (2010, July 19). NMSU researchers shop around for healthier grocery carts [press re-lease]. <i>New Mexico State University. <\/i>news center. nmsu.edu<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote26sym\"><a href=\"#sdfootnote26anc\">26<\/a> Kerwin, W.T., Blanchard, G.S., Atzinger, E.M., &amp; Topper, P.E. (1980). <i>Man\/machine interface \u2013 a growing crisis <\/i>(DTIC Accession No. ADB071081). U.S. Army Material Systems Analysis Activity.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote27sym\"><a href=\"#sdfootnote27anc\">27<\/a> Garrett, J.J. (2010). <i>Elements of user experience, the: User-centered design for the web and beyond. <\/i>Pearson Education<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote28sym\"><a href=\"#sdfootnote28anc\">28<\/a> Pew, R.W., Mavor, A.S., et al. (2007). Human-System Integration in the system development process: A new look. National Academies Press. Bk., sayfa 191. <b>NOT: <\/b>Bu kitab\u0131n dijital versiyonu nap.edu\/11893 adresinde a\u00e7\u0131k ve herkese a\u00e7\u0131k eri\u015fim olarak mevcuttur.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote29sym\"><a href=\"#sdfootnote29anc\">29<\/a> Interaction Design Foundation (2017). Learning experience design: The most valuable lessons [blog post]. <i>The Interaction Design Foundation. <\/i>www.interaction-design.org.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote30sym\"><a href=\"#sdfootnote30anc\">30<\/a> Rifai, N., Rose, T., McMahon, G.T., Saxberg, B., &amp; Christensen, U.J. (2018). Learning in the 21st century: Concepts and tools. <i>Clinical chemistry, 64<\/i>(10), 1423\u20131429.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote31sym\"><a href=\"#sdfootnote31anc\">31<\/a> Norman, D. (2005). <i>Emotional design: Why we love (or hate) everyday things. <\/i>Basic Books.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"notranslate\" style=\"all: initial;\"><\/div>","rendered":"<div class=\"__UNKNOWN__\">\n<p class=\"import-erik-Govde\">&#8220;Sava\u015f sisi&#8221; ifadesi genellikle 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Sava\u015f \u00dczerine<\/em> adl\u0131 m\u00fckemmel eserini kaleme alan Prusyal\u0131 asker\u00ee teorisyen Carl von Clausewitz&#8217;e atfedilir. Sava\u015f\u0131 belirsizlik alan\u0131 olarak tan\u0131mlar; bu, bilginin yetersiz, g\u00fcvenilmez ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan gizlendi\u011fi bir durum olarak klasik \u201csis\u201d anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bununla birlikte, modern ak\u0131ll\u0131 telefonlar, geni\u015f bant <span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">ve<\/span> sosyal medya d\u00fcnyas\u0131nda, bu kavram farkl\u0131 bir rol \u00fcstlenmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u201csise\u201d bir bilgi yetersizli\u011finden de\u011fil, y\u00fcksek bilgi bollu\u011fundan kaynaklan\u0131yor. Kaynaklar\u0131n miktar\u0131 m\u00fccadelenin sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc temsil ediyor. Mevcut bilgilerin \u00e7o\u011fu yanl\u0131\u015f, \u00e7eli\u015fkili, uygulanamaz veya ba\u011flant\u0131s\u0131zd\u0131r. Bu bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc sinyali sorunudur. T\u00fcm bunlara ek olarak, birden fazla bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 izlememiz, paralel \u00e7oklu g\u00f6revi ger\u00e7ekle\u015ftirmemiz ve uyar\u0131lara ve kesintilere dikkat etmemiz beklenmektedir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bazen mizahi ifadeler (a\u015f\u0131r\u0131 bilgi y\u00fcklemesi, bilgi zehirlenmesi, veri sisi veya bilgi kirlili\u011fi) olguyu \u00e7ok g\u00fczel a\u00e7\u0131klar ama etkileri g\u00fcl\u00fcnecek bir konu de\u011fildir. Kaynaklar\u0131n h\u0131z\u0131 ve bollu\u011funun bir sonucu da paradoksal olarak, \u00fcretkenlikte d\u00fc\u015f\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00e7al\u0131\u015fma esnas\u0131nda bir i\u015f e-postas\u0131 nedeniyle bir konuya ara verdikten sonra kendilerini \u201cs\u0131f\u0131rlamak\u201d ve konuya d\u00f6n\u00fc\u015f yapmak i\u00e7in ortalama 25 dakikaya ihtiya\u00e7 duyarlar ve bu t\u00fcr dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 unsurlar tipik bir bilgi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131n i\u015fte harcad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Verimlilik<\/em> ile ilgili sorunlara ek olarak, a\u015f\u0131r\u0131 bilgi y\u00fcklenmesi <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">verimlili\u011fi<\/em> b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilemektedir. \u00d6zellikle, dikkat, kodlama ve karar verme s\u00fcre\u00e7lerini tehlikeli \u015fekilde etkiler. \u00d6rne\u011fin, a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklemede, bireylerin en y\u00fczeysel verileri dahi izlemeleri ve birbiriyle \u00e7eli\u015fen kan\u0131tlar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederek tan\u0131d\u0131k kavramlar\u0131 erteleme olas\u0131l\u0131klar\u0131 daha y\u00fcksektir. Dikkat eksikli\u011fi bozuklu\u011fu uzman\u0131 Thomas E. Brown, \u00e7o\u011fu insan\u0131n, yani sendromu olmayanlar\u0131n, konsantre olamama ve yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere dikkat edememe de d\u00e2hil olmak \u00fczere, g\u00fcnde birka\u00e7 kez buna benzer belirtiler g\u00f6sterdi\u011fini ke\u015ffetmi\u015ftir. Karar verme ba\u011flam\u0131nda, a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklemeler zihinsel kaynaklar\u0131 t\u00fcketir, bireyleri kolayc\u0131 (optimal olan yerine) se\u00e7imlere y\u00f6nlendirir, onlar\u0131 kararlardan ka\u00e7\u0131nmaya veya olumsuz ya da varsay\u0131lan se\u00e7eneklere ertelemeye te\u015fvik eder ve ilgisiz duygular\u0131n gereksiz bir rol oynamas\u0131na izin verir.<\/p>\n<p class=\"import-AlntKrmz\">Veri zengini, bilgi fakiriyiz.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ne yaz\u0131k ki, \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde (B\u00f6l\u00fcm 4) tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, \u201cdaha fazla\u201d e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim bu sorunu \u00e7\u00f6zmeyecektir. Asl\u0131nda, gelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00e7e\u015fitli ve yayg\u0131n hayat boyu \u00f6\u011frenme vizyonuyla, \u00f6\u011frenme ve geli\u015fmemizi optimize etmek yerine, bu y\u0131k\u0131c\u0131 kakofoniye katk\u0131da bulunma riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u00d6\u011frenme ekosisteminde ba\u015fka potansiyel tuzaklar da vard\u0131r; \u00f6rne\u011fin, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda web \u00fczerinden \u00f6\u011frenen bireyler gibi, kendi \u00f6\u011fretim kaynaklar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak k\u00fcrat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapmak ve sentezlemek gibi korkutucu bir g\u00f6revle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilirler.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ayr\u0131ca, \u00f6\u011frenme ekosisteminin teknolojiye olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck kullan\u0131labilirlik, g\u00fcvenilirlik ve \u00f6l\u00e7eklenebilirlik gibi di\u011fer i\u015flevsel olmayan ihtiya\u00e7larla (ing. \u201c-ilities\u201d [\u00e7ev. \u201c&#8211;bilirlik] olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) ilgili ya\u015fanabilecek aksakl\u0131klar, etkin ve verimli kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde a\u015f\u0131lmaz engeller haline gelebilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, dikkatsizce, \u00f6\u011frenme ekosisteminin &#8220;sinyali&#8221; g\u00fc\u00e7lendirmek ve netle\u015ftirmek yerine &#8220;g\u00fcr\u00fclt\u00fcye&#8221; ekleyebilece\u011fi \u00e7ok say\u0131da yol vard\u0131r.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ana sorunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in bir\u00e7ok tamamlay\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm gerekirmektedir. \u00d6zellikle, b\u00fct\u00fcnsel \u00f6\u011fretim stratejilerinin uygulanmas\u0131 (B\u00f6l\u00fcm 12), \u00f6\u011frenenlerin \u00f6z d\u00fczenleme becerilerinin geli\u015ftirilmesi (B\u00f6l\u00fcm 15) ve otomatikle\u015ftirilmi\u015f ki\u015fiselle\u015ftirmenin dikkatlice uygulanmas\u0131 (B\u00f6l\u00fcm 10) \u00e7ok \u00f6nemlidir. Buna ek olarak, bu uygulamalar\u0131n kas\u0131tl\u0131 entegrasyonu, \u00f6\u011frenme sistemlerinin stratejik tasar\u0131m\u0131 ve pratik etkile\u015fim detaylar\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmesiyle birlikte dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle, bu b\u00f6l\u00fcm gelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemini \u015fekillendiren di\u011fer \u00f6nemli unsurlara gerekli bir tamamlayacak \u015fekilde, \u00f6\u011frenme deneyimlerinin tasar\u0131m\u0131na odaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<div class=\"textbox__content\">\n<p>\u00d6\u011frencileri ya\u015fam i\u00e7in geli\u015ftirmenin en \u00f6nemli engellerden biri, onlar\u0131, h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7mi\u015ften gelen bilgilerle( eski al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz \u00f6\u011fretme \u015fekliyle,de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmam\u0131zd\u0131r. \u00d6\u011frencilerin y\u00fczde k\u0131rk\u0131 hen\u00fcz var olmayan i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015facak. Onlara i\u015fbirli\u011fi ve yenilik yapma becerilerini \u00f6\u011fretmemiz gerekiyor\u2026E\u011fer bunu google&#8217;layabiliyorsak, o halde zaman\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6\u011freterek harcamamal\u0131y\u0131z! \u00d6\u011frenmelerini kolayla\u015ft\u0131rabilmek istiyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Michelle Cottrell-Williams<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u00d6\u011fretmen, <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Wakefield<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> Lisesi<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"><br \/>\n2018 Virginia Eyaleti Y\u0131l\u0131n \u00d6\u011fretmen<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 class=\"import-Balk2\">\u00d6DT: B\u00dcT\u00dcNSEL, \u00d6\u011eRENEN MERKEZL\u0130 DENEY\u0130MLER\u0130 TASARLAMAK<\/h2>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Geni\u015f tan\u0131m\u0131yla, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">tasar\u0131m<\/em> belirli sonu\u00e7lara veya hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in amaca y\u00f6nelik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen birbiriyle ili\u015fkili eylemler dizisini ifade eder. \u0130nsanlar bu kavarm\u0131 genellikle resim veya moda gibi sanatsal faaliyetlerle ili\u015fkilendirir; bu alanlar i\u00e7in tam olarak ge\u00e7erli olsa da \u201ctasar\u0131m\u201d ayn\u0131 zamanda temel bilgi, beceri ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k kombinasyonunu kullanan herhangi bir problem \u00e7\u00f6zme disiplini ile de ilgilidir. \u00d6rne\u011fin, \u00f6\u011fretmenler e\u011fitimin en iyi \u015fekilde aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir m\u00fcfredat <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">tasarlayabilirler<\/em> ve yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiriciler g\u00fcvenlik ve g\u00fcvenilirlik i\u00e7in yeni bir uygulama <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">tasarlayabilirler<\/em>. Asker\u00ee liderler bile planlama s\u00fcre\u00e7lerinin temel bir unsuru olarak kullan\u0131ma haz\u0131r <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">tasar\u0131m\u0131<\/em> tart\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u00d6D veya \u00d6DT olarak k\u0131salt\u0131lan <\/strong>\u00f6\u011frenme deneyimi tasar\u0131m\u0131, yakla\u015f\u0131k on y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kan nispeten yeni bir kavramd\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kullan\u0131c\u0131 deneyimi tasar\u0131m\u0131ndan do\u011fmu\u015ftur:<\/p>\n<div class=\"textbox shaded\">\n<p>\u201cKullan\u0131c\u0131 deneyimi\u201d veya \u201cKD\u201d terimi, her zaman yayg\u0131n kullan\u0131lan bir Silikon Vadisi kavram\u0131 de\u011fildi. Don Norman&#8217;\u0131n, Apple&#8217;da ileri teknolojiden sorumlu ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131yken 90&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda \u00fcretti\u011fi bu terim, bir \u00fcr\u00fcn ile insan aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi tan\u0131mlaman\u0131n soyut bir yolunu ifade etmektedir. O zamanlar Norman, teknolojinin kullan\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ilk s\u0131raya koymak i\u00e7in geli\u015fmesi gerekti\u011fini (d\u00f6nemdeki i\u015fleyi\u015fin tam tersi olarak) savunmu\u015ftur. KD, 2005 y\u0131l\u0131na kadar genel kullan\u0131ma uygun hale gelmemi\u015fti: O y\u0131l 42 milyon iPod sat\u0131ld\u0131 ve kitle pazar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte harika bir tasar\u0131m deneyimi ya\u015fad\u0131. (\u2026 ) \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 \u015fimdi benzer bir de\u011fi\u015fim ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<p class=\"import-erik-Govde\">KD&#8217;nin k\u00f6kleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, e\u011fitim teknisyenlerinin \u00d6DT&#8217;yi benimseyen ilk ki\u015filer aras\u0131nda olmas\u0131 ve etraf\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011funun teknoloji destekli \u00f6\u011frenme i\u00e7in tasar\u0131m odakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme, kullan\u0131labilirlik ve etkile\u015fim tasar\u0131m y\u00f6ntemlerine odaklanmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. \u00d6DT uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 ayr\u0131ca, bazen \u00d6DT\u2019nin \u00f6\u011frenen merkezli y\u00f6ntemlerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p, geleneksel \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131yla bir fark yaratarak, kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m\u0131n uygulamas\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k vurgulamaktad\u0131r. Bununla birlikte, giderek artan bir \u015fekilde, \u00d6DT destek\u00e7ileri kapsam\u0131n\u0131 (\u00f6\u011frenme) \u00fcr\u00fcn tasar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesine geni\u015fletiyor ve bu ama\u00e7la uygulanacak kapsaml\u0131 bir ara\u00e7 seti ile geni\u015f \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131na daha fazla odaklanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Margaret Weigel ve Six Red Marbles&#8217;daki meslekta\u015flar\u0131, \u00d6DT\u2019nin tasar\u0131ma b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131, e\u011fitim pedagojisi, n\u00f6robilim, sosyal bilimler ve kullan\u0131c\u0131 ara birimi\/kullan\u0131c\u0131 deneyimi ilkelerinin sentezini vurgulamaya ba\u015flad\u0131lar. Ayr\u0131ca, gayriresm\u00ee ve sosyal \u00f6\u011frenme, oyun temelli \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemleri, n\u00f6robilimle desteklenmi\u015f ilkeler ve \u00f6\u011fretmenlerin \u00f6\u011frenme sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131ndan \u00f6\u011frenme kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131na ge\u00e7i\u015f rol\u00fcne y\u00f6nelik artan bir ilgi var. Bununla birlikte, alan\u0131n h\u00e2l\u00e2 biraz olgunla\u015fmas\u0131 gerekiyor ve birka\u00e7 ilgili disiplin buna yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">End\u00fcstriyel Bilgi Tasar\u0131m\u0131<\/strong> veya EBT (\u00e7n. \u0130ngilizce k\u0131saltmas\u0131 \u0130nKD k\u0131saltmas\u0131n\u0131 &#8220;inked&#8221;\u015feklinde &#8220;m\u00fcrekkepli\u201d olarak telaffuz edilir), \u00d6DT ile ayn\u0131 zamanda geli\u015ftirildi ve benzer bir oda\u011f\u0131 payla\u015fmaktad\u0131r:<\/p>\n<div class=\"textbox\">\n<p>EBT\u2026 farkl\u0131 kan\u0131ta dayal\u0131 bilimsel disiplinlerden, estetik ilkelerden ve uygulay\u0131c\u0131lara daha etkili ve verimlilikte amaca y\u00f6nelik bilgi aktarma ama\u00e7 ve hedeflerine ula\u015fmalar\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olan profesyonel en iyi uygulamalardan \u00e7izilen birbiriyle ili\u015fkili teknikleri i\u00e7eren bir yakla\u015f\u0131m\u0131 tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6DT gibi, EBT de etkile\u015fim tasar\u0131m\u0131n\u0131 ve kullan\u0131labilirlik ilkelerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur ve bir\u00e7ok pratik yolla iki kavram birbiriyle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr. Ancak EBT farkl\u0131 temellerden b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve bu nedenle baz\u0131 benzersiz bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na katk\u0131da bulundu. Bu, teoriler ve kavramlar i\u00e7in yararlan\u0131lacak bir dizi (1) temel bilimsel alan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra (2) uygulanabilir ara\u00e7 ve s\u00fcre\u00e7leri elde etmek i\u00e7in pratik uygulamal\u0131 alanlar belirleyerek \u00d6DT&#8217;ye katk\u0131da bulunur. EBT, \u00f6zellikle, bilgilerin analizi, toplanmas\u0131, s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131, elle i\u015flenmesi, depolanmas\u0131, geri al\u0131nmas\u0131, ta\u015f\u0131nmas\u0131, yay\u0131lmas\u0131 ve korunmas\u0131yla ilgili bilgi bilimi alanlar\u0131ndan yararlan\u0131r. Bunlar, \u00f6rne\u011fin, \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131, bilgi y\u00f6netimi, bili\u015fim, g\u00f6stergebilim ve medya tasar\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bunlar\u0131, bireylerin verilerle nas\u0131l etkile\u015fime girdikleri, bilgiyi nas\u0131l i\u015fledikleri ve bilgiyi nas\u0131l olu\u015fturduklar\u0131 ile ilgili n\u00f6robili\u015fsel alanlarla sentezler; bunlar aras\u0131nda \u00f6\u011frenme bilimi, bili\u015fsel bilim, insan fakt\u00f6rleri psikolojisi, bili\u015fsel ergonomi ve pazarlama say\u0131labilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">EBT uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n belirtilen amac\u0131, bireylerin bilgiyi alma motivasyonunu, bu bilgiyi etkili aktar\u0131m\u0131n\u0131, al\u0131c\u0131lar\u0131n kodlamas\u0131n\u0131 ve daha sonra bu bilgileri tekrar elde edilmesini, uygulanabilirli\u011fini ve ileti\u015fimin genel etkisini art\u0131rmak i\u00e7in kan\u0131ta dayal\u0131 teknikler kullanmakt\u0131r. \u00d6DT&#8217;nin aksine, EBT, geli\u015fen disiplinle tan\u0131mlara ve kavramsal ba\u011flant\u0131lara katk\u0131da bulunan daha akademik bir yol izlemi\u015ftir. Bu, \u00d6DT&#8217;nin yerle\u015fik teori ve kan\u0131ta dayal\u0131 uygulamada temellendirmeye yard\u0131mc\u0131 olur ve \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131na kullan\u0131m i\u00e7in olgunla\u015fm\u0131\u015f metodolojiler ve ara\u00e7larla disiplinlerin tam bir \u201cfihristini\u201d verir.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<div class=\"textbox__content\">\n<div>\n<div>\n<p>Fakat kavramsal olarak, birbirleriyle konu\u015fmayan farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde ba\u015fka bir d\u00fcnya daha var. \u0130nsanlar\u0131n bunu ger\u00e7ekten silolarda yapmalar\u0131 beni \u015fok etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Emily<\/span> <span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Musil<\/span> <span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Churc<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">, Dr.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Global Learning Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"><br \/>\n\u00d6d\u00fcl Geli\u015ftirme ve Y\u00f6netim XPRIZE<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: right;\">\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"background-color: #d9d9d9;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image1-2.jpeg\" alt=\"image\" width=\"602.88px\" height=\"170.4px\" \/><\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6rne\u011fin pazarlama ve t\u00fcketici davran\u0131\u015f\u0131, halkla ili\u015fkiler ve reklamc\u0131l\u0131k gibi ilgili disiplinler, \u00f6\u011frenme i\u00e7in ge\u00e7erli olan bol miktarda rehberlik sunar. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 gelse de pratikte, pazarlama ve e\u011fitim uzmanlar\u0131 bir\u00e7ok benzer amac\u0131 payla\u015f\u0131yor: Her ikisi de izleyicilerini anlamaya, motivasyon \u00fcretmeye, dikkat \u00e7ekmeye, mesajlar\u0131n\u0131 unutulmaz k\u0131lmaya ve hedef kitlelerinin sonraki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 etkilemeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Elbette, e\u011fitim uzmanlar\u0131 do\u011fru ve g\u00fcvenli bir anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fabilirken, pazarlamac\u0131lar genellikle \u00fcr\u00fcn veya hizmet satmak isterler. Yine de teknikler genellikle ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Pazarlamadan a\u00e7\u0131k\u00e7a uygulanabilir bir yakla\u015f\u0131m, <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">deneyim tasar\u0131m\u0131d\u0131r<\/strong>. Bu, rutin m\u00fc\u015fteri &#8220;etkile\u015fimlerini&#8221; daha \u00e7ekici ve unutulmaz m\u00fc\u015fteri &#8221; deneyimlerine&#8221; y\u00fckseltmek i\u00e7in genellikle i\u015f ve e\u011flence ba\u011flamlar\u0131nda kullan\u0131lan bir uygulamad\u0131r\u201d. Deneyimsel tasar\u0131mc\u0131lar, insanlar\u0131 anlaml\u0131 duygusal ve sosyal ba\u011flant\u0131lar yaratmaya ve epizodik an\u0131lar\u0131 ve bu deneyimin eserleriyle (pazarlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir \u00fcr\u00fcn gibi) olumlu ili\u015fkileri i\u00e7eren ki\u015fisel anlat\u0131lar olu\u015fturmaya te\u015fvik ettikleri zaman ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Deneyimsel tasar\u0131m uygulay\u0131c\u0131lar\u0131, iyi tasarlanm\u0131\u015f deneyimlerin bir \u00fcr\u00fcn veya markan\u0131n daha belirgin bir \u201chissini\u201d sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fc\u015fteri duygular\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadakat olu\u015fturdu\u011funu ve nihayetinde geliri art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedirler. Bunun uygulamalar\u0131 bu iddialar\u0131 desteklemi\u015ftir; \u00f6rne\u011fin, rekabetin artmas\u0131 ve m\u00fc\u015fteri memnuniyetinin azalmas\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan b\u00fcy\u00fck bir hastane, alg\u0131lanan bak\u0131m kalitesinde%13&#8217;l\u00fck bir art\u0131\u015f ve m\u00fc\u015fteri \u015fikayetlerinde ba\u015fka hi\u00e7bir tesis y\u00f6netimi de\u011fi\u015fikli\u011fi olmadan%33&#8217;l\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f yaratmak i\u00e7in deneyim tasar\u0131m\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u00e7 kiralamalar\u0131ndan sirk e\u011flencesine kadar di\u011fer ba\u015far\u0131l\u0131 kullan\u0131m durumlar\u0131 da bildirildi ve iyi tasarlanm\u0131\u015f t\u00fcketici deneyimlerinin etkilerini ilk elden tema parklar\u0131nda veya pop\u00fcler kahve d\u00fckkanlar\u0131nda g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Felsefi olarak, deneyimsel tasar\u0131m, klasik <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">deneyimsel \u00f6\u011frenmeden<\/strong> \u00e7ok da farkl\u0131 de\u011fildir. David Kolb taraf\u0131ndan yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lan deneyimsel \u00f6\u011frenme, &#8221; bilginin kavrama ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm deneyiminin bir kombinasyonu ile yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir&#8221;. Deneyimsel \u00f6\u011frenme, t\u00fcm deneyimlerin \u00f6\u011frenmeyi zenginle\u015ftirmedi\u011fini kabul eder. Bunun yerine, anlaml\u0131 bir \u00f6\u011frenme, bir \u00f6\u011frenen \u00f6zyinelemeli s\u00fcre\u00e7te iken &#8220;t\u00fcm temellere dokundu\u011funda&#8221; (deneyimleme, d\u00fc\u015f\u00fcnme, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve hareket etme) ger\u00e7ekle\u015fir.&#8221;<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Deneyimsel \u00f6\u011frenme teorisi, s\u00fcre\u00e7leri kavramsalla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in faydal\u0131 bir model sunmaktad\u0131r ve bunun savunucular\u0131, bununla ilgili \u00d6DT i\u00e7in baz\u0131lar\u0131 olduk\u00e7a yararl\u0131 olan kapsaml\u0131 teoriler, teknikler ve \u00e7al\u0131\u015fmalar yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, geleneksel \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda oldu\u011fu gibi, deneysel \u00f6\u011frenme teorisi de genellikle duygusal ve sosyal mekanizmalara daha az dikkat \u00e7eken bili\u015fsel s\u00fcre\u00e7lere odaklanan basit bir yakla\u015f\u0131m benimsemekte ve \u00f6\u011frenenleri motive olmu\u015f, kendi kendini d\u00fczenleyen mant\u0131ksal akt\u00f6rler olarak g\u00f6rmektedir. Bu, pazarlaman\u0131n e\u011fitim teorisini faydal\u0131 bir \u015fekilde artt\u0131rabilece\u011fi bir yerdir. Deneyimsel tasar\u0131mc\u0131lar rasyonel bili\u015fin ve hatta acil deneyimin \u00f6tesinde daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015f\u0131mlar benimsemekte ve pratik sonu\u00e7lara daha fazla odaklanmaktad\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin, deneyim tasar\u0131m\u0131, deneyimleri etkilemek i\u00e7in kavramsal de\u011fi\u015fkenleri se\u00e7meli olarak manip\u00fcle etmek ve bu sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6l\u00e7ekte olu\u015fturmak i\u00e7in bir dizi ara\u00e7 sunar. Pop\u00fcler bir \u00e7er\u00e7eve, tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n etkilemesi gereken be\u015f kategoriden meydana gelmekte ve be\u015fi de ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde entegre edildi\u011finde, \u201cb\u00fct\u00fcnsel bir deneyim\u201d olu\u015fturmaktad\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Duyusal<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Bir deneyim i\u00e7inde veya \u00e7evresinde duyusal uyaranlara verilen tepkiler<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Duygusal<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> :Bir<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> deneyime cevap olarak duygular ve yo\u011funlu\u011fu<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">D\u00fc\u015f\u00fcnme<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> :<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> Zihinsel kat\u0131l\u0131m, \u00f6rne\u011fin problem \u00e7\u00f6zme veya yarat\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Eylem<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> :Ki\u015fisel<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> kimlik ve davran\u0131\u015flar; me\u015fgul olma ya da hareket etme iste\u011fi<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Ba\u011flant\u0131<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> :<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> Sosyal kimli\u011fi te\u015fvik eden deneyimler; e\u015f-deneyimleri<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Deneysel tasar\u0131mc\u0131lar ve pazarlamac\u0131lar daha geni\u015f anlamda, insanlar\u0131n rasyonel akt\u00f6rler olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini daha isteyerek kabul etme e\u011filimindedirler. Bu onlara sonu\u00e7lar\u0131 etkileme konusunda daha fazla \u201ckald\u0131ra\u00e7\u201d etkisi yapmakta ve t\u00fcketicilerin (veya \u00f6\u011frenenlerin) d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemlerinin mant\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki olanaks\u0131z beklentilerden kurtarmaktad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n neden ve nas\u0131l mant\u0131ks\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnen kararlar ald\u0131klar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, son 20 y\u0131lda pop\u00fclerlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn, <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">davran\u0131\u015fsal iktisat<\/strong> ad\u0131 alt\u0131nda, uygulay\u0131c\u0131lar, \u00e7o\u011funlukla herkesin kulland\u0131\u011f\u0131 rutin karar verme \u00f6n yarg\u0131lar\u0131, zihinsel bulu\u015fsal y\u00f6ntemler ve bili\u015fsel filtrelerden olu\u015fan bir b\u00f6l\u00fcm tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Davran\u0131\u015fsal iktisat, Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc sahibi Herbert A. Simon ve Daniel Kahneman&#8217;\u0131n (di\u011ferlerinin yan\u0131 s\u0131ra) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan do\u011fmu\u015f ve Dan Ariely ve <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">G\u00f6r\u00fcnmeyen Ekonomi<\/em> yazarlar\u0131 Steve Levitt ve Stephen J Dubner taraf\u0131ndan pop\u00fcler hale getirilmi\u015ftir. K\u00f6klerini ayr\u0131ca Robert Cialdini&#8217;nin <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">etki ve ikna psikoloji<\/strong> ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan almaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Davran\u0131\u015fsal iktisat\u00e7\u0131lar Cass Sunstein ve Richard Thaler (\u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131 Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc de alm\u0131\u015ft\u0131r) alan\u0131 b\u00fcy\u00fcterek, kararlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde &#8220;<strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">d\u00fcrtme<\/strong>&#8221; yollar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in alan\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir. Kanonik kitaplar\u0131, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">D\u00fcrtme<\/em>, de insanlar\u0131 daha iyi se\u00e7imlere do\u011fru incelikle ikna etmenin ilkelerini ana hatlar\u0131yla a\u00e7\u0131klar. Taraftarlar\u0131 bunlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir etki olu\u015fturmak i\u00e7in kulland\u0131lar. \u00d6rne\u011fin, Collin Payne ve meslekta\u015flar\u0131, markan\u0131n taze meyve ve sebze sat\u0131n alma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in bir markette k\u00fc\u00e7\u00fck ipu\u00e7lar\u0131 kulland\u0131lar (al\u0131\u015fveri\u015f sepetlerinde \u00fcr\u00fcn i\u00e7in belirlenmi\u015f b\u00f6l\u00fcmler ve yerdeki b\u00fcy\u00fck ye\u015fil oklar vb.). Bunlar, meyve ve sebzeler i\u00e7in al\u0131mlarda %102&#8217;lik bir art\u0131\u015f sa\u011flad\u0131 ve her 10 m\u00fc\u015fteriden 9&#8217;u, ma\u011fazaya ilk geldi\u011finde \u00fcr\u00fcn b\u00f6l\u00fcm\u00fcne giden ye\u015fil oklar\u0131 takip etti.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image2-2.png\" alt=\"image\" width=\"708.266666666667px\" height=\"202.933333333333px\" \/>Gerek aray\u00fcz tasar\u0131m\u0131 gerek deneyim tasar\u0131m\u0131, davran\u0131\u015fsal ekonomi ve gerekse s\u00fcr\u00fckle, ince \u00f6zelliklerin ve d\u00fc\u015f\u00fcnceli tasar\u0131m\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 etkileyebilece\u011fi t\u00fcm yollar\u0131 vurgulamaktad\u0131r. Ancak yeni bir sistem tasarlarken, ister \u00f6\u011frenme ister performans i\u00e7in- davran\u0131\u015f\u0131 potansiyel olarak etkileyen t\u00fcm fakt\u00f6rleri nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? \u00c7e\u015fitli unsurlar\u0131n uyum i\u00e7inde ve ortak ama\u00e7lar dikkate al\u0131narak tasarlanmas\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flars\u0131n\u0131z? <strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130nsan Sistem B\u00fct\u00fcnle\u015fmesi<\/strong> (\u0130SB) burada baz\u0131 cevaplar sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--examples\">\n<div>\n<p>Gallup ve Lumina Vakf\u0131 taraf\u0131ndan ortakla\u015fa yap\u0131lan anketlere g\u00f6re, y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndaki ba\u015f akademik g\u00f6revlilerin %96&#8217;s\u0131 programlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frencileri i\u015f d\u00fcnyas\u0131na haz\u0131rlamada &#8220;\u00e7ok&#8221; veya &#8220;olduk\u00e7a&#8221; etkili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduancak i\u015f d\u00fcnyas\u0131 liderlerinin yaln\u0131zca %11&#8217;i &#8220;\u00e7ok&#8221; etkili buldu.. \u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131 liderleri, mezunlar\u0131n, \u015firketlerin ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 yetenek ve yeterliliklerine sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kaynak: <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Preety<\/span> <span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Sidhu<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> ve Va<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">lerie J. <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Calderon<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> (2016). <a href=\"https:\/\/news.gallup.com\">https:\/\/news.gallup.com<\/a><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130SB, sistem d\u00fczeyinde insan performans tasar\u0131m ve geli\u015ftirme faaliyetlerine odaklanan bir felsefe ve s\u00fcre\u00e7ler dizisidir. ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan 1981 tarihli bir Genel Muhasebe Ofisi raporunun, t\u00fcm asker\u00ee te\u00e7hizat ar\u0131zalar\u0131n\u0131n%50&#8217;sinin insan hatas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k gelen bir ABD Ordusu raporunun, bir\u00e7ok asker\u00ee insan hatas\u0131n\u0131n \u0130nsan performans\u0131yla ilgili endi\u015feleri yeterince dikkate almayan k\u00f6t\u00fc geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerine kadar izlenebilece\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Temel olarak \u0130SB, sistem m\u00fchendisli\u011fi y\u00f6ntemlerini, insan fakt\u00f6rleri ilkelerini ve insan merkezli tasar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 birle\u015ftirerek insanlar\u0131, teknolojiyi ve istenen organizasyonel sonu\u00e7lar\u0131 i\u00e7eren herhangi bir sistemin tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in pratik bir ara\u00e7 tak\u0131m\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<table style=\"width: 1285px; height: 239px;\">\n<tbody>\n<tr class=\"TabloKlavuzu-R\" style=\"height: 71.7pt;\">\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 1009.03px;\" colspan=\"3\">\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: left;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130nsan Sistem B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc,<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> bir sistemin ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc boyunca sistem d\u00fczeyinde insan performans\u0131 endi\u015felerine odaklanan bir felsefe ve s\u00fcre\u00e7ler dizisidir. Amac\u0131, sistem ar\u0131zas\u0131 riskini azaltmakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 247.033px;\">\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">4Hsi \u00c7ekirdek \u0130LKES\u0130<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"TabloKlavuzu-R\" style=\"height: 104.45pt;\">\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 1270.03px;\" colspan=\"4\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-243\" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/Ogrenme-Deneyimi-Tasarimi_1.png\" alt=\"Ogrenme Deneyimi Tasar\u0131m\u0131\" width=\"1444\" height=\"267\" srcset=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/Ogrenme-Deneyimi-Tasarimi_1.png 589w, https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/Ogrenme-Deneyimi-Tasarimi_1-300x56.png 300w, https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/Ogrenme-Deneyimi-Tasarimi_1-65x12.png 65w, https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/Ogrenme-Deneyimi-Tasarimi_1-225x42.png 225w, https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/Ogrenme-Deneyimi-Tasarimi_1-350x65.png 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 1444px) 100vw, 1444px\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"TabloKlavuzu-R\" style=\"height: 50.65pt;\">\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 286.433px;\">\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130NSANI VURGULAYIN<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 310.817px;\">\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">T\u00dcM S\u0130STEMLER\u0130 \u0130Y\u0130LE\u015eT\u0130R\u0130N<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 383.85px;\">\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">TAM YA\u015eAM D\u00d6NG\u00dcS\u00dcN\u00dc D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcN<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td class=\"TabloKlavuzu-C\" style=\"border: 0.5pt solid windowtext; width: 247.033px;\">\n<p class=\"import-Normal\" style=\"text-align: center;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">TASARIMI BAS\u0130TLE\u015eT\u0130R\u0130N<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 286.933px;\"><\/td>\n<td style=\"width: 311.817px;\"><\/td>\n<td style=\"width: 384.85px;\"><\/td>\n<td style=\"width: 247.533px;\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130SB&#8217;nin d\u00f6rt temel ilkesi vard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130nsan\u0131 Vurgulay\u0131n<\/strong>: Sistem tasar\u0131m s\u00fcrecinde insan performans\u0131n\u0131 \u00f6nceden ve s\u0131kl\u0131kla vurgulay\u0131n; insanlara donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m i\u00e7in e\u015fit muamele edin<\/li>\n<li class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">T\u00fcm Sistemleri \u0130yile\u015ftirin<\/strong>: Genel sistem performans\u0131n\u0131 sadece bireysel bile\u015fen seviyelerinde de\u011fil, kapsaml\u0131 (b\u00fcy\u00fck resim) seviyede iyile\u015ftirin<\/li>\n<li class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Tam Ya\u015fam D\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde <\/strong><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">bulundurun<\/strong> : \u0130yice g\u00f6zden ge\u00e7irin; t\u00fcm sistem kullan\u0131m \u00f6mr\u00fc boyunca maliyetlerini kontrol ederken ve riskleri azalt\u0131rken bir sistemin faydalar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131n<\/li>\n<li class=\"import-erik-Govde\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Tasar\u0131m\u0131 <\/strong><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kolayla\u015ft\u0131r\u0131n<\/strong> : \u00c7ok disiplinli tasar\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131n; tasar\u0131mc\u0131lar ve di\u011fer payda\u015flar aras\u0131nda oldu\u011fu kadar farkl\u0131 disiplinlerdeki uzmanlar aras\u0131nda da \u201c\u00e7eviri\u201d yapmaya yard\u0131m edin<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Her ko\u015fulda, \u0130SB uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 sistematik s\u00fcre\u00e7ler, tasar\u0131m ara\u00e7lar\u0131 ve dok\u00fcmantasyon y\u00f6ntemleri geli\u015ftirmi\u015ftir. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu, olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k sosyoteknik sistemleri i\u00e7eren projeler i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f olsa da (\u00f6r., yeni bir u\u00e7ak gemisi in\u015fa etmek), \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131na her d\u00fczeyde ilham ve yararlanabilecekleri kapsaml\u0131 bir ara\u00e7 tak\u0131m\u0131 sa\u011flayabilirler ve \u0130SE&#8217;nin temel ilkeleri de\u011ferli \u00d6DT i\u00e7in de mihenk ta\u015f\u0131 i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<h2 class=\"import-Balk3\">\u00d6zet<\/h2>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu b\u00f6l\u00fcmde tart\u0131\u015f\u0131lan disiplinlerin her biri, \u00d6DT&#8217;nin olgunla\u015fan anlay\u0131\u015f\u0131na katk\u0131da bulunabilir. \u00d6DT&#8217;nin temelleri, temel felsefesini ve kavramsal modelini olu\u015fturur ve KD&#8217;deki temelleri, \u00f6\u011frenme ba\u011flamlar\u0131 i\u00e7in uygulanabilir haz\u0131r tasar\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcnme ilkeleri ve kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7leri sunmaktad\u0131r. InKD, bilgi bilimi ve n\u00f6robili\u015fsel biliminin yan\u0131 s\u0131ra alt alanlar\u0131n\u0131 daha da iyi entegre etmek i\u00e7in bu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fletmektedir. Bunu yaparken, EBT \u00d6DT&#8217;ye bir dizi temel teori ve uygulamal\u0131 ara\u00e7 getirmektedir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ticari alanlar da faydal\u0131 y\u00f6ntemler sunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, deneyim tasar\u0131m\u0131nda ak\u0131lda kal\u0131c\u0131 ve motive edici b\u00fct\u00fcnsel deneyimler olu\u015fturmak i\u00e7in genellikle kitlesel \u00f6zelle\u015ftirme teknikleriyle \u00f6l\u00e7eklendirilen kavramlar, y\u00f6ntemler ve kullan\u0131m durumlar\u0131 yer almaktad\u0131r. Benzer \u015fekilde, davran\u0131\u015fsal iktisat, bireylerin ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki (\u201ctahmin edilebilece\u011fi gibi irrasyonel\u201d) kararlar\u0131n\u0131 daha fazla anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmakla birlikte, bize bireyleri ikna etmek veya t\u00fcm topluluklar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in davran\u0131\u015flar\u0131 &#8220;d\u00fcrtmenin&#8221; yollar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011fretmektedir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Son olarak, \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131, d\u00f6rt \u0130SB ilkesinin yan\u0131 s\u0131ra, yerle\u015fik s\u00fcre\u00e7ler ve geli\u015ftirici ara\u00e7lardan olu\u015fan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir koleksiyondan yararlanabilirler. \u00d6zellikle \u0130SB, insan merkezli tasar\u0131m ilkelerini sistem m\u00fchendisli\u011fi ile entegre etme, yerel sonu\u00e7lar\u0131 k\u00fcresel etkenlerle dengeleme ve bu tasar\u0131mlar\u0131 \u00fcretim ekipleri ve resm\u00ee organizasyonlar i\u00e7inde \u00f6l\u00e7eklerde kolayla\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerine benzersiz bir \u015fekilde katk\u0131da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<h2 class=\"import-Balk2\">\u00d6NER\u0130LER<\/h2>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u015eimdiye kadar tart\u0131\u015f\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131n\u0131n her biri, \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00e7e\u015fitli bilgiler sunmaktad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da, ana hatlar\u0131 ile bunlardan al\u0131nan tavsiyelerin bir listesi verilmi\u015ftir.<\/p>\n<h3 class=\"import-Balk3\">1. Esas hedefi belirleyin ve ona odaklan\u0131n<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">T\u00fcm uygulama alanlar\u0131nda etkili tasar\u0131m\u0131n \u00f6n \u015fart\u0131, onun hedef odakl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 olarak kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcnse de \u00e7o\u011fu zaman insanlar <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">as\u0131l hedefi<\/em> tan\u0131mlamakta ba\u015far\u0131s\u0131z olurlar ve bunun yerine daha geni\u015f \u201cneden\u201d i d\u00fc\u015f\u00fcnmeden hemen yap\u0131lan eylemlere veya s\u00fcre\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131na odaklan\u0131rlar.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6rne\u011fin, \u00e7o\u011fumuzun katland\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey olan uyum e\u011fitimini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Asl\u0131nda, bir uyum kursunun as\u0131l amac\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 siber doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klardan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in e\u011fitmek gibi baz\u0131 ger\u00e7ek riskleri ele almak olabilirdi. Ancak; i\u015fe atanan program y\u00f6neticisi, siber g\u00fcvenlik olaylar\u0131n\u0131 azaltmaktan \u00f6rg\u00fctsel riski azaltmaya kadar hedefi yanl\u0131\u015fl\u0131kla (g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik) de\u011fi\u015ftirebilir. \u0130\u015f ilerledik\u00e7e, hedef, \u00f6rg\u00fctsel riski azaltan bir e\u011fitim tasarlamaktan uzakla\u015farak, riski de\u011fi\u015ftiren bir m\u00fcdahale olu\u015fturmaya do\u011fru gider. Bu da programl\u0131 kararlar\u0131 etkileyebilir; \u00f6rne\u011fin, program y\u00f6neticisi riski de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in sadece e\u011fitim bilgilerine (etkili e\u011fitim transferi yerine) maruz kalmay\u0131 yeterli olarak g\u00f6rmeye ba\u015flayabilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Mant\u0131ksal olarak, sonras\u0131nda, program y\u00f6neticisi bu g\u00f6sterimi olu\u015fturmak i\u00e7in en ekonomik yakla\u015f\u0131mlar\u0131 se\u00e7ebilir. Bu arada, e\u011fitim tasar\u0131mc\u0131s\u0131na b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla bir y\u0131\u011f\u0131n malzeme verilir ve s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklarla da olsa \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 bununla ilgili \u201ce\u011fitmesi\u201d s\u00f6ylenir. \u0130\u015fte \u015fimdi, e\u011fitim tasar\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnen hedefi, zorlay\u0131c\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar alt\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca fazla bilgi iletmek haline gelmi\u015ftir. Daha sonras\u0131nda ise, amirlerin hedefleri bir tamamlama listesinden her \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 kontrol etmeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hedefleri ise e\u011fitimi olabildi\u011fince \u00e7abuk tamamlamaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr \u2026ve nihayetinde, herkesin en iyi niyeti s\u0131n\u0131rl\u0131 ger\u00e7ek fayda sa\u011flayana kadard\u0131r.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--key-takeaways\">\n<header class=\"textbox__header\">\n<p class=\"textbox__title\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image4-2.jpeg\" alt=\"image\" width=\"601.8px\" height=\"401.2px\" \/><\/p>\n<\/header>\n<div>\n<div>\n<div>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan 47 b\u00fcy\u00fck, tan\u0131nm\u0131\u015f firma ile olduk\u00e7a geni\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k ve \u00f6\u011frenen kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerini sentezledik. Her durumda, kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u015fey onlar\u0131n g\u00f6rev odakl\u0131 olmalar\u0131yd\u0131. E\u011fitimle ilgili veriye odakl\u0131 kararlar\u0131n g\u00f6revle nas\u0131l ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan bir mimari olu\u015fturdular. \u00d6rg\u00fctsel yap\u0131lar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 b\u00fcy\u00fctmeye odakland\u0131 ve sonu\u00e7lar ve kat\u0131l\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan ger\u00e7ekten yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Michael Smith<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">K\u0131demli Teknik Uzman, ICF<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"import-erik-Govde\">KD ve kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m, stratejik hedefleri ortaya \u00e7\u0131karmak ve bunlara y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcmler tasarlamak i\u00e7in kan\u0131tlanm\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lere sahiptir; bu y\u00fczden, \u00d6DT zaten bu alanda m\u00fckemmeldir. Jesse James Garrett&#8217; in <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kullan\u0131c\u0131 Deneyiminin \u00d6\u011feleri<\/em> \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, genel olarak dijital \u00fcr\u00fcn tasar\u0131m\u0131na odaklanm\u0131\u015f olsa da \u00f6\u011frenme tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok\u00e7a al\u0131nt\u0131 yap\u0131lan bir kaynakt\u0131r. Onun be\u015f katmanl\u0131 modeli <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Strateji (hedefleri ve kullan\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 tan\u0131mlama)<\/em> ile ba\u015flamakta ve sonras\u0131nda <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kapsam<\/em> (gereksinimler ve belirtimler), <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Yap\u0131<\/em> (etkile\u015fim modelleri ve mimari tasar\u0131m), <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130skelet<\/em> (aray\u00fcz, gezinti ve bilgi tasar\u0131mlar\u0131) ve <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Tasar\u0131m y\u00fczeyi<\/em> (duyusal \u00f6geler ve estetik) \u00f6geleriyle ilerlemektedir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Garrett&#8217;in y\u00f6ntemlerinin veya benzer hedef odakl\u0131 tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinin uygulanmas\u0131 \u00f6\u011frenme tasar\u0131m\u0131n\u0131 derinden ve olumlu \u015fekilde etkileyebilir. Bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131mlar\u0131 kullanmak, s\u00fcre\u00e7lerden ziyade sonu\u00e7lara odaklanmak anlam\u0131na gelmektedir. Ayr\u0131ca tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n (s\u00fcre\u00e7lerin her seviyesinde) varsay\u0131mlara meydan okumalar\u0131n\u0131, stratejik (sadece yerel de\u011fil) hedefleri anlamaya ve bunlara y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ve gayriresm\u00ee m\u00fcdahaleler, b\u00fct\u00fcnsel deneyim tasar\u0131m\u0131 veya d\u00fcrtme teknikleri gibi geleneksel uygulamalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan yarat\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 dikkate almalar\u0131n\u0131 gerektirmektedir.<\/p>\n<h3 class=\"import-Balk3\">2. B\u00fct\u00fcnsel kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m y\u00f6ntemlerini uygulay\u0131n<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ulusal Akademi Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan sonu\u00e7lar, ABD&#8217;deki teknoloji geli\u015ftirme projelerinin yaln\u0131zca 34&#8217;\u00fcn\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu ve projelerin en s\u0131k ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu g\u00f6steriyor \u00e7\u00fcnk\u00fc &#8216;(1) hedeflenen kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ve kullan\u0131m ba\u011flam\u0131n\u0131n yetersiz anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve (2) mu\u011flak &#8216;sistemin kullan\u0131m\u0131 sezgisel olmal\u0131d\u0131r&#8217; gibi kullan\u0131labilirlik ihtiya\u00e7lar\u0131 \u201d. E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim gittik\u00e7e artan bir \u015fekilde teknolojiye dayand\u0131\u011f\u0131ndan, KD, etkile\u015fim tasar\u0131m\u0131, insan fakt\u00f6rleri, ergonomi ve di\u011fer ilgili insan merkezli disiplinleri \u00f6\u011frenme tasar\u0131m s\u00fcre\u00e7lerine d\u00e2hil etmek \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m kullan\u0131labilirlikten daha fazlas\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131 b\u00fct\u00fcnsel olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. Deneyim tasar\u0131m\u0131 burada baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler sunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bili\u015fe odaklanmaktansa, duygu, g\u00fcven ve motivasyon gibi di\u011fer i\u00e7sel s\u00fcre\u00e7leri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun. Yak\u0131n zamanda, Etkile\u015fim Tasar\u0131m\u0131 Vakf\u0131, di\u011fer t\u00fcm insan merkezli tasar\u0131m uygulamalar\u0131 gibi, \u00d6DT&#8217;nin bu be\u015f ortak sorundan birini (veya daha fazlas\u0131n\u0131) ger\u00e7ekten nas\u0131l \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan bir makale yay\u0131nlad\u0131 (Bunlardan yaln\u0131zca biri do\u011frudan bili\u015fselli\u011fe hitap etmektedir.).:<\/p>\n<ul>\n<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Bilgi eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Malzeme veya talimatlar\u0131n anla\u015f\u0131lmamas\u0131<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Beceri eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">&#8211; Beceri, uygulama veya bilgiyi uygulama becerisi eksikli\u011fi<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">G\u00fcven eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Olumlu ama hen\u00fcz ger\u00e7ek\u00e7i olmayan ki\u015fisel alg\u0131lar\u0131n eksikli\u011fi<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Motivasyon eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Bili\u015fsel \u00e7aba veya eylem uygulamada ilgisizlik<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kaynak veya ara\u00e7 eksikli\u011fi<\/em><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">: Bilgili, becerikli, kendine g\u00fcvenen ve motive olmu\u015f ki\u015filerin hareket etmesini engelleyen sorunlar.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Yine, bu boyutlar\u0131 yarat\u0131c\u0131 ve b\u00fct\u00fcnsel olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek \u00f6nemlidir. Chan Zuckerberg Giri\u015fimi Bilim \u00d6\u011frenme Ba\u015fkan\u0131 Bror Saxberg&#8217;in belirtti\u011fi gibi: &#8216;Fiziksel ve zihinsel sa\u011fl\u0131k \u00f6nemli olsa bile bir \u00f6\u011frenme deneyimi ne kadar g\u00f6rkemli bir \u015fekilde tasarlan\u0131rsa tasarlans\u0131n, \u00e7ok a\u00e7 bir \u00f6\u011frenenin, ba\u015flama, \u0131srar etme veya zihinsel \u00e7aba g\u00f6sterme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u00d6\u011frencilerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kahvalt\u0131ya eri\u015fmesini sa\u011flamak, \u00f6\u011frenme ortam\u0131n\u0131n potansiyel olarak harika bir ki\u015fiselle\u015ftirilmesidir! Ba\u015fka bir deyi\u015fle, \u00f6\u011frenmede, bazen kaynak sa\u011flamak (e\u011fitim veya \u00f6\u011fretim hizmetine sahip olanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda), \u00f6\u011frenme ba\u011flam\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek veya g\u00fcven a\u015f\u0131lamak i\u00e7in daha fazla \u00e7aba harcanmas\u0131 gerekmektedir. Saf bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn!<\/p>\n<h3 class=\"import-Balk3\">3. Ger\u00e7ek (da\u011f\u0131n\u0131k ve irrasyonel) insanlar i\u00e7in tasar\u0131m<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bili\u015fsel bilim ve davran\u0131\u015fsal iktisat, insanlar\u0131n tahmin edilebilece\u011fi gibi irrasyonel oldu\u011funu \u00f6\u011fretmektedir. Uygun (en uygun yerine) kararlar almaya meyilliyiz, kazanmaktan ziyade kaybetmekten ka\u00e7\u0131nmaya b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde daha motive oluyoruz ve bir dizi ba\u015fka \u00f6nyarg\u0131ya kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z durumday\u0131z. \u00d6\u011frenenlerin bu &#8220;kusurlara&#8221; sahip oldu\u011funu kabul edin. <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Bu, kand\u0131rman\u0131z veya k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeniz gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmez, hi\u00e7birimiz ak\u0131lc\u0131 bir akt\u00f6r de\u011filiz!<\/em> Aksine, kabul edin ve insanl\u0131\u011f\u0131n da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tasarlay\u0131n. Bu, \u00f6rne\u011fin, duygusal bir etki i\u00e7in tasar\u0131m yapmak veya bir \u00f6\u011frenme deneyimi s\u0131ras\u0131nda bilginin a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesinden dikkatlice ka\u00e7\u0131nmak anlam\u0131na gelebilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Yarat\u0131c\u0131, b\u00fct\u00fcnsel bir kullan\u0131c\u0131 merkezli tasar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak, daha belirgin \u00f6\u011frenme m\u00fcdahalelerini artt\u0131rmak i\u00e7in d\u00fcrtme tekniklerini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun. D\u00fcrtmeler, bireylerin i\u00e7sel \u00f6n yarg\u0131lar\u0131n\u0131 a\u015fmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir ve \u00f6rne\u011fin, ders \u00e7al\u0131\u015fmak veya d\u00fc\u015f\u00fcnmek gibi \u00f6z-d\u00fczenlemeli \u00f6\u011frenme uygulamalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmede faydal\u0131 olabilirler. Ayr\u0131ca, basit bili\u015fsel alan\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ip, sa\u011fl\u0131k ve ki\u015fisel bak\u0131m gibi \u00f6\u011frenmeyi etkileyebilecek di\u011fer davran\u0131\u015flarla ilgili d\u00fcrt\u00fcleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun. Davran\u0131\u015fsal iktisat ve d\u00fcrtme teorisi bu m\u00fcdahalelere ilham verecek m\u00fckemmel \u00f6rnekler sunmaktad\u0131r. End\u00fcstriyel tasar\u0131m, grafik tasar\u0131m ve ileti\u015fim gibi ilgili alanlar da ikna edici etkiler elde etmek i\u00e7in aray\u00fczler, alanlar, ba\u011flamlar ve i\u00e7erik \u00f6gelerini tasarlamak i\u00e7in ara\u00e7lar sunarlar.<\/p>\n<h3 class=\"import-Balk3\">4. B\u00fct\u00fcnsel deneyimler tasarlay\u0131n<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Hi\u00e7bir \u015fey zaman i\u00e7inde basit bir nokta olarak mevcut de\u011fildir. Hem deneyim tasar\u0131m\u0131 hem de \u00f6\u011fretim teorisinin \u00f6\u011fretti\u011fi gibi, belirli bir deneyimden \u00f6nce haz\u0131rl\u0131k veya \u00f6ng\u00f6r\u00fc a\u015famas\u0131 gelmekte ve bunu yans\u0131t\u0131c\u0131 bir a\u015fama izlemektedir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde bu \u00f6\u011frenme \u00f6ncesi ve sonras\u0131 a\u015famalar i\u00e7in tasar\u0131m yap\u0131n. Dahas\u0131, bir deneyimin farkl\u0131 bile\u015fenleri vard\u0131r. Deneyim tasar\u0131m\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak, t\u00fcm duyusal uyaranlar (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">duyu <\/em>), duygusal fakt\u00f6rler (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> hissetmek<\/em> ), bili\u015fsel \u00f6geler (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">d\u00fc\u015f\u00fcnmek<\/em>), ki\u015fisel ba\u011flant\u0131lar ve etkile\u015fimler (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> davranmak<\/em>) ve sosyal kimlik \/ birlikte olu\u015fturulmu\u015f \u00f6geler (<em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> ilgili<\/em> <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">olmak <\/em>) yelpazesini bilin\u00e7li olarak tasarlamak faydal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, bu be\u015f y\u00f6n\u00fcn birle\u015ftirilmesinin ortak etkisini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun ve bir \u00f6\u011frenme deneyiminden \u00f6ncesi, \u00f6\u011frenme deneyimi s\u0131ras\u0131 ve sonras\u0131nda bunlar\u0131 nas\u0131l ele alaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<header class=\"textbox__header\">\n<p class=\"textbox__title\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image5-2.png\" alt=\"image\" width=\"603.647979002625px\" height=\"134.8px\" \/><\/p>\n<\/header>\n<div class=\"textbox__content\">\n<p>Baz\u0131 deneyimler tamamen insanlar aras\u0131 etkile\u015fimle ilgilidir. Uygulamal\u0131 tasar\u0131m projeleri veya yeni kurulan bir \u015firkette \u00e7al\u0131\u015fmak gibi \u00e7evrim i\u00e7i olarak \u00f6\u011frenilemeyecek pek \u00e7ok \u015fey vard\u0131r. Bazen arkada\u015flar\u0131n\u0131zla oturman\u0131z (birka\u00e7 y\u0131l boyunca yo\u011fun bir \u015fekilde) veya yurt d\u0131\u015f\u0131na seyahat etmeniz gerekir. Bazen orada olmal\u0131s\u0131n ve kendini b\u0131rakmal\u0131s\u0131n.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">David Munson, Dr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Rochester Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Benzer \u015fekilde, insanlar i\u00e7in tasarlarken esteti\u011fin g\u00fcc\u00fcn\u00fc unutmay\u0131n. Psikolojik ara\u015ft\u0131rmalar asl\u0131nda \u201cg\u00fczel \u015feylerin daha iyi sonu\u00e7 verdi\u011fini\u201d g\u00f6steriyor; yani, bireylerin estetik alg\u0131s\u0131 performans sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler. Bu t\u00fcr estetik ilkeler, uygulamal\u0131 yarat\u0131c\u0131 t\u00fcrler taraf\u0131ndan \u00e7o\u011fu medya i\u00e7in iyi bir \u015fekilde kodlanm\u0131\u015ft\u0131r; bununla birlikte, daha \u201cciddi\u201d disiplinlerden olan uygulay\u0131c\u0131lar, onlara yat\u0131r\u0131m yapmak i\u00e7in genellikle daha teredd\u00fctl\u00fcd\u00fcr. Asl\u0131nda, baz\u0131 akademik disiplinler veya asker\u00ee sekt\u00f6rler gibi birtak\u0131m alt k\u00fclt\u00fcrler, esteti\u011fin uygulanmas\u0131n\u0131 tamamen reddeder (her ne kadar bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar kaliteli estetik tasar\u0131m\u0131n olumlu etkisini desteklese de muhtemelen \u00e7ok fazla cilan\u0131n mesaj\u0131n \u201cciddiyetini\u201d azaltaca\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131 alt\u0131ndad\u0131r.). On y\u0131llard\u0131r var olmas\u0131na ra\u011fmen, duygusal tasar\u0131m\u0131n psikolojisini daha yeni anlamaya ba\u015fl\u0131yoruz. Hala, \u00d6DT i\u00e7in m\u00fcthi\u015f bir vaatleri var.<\/p>\n<p class=\"import-Balk3\">5. Daha b\u00fcy\u00fck organizasyonlarda etkin bir \u015fekilde tasar\u0131m yapmak i\u00e7in sistematik s\u00fcre\u00e7leri kullan\u0131n<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Giderek artan \u015fekilde, \u00f6\u011frenme uzmanlar\u0131 \u00e7e\u015fitli \u00fcretim ekiplerinde \u00e7al\u0131\u015fmakta ve m\u00fcdahaleleri daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde uygulamaktad\u0131r. Bu, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim m\u00fcdahalelerinin geli\u015ftirilme bi\u00e7iminde bir kaymaya i\u015faret etmektedir: Bir zamanlar uzmanlar taraf\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f zanaatk\u00e2r eserler olduklar\u0131ndan, ekipler taraf\u0131ndan tasarlan\u0131p uygulanmalar\u0131 ve daha b\u00fcy\u00fck organizasyonlar i\u00e7inde yer alma olas\u0131l\u0131klar\u0131 giderek daha da artmaktad\u0131r. \u0130SB, bu de\u011fi\u015fikliklerle birlikte gelen pratik zorluklar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in faydal\u0131 ara\u00e7lar sunar.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130SB&#8217;den al\u0131nacak ilk ders, kullan\u0131m \u00f6mr\u00fc boyunca maliyetleri kontrol ederken ve riskleri azalt\u0131rken faydalar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir sisteme uzun bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmektir; yani, ilk tasar\u0131m ve geli\u015ftirme a\u015famalar\u0131 boyunca, uygulama, i\u015fletme ve nihai emeklilik a\u015famalar\u0131 ile birliktedir. Burada \u00f6nemli olan nokta, yeni bir s\u00fcre\u00e7, sistem veya \u00f6\u011frenme deneyimi tasarlarken, bunu zaman i\u00e7inde organizasyonun ba\u011flam\u0131 i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnmektir: Nas\u0131l tasarlanacak ve sonunda in\u015fa edilecek? Payda\u015flara nas\u0131l da\u011f\u0131t\u0131lacak? Zaman i\u00e7inde nas\u0131l korunacak ve s\u00fcrekli geli\u015ftirilecek? Ne zaman saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmal\u0131?<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130SB benzer \u015fekilde \u00f6rg\u00fctsel bile\u015fenleri kavramsalla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in y\u00f6ntemler sunmaktad\u0131r. Tipik olarak, \u0130SB uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 i\u015f g\u00fcc\u00fc, personel, e\u011fitim, g\u00fcvenlik ve i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, insan fakt\u00f6rleri m\u00fchendisli\u011fi, ya\u015fanabilirlik ve hayatta kalma alanlar\u0131n\u0131 tan\u0131r. B\u00fct\u00fcnle\u015fik tasar\u0131m olu\u015ftururken bu fakt\u00f6rleri dikkate almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin, yeterli say\u0131da operat\u00f6r (i\u015f g\u00fcc\u00fc) mevcut de\u011filse, uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n (personelin) deneyim gereksinimlerini art\u0131rabilir, b\u00f6ylece her biri daha verimli performans g\u00f6sterebilirler. Bu klasik alanlar \u00f6\u011frenme sistemleri tasar\u0131m\u0131 i\u00e7in baz\u0131 uygulanabilirliklere sahip olsalar da \u00d6DT uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n muhtemelen bu modeli tadil etmeleri gerekecektir. Ancak, teknik \u00f6zelliklerinden daha \u00f6nemli olan, te\u015fvik etti\u011fi geni\u015f, sistem \u00e7ap\u0131nda bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Bir \u00f6\u011frenme deneyimi tasarlarken, sadece sunum de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, \u00f6rne\u011fin uygulama i\u00e7in gereken i\u015f g\u00fcc\u00fc (i\u015fg\u00fcc\u00fc), bu uzmanlar\u0131n hangi becerilere ihtiya\u00e7 duydu\u011funu (personel), rolleri (e\u011fitim) i\u00e7in nas\u0131l haz\u0131rlanacaklar\u0131n\u0131 ve m\u00fcdahaleyi sunacaklar\u0131 ba\u011flam\u0131 (ya\u015fanabilirlik) da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak yararl\u0131 olur.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Son olarak, \u0130SB uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 genellikle \u00e7ok disiplinli bir tasar\u0131m s\u00fcrecini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r, farkl\u0131 disiplinlerdeki uzmanlar aras\u0131nda (\u00f6r., sosyologlar ve bilgisayar bilimcileri aras\u0131nda) belgeleme ve &#8220;terc\u00fcme&#8221; yapmaya ve ilgili taraflar aras\u0131nda gereksinimleri m\u00fczakere etmeye yard\u0131mc\u0131 olur (\u00f6r., e\u011fitim uzmanlar\u0131 ve i\u015f g\u00fcc\u00fc analistleri aras\u0131ndaki uzla\u015fmalara arac\u0131l\u0131k etme). Uygulamada bu, \u0130SB uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli payda\u015flardan girdiler elde etmek, varsay\u0131mlar\u0131 belgelemek, s\u00fcrt\u00fcnme noktalar\u0131n\u0131 netle\u015ftirmek ve bu gereklilikleri ve analizleri g\u00f6rsel taslak, kavram haritalar\u0131, s\u00fcre\u00e7 diyagramlar\u0131 \u015fema tasar\u0131mlar\u0131 gibi anlaml\u0131, net bi\u00e7imlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren \u201cpayla\u015f\u0131lan tasar\u0131mlar\u201d geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde zaman harcad\u0131klar\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Bu \u0130SB s\u00fcre\u00e7leri ve ara\u00e7lar\u0131 \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in de kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\"import-Balk3\">6. Yerel s\u00fcre\u00e7lerden ziyade, k\u00fcresel sonu\u00e7lar\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131n<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">&#8220;\u00d6\u011frenme ekosistemi&#8221; kavram\u0131nda belirgin olan, t\u00fcm bir ya\u015fam boyunca (veya en az\u0131ndan kariyer) \u00e7e\u015fitlilik ve birbirine ba\u011fl\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu ba\u011flant\u0131, \u00f6\u011frenim deneyimlerini m\u00fcnferit etkinlikler yerine, uyum i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen deneyimler olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz i\u00e7in yeni f\u0131rsatlar olu\u015fturmakt\u0131r. Bu kitaptaki di\u011fer b\u00f6l\u00fcmler \u00f6\u011frenme olaylar\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flamak i\u00e7in \u00f6\u011fretici stratejileri tart\u0131\u015fmaktad\u0131r (B\u00f6l\u00fcm 4 ve 12, parti \u015feklinde). Bununla birlikte, bu b\u00f6l\u00fcm, \u00d6DT&#8217;nin benzersiz bir \u015fekilde ele alaca\u011f\u0131 pratik hususlar da eklemektedir.<\/p>\n<div class=\"textbox shaded\">\n<div>\n<div>\n<p>Buradaki zorluk, \u00f6\u011fretmenleri kusurlu olan\u0131 payla\u015fmaya zorlamakt\u0131r; zira \u00f6\u011fretmenler m\u00fckemmelli\u011fe ula\u015fmay\u0131 severler ve onlar\u0131 kusurlu bir \u00fcr\u00fcn\u00fc payla\u015fmaya ikna etmek zordur. Vermont&#8217;un tarihsel paradigmas\u0131, \u00f6\u011fretmenlerin g\u00f6receli izolasyon i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan zanaatk\u00e2rlar olmalar\u0131yd\u0131 ancak bu sistem \u00e7\u00f6k\u00fcyor. Bunun modas\u0131 ge\u00e7mi\u015ftir ve \u00f6\u011frenen \u00f6\u011frenimini ki\u015fiselle\u015ftirmeye g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fmamaktad\u0131r. Baz\u0131 b\u00f6lgelerimizde devam etmekte olan \u00e7ok iyi i\u015fleri \u00f6l\u00e7eklendirmemiz ve sergilememiz gerekiyor ama hepsini de\u011fil.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Daniel French<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">E\u011fitim Sekreteri, Vermont E\u011fitim Ajans\u0131<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130lk olarak, daha alt d\u00fczey kararlar\u0131n toplamdaki etkisini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Toplu olarak \u00fcrettikleri <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">b\u00fct\u00fcn<\/em> veya birle\u015fik izlenim nedir? Duygusal veya g\u00fcd\u00fcleme \u00f6neriler gibi baz\u0131 \u00f6rt\u00fck mesajlar bir olaydan di\u011ferine ge\u00e7iyor mu? \u00d6rne\u011fin, d\u00f6rt farkl\u0131 e\u011fitmen taraf\u0131ndan ders verilen \u00e7ok b\u00f6l\u00fcml\u00fc bir at\u00f6lye hayal edin. Her biri stajyerlerden bir t\u00fcr \u00f6n testi tamamlamalar\u0131n\u0131, ilk buz k\u0131r\u0131c\u0131 etkinliklere kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 ve e\u011fitim sonras\u0131 sorulara cevap vermelerini isterse, kursiyerlerin s\u0131k\u0131lmalar\u0131, motivasyonlar\u0131n\u0131 yitirmeleri ve hatta bili\u015fsel olarak a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmeleri muhtemeldir. Ak\u0131ll\u0131 bir tasar\u0131mc\u0131, farkl\u0131 par\u00e7alar\u0131 bir araya getirmenin yollar\u0131n\u0131 bulabilir, d\u00f6rt b\u00f6l\u00fcm boyunca yenilik getirebilir, bili\u015fsel s\u0131f\u0131rlama i\u00e7in yerle\u015fik zaman\u0131 ve genel KD&#8217;i basitle\u015ftirmenin yollar\u0131n\u0131 bulabilir. Referans \u00e7er\u00e7evelerimizi geni\u015fletti\u011fimizde ve zaman, konu ve medyada daha \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011frenme deneyimlerini birle\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da benzer d\u00fc\u015f\u00fcnceler ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u0130kincisi, \u00f6\u011frenme m\u00fcdahalelerini tasarlarken, kolektif, uzun vadeli sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmadan her bir etkinli\u011fi optimize etmeye \u00e7al\u0131\u015fmak cazip gelir. \u00d6rne\u011fin, geleneksel, haftalar s\u00fcren mesleki kurslardan i\u015f ba\u015f\u0131nda, tam zaman\u0131nda e\u011fitime ge\u00e7meye karar veren bir \u015firketi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bir yandan, bu y\u00f6ntem, bireylerin \u00e7o\u011fu zaman \u00f6\u011frendiklerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde m\u00fcsrif bir \u015fekilde unuttuklar\u0131, verimsiz kitlesel \u00f6\u011frenmeyi \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 olur. \u00d6te yandan, bireylerin y\u00fczeysel bir d\u00fczeyin \u00f6tesinde anlaml\u0131 bir \u015fekilde b\u00fct\u00fcnle\u015fmek ve kavramak i\u00e7in m\u00fccadele etti\u011fi ayr\u0131k \u00f6\u011frenme yaratma riski ta\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca, i\u015f ortam\u0131nda daha deneyimli uygulay\u0131c\u0131lar \u00fczerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen y\u00fckler yaratabilir. Tam zaman\u0131nda \u00f6\u011frenmede do\u011fal olarak yanl\u0131\u015f bir \u015fey yoktur; bundan ziyade, \u00f6nemli olan, b\u00fct\u00fcnsel verimlili\u011fi ve boylamsal performans\u0131 dengeleyen geni\u015f \u00f6\u011frenme stratejileri en iyi duruma getirilmi\u015f yerel kullan\u0131mlara g\u00f6re de\u011ferlendirmektir. Her mod\u00fcl, kurs veya bireysel tasar\u0131mc\u0131, tek ba\u015f\u0131na yerel uygun durumlar geli\u015ftirirlerse, genel faydas\u0131zl\u0131k ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k yaratma riskini al\u0131r\u0131z. Strateji ( \u00f6\u011frenme bilimi taraf\u0131ndan bildirilen) t\u00fcm seviyelerde uygulanmal\u0131 ve t\u00fcm seviyelerle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmelidir.<\/p>\n<h3 class=\"import-Balk3\">7. Farkl\u0131 disiplinlerden teorileri ve uygulamalar\u0131 sentezlemeye devam edin<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6DT, gelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemi kavram\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck, \u00e7e\u015fitli ve geli\u015fmekte olan disiplinlerin bir sentezini temsil etmektedir. Gelecekte tasar\u0131m ekiplerini \u00f6\u011frenmek b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla \u00f6\u011fretim tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131, \u00f6\u011frenen bilim adamlar\u0131n\u0131, \u00f6\u011frenen m\u00fchendisleri, teknoloji uzmanlar\u0131n\u0131, veri bilimcilerini ve di\u011fer profesyonelleri i\u00e7erecektir. \u00d6DT, bu ekip \u00fcyelerine farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 entegre etmeye yard\u0131mc\u0131 olan, \u00f6\u011frenenlerin (ve di\u011fer payda\u015flar\u0131n) ihtiya\u00e7lar\u0131na ses veren ve disiplinli insan merkezli tasar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik eden benzersiz bir bo\u015flu\u011fu doldurmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bir ki\u015finin \u00d6DT&#8217;yi bilgilendiren t\u00fcm disiplinleri tam olarak bilmesi imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r ancak \u00d6DT tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile \u201ctekerle\u011fi yeniden icat etmekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131\u201d \u00f6nemlidir. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn g\u00f6sterdi\u011fi gibi, bir\u00e7ok mevcut alan faydal\u0131 teoriler, s\u00fcre\u00e7ler, kullan\u0131m \u00f6l\u00e7ekler ve ara\u00e7lar sunmaktad\u0131r. Bu \u00f6nceki \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ara\u015ft\u0131r\u0131n; kendi ama\u00e7lar\u0131n\u0131z i\u00e7in bunlar\u0131n k\u00fcrat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yap\u0131n ve yeniden d\u00fczenleyin. Reklam edebiyat\u0131 veya sistem m\u00fchendisli\u011fi k\u0131lavuzlar\u0131 gibi yarat\u0131c\u0131 yerlere ve \u00f6\u011fretim tasar\u0131m\u0131, \u00f6\u011frenme bilimi ve bili\u015fsel psikolojinin geleneksel ilkelerine de bak\u0131n. \u00d6DT hakk\u0131ndaki bu tart\u0131\u015fma, bu \u00f6nemli alanlar\u0131 destekleme ama\u00e7l\u0131 de\u011fil, insan-sistem etkile\u015fimlerini, uygulamal\u0131 bili\u015fi, \u00f6rg\u00fctsel dinamikleri ve kullan\u0131c\u0131 deneyimlerini dikkate alan tasar\u0131m ilkelerini b\u00fct\u00fcnle\u015ftirerek onlar\u0131 tamamlamaya y\u00f6neliktir. Birlikte, sentez halinde, bu \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler, \u00f6\u011frenme tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kaliteli \u00f6\u011fretim olu\u015fturmak i\u00e7in de\u011fil, ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki ger\u00e7ek insanlar i\u00e7in daha iyi \u00f6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 elde etmelerine de yard\u0131mc\u0131 olabilmektedir.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<header class=\"textbox__header\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image6-2.jpeg\" alt=\"image\" width=\"622.666666666667px\" height=\"756.666666666667px\" \/><\/header>\n<div>\n<p>Herkes ayn\u0131 e\u011fitim sisteminden ge\u00e7er ve ger\u00e7ekten \u00f6\u011frenemedi\u011fimizde, \u00f6\u011frenme patikam\u0131z\u0131n bu oldu\u011funa inanmaya mahkum oluruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Doug Tharp<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">K\u0131demli \u00d6\u011frenme Projesi Y\u00f6neticisi<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">N\u00fckleer D\u00fczenleme Komisyonu<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"sdfootnote1sym\"><a href=\"#sdfootnote1anc\">1<\/a> von Clausewitz, C. (1989). <i>On War. <\/i>(M. Howard and P. Paret, Eds. and Trans.) Princeton University Press. (Orijinal \u00e7al\u0131\u015fma 1832&#8217;de yay\u0131nland\u0131) veya O. Jolles \u00e7evirisine bak\u0131n (1943)<\/div>\n<div id=\"sdfootnote2sym\"><a href=\"#sdfootnote2anc\">2<\/a> Viegas, S. Antunes Teixeira L.A., Andrade, D.F. &amp; Moreira Silva, J.T. (2015). The information over-load due to attention, interruptions and multitasks. <i>Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 9<\/i>(27): 603\u2013613.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote3sym\"><a href=\"#sdfootnote3anc\">3<\/a> infobesity: bilgi obezi<\/div>\n<div id=\"sdfootnote4sym\"><a href=\"#sdfootnote4anc\">4<\/a> infoxication: bilgi zehirlenmesi<\/div>\n<div id=\"sdfootnote5sym\"><a href=\"#sdfootnote5anc\">5<\/a> data smog\u00a0: dumanl\u0131 veri<\/div>\n<div id=\"sdfootnote6sym\"><a href=\"#sdfootnote6anc\">6<\/a> info pollution: bilgi kirlili\u011fi<\/div>\n<div id=\"sdfootnote7sym\"><a href=\"#sdfootnote7anc\">7<\/a> Hemp, P. (2009). Death by information overload. <i>Harvard Business Review, 87<\/i>(9), 82-9. Spira, J.B., &amp; Feintuch, J.B. (2005). <i>The cost of not paying attention: How interruptions impact knowledge worker productivity. <\/i>Report from Basex, Inc.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote8sym\"><a href=\"#sdfootnote8anc\">8<\/a> Brown, T. E. (2006). <i>Attention deficit disorder: The unfocused mind in children and adults. <\/i>Yale University Press<i>. <\/i>(As discussed in ibid. Viegas et al., 2015, Endnote 5-2.)<\/div>\n<div id=\"sdfootnote9sym\"><a href=\"#sdfootnote9anc\">9<\/a> Benedek, A. (2013). Mobile multimedia-based knowledge transfer: A toolkit and a 3.0 Reference model. In L. G\u00f3mez Chova, A. L\u00f3pez Mart\u00ednez, &amp; I. Candel Torres (Eds.), <i>Proceedings of EDU-LEARN 13 <\/i>(pp. 1926-1936). \u0130ATED.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote10sym\"><a href=\"#sdfootnote10anc\">10<\/a> Battarbee, K., &amp; Mattelm\u00e4ki, T. (2003). Meaningful product relationships. <i>In Design and Emotion, Vol. 1<\/i> (pp. 337\u2013344).<\/div>\n<div id=\"sdfootnote11sym\"><a href=\"#sdfootnote11anc\">11<\/a> Floor, N. (2018, March 5). Learning experience design is NOT a new name for instructional design [blog post]. <i>Learning Experience Design.com<\/i>. www.learningexperiencedesign.com adresinden al\u0131nd\u0131.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote12sym\"><a href=\"#sdfootnote12anc\">12<\/a> Weigel, M. (2015, April 2). Learning experience design vs. user experience: Moving from \u201cuser\u201d to \u201clearner\u201d [blog post]. <i>Six Red Marbles. <\/i>www.sixredmarbles.com<\/div>\n<div id=\"sdfootnote13sym\"><a href=\"#sdfootnote13anc\">13<\/a> Schatz, S. Berking P. &amp; Raybourn, E.M. (2017). Industrial knowledge design: An approach for de-signing information artefacts. <i>Theoretical Issues in Ergonomics Science<\/i>, 18(6), 501\u2013518.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote14sym\"><a href=\"#sdfootnote14anc\">14<\/a> Battarbee, K., &amp; Mattelm\u00e4ki, T. (2003). Meaning-ful-product relationships. In <i>Design and Emotion, Vol. 1 <\/i>(pp. 337\u2013344).<\/div>\n<div id=\"sdfootnote15sym\"><a href=\"#sdfootnote15anc\">15<\/a> \u00d6r., bk.: Pine, B.J. &amp; Gilmore, J.H. (1998). Welcome to the experience economy. <i>Harvard business review, 76<\/i>, 97\u2013105. Pullman, M.E. &amp; Gross, M.A. (2004). Ability of experience design elements to elicit emotions and loyalty behaviors. <i>Decision Sciences, 35<\/i>(3), 551\u2013578. Schmitt, B. (1999). <i>Experiential marketing<\/i>. The Free Press.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote16sym\"><a href=\"#sdfootnote16anc\">16<\/a> Berry, L.L., Carbone, L.P., &amp; Haeckel, S.H. (2002). Managing the total customer experience. <i>MIT Sloan Management Review<\/i><\/div>\n<div id=\"sdfootnote17sym\"><a href=\"#sdfootnote17anc\">17<\/a> age see Pullman &amp; Gross (2004) and Berry et al. (2002), respectively. Son not 5-11.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote18sym\"><a href=\"#sdfootnote18anc\">18<\/a> Kolb, D. (1984). <i>Experiential learning: experience as the source of learning and development. <\/i>Prentice Hall. Sayfa 41&#8217;e bak\u0131n.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote19sym\"><a href=\"#sdfootnote19anc\">19<\/a> Kolb, A.Y. &amp; Kolb, D.A. (2009). The learning way: Meta-cognitive aspects of experiential learning. <i>Simulation &amp; Gaming. 40<\/i>(3), 297\u2013327. Bk. sayfa 298.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote20sym\"><a href=\"#sdfootnote20anc\">20<\/a> National Society for Experiential (2013, December 9). Eight principles of good practice for all experiential learning activities. <i>National Society for Experiential Education. <\/i>www.nsee.org\/8-principles<\/div>\n<div id=\"sdfootnote21sym\"><a href=\"#sdfootnote21anc\">21<\/a> age Schmitt (1999). Son not 5-11.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote22sym\"><a href=\"#sdfootnote22anc\">22<\/a> Ariely, D. (2008). <i>Predictably irrational: the hid-den forces that shape our decisions. <\/i>New York: HarperCollins.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote23sym\"><a href=\"#sdfootnote23anc\">23<\/a> Cialdini, R. (2009). <i>Influence: Science and practice. <\/i>Boston, MA: Pearson Education.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote24sym\"><a href=\"#sdfootnote24anc\">24<\/a> Thaler, R.H., &amp; Sunstein, C.R. (2009). <i>Nudge: Improving decisions about health, wealth, and happiness. <\/i>London: Penguin.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote25sym\"><a href=\"#sdfootnote25anc\">25<\/a> Bk., \u00d6rne\u011fin: Moss, M. (2013, 27 A\u011fustos). Nudged to the pro-duce aisle by a look in the mirror. <i>The New York Times. <\/i>www.nytimes.com Bannister, J. (2010, July 19). NMSU researchers shop around for healthier grocery carts [press re-lease]. <i>New Mexico State University. <\/i>news center. nmsu.edu<\/div>\n<div id=\"sdfootnote26sym\"><a href=\"#sdfootnote26anc\">26<\/a> Kerwin, W.T., Blanchard, G.S., Atzinger, E.M., &amp; Topper, P.E. (1980). <i>Man\/machine interface \u2013 a growing crisis <\/i>(DTIC Accession No. ADB071081). U.S. Army Material Systems Analysis Activity.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote27sym\"><a href=\"#sdfootnote27anc\">27<\/a> Garrett, J.J. (2010). <i>Elements of user experience, the: User-centered design for the web and beyond. <\/i>Pearson Education<\/div>\n<div id=\"sdfootnote28sym\"><a href=\"#sdfootnote28anc\">28<\/a> Pew, R.W., Mavor, A.S., et al. (2007). Human-System Integration in the system development process: A new look. National Academies Press. Bk., sayfa 191. <b>NOT: <\/b>Bu kitab\u0131n dijital versiyonu nap.edu\/11893 adresinde a\u00e7\u0131k ve herkese a\u00e7\u0131k eri\u015fim olarak mevcuttur.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote29sym\"><a href=\"#sdfootnote29anc\">29<\/a> Interaction Design Foundation (2017). Learning experience design: The most valuable lessons [blog post]. <i>The Interaction Design Foundation. <\/i>www.interaction-design.org.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote30sym\"><a href=\"#sdfootnote30anc\">30<\/a> Rifai, N., Rose, T., McMahon, G.T., Saxberg, B., &amp; Christensen, U.J. (2018). Learning in the 21st century: Concepts and tools. <i>Clinical chemistry, 64<\/i>(10), 1423\u20131429.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote31sym\"><a href=\"#sdfootnote31anc\">31<\/a> Norman, D. (2005). <i>Emotional design: Why we love (or hate) everyday things. <\/i>Basic Books.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"notranslate\" style=\"all: initial;\"><\/div>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":5,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"\u00d6\u011frenme Deneyimi Tasar\u0131m\u0131","pb_subtitle":"","pb_authors":["dr-sae-schatz"],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[62],"license":[],"class_list":["post-239","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","contributor-dr-sae-schatz"],"part":3,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":269,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/239\/revisions\/269"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/3"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/239\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=239"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=239"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}