{"id":307,"date":"2026-01-11T19:43:11","date_gmt":"2026-01-11T19:43:11","guid":{"rendered":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/chapter\/__unknown__\/"},"modified":"2026-01-12T15:47:44","modified_gmt":"2026-01-12T15:47:44","slug":"analitik-vi-gorsellestirme","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/chapter\/analitik-vi-gorsellestirme\/","title":{"raw":"ANAL\u0130T\u0130K VE G\u00d6RSELLE\u015eT\u0130RME","rendered":"ANAL\u0130T\u0130K VE G\u00d6RSELLE\u015eT\u0130RME"},"content":{"raw":"<div class=\"__UNKNOWN__\">\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde analitik ve veri g\u00f6rselle\u015ftirme ana ak\u0131m haline gelmi\u015ftir. Bulut hizmetlerinin olgunla\u015fmas\u0131 ve yeni web teknolojilerinin benimsenmesi her iki alan\u0131 da h\u0131zland\u0131rd\u0131. En \u00f6nemli yenilikler aras\u0131nda yeni veri ak\u0131\u015f sistemlerinin geli\u015ftirilmesi de yer ald\u0131. Bu teknolojiler, yaln\u0131zca geleneksel web ve sosyal medya teknolojileriyle de\u011fil ayn\u0131 zamanda giyilebilir t\u00fcketici \u00fcr\u00fcnleri, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir uygulamalar\u0131 ve ilgili end\u00fcstriyel cihazlar gibi siber-fiziksel sistemlerde kullan\u0131lan makineler ve alg\u0131lay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan \u00fcretilen katlanarak artan veri \u00f6l\u00e7eklerini de i\u015fleyebilirler.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu b\u00f6l\u00fcmde, teknik bilgisi olmayan okuyuculara y\u00f6nelik olarak veri ak\u0131\u015f\u0131, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ve veri g\u00f6rselle\u015ftirme konular\u0131nda teknolojinin g\u00fcncel durumu \u00f6zetlenmektedir. B\u00f6l\u00fcm, ilgili kaynak ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamay\u0131, bir vizyon sunmay\u0131 ve uygulama yakla\u015f\u0131mlar\u0131na dair \u00fcst d\u00fczey rehberlik sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Ama\u00e7, \u00f6\u011fretmenlere, e\u011fitmenlere, mali sorumlulara ve programla ilgili karar al\u0131c\u0131lara pratik bilgiler sunarak \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ve g\u00f6rselle\u015ftirmenin \u00f6\u011frenme \u00f6rg\u00fctlerinin kapasitesini ve bu t\u00fcr uygulama sistemlerine y\u00f6nelik genel yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirebilece\u011fini g\u00f6stermektir.<\/p>\r\n\r\n<h2 class=\"import-Balk3\">Ne hakk\u0131nda konu\u015fuyoruz?<\/h2>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">D\u00fcnyada \u00e7ok fazla veri bulunmaktad\u0131r. Her birimiz, her fare t\u0131klamas\u0131 veya dijital etkile\u015fimle bir \"veri \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131\" bulutu \u00fcremekteyiz. \u00d6\u011frenenler de veri kitlelerini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu veri kitlelerine eri\u015fim sa\u011flanabilir, analiz edilebilir ve anlaml\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6rselle\u015ftirilebilir e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimi etkileyebilecek bilgileri elde edebiliriz. \u0130ki yak\u0131ndan ili\u015fkili alan-e\u011fitsel veri madencili\u011fi ve \u00f6\u011frenme analiti\u011fi-bu hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in ara\u00e7lar sa\u011fmaktad\u0131r.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Her iki alan da, \u00f6rne\u011fin, k\u00f6kenlerine, birincil uygulama alanlar\u0131na ve tercih edilen YZ algoritmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak biraz farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi, semantik webdeki \u00e7abalardan do\u011fmu\u015ftur ve uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 \u00f6\u011fretmenler ve \u00f6\u011frenenler i\u00e7in, b\u00fcy\u00fck resim analizlerini ve karar deste\u011fini vurgulama e\u011filimindedir. E\u011fitsel veri madencili\u011fi, uyarlanabilir \u00f6\u011fretim teknolojileri gelene\u011finden geli\u015ftirilmi\u015ftir ve otomatik uyarlama ve indirgemeci modelleme \u00fczerine odaklanma e\u011filimindedir. Bu b\u00f6l\u00fcmde ama\u00e7lar\u0131m\u0131z do\u011frultusunda, iki disiplini birbirinden ay\u0131ran ince ayr\u0131nt\u0131larla daha az ilgilenilmemektedir. Bunun yerine, ortak ama\u00e7lar\u0131na odaklan\u0131lacakt\u0131r. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00f6\u011frenme verileri i\u00e7in <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">'b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011frenme verileri'<\/em> olarak adland\u0131r\u0131lan e\u011fitim ve \u00f6\u011fretime yo\u011fun veri i\u00e7eren yakla\u015f\u0131mlar\u0131 anlama ve uygulama verilerine<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u201cB\u00fcy\u00fck veri\u201d ifadesinin ima etti\u011fi gibi, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim analiti\u011fi s\u0131kl\u0131kla (ancak tamamen de\u011fil) makine \u00f6\u011frenimi tekniklerini kullan\u0131lmaktad\u0131r. Makine \u00f6\u011frenmesi, verilerdeki desenleri otomatik olarak ortaya \u00e7\u0131karmak, \u00f6rne\u011fin s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar atamak, farkl\u0131 de\u011fi\u015fkenlerin a\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131\u015f sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki etkisini tahmin etmek veya ge\u00e7mi\u015f verilere dayal\u0131 tahminler yapmak i\u00e7in algoritmalar kullanan bir YZ'nin alt k\u00fcmesidir. Bu uygulamalar, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim alan\u0131nda son 20 y\u0131lda belirgin bir \u015fekilde geli\u015fmi\u015f ve yukar\u0131da belirtilen iki toplulukla birle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ancak bu ara\u00e7larla ne yapabilirsiniz? \u0130nsanlar analiti\u011fi \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011frenme sistemlerine uygulamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, baz\u0131 uygulamalar etkile\u015fimi tahmin etmek i\u00e7in analiti\u011fi kullan\u0131r ve ard\u0131ndan \u00f6\u011frencilerin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f kaynaklar \u00f6nermektedir. Di\u011ferleri \u00f6\u011frencilerin etkile\u015fimlerini analiz edebilir ve e\u011fitmenleri ihtiya\u00e7 duyabilecekleri konularda \u00f6nceden \u00f6nlem almalar\u0131 i\u00e7in uyarabilir. Purdue \u00dcniversitesinin <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Ders Sinyalleri<\/em> adl\u0131 bilinen bir \u00f6rne\u011fi, bir dersteki \u00f6\u011frenenlerden hangilerinin geride kalaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek ve ard\u0131ndan hem \u00f6\u011frencileri hem de \u00f6\u011fretmenlerini risk d\u00fczeyleri hakk\u0131nda uyarmak i\u00e7in bir \u00d6YS'den al\u0131nan g\u00fcncel verileri ge\u00e7mi\u015f verilerle (ders kat\u0131l\u0131m\u0131 ve \u00f6nceki notlar gibi) bir araya getirerek kullanm\u015ft\u0131r. Di\u011fer ara\u00e7lar da idarenin okuldan ayr\u0131lma riski en y\u00fcksek olan \u00f6\u011frenenleri belirleyerek okuldaki b\u00fct\u00fcn \u00f6\u011frenenlere zaman\u0131nda m\u00fcdahale etmesi i\u00e7in benzer tutma y\u00f6netimi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 uygulamaktad\u0131r. Temel olarak, zamana duyarl\u0131 ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f \u00f6nerilerden sistem genelindeki trend analizlerine kadar e-ticaret sistemlerinden bekledi\u011fimiz analitik uygulamalar\u0131, \u00f6\u011frenme analiti\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015febilmektedir.<\/p>\r\n\r\n<h2 class=\"import-Balk2\">AKI\u015eTA YER ALIN<\/h2>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ak\u0131\u015f veri analiti\u011fi, benzersiz bir \u015fekilde heyecan verici ve yeni ortaya \u00e7\u0131kana analiti\u011fin bir alt alan\u0131d\u0131r. Ak\u0131\u015f verileri derken, genellikle olaya dayal\u0131 ve \u00e7e\u015fitli etkinlikleri izleyen, insan veya makine kaynakl\u0131, bir dizi veri t\u00fcr\u00fcnden bahsedilmektedir. Ak\u0131\u015f verisinin icat edilmesi, verinin kendisinin neyi temsil etti\u011fi ve insan kavray\u0131\u015f\u0131na veya otomatik makine s\u00fcre\u00e7lerine k\u0131lavuzluk etmek i\u00e7in nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnme \u015feklimizi etkilemi\u015ftir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6rne\u011fin, sat\u0131\u015f ve pazarlama alan\u0131nda, olay temel veriler, piyasay\u0131 ve olas\u0131 m\u00fc\u015fterileri anlama kapasitemizi geli\u015ftirdi. Do\u011frudan ve dolayl\u0131 olarak bir \u00fcr\u00fcn veya hizmet teklifiyle ilgili oldu\u011fu i\u00e7in, potansiyel m\u00fc\u015fterinin gezinme hik\u00e2yesine bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 (\u00f6r., sosyal medya ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n analizi yoluyla) sa\u011flar. E\u011flence sekt\u00f6r\u00fcnde, veri ak\u0131\u015f\u0131 Netflix'teki filmler ve televizyon programlar\u0131 gibi i\u00e7erik \u00f6nerilerinde g\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Siyasette, veri ak\u0131\u015f\u0131 analistlerin kamuoyu ve sosyal e\u011filimleri belirlemesine ve bu e\u011filimlerden yararlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--exercises\"><header class=\"textbox__header\">\r\n<p class=\"textbox__title\">Veri ak\u0131\u015f\u0131 mimarileri<\/p>\r\n\r\n<\/header>\r\n<div class=\"textbox__content\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">G<\/strong>eleneksel toplu i\u015fleme sistemleriyle tezat olu\u015fturur. Veri ak\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcksek h\u0131zda hareket eden veriler olarak tan\u0131mlan\u0131r. Ayr\u0131ca, gelen verilerin s\u0131n\u0131rl\u0131 miktarda bellek ve s\u00fcre i\u00e7inde \u00e7evrim i\u00e7i olarak i\u015flenmesi i\u00e7in mutlak k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 vard\u0131r ve sorguland\u0131klar\u0131nda analitik tahminler sa\u011flamaya her zaman haz\u0131r olmalar\u0131 gerekir.<\/div>\r\n<\/div>\r\n&nbsp;\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu teknolojiler ve veri mimarileri de i\u015f, e\u011flence ve siyaseti de\u011fi\u015ftirdi\u011fi gibi \u00f6\u011frenmeyi de de\u011fi\u015ftirebilirler. \u00d6\u011frenme alan\u0131nda, eyleme dayal\u0131 veri ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n mevcudiyeti, \u00f6\u011frencilerin yolculuklar\u0131n\u0131 izlemek ve anlamak i\u00e7in bir f\u0131rsat sunmaktad\u0131r. Bu veri ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n servisindeki analitikler, eri\u015filebilir, otomatik ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 veri g\u00f6rselle\u015ftirmelerinin yan\u0131 s\u0131ra temel performans g\u00f6stergelerine dayal\u0131 uyar\u0131lar\u0131 ve m\u00fcdahaleleri sa\u011flayabilir. \u00d6\u011frencilerin etkinlik ve davran\u0131\u015f profillerini i\u00e7eren bu yolculuklar <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">son derece bi\u00e7imlendirici<\/em>, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir mikro de\u011ferlendirmeler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\r\n\r\n<h2 class=\"import-Balk3\">Analog D\u00fcnyay\u0131 Say\u0131salla\u015ft\u0131rmak<\/h2>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Genellikle analog d\u00fcnyay\u0131 say\u0131salla\u015ft\u0131rmak arzusu i\u00e7indeyiz. Kurmal\u0131lar\u0131 and\u0131ran dijital saatler kullan\u0131yoruz. Bilgisayarlar\u0131m\u0131zda fiziksel i\u015f yerinin bile\u015fenlerini yans\u0131tan \u201cofisler\u201d olu\u015fturuyoruz. E\u011fitimde, kara tahtalar\u0131, dosya k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 ve kitaplar\u0131 say\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131yoruz. Ancak dijital etki alan\u0131 i\u00e7indeki analog d\u00fcnyay\u0131 yeniden olu\u015fturma e\u011filimi sonunda hem analog uygulaman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131yla hem de bizim lehimize \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda yenilik\u00e7ili\u011fi ifade eden \u00e7ok daha ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrprizlerle kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Kara tahtalar ve kitaplar gibi somut \u201cnesnelerden\u201d, de\u011ferlendirme gibi kavramsal uygulama ve s\u00fcre\u00e7lere ge\u00e7ti\u011fimizde, durum \u00f6zellikle belirleyici olmaktad\u0131r. Gizemli ve incelikli kavramlar karikat\u00fcrize edilecek kadar sadele\u015ftirilebilir. Bu durum, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">YZ e\u011fitimcilerin yerini alacak!<\/em> veya <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Makinele\u015fme asla \u00f6\u011fretmenlerin yerini alamaz!<\/em> gibi-Yapay Zeka ve \u00f6\u011fretmenlerin yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131na sebebiyet veren arg\u00fcmanlarla fikirlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bununla birlikte, \u00f6\u011frenme eri\u015fiminin internet \u00fczerinden da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131, geni\u015f kapsaml\u0131 ve her zaman eri\u015filebilir oldu\u011fu d\u00fcnyada, analog \u00f6\u011fretim yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n uygulama s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131 olacakt\u0131r. YZ'nin insan \u00f6\u011fretmenlerin \"yerini almas\u0131\" tehlikesi zay\u0131f bir ihtimal olsa da \u00f6\u011fretmenin rolleri ve e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimi uygulama \u015feklimiz, geli\u015fen teknolojilerle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde geli\u015fmeye ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--exercises\"><header class=\"textbox__header\">\r\n<p class=\"textbox__title\">B\u00f6l\u00fcm 3'teki SAMR modeline bak\u0131n<\/p>\r\n\r\n<\/header>\r\n<div>\r\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\r\n<div class=\"textbox__content\">\r\n<p class=\"import-AlntKrmz\">Geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte \u00f6\u011frenmeye ihtiya\u00e7 duyulan bir d\u00fcnyada as\u0131l konu\u015fma \u015f\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r: Yapay zek\u00e2 \u00f6\u011fretmenlerin ihtiya\u00e7lar\u0131na nas\u0131l hizmet edebilir veya da tam tersi?<\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">\u00d6l\u00e7ekteki Veriler<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Analog \u201cveri setini\u201d sosyal medya haber kaynaklar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f \u201cveri varl\u0131klar\u0131\u201d ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n. Bu veri varl\u0131klar\u0131, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sosyal medya platformlar\u0131ndaki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, be\u011fenilerini, yorumlar\u0131n\u0131, payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131, foto\u011fraf yay\u0131nlar\u0131n\u0131, video saatlerini i\u00e7eren davran\u0131\u015flar\u0131ndan t\u00fcm kullan\u0131c\u0131 eylemlerini i\u00e7eren zaman i\u00e7inde olu\u015fturulan etkinlik kay\u0131tlar\u0131n\u0131 tutmaya kadar zaman dizisi temelli davran\u0131\u015f profilleri olu\u015fturmay\u0131 destekler. Bunlar, kullan\u0131c\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f profilinin bir par\u00e7as\u0131 haline gelir ve s\u0131rayla geni\u015f bir sosyal grafik \u00fczerinde d\u00fc\u011f\u00fcm halini al\u0131r. Her d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 vard\u0131r. Bu veri varl\u0131\u011f\u0131, sosyal medya end\u00fcstrisinin i\u015f modelinin anahtar\u0131d\u0131r. Bu daha hedeflenmi\u015f reklamc\u0131l\u0131k ve geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte f\u0131rsatlar yaratan profillerin toplam\u0131n\u0131 olu\u015fturur ki bu \u00f6zellikle de daha \u00e7ok geni\u015f toplu n\u00fcfusa sahip bireylerin en etkileyici bi\u00e7imsel deneyimlerinden biridir.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--exercises\"><header class=\"textbox__header\"><img src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image1-5.jpeg\" alt=\"image\" width=\"623.933333333333px\" height=\"546.266666666667px\" \/><\/header>\r\n<div>\r\n\r\nHarf notlar\u0131 ve y\u00fczdeleri ile dolu normal bir not defteri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bir anlamda, bu harf ve rakamlar tablosu, bir \u00f6\u011frenenin zaman i\u00e7inde nas\u0131l ilerlemi\u015f olabilece\u011fi veya akran grubunun puanlar\u0131yla nas\u0131l k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda \u00f6nemli bilgiler sunmaktad\u0131r. Ancak ba\u015fka bir anlamda (verilerin \u00f6\u011frencilerin dijital deneyimleri hakk\u0131nda bir a\u00e7\u0131klama sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, ak\u0131\u015f verileri d\u00fcnyas\u0131 taraf\u0131ndan bildirilen anlamda not defteri bize ger\u00e7ekte ne oldu\u011fu, nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6\u011frenci ile ilgili \u00f6neriler hakk\u0131nda \u00e7ok az \u015fey s\u00f6yler. Not defteri ve yaz\u0131lan de\u011ferlendirme bi\u00e7imleri analog teknolojilerdir. S\u0131rf bilgi i\u015flemsel olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in dijital teknolojilerden daha k\u00f6t\u00fc de\u011fillerdir ancak bunlar dijitalle\u015ftirilmi\u015f, birbirine ba\u011fl\u0131 bir d\u00fcnyada \u00f6\u011frenmeyi geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte desteklemek i\u00e7in donat\u0131lmam\u0131\u015f eski yakla\u015f\u0131m\u0131 yans\u0131tan teknolojilerdir.\r\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u2026\u0130nsanlar atlardan nefret ettikleri i\u00e7in araba s\u00fcrmezler<\/strong><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Sosyal medya veri varl\u0131klar\u0131 i\u00e7in, de\u011fer, tek bir noktasal puanla \u00f6zetlenmez. Tek bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n belirli bir reklam\u0131 kabul etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmez bile (bunun kesin faydalar\u0131na ra\u011fmen). Aksine veya (en az\u0131ndan) daha \u00f6nemlisi, de\u011fer, t\u00fcm bu davran\u0131\u015fsal profillerin k\u00fcm\u00fclatif birle\u015fmesinden elde edilmektedir. Birlikten g\u00fc\u00e7 do\u011far. Yaln\u0131zca k\u00fcme \u00f6l\u00e7e\u011fi, \u00f6r\u00fcnt\u00fc dizisini, insan ilgi alan\u0131 kategorilerini ve payla\u015f\u0131lan insan deneyimi anlat\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in gereken zengin ham verileri sa\u011flamaktad\u0131r. Bu bir \u00f6l\u00e7ek meselesidir. Benzer \u015fekilde, veri ak\u0131\u015f\u0131 zorlu\u011fu geleneksel de\u011ferlendirme g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayan\u0131p bir \u00f6l\u00e7ek sorununa d\u00f6ner. Geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte bir not defteri, geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte bir etkinlik ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sa\u011flayabilece\u011fi \u00f6\u011frenme deneyimleri hakk\u0131nda hi\u00e7bir zaman bilgi sunmamaktad\u0131r. Niyetimiz not defterini karalamak de\u011fildir aksine i\u015flevlerin ve de\u011ferini tan\u0131ma ve ger\u00e7ek de\u011ferini takdir etmedir.<\/p>\r\n\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">Karar Vermeyi Desteklemek<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">E\u011fitimciler s\u00fcre\u00e7 geli\u015fiminin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc anlamak i\u00e7in uzun zamand\u0131r \u00e7aba sarf etmektedirler. \u00d6rne\u011fin, \u00f6\u011fretmenler bilin\u00e7alt\u0131nda \u015funlar\u0131 merak edebilir, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Her \u00f6\u011frenen kendi \u00f6\u011frenme <\/em><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">patikalar\u0131nda<\/em><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> ne kadar yol ald\u0131?<\/em> Maalesef gerekli veri noktalar\u0131ndan g\u00fcvenli ve s\u00fcrekli veri toplamada ya\u015fanan zorluklar s\u00fcren bi\u00e7imlendirici de\u011ferlendirme yerine b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7 de\u011ferlendirmesini tek alternatif olarak sunmaktad\u0131r. Bu bir \u00f6l\u00e7ek problemi olarak anla\u015f\u0131labilir. Yine de sosyal medyan\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131na benzer bir \u015fekilde etkinlik ve vaka temelli verileri kullanarak \u00f6\u011frenenlerin bi\u00e7imlendirici profillerini olu\u015fturabiliriz. Bu da e\u011fitimcileri (insan) ve e\u011fitmenleri e\u011fitim hakk\u0131nda daha iyi kararlar almaya ve rehberli\u011fi farkl\u0131 \u015fekillerde uyarlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaya te\u015fvik edebilir aksi taktirde rehberlik yapmalar\u0131 imk\u00e2ns\u0131z olmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, \u00f6\u011frenenleri, y\u00f6neticileri, sistem ekiplerini, i\u00e7erik ve deneyim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011frenim ekosistemi genelinde bir\u00e7ok kurucu, geli\u015ftirmeyle ilgili bilgileri ve kendi yapboz par\u00e7alar\u0131n\u0131 daha anlaml\u0131 hale getirerek g\u00fc\u00e7lendirebilmektedir.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--learning-objectives\">\r\n\r\n<img src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image2-2.jpeg\" alt=\"image\" width=\"625.466666666667px\" height=\"210.8px\" \/>\r\n<div class=\"textbox__content\">\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Gelecekteki \u00f6\u011frenmenin odak noktalar\u0131ndan biri de veri analiti\u011fidir. \u015eu anda, g\u00f6revde ge\u00e7irilen zaman veya tek bir alandaki bilgi de\u011fi\u015fiklikleri gibi \u00e7ok fanatik veya rit\u00fcel de\u011ferlendirmeler kullan\u0131yoruz. Zihni galaktik \u00f6\u011frenme g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne nas\u0131l ayarlayabiliriz?<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--learning-objectives\">\r\n<div class=\"textbox__content\">\r\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"text-align: right;\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Elliot <\/strong><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Masie\r\n<\/strong><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kurucu, <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">The<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> MASIE Center<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu etkinlik ve vakaya dayal\u0131 ak\u0131\u015f verilerinin birle\u015ftirilmesinin sonucu, bundan sonra elde edilen bilginin be\u015fer\u00ee uygulamalar ile birlikte, bi\u00e7imlendirici de\u011ferlendirme i\u00e7in alt\u0131n \u00e7a\u011fa do\u011fru bir yol \u00f6nerebilmektedir ancak bu alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n, kullan\u0131lan teknolojiler veya \u00f6\u011fretim stratejilerinin \u00f6l\u00e7ek meselesine kat\u0131lmamas\u0131 durumunda hi\u00e7 \u015fans\u0131 yok.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu nedenle zorluk, \u201c\u00f6l\u00e7eklendirilmemi\u015f\u201d ba\u011flamlarda bulunan geleneksel benzerlerinin aksine, de\u011ferlendirmeyi \u00f6\u011frenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6l\u00e7ekte bir araya getirmektir. Bilgi i\u015flemsel \u00f6\u011frenme analiti\u011fi bu konu\u015fman\u0131n \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Dijital d\u00fcnyadaki herhangi bir de\u011ferlendirme kavram\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilir, s\u00fcrekli ve \u00e7ok fakt\u00f6rl\u00fc verilerin etkilerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131d\u0131r. De\u011ferlendirmenin gelece\u011fi analitiktir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bulut hizmetlerindeki, veri ak\u0131\u015f\u0131 mimarilerindeki, API'lerdeki ve yeni nesil web tabanl\u0131 uygulamalardaki geli\u015fmelerden yararlanan yeni de\u011ferlendirme modellerini ara\u015ft\u0131rma zaman\u0131 geldi. Bu ara\u00e7lar\u0131 \u00f6\u011frenmeye uygulayarak, fazla karma\u015f\u0131k olmasalar bile hen\u00fcz belirsiz olan anlaml\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 y\u00fczeye \u00e7\u0131karabiliriz.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu, dijital \u00e7a\u011f, sadece \u00f6l\u00e7ekteki analog de\u011ferlendirmenin dijitalle\u015ftirilmi\u015f bir versiyonunu de\u011fil tamamen yeni bir insan-makine de\u011ferlendirme modelini d\u00fc\u015f\u00fcnmemize neden olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, rutin olarak otomasyonun, taktiksel \u00f6\u011frenme m\u00fcdahalelerinin (\u00f6r., mikro ve makro adaptasyonlar) etkinli\u011fini ve g\u00fcncelli\u011fini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karabildi\u011fi kaydedilmi\u015ftir. Bununla birlikte, otomasyon ayn\u0131 zamanda bir web sitesi ba\u011flam\u0131nda \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir e\u011fitmen olmas\u0131 gerekmeyen, bir insan taraf\u0131ndan en iyi \u015fekilde ele al\u0131nan m\u00fcdahalelerin belirlenmesine de yard\u0131mc\u0131 olabilir. Aksine, \u00f6\u011frenenlere da\u011f\u0131t\u0131k bir potansiyel \u00f6\u011fretmenler ve dan\u0131\u015fmanlar a\u011f\u0131 taraf\u0131ndan sunulabilir ve \u00e7e\u015fitli otomatik analizlere dayanarak, sistem farkl\u0131 durumlar i\u00e7in (potansiyel olarak, bireysel \u00f6\u011frenenler de d\u00e2hil olmak \u00fczere) optimum (insan) \u00f6\u011frenme kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6nerebilir. Bu \u015fekilde, yaln\u0131zca bireysel e\u011fitimin de\u011fil, insan sermayesini de i\u00e7eren t\u00fcm ekosistemin yayg\u0131n \u015fekilde da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox shaded\">\r\n\r\nBu, \u00f6\u011frenme ve de\u011ferlendirme i\u00e7in, makinelerin ve insanlar\u0131n birbirini tamamlad\u0131\u011f\u0131, simbiyotik bir sistem olan yeni bir paradigma \u00f6nerir.\r\n\r\n<\/div>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Verilerin toplanmas\u0131n\u0131 ve analizini otomatikle\u015ftirmenin yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6sterge panosu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6rselle\u015ftirilmesini otomatikle\u015ftirmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Burada \u00f6nerilen fikir, ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak \u00f6\u011frenenlerin 360\u00b0'lik g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinin sa\u011flamak i\u00e7in etkinlik ve vakaya dayal\u0131 verilerinden tam olarak faydalanmakt\u0131r.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu panolar a\u015fa\u011f\u0131dakiler gibi kavramlar\u0131 kolayca g\u00f6rselle\u015ftirebilir:<\/p>\r\n\r\n<ul>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Bireyin, grubun, k\u00fcresel faaliyetlerin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, zaman\u0131 ve s\u00fcresi<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Belirli i\u00e7eri\u011fe sahip olma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, zaman\u0131 ve s\u00fcresi<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Akt\u00f6rler ya da i\u00e7erikler aras\u0131nda, seviye ya da faaliyet t\u00fcr\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Y\u00f6nlendirilmi\u015f bir a\u011f grafi\u011fiyle g\u00f6sterildi\u011fi gibi, oyuncular aras\u0131ndaki ili\u015fkiler<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">APG<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u2019<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">lere<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> veya i\u015f hedeflerine g\u00f6re birey veya topluluk performans\u0131<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u00d6\u011frenenlerin ilerlemesini desteklemek i\u00e7in \u00f6nerilen m\u00fcdahaleler<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130\u00e7erik kat\u0131l\u0131m\u0131 faaliyetleri ve \u00f6\u011frenme <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">patikalar\u0131<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> aras\u0131ndaki e\u011filimler<\/span><\/li>\r\n \t<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Bir topluluk veya global gruba k\u0131yasla, i\u00e7erik kullan\u0131m\u0131n\u0131n benzerli\u011fi veya farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, etkile\u015fim t\u00fcrleri veya zaman ve s\u00fcreleri bak\u0131m\u0131ndan akt\u00f6rler aras\u0131ndaki ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\nAyr\u0131ca, gelecekteki yinelemelerde (yeterince ilgili veri noktalar\u0131 topland\u0131ktan sonra makine \u00f6\u011frenmesi algoritmalar\u0131, ortak \u00f6\u011frenme y\u00f6r\u00fcngelerinin veya farkl\u0131 \u00f6\u011frenen kategorileri i\u00e7in farkl\u0131 yollar\u0131 az ya da \u00e7ok etkileyen fakt\u00f6rlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu t\u00fcr faaliyet \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, \u00f6r. ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6\u011frenenlerin hangi \u00f6\u011fretim i\u00e7eri\u011fiyle en \u00e7ok zaman ge\u00e7irdiklerini g\u00f6stermek i\u00e7in \u0131s\u0131 haritalar\u0131 kullan\u0131larak veya farkl\u0131 yeteneklere sahip \u00f6\u011frenenlerin belirli bir \u00f6\u011frenmeyle etkile\u015fimde bulunurken sergiledikleri davran\u0131\u015f e\u011filimlerini belirtmek i\u00e7in polar grafikleri kullanarak g\u00f6rselle\u015ftirilebilir (\u00f6r. bir videonun b\u00f6l\u00fcmlerinde h\u0131zl\u0131 ileri sarma veya belirli zamanlarda benzetimi terk etme). \u00d6\u011frenenler i\u00e7in g\u00f6sterge panolar\u0131, bireylerin kendi eksikliklerini ve yeterliliklerini g\u00f6rselle\u015ftirmelerine ve kendi \u00f6\u011frenmelerini y\u00f6netmeye y\u00f6nelik ad\u0131mlar atmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Y\u00f6neticiler i\u00e7in bu algoritmalar, kurumsal d\u00fczeydeki planlama sorunlar\u0131n\u0131n tahmin edilmesine, e\u011fitim ve i\u015f g\u00fcc\u00fc alan\u0131nda stratejik d\u00fczeyde kararlar\u0131n verilmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir veya sistemin kendisi i\u00e7in a\u015famal\u0131 iyile\u015ftirmeler \u00f6nerebilir. Sonu\u00e7ta, mod\u00fcler veri kartlar\u0131ndan olu\u015fan bir \u201cg\u00f6rev kontrol\u201d g\u00f6sterge panosu (her biri farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc temsil eden ve her biri veriyi sorgulama yollar\u0131 sunan) \u00f6\u011frenenler, e\u011fitmenler, i\u00e7erik geli\u015ftiriciler, y\u00f6neticiler ve politika yap\u0131c\u0131lar da d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00f6\u011frenme ekosisteminde yer alan her bir \u201cki\u015fi\u201d i\u00e7in eri\u015filebilir olabilir.\r\n<div class=\"textbox textbox--examples\">\r\n<div class=\"textbox__content\">\"\u00d6\u011frenmenin bir yolculuk oldu\u011funu s\u00f6ylemek neredeyse kli\u015fe h\u00e2line geldi\u201d. Ancak \u00e7o\u011fu ki\u015fi bu kli\u015feyi kulland\u0131\u011f\u0131nda, asl\u0131nda, \u201cElbette gelecekte yeni \u015feyler \u00f6\u011freneceksin ama bu ders \u00fc\u00e7 hafta i\u00e7inde sona erecek, bu y\u00fczden o zamana kadar \u00f6\u011frenmeni tamamlaman bekleniyor.\u201d anlam\u0131nda s\u00f6yleniyor da olabilir. \u00d6\u011frenme ekosistemi kavram\u0131n\u0131n bir varsay\u0131m\u0131 ve ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f hayat boyu \u00f6\u011frenmenin yak\u0131ndan ili\u015fkili felsefesi, \u00e7\u0131kt\u0131 odakl\u0131, zamana dayal\u0131 \u00f6\u011frenmeden-sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6\u011frenenler i\u00e7in \u00f6nemli olan sene sonu de\u011ferlendirme s\u0131navlar\u0131yla karakterize edilen-ve bunun yerine daha \u00e7ok s\u00fcre\u00e7 odakl\u0131 \u00f6\u011frenmeye bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na do\u011fru bir kaymad\u0131r. Bu, \u00f6\u011frenme ve de\u011ferlendirme s\u00fcre\u00e7lerinde s\u00fcrekli denklemlere ge\u00e7i\u015fi temsil eden bir de\u011fi\u015fimdir.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<h2 class=\"import-Balk2\">UYGULAMA \u00d6NER\u0130LER\u0130<\/h2>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ak\u0131\u015f verileri ve destekledi\u011fi yetenekler alan\u0131 h\u00e2l\u00e2 geli\u015fmekte oldu\u011fundan gelecekteki yeniliklerin bu b\u00f6l\u00fcmde yap\u0131lan \u00f6nerileri g\u00f6lgede b\u0131rakmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Ancak bir ba\u015flang\u0131\u00e7 \u200b\u200bnoktas\u0131 olarak, a\u015fa\u011f\u0131daki b\u00f6l\u00fcmde, bu yeni dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm dalgas\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken pratik uygulama ad\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00f6zetlemektedir.<\/p>\r\n\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">1. \u0130htiya\u00e7 Analizi ve Verilerin De\u011ferlendirilmesi<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00c7o\u011fu s\u00fcre\u00e7te oldu\u011fu gibi, ilk ad\u0131m problem \u00e7er\u00e7evelemeyi i\u00e7erir. Hangi sonu\u00e7 verilerine ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu ve ne t\u00fcr, kalite ve miktarlarda verilerin halihaz\u0131rda mevcut oldu\u011funu belirleyin. Mevcut sistemin hem i\u00e7inde hem de d\u0131\u015f\u0131nda mevcut ve ge\u00e7mi\u015f veri varl\u0131klar\u0131n\u0131n ve veri \u00fcreten kaynaklar\u0131n durumu gibi ve ayr\u0131ca veri modelinin \u015fekli ve nerede, ne zaman ve nas\u0131l teslim edilip depoland\u0131\u011f\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere \u015fu anda eri\u015filebilir verilerin durumu gibi fakt\u00f6rleri belirlemeye y\u00f6nelik sorular sorun. Ayr\u0131ca, mevcut veri mimarisi ve sistem tasar\u0131m\u0131n\u0131n durumunu ve \u00f6nceki kullan\u0131m te\u015fvikleri hakk\u0131ndaki bilgileri (varsa), ge\u00e7mi\u015f kullan\u0131m seviyeleri ve yeni sistemin hizmet verece\u011fi \u00f6l\u00e7e\u011fe ili\u015fkin beklentileri de d\u00e2hil olmak \u00fczere belgeleyin. Son olarak, herhangi bir projeye uygun olarak, bilinen riskleri ve protokolleri (mahremiyet veri y\u00f6netimi ve g\u00fcvenlik gibi); istenilen \u00f6l\u00e7\u00fcm ve \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri sa\u011flamak i\u00e7in hangi yeni veri kaynaklar\u0131n\u0131n sisteme entegre edilmesi gerekti\u011fi konusunda rehberlik sa\u011flamak i\u00e7in dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ama\u00e7lar\u0131 ve hedeflerini ve sistemin tamam\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik a\u015famal\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131 en iyi \u015fekilde (\u00e7o\u011funlukla ne olacak) m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak i\u00e7in zaman \u00e7izelgesi, kapsam ve b\u00fct\u00e7eyi listeleyin.<\/p>\r\n\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">2. Veri ve G\u00f6rselle\u015ftirme Tasar\u0131mlar\u0131<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Uygulay\u0131c\u0131lar veri tasar\u0131m a\u015famas\u0131n\u0131n daha sonraki s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kan hatalar yaparlar. Hatalara maruz kalmay\u0131, zay\u0131f tasar\u0131m\u0131 ve teknik bor\u00e7 birikimini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in geriye do\u011fru \u00e7al\u0131\u015fmak yararl\u0131 olacakt\u0131r. Anahtar sorular\u0131 belirleyerek ba\u015flay\u0131n; e\u015f zamanl\u0131 olarak, \u00f6zellikle ilgili son kullan\u0131c\u0131larla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde bu sorular i\u00e7in ileriye d\u00f6n\u00fck g\u00f6rselle\u015ftirmeler yapmak yararl\u0131d\u0131r. Ard\u0131ndan bu sorulara \u00f6ng\u00f6r\u00fc sa\u011flayan performans g\u00f6stergelerini se\u00e7in ve hangi veri kaynaklar\u0131n\u0131n bu performans g\u00f6stergelerini en iyi \u015fekilde a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131n\u0131 belirleyin (bu veri kaynaklar\u0131 \u015fu anda mevcut olsun ya da olmas\u0131n). Daha sonra daha \u00f6nce tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan varsay\u0131msal veri kaynaklar\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u201cideal\u201d veri modelini tasarlay\u0131n; farkl\u0131 veri kaynaklar\u0131n\u0131n birbirine nas\u0131l tepki verebilece\u011fini ve \u00f6nerilen eylemleri bildirmek i\u00e7in, muhtemelen daha b\u00fcy\u00fck ekosistemdeki di\u011fer sa\u011flay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylemler de d\u00e2hil olmak \u00fczere, birden fazla kaynaktan gelen verilere nas\u0131l ihtiya\u00e7 duyulabilece\u011fini iyice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu optimum veri modeli geli\u015ftirildi\u011finde, \u00f6nerilen bile\u015fenlerini doldurmak veya en az\u0131ndan k\u0131smen ele almak i\u00e7in mevcut veri kaynaklar\u0131na bak\u0131n; ayr\u0131ca, bu verilerle ilgili olas\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 veya eri\u015fim sorunlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun. Son olarak, g\u00f6rselle\u015ftirme \u00f6n tasar\u0131mlar\u0131n\u0131 tekrar inceleyin ve nihai veri modeline uyarlay\u0131n.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Verileri g\u00f6rselle\u015ftirmenin \u00e7e\u015fitli yollar\u0131 vard\u0131r. G\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken temel fakt\u00f6rler aras\u0131nda, sistemden gelen veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131, verilerin \u015fekli hem insan hem de makine taraf\u0131ndan okunabilir nitelikler d\u00e2hil anlamsal \u00f6zellikler, veriler aras\u0131ndaki korelasyonlar veya potansiyel hatalar ve \u00f6nemli performans g\u00f6stergelerine y\u00f6nelik ilerlemeyi g\u00f6stermek i\u00e7in gerekli olan \u00f6zellikler yer al\u0131r. Ayr\u0131ca, nihai kullan\u0131c\u0131lar\u0131n algoritmalara uygun d\u00fczeyde g\u00fcven olu\u015fturmas\u0131na ve resmettikleri analizlere dayal\u0131 bilin\u00e7li karar vermelerine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in g\u00f6rselle\u015ftirmeleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u015feffaf olacak \u015fekilde tasarlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda mahremiyet veya s\u00fcrekli veri iletimine eri\u015fim gibi ilgili endi\u015feler de dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00d6\u011frenen gizlilik kurallar\u0131 gibi sekt\u00f6r veya kurumsal politikalara ba\u011fl\u0131 kalmak g\u00fc\u00e7l\u00fc profiller olu\u015fturma becerisini s\u0131n\u0131rland\u0131rabilir. Kullan\u0131lan yerle\u015fik bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck veri y\u00f6ntemlerinde seyrek veriler analitik olu\u015fturma yetene\u011fini engelleyebilir. Veri modelini ve g\u00f6rselle\u015ftirmeleri ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde verilerin ger\u00e7ek bir hacmine ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na uygun hale getirip, tan\u0131mlanan \u00f6nemli g\u00f6stergeler hakk\u0131nda faydal\u0131 bilgiler \u00fcretmek i\u00e7in gereken minimum miktarlar\u0131 belirlemek \u00f6nemlidir.<\/p>\r\n\r\n<h2 class=\"import-Balk3\">3. Mimari Geli\u015fim<\/h2>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Kavramsal veri modelini tasarlad\u0131ktan sonraki ad\u0131m onu geli\u015ftirmektir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u201cGelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemi\u201d vizyonuna ula\u015fmak i\u00e7in, \u00f6\u011frenme uygulamalar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenen etkinlik verilerini bir araya getirmeli ve bu verilerin geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yakalamal\u0131 ve yap\u0131land\u0131rmal\u0131d\u0131r (veya en az\u0131ndan yar\u0131-yap\u0131land\u0131rmal\u0131d\u0131r). xAPI, bu ama\u00e7 i\u00e7in en yetenekli ve esnek \u00f6\u011frenme-veri belirtimleri aras\u0131ndad\u0131r ve \u00f6\u011frenen deneyimlerini daha kapsaml\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in di\u011fer veri bi\u00e7imleri (etkinlik temelli olmayan veya \u00f6\u011frenme d\u0131\u015f\u0131 alanlardan) ile birlikte kullan\u0131labilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Verileri yakalamak ve saklamak i\u00e7in xAPI belirtimini uygularken, bir xAPI Profili kullan\u0131lmal\u0131, kullan\u0131ma haz\u0131r bir profil veya hi\u00e7biri elveri\u015fli de\u011filse, bu sistem i\u00e7in yeni bir profil olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. xAPI Profilleri, belirli bir uygulamada kabul edilen terimleri (veya de\u011fi\u015fkenleri) ve bunlar\u0131n kullan\u0131mlar\u0131n\u0131, anlamsal de\u011ferlerini tan\u0131mlar. XAPI Profilleri, bir projenin kapsam\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaya yard\u0131mc\u0131 olan a\u00e7\u0131k ve etki alan\u0131 tabanl\u0131 modelleme yap\u0131lar\u0131 olu\u015fturarak insan taraf\u0131ndan okunabilen verinin ve ekosistem \u00fczerinde makine taraf\u0131ndan okunabilen ak\u0131\u015fkan verinin daha kolay sunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Profiller ayr\u0131ca, i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin ve \u00f6\u011frenme hedeflerinin uygulanmadan \u00f6nce \u00f6nerilen veri modeline uygun bir \u015fekilde hizalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131lan yararl\u0131 bir ara\u00e7 olarak da hizmet verebilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Daha sonra, di\u011fer veri kaynaklar\u0131n\u0131n entegrasyonu i\u00e7in se\u00e7imler yap\u0131lmas\u0131 gerekecektir. Baz\u0131 \u00f6\u011frenme veri kaynaklar\u0131 zaten yerel olarak xAPI bi\u00e7imlerinde teslim edilebilir. Bu veriler genellikle xAPI belirtiminde tan\u0131mlanan belirli bir t\u00fcr veri deposu t\u00fcr\u00fc olan bir \u00f6\u011frenme kay\u0131t deposu taraf\u0131ndan do\u011frulan\u0131r ve kullan\u0131labilir hale gelir. Standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veriler ve API'ler, xAPI taraf\u0131ndan sunulanlar gibi verinin toplanmas\u0131n\u0131 nispeten kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Bununla birlikte, yerel olarak xAPI ifadeleri olarak yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ba\u015fka \u00f6\u011frenme verileri veya \u00f6\u011frenme d\u0131\u015f\u0131 etkinlikler (web servislerinde i\u015f ba\u015f\u0131nda i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131 gibi) olabilir. Se\u00e7eneklerden biri, xAPI verilerini iletmek i\u00e7in harici kayna\u011f\u0131 kullanmakt\u0131r ancak tescilli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf yaz\u0131l\u0131mlarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bu zor olabilir. Bir alternatif, API y\u00f6ntemlerini kullanarak verileri bir xAPI bi\u00e7imine zorlamakt\u0131r. Ancak, t\u00fcm verileri xAPI tabanl\u0131 bir veri modeline zorlamak mant\u0131kl\u0131 olmayacakt\u0131r. Uygun de\u011filse, verileri xAPI bi\u00e7imlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in bir neden yoktur. Bunun yerine, bu heterojen veriler ya ba\u015fka bir belirtime g\u00f6re modellenebilir ya da do\u011frudan Kafka Streams i\u015flemcisinden (a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r) ge\u00e7irilebilir; burada farkl\u0131 uygulamalar taraf\u0131ndan abone olunabilir ve sistem \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 analizlerinde birbirinden farkl\u0131 verilerle birle\u015ftirilebilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Yerel veri bi\u00e7imi ve harici veri ak\u0131\u015flar\u0131 tan\u0131mland\u0131ktan sonra bunlar\u0131n bir ak\u0131\u015f veri mimarisinde uygulanmas\u0131 gerekir. Bunlar birka\u00e7 modeli takip edebilir ancak genellikle ger\u00e7ek zamanl\u0131 bir \u00f6\u011frenme ekosistemi i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m mimarisi modeli olarak Kappa Mimarisini \u00f6neriyoruz. Bu paradigma, her \u015feyi veri ak\u0131\u015f\u0131 gibi de\u011ferlendirir ve bu verileri \u00e7e\u015fitli mikro hizmetler taraf\u0131ndan kullan\u0131labilecek bir ak\u0131\u015fta i\u015fler. Bu yakla\u015f\u0131m genellikle, \u00e7ok dilli \u00e7\u00f6z\u00fcmler olu\u015fturman\u0131n ve toplu ve ak\u0131\u015f\u0131 olmayan veriler i\u00e7in ayr\u0131 bir kod taban\u0131 veya (xAPI durumunda) sistemden ge\u00e7ebilecek her uygun olmayan veri kayna\u011f\u0131 veya veri t\u00fcrlerini (\u00d6rne\u011fin., \u00f6\u011frenen bilgi sistemlerinden, \u0130K teknolojilerinden ve eski veri tabanlar\u0131ndan) tutman\u0131n aksine \u00e7e\u015fitli veri bi\u00e7imleriyle ba\u015fa \u00e7\u0131kmay\u0131 daha kolay ve verimli hale getirir. Bu mimari yakla\u015f\u0131mda, kayna\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 ne olursa olsun, veriler ak\u0131\u015fa kaydedilen olaylar olarak gelir. Bu, ger\u00e7ek zamanl\u0131 analitik i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir avantajd\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015fletmeci, bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, veri ak\u0131\u015f\u0131na abone olan ki\u015fi hi\u00e7bir zaman veri \u00fcreticisinden verileri toplu olarak talep etmek zorunda kalmaz. Bunun yerine, abone her zaman g\u00fcnl\u00fc\u011fe eri\u015febilir ve i\u015flemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gereken \u015fekilde g\u00fcnl\u00fckteki olaylar\u0131 tekrarlayabilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Farkl\u0131 kaynaklardan gelen verilerin birle\u015ftirilmesi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131c\u0131 kimliklerinin nas\u0131l ele al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 dikkatli bir \u015fekilde de\u011ferlendirmek \u00f6nemlidir. Kimlik y\u00f6netimi her \u015feyin ortogonal saklanmas\u0131 i\u00e7in d\u00fczenlenmelidir. Bir veri ak\u0131\u015f\u0131 mimarisi tasarlarken, kimlik y\u00f6netimi ve idari provizyon konular\u0131n\u0131 giri\u015f noktas\u0131na yak\u0131n tutmak en iyisidir; b\u00f6ylece hesaba kat\u0131lmayan hi\u00e7bir veri \u00f6gesi ka\u00e7maz.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi ak\u0131\u015f mimarisi, Apache Kafka gibi a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir ak\u0131\u015f i\u015flemcisi uygulanarak sunulabilir. Kimlik y\u00f6netimi ve g\u00fcvenlik uygulamalar\u0131n\u0131n Kafka uygulamas\u0131 ile uyumlu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekir. Kurulum yap\u0131ld\u0131ktan sonra, t\u00fcm kaynaklardan gelen veriler i\u015flenmek \u00fczere Kafka'ya akar ve veri ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderilir. Bu ak\u0131\u015ftaki verilere, i\u015f zek\u00e2s\u0131 ara\u00e7lar\u0131 veya bir \u00f6\u011frenme kay\u0131t deposu gibi herhangi bir uygulama taraf\u0131ndan abone olunabilir. Uygulama ak\u0131\u015f\u0131 takip eder ve tan\u0131d\u0131\u011f\u0131nda veri par\u00e7as\u0131n\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r. Mikro hizmetler bu yetenekleri sa\u011flar ve veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olur. \u0130deal olarak, veriler otomatik halde olmas\u0131 gerekti\u011fi yere gider; b\u00f6ylece abone olunan \u00e7e\u015fitli uygulamalarla analiz edilebilir, g\u00f6rselle\u015ftirilebilir, toplanabilir, do\u011frulanabilir vb. Bu arada, ak\u0131\u015ftan ge\u00e7en t\u00fcm orijinal veriler en sonunda bir veri havuzunda depolan\u0131r ve gerekti\u011finde buradan daha sonra manuel olarak veya makine arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filip sorgulanabilir. Yukar\u0131da bahsedildi\u011fi gibi, t\u00fcm veriler art\u0131k \u00f6nemli i\u015flem verimlilik sa\u011flayan g\u00fcnl\u00fc\u011fe kaydedilen olaylar olarak mevcuttur. Bu ak\u0131\u015f i\u015flemcisi modeli, bir \u00f6\u011frenme ekosistemindeki t\u00fcm uygulamalar\u0131n iki tarafl\u0131 veri al\u0131\u015fveri\u015fi yapmak i\u00e7in birbiriyle ba\u011flant\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktadan noktaya mimarilerin tersidir. Noktadan noktaya mimariler zay\u0131f \u00f6l\u00e7eklenir.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--key-takeaways\">\r\n<div class=\"textbox__content\">\r\n<div class=\"textbox textbox--key-takeaways\">\r\n<div class=\"textbox__content\">\r\n<p class=\"import-AlntKrmz\">Asker\u00ee terfi sistemi iyi bilinmekle birlikte kullan\u0131m\u0131 zordur. Bir ki\u015finin yeteneklerini de\u011ferlendirmek i\u00e7in bir noktaya geldi\u011finizde insanlar metri\u011fin ne oldu\u011fu ve nas\u0131l topland\u0131\u011f\u0131 konusunda ciddile\u015firler. \u201cMetri\u011fi nas\u0131l elde edebilirim?\u201d diye bilmek isterler. Ak\u0131llar\u0131n\u0131 metrik toplama detaylar\u0131na odaklayacaklar ve terfi ettirilmezlerse, hedefi neden ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde g\u00f6steren de\u011ferlendirme bekleyeceklerdir. G\u00fcvenilirlikle bilmek isterler; Terfi ettirilmedi\u011fini ve tavsiye edilmedi\u011finizi s\u00f6yleyen bir makine olamaz. Bunlar\u0131n hepsi onlara haklar\u0131n\u0131n verilmesinin bir par\u00e7as\u0131. \u0130nsan performans de\u011ferlendirmesiyle u\u011fra\u015f\u0131rken her zaman d\u00f6ng\u00fcdeki insanlara ihtiyac\u0131m\u0131z olacak.<\/p>\r\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"text-align: right;\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">James <\/strong><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Robb<\/strong><\/p>\r\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Amiral, ABD Donanmas\u0131 (Emekli) <\/span><\/p>\r\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Ulusal E\u011fitim ve Sim\u00fclasyon Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Son olarak, bir uyar\u0131: Genel olarak konu\u015fursak, \u00f6zellikle kurumsal \u00f6l\u00e7ekli uygulamalarda, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf HOY (Hizmet Olarak Yaz\u0131l\u0131m) entegrasyon \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini kullanmaktan ka\u00e7\u0131nmaktay\u0131z. Maliyet ve lisanslama zorluklar\u0131 eklerler, i\u015f hacmini etkileyebilirler ve i\u015flerin bozulmas\u0131 ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf\u0131n hizmetleri vermemesi durumunda y\u00fck olabilirler. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf hizmetleri de beklenmeyen g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 yaratabilir. Ki\u015fisel tecr\u00fcbemize g\u00f6re, yerel olarak in\u015fa etmek veya kendi tasar\u0131m\u0131n\u0131za ili\u015fkin veri \u00e7eviri hizmetleri sa\u011flamak neredeyse her zaman daha iyidir.<\/p>\r\n\r\n<h3 class=\"import-Balk3\">4. Da\u011f\u0131t\u0131m<\/h3>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc uygulama ad\u0131m\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m ortam\u0131n\u0131 se\u00e7mektir. Ak\u0131\u015f verilerini destekleyebilecek \u00e7e\u015fitli ticari ve \u00f6zel bulut mimarileri vard\u0131r. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131 olarak, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla kurumsal Hizmet Olarak Yaz\u0131l\u0131mlar ve Sanal \u00d6zel Bulut \u00f6rnekleri aras\u0131nda se\u00e7im yapacak ve bunlar\u0131 uygun \u015fekilde boyutland\u0131rmak i\u00e7in \u015fablonlar olu\u015fturacaks\u0131n\u0131z. Yerinde da\u011f\u0131t\u0131m bir se\u00e7enektir ancak da\u011f\u0131t\u0131m s\u0131ras\u0131nda ve devam eden bak\u0131m s\u0131ras\u0131nda karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve maliyeti b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00c7o\u011fu uygulama, \u00fcretim da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na kadar genel bir alfa-beta modelini izleyecektir. Alfa da\u011f\u0131t\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak, gizlilik ve g\u00fcvenlik protokolleri, kimlik y\u00f6netimi ve idari provizyon, kalite g\u00fcvencesi ve s\u00fcrekli entegrasyon rejimleriyle ilgili sorunlar\u0131 tan\u0131mlamal\u0131 ve ele almal\u0131s\u0131n\u0131z. Ayr\u0131ca sistem testi yapman\u0131z gerekecektir. Beta uygulamas\u0131 ve test s\u00fcresi boyunca, sistemi ger\u00e7ek kullan\u0131c\u0131larla test edersiniz; bu f\u0131rsat\u0131 hem nihai kullan\u0131c\u0131lar hem de sistemi koruyanlar i\u00e7in kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirmenin yollar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hatalar\u0131 tespit etmek i\u00e7in kullan\u0131n.<\/p>\r\n<p class=\"import-Balk3\">5. \u00dcretim Uygulamas\u0131<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00dcretim uygulamas\u0131 yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 i\u015faret eder. Verilerin hacmine ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, makine \u00f6\u011frenme teknikleri (potansiyel olarak derin \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u00e7erecek \u015fekilde) sistemden akan bu ger\u00e7ek d\u00fcnya verilerine uygulanabilir. Derin \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7leri, bili\u015fsel makine s\u00fcre\u00e7lerini biyometrik, karar verme ve vakaya dayal\u0131 insan \u00f6\u011frenme etkinlikleriyle ili\u015fkilendirme yollar\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere bu alandaki bir\u00e7ok yenili\u011fin kilidini a\u00e7abilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ancak do\u011falar\u0131 gere\u011fi, ak\u0131\u015f mimarilerinin k\u0131r\u0131lgan olabilece\u011fini akl\u0131n\u0131zda tutun. Bir tedarik\u00e7inin yeni bir \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmesi u\u00e7 noktay\u0131 bozabilir. Bu, s\u00f6z konusu tedarik\u00e7iden gelen verilerin olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi akabilmesi i\u00e7in d\u00fczeltilmelidir. \u0130\u015fleri y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in gereken di\u011fer hizmetler bu tedarik\u00e7iden gelen verilere ba\u011fl\u0131 olabilece\u011finden bu t\u00fcr kesintiler daha b\u00fcy\u00fck boyutta sistemi etkileyen s\u0131k\u0131\u015fmalar neden olabilir. Bu nedenle, ak\u0131\u015f i\u015fleme sistemlerine yerel olarak veya y\u00f6netilen hizmetler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hizmet ekiplerinin kat\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Neyse ki, sisteminizi besleyen veri kaynaklar\u0131n\u0131n kalitesi konusunda gerekli \u00f6zeni g\u00f6sterdi\u011finiz s\u00fcrece d\u00fczeltmeler yapmak nispeten zahmetsiz bir s\u00fcre\u00e7tir. Ayr\u0131ca, \u00e7o\u011fu k\u0131r\u0131lmalar, u\u00e7 noktalardaki de\u011fi\u015fiklikler veya API'lerin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi nedenlerden meydana gelir ve bunlar genellikle iyi bir \u015fekilde belgelenerek ekiple payla\u015f\u0131lan \u00fcr\u00fcn plan\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar. Bu da planlaman\u0131n daha \u00f6nceden yap\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox shaded\">\r\n\r\nBaz\u0131 uygulay\u0131c\u0131lar YZ'de Adalet, Hesap Verebilirlik, \u015eeffafl\u0131k ve Etik konular\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131rken AH\u015eE (FATE) k\u0131saltmas\u0131n\u0131 kullan\u0131r\r\n\r\n<\/div>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Gelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemindeki analitik ve veri g\u00f6rselle\u015ftirme hizmetlerinin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in \u00f6l\u00e7eklenebilirlik ve de ayn\u0131 derecede \u00f6nemli olacakt\u0131r. \u00d6\u011frenme ara\u00e7lar\u0131, web teknolojileri ve YZ'deki geli\u015fmeler gelecekteki \u00f6\u011frenme analitiklerini ve veri g\u00f6rselle\u015ftirmelerini de\u011fi\u015ftirebilir. Ayn\u0131 \u015fekilde davran\u0131\u015f, beklentiler, \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri, \u00f6\u011frenmeye eri\u015fim ve hem resm\u00ee hem de gayriresm\u00ee \u00f6\u011frenenler aras\u0131ndaki tercihlerdeki sosyal de\u011fi\u015fimler, etkinlik veri ak\u0131\u015flar\u0131nda yakalanan olaylar\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 etkileyecektir. Bu nedenle, \u00f6\u011frenme analitikleri ve veri g\u00f6rselle\u015ftirme hedeflerine hizmet etmek i\u00e7in kullan\u0131lan teknolojiler, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar esnek, geni\u015fletilebilir ve a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r. Sistemler, \u00fczerlerine y\u00fcklenen her \u015feye dayanacak \u015fekilde in\u015fa edilmelidir. A\u00e7\u0131k kaynak standartlar\u0131na ve belirtimlerine ba\u011fl\u0131l\u0131k, bu ihtiyac\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n<h2 class=\"import-Balk3\">Sonu\u00e7<\/h2>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\">Sonunda, analitik ve g\u00f6rselle\u015ftirmelerden toplanan \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin kalitesi, veri modellerinin kalitesine, kulland\u0131klar\u0131 verilerin h\u0131z\u0131na ve \u00e7e\u015fitlili\u011fine ve verilerin g\u00f6sterimlerinin do\u011frulu\u011funa ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Ger\u00e7ek\u00e7ilik s\u00fcr\u00fcp giderken, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">yalanlar, lanet olas\u0131 yalanlar ve istatistikler<\/em>. \u0130statistikler ve hatta infografikler ve g\u00f6rselle\u015ftirmeler yanl\u0131\u015f uyguland\u0131klar\u0131nda verilerin \"ger\u00e7e\u011fini\" g\u00f6lgeleyebilir. Herhangi bir veri k\u00fcmesi (\u00f6zellikle karma\u015f\u0131k, ki\u015fisel, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011frenme olarak konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir veri k\u00fcmesi) g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda as\u0131ls\u0131z iddialarda bulunmak \u00e7ok kolayd\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, verilerin tasar\u0131m\u0131, algoritmalar\u0131n uygulanmas\u0131 ve g\u00f6rselle\u015ftirmelerin d\u00fczeni b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu tasar\u0131m ve geli\u015ftirme a\u015famalar\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck kararlar, \u00f6\u011frenenler ve di\u011fer \u00f6\u011frenme payda\u015flar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli sistem \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 etkilere (umar\u0131m olumlu olanlar) yol a\u00e7abilir.<\/p>\r\n<p class=\"import-erik-Govde\"><img src=\"#fixme\" alt=\"image\" width=\"624px\" height=\"126.933333333333px\" \/>Bir \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sisteminde, bug\u00fcn analog sistemlere benzeyen ancak \u00e7evrim i\u00e7i olarak kullan\u0131labilen bir not defteri alabilirsiniz. Ancak de\u011ferlendirme analitiklerindeki geli\u015fmeler sayesinde, soru ve testlerinizin \u00f6l\u00e7meleri gereken \u015feyi ne kadar g\u00fcvenilir bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcne dair fikir edinmek i\u00e7in daha derinlere inebilirsiniz. Soru bankan\u0131z\u0131n adil, ge\u00e7erli ve g\u00fcvenilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyebilirsiniz. Bir g\u00f6sterge panelinde birbirinden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler elde edebilir ve ekran\u0131n farkl\u0131 yerlerinde, (i\u00e7inde sonunda) sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, savunma ticaret ve sa\u011f\u0131l\u0131k hizmetleri yer alabilir.Stacy PollABD Kamu Sekt\u00f6r\u00fc \u0130\u015f Geli\u015ftirme M\u00fcd\u00fcr\u00fc K\u0131demli Hesap Y\u00f6neticisi, Questionmark<\/p>\r\n\r\n<div class=\"textbox textbox--learning-objectives\"><header class=\"textbox__header\">\r\n<p class=\"textbox__title\"><img src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image3-1.jpeg\" alt=\"image\" width=\"622.666666666667px\" height=\"344.201469816273px\" \/><\/p>\r\n\r\n<\/header>\r\n<div class=\"textbox__content\">\r\n\r\nBir \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sisteminde, bug\u00fcn analog sistemlere benzeyen ancak \u00e7evrim i\u00e7i olarak kullan\u0131labilen bir not defteri alabilirsiniz. Ancak de\u011ferlendirme analitiklerindeki geli\u015fmeler sayesinde, soru ve testlerinizin \u00f6l\u00e7meleri gereken \u015feyi ne kadar g\u00fcvenilir bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcne dair fikir edinmek i\u00e7in daha derinlere inebilirsiniz. Soru bankan\u0131z\u0131n adil, ge\u00e7erli ve g\u00fcvenilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyebilirsiniz. Bir g\u00f6sterge panelinde birbirinden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler elde edebilir ve ekran\u0131n farkl\u0131 yerlerinde, (i\u00e7inde sonunda) sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, savunma ticaret ve sa\u011f\u0131l\u0131k hizmetleri yer alabilir.\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<h2>Kaynaklar<\/h2>\r\n<div class=\"__UNKNOWN__\">\r\n<div id=\"sdfootnote1sym\"><a href=\"#sdfootnote1anc\">1<\/a> E\u011fitimsel Veri Madencili\u011fi ve \u00d6\u011frenme Analiti\u011fi aras\u0131ndaki benzerlikleri ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 merak edenler i\u00e7in, Ryan Baker ve Paul Salvador Inventado ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm yazd\u0131lar, bk: age. Baker &amp; Inventado (2014). Sonnotlar 2-82.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote2sym\"><a href=\"#sdfootnote2anc\">2<\/a> Siemens, G. &amp; Baker, R.S.J.D. (2012). Learning analytics and educational data mining: towards communication and collaboration. In S.B. Shum, D. Gasevic ve R. Ferguson (Ed.), <i>\u00d6\u011frenme Analiti\u011fi ve Bilgi \u00dczerine 2. Uluslararas\u0131 Konferans\u0131n Bildirileri <\/i>(s. 252\u2013254). New York: ACM.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote3sym\"><a href=\"#sdfootnote3anc\">3<\/a> The phrase \u201cbig learning data\u201d is a nod to Maise, E. (Ed.). (2014). <i>Big Learning Data. <\/i>Alexandria, VA: American Society for Training and Development.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote4sym\"><a href=\"#sdfootnote4anc\">4<\/a> Crowder, M., Antoniadou, M., &amp; Stewart, J. (2018). To BlikBook or not to BlikBook: Exploring student engagement of an online discussion platform. <i>Innovations in Education and Teaching International<\/i>, 1\u201312.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote5sym\"><a href=\"#sdfootnote5anc\">5<\/a> Mazza, R. &amp; Dimitrova, V. (2004) Visualising student tracking data to support instructors in web-based distance education. In S. Feldman &amp; M. Uretsky (Eds.), <i>Proceedings of the WWW Alt. \u201904: 13th International World Wide Web Conference on Alternate Track Papers and Posters. <\/i>New York: ACM.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote6sym\"><a href=\"#sdfootnote6anc\">6<\/a> Arnold, K.E., &amp; Pistilli, M.D. (2012). Course signals at Purdue: Using learning analytics to increase student success. In Proceedings of the 2nd international conference on learning analytics and knowledge (pp. 267\u2013270). New York: ACM. <b>NOTE: <\/b>However, readers are cautioned that Course Signals may have produced undesirable effects, possibly encouraging under-performing students to withdrawal. Bu, sadece verileri analiz etmekle kalmay\u0131p, istenen sonu\u00e7lar\u0131 elde etmek i\u00e7in nas\u0131l etkili bir \u015fekilde kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmenin \u00f6nemini vurgular.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote7sym\"><a href=\"#sdfootnote7anc\">7<\/a> \u00d6\u011frenim analiti\u011fi ve e\u011fitsel veri madencili\u011finin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7e\u015fitli kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi \u00f6rneklerine k\u0131sa bir genel bak\u0131\u015f i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Charlton, P., Mavrikis, M. ve Katsifli, D. (2013). Analitik ve b\u00fcy\u00fck veri \u00f6\u011frenme potansiyeli. <i>Ariadne. <\/i>www.ariadne.ac.uk\/ issue\/71\/charlton-et-al<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote8sym\"><a href=\"#sdfootnote8anc\">8<\/a> Ek \u00f6rnekler ve e\u011fitsel veri madencili\u011fi ve \u00f6\u011frenme analiti\u011finin yararl\u0131 bir tarihsel a\u00e7\u0131klamas\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Ferguson, R. (2012). Learning analytics: drivers, developments and challenges. <i>Inter-national Journal of Technology Enhanced Learning, 4<\/i>(5\/6) pp. 304\u2013317.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote9sym\"><a href=\"#sdfootnote9anc\">9<\/a> 2011-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yay\u0131nlanan bilimsel makalelerden \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ve e\u011fitim panolar\u0131na ili\u015fkin sistematik bir inceleme i\u00e7in bk: Schwen-dimann, BA, Rodriguez-Triana, MJ, Vozniuk, A., Prieto, LP, Boroujeni, MS, Holzer, A., vd. (2017). Bir bak\u0131\u015fta \u00f6\u011frenmeyi alg\u0131lamak: \u00d6\u011frenme g\u00f6sterge tablosu ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n sistematik bir literat\u00fcr taramas\u0131. <i>IEEE Transactions on Learning Technologies, 10<\/i>(1), 30-41.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote10sym\"><a href=\"#sdfootnote10anc\">10<\/a> \"A\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenen\" (veya \"a\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenci\") modelleri, bir sistem i\u00e7indeki temel kullan\u0131c\u0131 modelinin \u00f6\u011frenim g\u00f6rselle\u015ftirmelerini \u00f6\u011frenenlerin kendileri sa\u011flar. A\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenen modellerin sonu\u00e7lar\u0131 iyile\u015ftirdi\u011fi (\u00f6zellikle daha d\u00fc\u015f\u00fck performans g\u00f6steren \u00f6\u011frenci i\u00e7in) ve motivasyonu art\u0131rd\u0131\u011f\u0131, \u00f6z fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi ve \u00f6z-y\u00f6nelimli \u00f6\u011frenmeyi destekledi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Robert Bodily vd. son zamanlarda a\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenen modelleri ile \u00f6\u011frenme analitik panolar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak bir inceleme yay\u0131nlad\u0131: Bodily, R., Kay, J., Aleven, V., Jivet, I., Davis, D., Xhakaj, F., &amp; Verbert, K. (2018). Open learner models and learning analytics dashboards: a sys-tematic review. In A. Pardo, K. Bartimote-Auf-flick, G. Lynch (Eds.), <i>Proceedings of the 8th International Conference on Learning Analytics and Knowledge <\/i>(pp. 41\u201350). New York: ACM. Di\u011fer baz\u0131 yararl\u0131 kaynaklar \u015funlard\u0131r: Mitrovic, A., &amp; Martin, B. (2002). A\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenen modellerinin \u00f6\u011frenme \u00fczerine etkilerinin de\u011ferlendirilmesi. In P. De Bra, P. Brusilovski, &amp; R. Conejo (Eds.), <i>International Conference on Adaptive Hyper-media and Adaptive Web-Based Systems <\/i>(pp. 296\u2013305). Berlin, Heidelberg: Springer, Chou, C.Y., Tseng, S.F., Chih, W.C., Chen, Z.H., Chao, P.Y., Lai, K.R. et al. (2017). Open student models of core competencies at the curriculum level: Using learning analytics for student reflection. <i>IEEE Transactions on Emerging Topics in Computing, 5<\/i>(1), 32\u201344. Brusilovsky, P., Somy\u00fcrek, S., Guerra, J., Hosseini, R., &amp; Zadorozhny, V. (2015, June). The value of social: Comparing open student modeling and open social student modeling. In F. Ricci, K. Bontcheva, O. Conlan, &amp; S. Lawless (Eds.), <i>User Modeling, Adaptation and Personalization. UMAP 2015. Lecture Notes in Computer Science, Vol. 9146 <\/i>(pp. 44\u201355). Cham: Springer.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote11sym\"><a href=\"#sdfootnote11anc\">11<\/a> Kappa hakk\u0131nda arka plan bilgisi i\u00e7in bk: github. com\/milinda\/kappa-architecture.com Bu paradigmay\u0131 a\u00e7\u0131klayan orijinal makale LinkedIn'de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, bak\u0131n\u0131z: Kreps, J. (2014, 2 Temmuz). Lambda Mimarisini Sorgulamak: Lambda Mimarisinin kendine has \u00f6zellikleri vard\u0131r, ancak alternatifler ke\u015ffedilmeye de\u011ferdir. <i>O\u2019Reilly. <\/i>www.oreilly. com\/ideas\/questioning-the-lambda-architecture Ayr\u0131ca, daha derin bir inceleme i\u00e7in, youtu.be\/fU9hR3kiOK0 adresinde Martin Kleppmann'\u0131n sunumuna bak\u0131n.<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote12sym\"><a href=\"#sdfootnote12anc\">12<\/a> https:\/\/kafka.apache.org\/<\/div>\r\n<div id=\"sdfootnote13sym\"><a href=\"#sdfootnote13anc\">13<\/a> Tam al\u0131nt\u0131, \u201c\u00dc\u00e7 \u00e7e\u015fit yalan vard\u0131r: yalanlar, lanet olas\u0131 yalanlar ve istatistikler.\u201d Bu genellikle \u0130ngiliz ba\u015fbakan\u0131 Benjamin Disraeli'ye atfedilen Mark Twain'e \u00f6vg\u00fcde bulunur. Espriyi kimin icat etti\u011fi tam olarak belli de\u011fil ama bu duygu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bununla ilgili daha keyifli etimoloji i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Velleman, P. F. (2008). <i>Truth, damn truth, and statistics. Journal of Statistics Ed-ucation, 16<\/i>(2).<\/div>\r\n<\/div>","rendered":"<div class=\"__UNKNOWN__\">\n<p class=\"import-erik-Govde\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde analitik ve veri g\u00f6rselle\u015ftirme ana ak\u0131m haline gelmi\u015ftir. Bulut hizmetlerinin olgunla\u015fmas\u0131 ve yeni web teknolojilerinin benimsenmesi her iki alan\u0131 da h\u0131zland\u0131rd\u0131. En \u00f6nemli yenilikler aras\u0131nda yeni veri ak\u0131\u015f sistemlerinin geli\u015ftirilmesi de yer ald\u0131. Bu teknolojiler, yaln\u0131zca geleneksel web ve sosyal medya teknolojileriyle de\u011fil ayn\u0131 zamanda giyilebilir t\u00fcketici \u00fcr\u00fcnleri, ak\u0131ll\u0131 \u015fehir uygulamalar\u0131 ve ilgili end\u00fcstriyel cihazlar gibi siber-fiziksel sistemlerde kullan\u0131lan makineler ve alg\u0131lay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan \u00fcretilen katlanarak artan veri \u00f6l\u00e7eklerini de i\u015fleyebilirler.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu b\u00f6l\u00fcmde, teknik bilgisi olmayan okuyuculara y\u00f6nelik olarak veri ak\u0131\u015f\u0131, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ve veri g\u00f6rselle\u015ftirme konular\u0131nda teknolojinin g\u00fcncel durumu \u00f6zetlenmektedir. B\u00f6l\u00fcm, ilgili kaynak ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamay\u0131, bir vizyon sunmay\u0131 ve uygulama yakla\u015f\u0131mlar\u0131na dair \u00fcst d\u00fczey rehberlik sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Ama\u00e7, \u00f6\u011fretmenlere, e\u011fitmenlere, mali sorumlulara ve programla ilgili karar al\u0131c\u0131lara pratik bilgiler sunarak \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ve g\u00f6rselle\u015ftirmenin \u00f6\u011frenme \u00f6rg\u00fctlerinin kapasitesini ve bu t\u00fcr uygulama sistemlerine y\u00f6nelik genel yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirebilece\u011fini g\u00f6stermektir.<\/p>\n<h2 class=\"import-Balk3\">Ne hakk\u0131nda konu\u015fuyoruz?<\/h2>\n<p class=\"import-erik-Govde\">D\u00fcnyada \u00e7ok fazla veri bulunmaktad\u0131r. Her birimiz, her fare t\u0131klamas\u0131 veya dijital etkile\u015fimle bir &#8220;veri \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131&#8221; bulutu \u00fcremekteyiz. \u00d6\u011frenenler de veri kitlelerini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu veri kitlelerine eri\u015fim sa\u011flanabilir, analiz edilebilir ve anlaml\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6rselle\u015ftirilebilir e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimi etkileyebilecek bilgileri elde edebiliriz. \u0130ki yak\u0131ndan ili\u015fkili alan-e\u011fitsel veri madencili\u011fi ve \u00f6\u011frenme analiti\u011fi-bu hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in ara\u00e7lar sa\u011fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Her iki alan da, \u00f6rne\u011fin, k\u00f6kenlerine, birincil uygulama alanlar\u0131na ve tercih edilen YZ algoritmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak biraz farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi, semantik webdeki \u00e7abalardan do\u011fmu\u015ftur ve uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 \u00f6\u011fretmenler ve \u00f6\u011frenenler i\u00e7in, b\u00fcy\u00fck resim analizlerini ve karar deste\u011fini vurgulama e\u011filimindedir. E\u011fitsel veri madencili\u011fi, uyarlanabilir \u00f6\u011fretim teknolojileri gelene\u011finden geli\u015ftirilmi\u015ftir ve otomatik uyarlama ve indirgemeci modelleme \u00fczerine odaklanma e\u011filimindedir. Bu b\u00f6l\u00fcmde ama\u00e7lar\u0131m\u0131z do\u011frultusunda, iki disiplini birbirinden ay\u0131ran ince ayr\u0131nt\u0131larla daha az ilgilenilmemektedir. Bunun yerine, ortak ama\u00e7lar\u0131na odaklan\u0131lacakt\u0131r. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00f6\u011frenme verileri i\u00e7in <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">&#8216;b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011frenme verileri&#8217;<\/em> olarak adland\u0131r\u0131lan e\u011fitim ve \u00f6\u011fretime yo\u011fun veri i\u00e7eren yakla\u015f\u0131mlar\u0131 anlama ve uygulama verilerine<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u201cB\u00fcy\u00fck veri\u201d ifadesinin ima etti\u011fi gibi, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim analiti\u011fi s\u0131kl\u0131kla (ancak tamamen de\u011fil) makine \u00f6\u011frenimi tekniklerini kullan\u0131lmaktad\u0131r. Makine \u00f6\u011frenmesi, verilerdeki desenleri otomatik olarak ortaya \u00e7\u0131karmak, \u00f6rne\u011fin s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar atamak, farkl\u0131 de\u011fi\u015fkenlerin a\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131\u015f sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki etkisini tahmin etmek veya ge\u00e7mi\u015f verilere dayal\u0131 tahminler yapmak i\u00e7in algoritmalar kullanan bir YZ&#8217;nin alt k\u00fcmesidir. Bu uygulamalar, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim alan\u0131nda son 20 y\u0131lda belirgin bir \u015fekilde geli\u015fmi\u015f ve yukar\u0131da belirtilen iki toplulukla birle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ancak bu ara\u00e7larla ne yapabilirsiniz? \u0130nsanlar analiti\u011fi \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011frenme sistemlerine uygulamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, baz\u0131 uygulamalar etkile\u015fimi tahmin etmek i\u00e7in analiti\u011fi kullan\u0131r ve ard\u0131ndan \u00f6\u011frencilerin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f kaynaklar \u00f6nermektedir. Di\u011ferleri \u00f6\u011frencilerin etkile\u015fimlerini analiz edebilir ve e\u011fitmenleri ihtiya\u00e7 duyabilecekleri konularda \u00f6nceden \u00f6nlem almalar\u0131 i\u00e7in uyarabilir. Purdue \u00dcniversitesinin <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Ders Sinyalleri<\/em> adl\u0131 bilinen bir \u00f6rne\u011fi, bir dersteki \u00f6\u011frenenlerden hangilerinin geride kalaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek ve ard\u0131ndan hem \u00f6\u011frencileri hem de \u00f6\u011fretmenlerini risk d\u00fczeyleri hakk\u0131nda uyarmak i\u00e7in bir \u00d6YS&#8217;den al\u0131nan g\u00fcncel verileri ge\u00e7mi\u015f verilerle (ders kat\u0131l\u0131m\u0131 ve \u00f6nceki notlar gibi) bir araya getirerek kullanm\u015ft\u0131r. Di\u011fer ara\u00e7lar da idarenin okuldan ayr\u0131lma riski en y\u00fcksek olan \u00f6\u011frenenleri belirleyerek okuldaki b\u00fct\u00fcn \u00f6\u011frenenlere zaman\u0131nda m\u00fcdahale etmesi i\u00e7in benzer tutma y\u00f6netimi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 uygulamaktad\u0131r. Temel olarak, zamana duyarl\u0131 ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f \u00f6nerilerden sistem genelindeki trend analizlerine kadar e-ticaret sistemlerinden bekledi\u011fimiz analitik uygulamalar\u0131, \u00f6\u011frenme analiti\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015febilmektedir.<\/p>\n<h2 class=\"import-Balk2\">AKI\u015eTA YER ALIN<\/h2>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ak\u0131\u015f veri analiti\u011fi, benzersiz bir \u015fekilde heyecan verici ve yeni ortaya \u00e7\u0131kana analiti\u011fin bir alt alan\u0131d\u0131r. Ak\u0131\u015f verileri derken, genellikle olaya dayal\u0131 ve \u00e7e\u015fitli etkinlikleri izleyen, insan veya makine kaynakl\u0131, bir dizi veri t\u00fcr\u00fcnden bahsedilmektedir. Ak\u0131\u015f verisinin icat edilmesi, verinin kendisinin neyi temsil etti\u011fi ve insan kavray\u0131\u015f\u0131na veya otomatik makine s\u00fcre\u00e7lerine k\u0131lavuzluk etmek i\u00e7in nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnme \u015feklimizi etkilemi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00d6rne\u011fin, sat\u0131\u015f ve pazarlama alan\u0131nda, olay temel veriler, piyasay\u0131 ve olas\u0131 m\u00fc\u015fterileri anlama kapasitemizi geli\u015ftirdi. Do\u011frudan ve dolayl\u0131 olarak bir \u00fcr\u00fcn veya hizmet teklifiyle ilgili oldu\u011fu i\u00e7in, potansiyel m\u00fc\u015fterinin gezinme hik\u00e2yesine bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 (\u00f6r., sosyal medya ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n analizi yoluyla) sa\u011flar. E\u011flence sekt\u00f6r\u00fcnde, veri ak\u0131\u015f\u0131 Netflix&#8217;teki filmler ve televizyon programlar\u0131 gibi i\u00e7erik \u00f6nerilerinde g\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Siyasette, veri ak\u0131\u015f\u0131 analistlerin kamuoyu ve sosyal e\u011filimleri belirlemesine ve bu e\u011filimlerden yararlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<header class=\"textbox__header\">\n<p class=\"textbox__title\">Veri ak\u0131\u015f\u0131 mimarileri<\/p>\n<\/header>\n<div class=\"textbox__content\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">G<\/strong>eleneksel toplu i\u015fleme sistemleriyle tezat olu\u015fturur. Veri ak\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcksek h\u0131zda hareket eden veriler olarak tan\u0131mlan\u0131r. Ayr\u0131ca, gelen verilerin s\u0131n\u0131rl\u0131 miktarda bellek ve s\u00fcre i\u00e7inde \u00e7evrim i\u00e7i olarak i\u015flenmesi i\u00e7in mutlak k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 vard\u0131r ve sorguland\u0131klar\u0131nda analitik tahminler sa\u011flamaya her zaman haz\u0131r olmalar\u0131 gerekir.<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu teknolojiler ve veri mimarileri de i\u015f, e\u011flence ve siyaseti de\u011fi\u015ftirdi\u011fi gibi \u00f6\u011frenmeyi de de\u011fi\u015ftirebilirler. \u00d6\u011frenme alan\u0131nda, eyleme dayal\u0131 veri ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n mevcudiyeti, \u00f6\u011frencilerin yolculuklar\u0131n\u0131 izlemek ve anlamak i\u00e7in bir f\u0131rsat sunmaktad\u0131r. Bu veri ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n servisindeki analitikler, eri\u015filebilir, otomatik ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 veri g\u00f6rselle\u015ftirmelerinin yan\u0131 s\u0131ra temel performans g\u00f6stergelerine dayal\u0131 uyar\u0131lar\u0131 ve m\u00fcdahaleleri sa\u011flayabilir. \u00d6\u011frencilerin etkinlik ve davran\u0131\u015f profillerini i\u00e7eren bu yolculuklar <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">son derece bi\u00e7imlendirici<\/em>, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir mikro de\u011ferlendirmeler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n<h2 class=\"import-Balk3\">Analog D\u00fcnyay\u0131 Say\u0131salla\u015ft\u0131rmak<\/h2>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Genellikle analog d\u00fcnyay\u0131 say\u0131salla\u015ft\u0131rmak arzusu i\u00e7indeyiz. Kurmal\u0131lar\u0131 and\u0131ran dijital saatler kullan\u0131yoruz. Bilgisayarlar\u0131m\u0131zda fiziksel i\u015f yerinin bile\u015fenlerini yans\u0131tan \u201cofisler\u201d olu\u015fturuyoruz. E\u011fitimde, kara tahtalar\u0131, dosya k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 ve kitaplar\u0131 say\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131yoruz. Ancak dijital etki alan\u0131 i\u00e7indeki analog d\u00fcnyay\u0131 yeniden olu\u015fturma e\u011filimi sonunda hem analog uygulaman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131yla hem de bizim lehimize \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda yenilik\u00e7ili\u011fi ifade eden \u00e7ok daha ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrprizlerle kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Kara tahtalar ve kitaplar gibi somut \u201cnesnelerden\u201d, de\u011ferlendirme gibi kavramsal uygulama ve s\u00fcre\u00e7lere ge\u00e7ti\u011fimizde, durum \u00f6zellikle belirleyici olmaktad\u0131r. Gizemli ve incelikli kavramlar karikat\u00fcrize edilecek kadar sadele\u015ftirilebilir. Bu durum, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">YZ e\u011fitimcilerin yerini alacak!<\/em> veya <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Makinele\u015fme asla \u00f6\u011fretmenlerin yerini alamaz!<\/em> gibi-Yapay Zeka ve \u00f6\u011fretmenlerin yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131na sebebiyet veren arg\u00fcmanlarla fikirlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bununla birlikte, \u00f6\u011frenme eri\u015fiminin internet \u00fczerinden da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131, geni\u015f kapsaml\u0131 ve her zaman eri\u015filebilir oldu\u011fu d\u00fcnyada, analog \u00f6\u011fretim yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n uygulama s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131 olacakt\u0131r. YZ&#8217;nin insan \u00f6\u011fretmenlerin &#8220;yerini almas\u0131&#8221; tehlikesi zay\u0131f bir ihtimal olsa da \u00f6\u011fretmenin rolleri ve e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimi uygulama \u015feklimiz, geli\u015fen teknolojilerle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde geli\u015fmeye ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<header class=\"textbox__header\">\n<p class=\"textbox__title\">B\u00f6l\u00fcm 3&#8217;teki SAMR modeline bak\u0131n<\/p>\n<\/header>\n<div>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<div class=\"textbox__content\">\n<p class=\"import-AlntKrmz\">Geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte \u00f6\u011frenmeye ihtiya\u00e7 duyulan bir d\u00fcnyada as\u0131l konu\u015fma \u015f\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r: Yapay zek\u00e2 \u00f6\u011fretmenlerin ihtiya\u00e7lar\u0131na nas\u0131l hizmet edebilir veya da tam tersi?<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h3 class=\"import-Balk3\">\u00d6l\u00e7ekteki Veriler<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Analog \u201cveri setini\u201d sosyal medya haber kaynaklar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f \u201cveri varl\u0131klar\u0131\u201d ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n. Bu veri varl\u0131klar\u0131, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sosyal medya platformlar\u0131ndaki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, be\u011fenilerini, yorumlar\u0131n\u0131, payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131, foto\u011fraf yay\u0131nlar\u0131n\u0131, video saatlerini i\u00e7eren davran\u0131\u015flar\u0131ndan t\u00fcm kullan\u0131c\u0131 eylemlerini i\u00e7eren zaman i\u00e7inde olu\u015fturulan etkinlik kay\u0131tlar\u0131n\u0131 tutmaya kadar zaman dizisi temelli davran\u0131\u015f profilleri olu\u015fturmay\u0131 destekler. Bunlar, kullan\u0131c\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f profilinin bir par\u00e7as\u0131 haline gelir ve s\u0131rayla geni\u015f bir sosyal grafik \u00fczerinde d\u00fc\u011f\u00fcm halini al\u0131r. Her d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 vard\u0131r. Bu veri varl\u0131\u011f\u0131, sosyal medya end\u00fcstrisinin i\u015f modelinin anahtar\u0131d\u0131r. Bu daha hedeflenmi\u015f reklamc\u0131l\u0131k ve geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte f\u0131rsatlar yaratan profillerin toplam\u0131n\u0131 olu\u015fturur ki bu \u00f6zellikle de daha \u00e7ok geni\u015f toplu n\u00fcfusa sahip bireylerin en etkileyici bi\u00e7imsel deneyimlerinden biridir.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--exercises\">\n<header class=\"textbox__header\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image1-5.jpeg\" alt=\"image\" width=\"623.933333333333px\" height=\"546.266666666667px\" \/><\/header>\n<div>\n<p>Harf notlar\u0131 ve y\u00fczdeleri ile dolu normal bir not defteri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bir anlamda, bu harf ve rakamlar tablosu, bir \u00f6\u011frenenin zaman i\u00e7inde nas\u0131l ilerlemi\u015f olabilece\u011fi veya akran grubunun puanlar\u0131yla nas\u0131l k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda \u00f6nemli bilgiler sunmaktad\u0131r. Ancak ba\u015fka bir anlamda (verilerin \u00f6\u011frencilerin dijital deneyimleri hakk\u0131nda bir a\u00e7\u0131klama sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, ak\u0131\u015f verileri d\u00fcnyas\u0131 taraf\u0131ndan bildirilen anlamda not defteri bize ger\u00e7ekte ne oldu\u011fu, nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6\u011frenci ile ilgili \u00f6neriler hakk\u0131nda \u00e7ok az \u015fey s\u00f6yler. Not defteri ve yaz\u0131lan de\u011ferlendirme bi\u00e7imleri analog teknolojilerdir. S\u0131rf bilgi i\u015flemsel olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in dijital teknolojilerden daha k\u00f6t\u00fc de\u011fillerdir ancak bunlar dijitalle\u015ftirilmi\u015f, birbirine ba\u011fl\u0131 bir d\u00fcnyada \u00f6\u011frenmeyi geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte desteklemek i\u00e7in donat\u0131lmam\u0131\u015f eski yakla\u015f\u0131m\u0131 yans\u0131tan teknolojilerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u2026\u0130nsanlar atlardan nefret ettikleri i\u00e7in araba s\u00fcrmezler<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Sosyal medya veri varl\u0131klar\u0131 i\u00e7in, de\u011fer, tek bir noktasal puanla \u00f6zetlenmez. Tek bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n belirli bir reklam\u0131 kabul etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmez bile (bunun kesin faydalar\u0131na ra\u011fmen). Aksine veya (en az\u0131ndan) daha \u00f6nemlisi, de\u011fer, t\u00fcm bu davran\u0131\u015fsal profillerin k\u00fcm\u00fclatif birle\u015fmesinden elde edilmektedir. Birlikten g\u00fc\u00e7 do\u011far. Yaln\u0131zca k\u00fcme \u00f6l\u00e7e\u011fi, \u00f6r\u00fcnt\u00fc dizisini, insan ilgi alan\u0131 kategorilerini ve payla\u015f\u0131lan insan deneyimi anlat\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in gereken zengin ham verileri sa\u011flamaktad\u0131r. Bu bir \u00f6l\u00e7ek meselesidir. Benzer \u015fekilde, veri ak\u0131\u015f\u0131 zorlu\u011fu geleneksel de\u011ferlendirme g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayan\u0131p bir \u00f6l\u00e7ek sorununa d\u00f6ner. Geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte bir not defteri, geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte bir etkinlik ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sa\u011flayabilece\u011fi \u00f6\u011frenme deneyimleri hakk\u0131nda hi\u00e7bir zaman bilgi sunmamaktad\u0131r. Niyetimiz not defterini karalamak de\u011fildir aksine i\u015flevlerin ve de\u011ferini tan\u0131ma ve ger\u00e7ek de\u011ferini takdir etmedir.<\/p>\n<h3 class=\"import-Balk3\">Karar Vermeyi Desteklemek<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">E\u011fitimciler s\u00fcre\u00e7 geli\u015fiminin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc anlamak i\u00e7in uzun zamand\u0131r \u00e7aba sarf etmektedirler. \u00d6rne\u011fin, \u00f6\u011fretmenler bilin\u00e7alt\u0131nda \u015funlar\u0131 merak edebilir, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Her \u00f6\u011frenen kendi \u00f6\u011frenme <\/em><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">patikalar\u0131nda<\/em><em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> ne kadar yol ald\u0131?<\/em> Maalesef gerekli veri noktalar\u0131ndan g\u00fcvenli ve s\u00fcrekli veri toplamada ya\u015fanan zorluklar s\u00fcren bi\u00e7imlendirici de\u011ferlendirme yerine b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7 de\u011ferlendirmesini tek alternatif olarak sunmaktad\u0131r. Bu bir \u00f6l\u00e7ek problemi olarak anla\u015f\u0131labilir. Yine de sosyal medyan\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131na benzer bir \u015fekilde etkinlik ve vaka temelli verileri kullanarak \u00f6\u011frenenlerin bi\u00e7imlendirici profillerini olu\u015fturabiliriz. Bu da e\u011fitimcileri (insan) ve e\u011fitmenleri e\u011fitim hakk\u0131nda daha iyi kararlar almaya ve rehberli\u011fi farkl\u0131 \u015fekillerde uyarlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaya te\u015fvik edebilir aksi taktirde rehberlik yapmalar\u0131 imk\u00e2ns\u0131z olmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, \u00f6\u011frenenleri, y\u00f6neticileri, sistem ekiplerini, i\u00e7erik ve deneyim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011frenim ekosistemi genelinde bir\u00e7ok kurucu, geli\u015ftirmeyle ilgili bilgileri ve kendi yapboz par\u00e7alar\u0131n\u0131 daha anlaml\u0131 hale getirerek g\u00fc\u00e7lendirebilmektedir.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--learning-objectives\">\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image2-2.jpeg\" alt=\"image\" width=\"625.466666666667px\" height=\"210.8px\" \/><\/p>\n<div class=\"textbox__content\">\n<p class=\"import-erik-Govde\">Gelecekteki \u00f6\u011frenmenin odak noktalar\u0131ndan biri de veri analiti\u011fidir. \u015eu anda, g\u00f6revde ge\u00e7irilen zaman veya tek bir alandaki bilgi de\u011fi\u015fiklikleri gibi \u00e7ok fanatik veya rit\u00fcel de\u011ferlendirmeler kullan\u0131yoruz. Zihni galaktik \u00f6\u011frenme g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne nas\u0131l ayarlayabiliriz?<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--learning-objectives\">\n<div class=\"textbox__content\">\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"text-align: right;\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Elliot <\/strong><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Masie<br \/>\n<\/strong><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Kurucu, <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">The<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> MASIE Center<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu etkinlik ve vakaya dayal\u0131 ak\u0131\u015f verilerinin birle\u015ftirilmesinin sonucu, bundan sonra elde edilen bilginin be\u015fer\u00ee uygulamalar ile birlikte, bi\u00e7imlendirici de\u011ferlendirme i\u00e7in alt\u0131n \u00e7a\u011fa do\u011fru bir yol \u00f6nerebilmektedir ancak bu alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n, kullan\u0131lan teknolojiler veya \u00f6\u011fretim stratejilerinin \u00f6l\u00e7ek meselesine kat\u0131lmamas\u0131 durumunda hi\u00e7 \u015fans\u0131 yok.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu nedenle zorluk, \u201c\u00f6l\u00e7eklendirilmemi\u015f\u201d ba\u011flamlarda bulunan geleneksel benzerlerinin aksine, de\u011ferlendirmeyi \u00f6\u011frenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6l\u00e7ekte bir araya getirmektir. Bilgi i\u015flemsel \u00f6\u011frenme analiti\u011fi bu konu\u015fman\u0131n \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Dijital d\u00fcnyadaki herhangi bir de\u011ferlendirme kavram\u0131, \u00f6l\u00e7eklenebilir, s\u00fcrekli ve \u00e7ok fakt\u00f6rl\u00fc verilerin etkilerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131d\u0131r. De\u011ferlendirmenin gelece\u011fi analitiktir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bulut hizmetlerindeki, veri ak\u0131\u015f\u0131 mimarilerindeki, API&#8217;lerdeki ve yeni nesil web tabanl\u0131 uygulamalardaki geli\u015fmelerden yararlanan yeni de\u011ferlendirme modellerini ara\u015ft\u0131rma zaman\u0131 geldi. Bu ara\u00e7lar\u0131 \u00f6\u011frenmeye uygulayarak, fazla karma\u015f\u0131k olmasalar bile hen\u00fcz belirsiz olan anlaml\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 y\u00fczeye \u00e7\u0131karabiliriz.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu, dijital \u00e7a\u011f, sadece \u00f6l\u00e7ekteki analog de\u011ferlendirmenin dijitalle\u015ftirilmi\u015f bir versiyonunu de\u011fil tamamen yeni bir insan-makine de\u011ferlendirme modelini d\u00fc\u015f\u00fcnmemize neden olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, rutin olarak otomasyonun, taktiksel \u00f6\u011frenme m\u00fcdahalelerinin (\u00f6r., mikro ve makro adaptasyonlar) etkinli\u011fini ve g\u00fcncelli\u011fini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karabildi\u011fi kaydedilmi\u015ftir. Bununla birlikte, otomasyon ayn\u0131 zamanda bir web sitesi ba\u011flam\u0131nda \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir e\u011fitmen olmas\u0131 gerekmeyen, bir insan taraf\u0131ndan en iyi \u015fekilde ele al\u0131nan m\u00fcdahalelerin belirlenmesine de yard\u0131mc\u0131 olabilir. Aksine, \u00f6\u011frenenlere da\u011f\u0131t\u0131k bir potansiyel \u00f6\u011fretmenler ve dan\u0131\u015fmanlar a\u011f\u0131 taraf\u0131ndan sunulabilir ve \u00e7e\u015fitli otomatik analizlere dayanarak, sistem farkl\u0131 durumlar i\u00e7in (potansiyel olarak, bireysel \u00f6\u011frenenler de d\u00e2hil olmak \u00fczere) optimum (insan) \u00f6\u011frenme kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6nerebilir. Bu \u015fekilde, yaln\u0131zca bireysel e\u011fitimin de\u011fil, insan sermayesini de i\u00e7eren t\u00fcm ekosistemin yayg\u0131n \u015fekilde da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<div class=\"textbox shaded\">\n<p>Bu, \u00f6\u011frenme ve de\u011ferlendirme i\u00e7in, makinelerin ve insanlar\u0131n birbirini tamamlad\u0131\u011f\u0131, simbiyotik bir sistem olan yeni bir paradigma \u00f6nerir.<\/p>\n<\/div>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Verilerin toplanmas\u0131n\u0131 ve analizini otomatikle\u015ftirmenin yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6sterge panosu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6rselle\u015ftirilmesini otomatikle\u015ftirmek de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Burada \u00f6nerilen fikir, ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak \u00f6\u011frenenlerin 360\u00b0&#8217;lik g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinin sa\u011flamak i\u00e7in etkinlik ve vakaya dayal\u0131 verilerinden tam olarak faydalanmakt\u0131r.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Bu panolar a\u015fa\u011f\u0131dakiler gibi kavramlar\u0131 kolayca g\u00f6rselle\u015ftirebilir:<\/p>\n<ul>\n<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Bireyin, grubun, k\u00fcresel faaliyetlerin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, zaman\u0131 ve s\u00fcresi<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Belirli i\u00e7eri\u011fe sahip olma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, zaman\u0131 ve s\u00fcresi<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Akt\u00f6rler ya da i\u00e7erikler aras\u0131nda, seviye ya da faaliyet t\u00fcr\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Y\u00f6nlendirilmi\u015f bir a\u011f grafi\u011fiyle g\u00f6sterildi\u011fi gibi, oyuncular aras\u0131ndaki ili\u015fkiler<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">APG<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u2019<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">lere<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> veya i\u015f hedeflerine g\u00f6re birey veya topluluk performans\u0131<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u00d6\u011frenenlerin ilerlemesini desteklemek i\u00e7in \u00f6nerilen m\u00fcdahaleler<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">\u0130\u00e7erik kat\u0131l\u0131m\u0131 faaliyetleri ve \u00f6\u011frenme <\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">patikalar\u0131<\/span><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\"> aras\u0131ndaki e\u011filimler<\/span><\/li>\n<li class=\"import-Normal\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Bir topluluk veya global gruba k\u0131yasla, i\u00e7erik kullan\u0131m\u0131n\u0131n benzerli\u011fi veya farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, etkile\u015fim t\u00fcrleri veya zaman ve s\u00fcreleri bak\u0131m\u0131ndan akt\u00f6rler aras\u0131ndaki ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>Ayr\u0131ca, gelecekteki yinelemelerde (yeterince ilgili veri noktalar\u0131 topland\u0131ktan sonra makine \u00f6\u011frenmesi algoritmalar\u0131, ortak \u00f6\u011frenme y\u00f6r\u00fcngelerinin veya farkl\u0131 \u00f6\u011frenen kategorileri i\u00e7in farkl\u0131 yollar\u0131 az ya da \u00e7ok etkileyen fakt\u00f6rlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu t\u00fcr faaliyet \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, \u00f6r. ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6\u011frenenlerin hangi \u00f6\u011fretim i\u00e7eri\u011fiyle en \u00e7ok zaman ge\u00e7irdiklerini g\u00f6stermek i\u00e7in \u0131s\u0131 haritalar\u0131 kullan\u0131larak veya farkl\u0131 yeteneklere sahip \u00f6\u011frenenlerin belirli bir \u00f6\u011frenmeyle etkile\u015fimde bulunurken sergiledikleri davran\u0131\u015f e\u011filimlerini belirtmek i\u00e7in polar grafikleri kullanarak g\u00f6rselle\u015ftirilebilir (\u00f6r. bir videonun b\u00f6l\u00fcmlerinde h\u0131zl\u0131 ileri sarma veya belirli zamanlarda benzetimi terk etme). \u00d6\u011frenenler i\u00e7in g\u00f6sterge panolar\u0131, bireylerin kendi eksikliklerini ve yeterliliklerini g\u00f6rselle\u015ftirmelerine ve kendi \u00f6\u011frenmelerini y\u00f6netmeye y\u00f6nelik ad\u0131mlar atmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Y\u00f6neticiler i\u00e7in bu algoritmalar, kurumsal d\u00fczeydeki planlama sorunlar\u0131n\u0131n tahmin edilmesine, e\u011fitim ve i\u015f g\u00fcc\u00fc alan\u0131nda stratejik d\u00fczeyde kararlar\u0131n verilmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir veya sistemin kendisi i\u00e7in a\u015famal\u0131 iyile\u015ftirmeler \u00f6nerebilir. Sonu\u00e7ta, mod\u00fcler veri kartlar\u0131ndan olu\u015fan bir \u201cg\u00f6rev kontrol\u201d g\u00f6sterge panosu (her biri farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc temsil eden ve her biri veriyi sorgulama yollar\u0131 sunan) \u00f6\u011frenenler, e\u011fitmenler, i\u00e7erik geli\u015ftiriciler, y\u00f6neticiler ve politika yap\u0131c\u0131lar da d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00f6\u011frenme ekosisteminde yer alan her bir \u201cki\u015fi\u201d i\u00e7in eri\u015filebilir olabilir.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--examples\">\n<div class=\"textbox__content\">&#8220;\u00d6\u011frenmenin bir yolculuk oldu\u011funu s\u00f6ylemek neredeyse kli\u015fe h\u00e2line geldi\u201d. Ancak \u00e7o\u011fu ki\u015fi bu kli\u015feyi kulland\u0131\u011f\u0131nda, asl\u0131nda, \u201cElbette gelecekte yeni \u015feyler \u00f6\u011freneceksin ama bu ders \u00fc\u00e7 hafta i\u00e7inde sona erecek, bu y\u00fczden o zamana kadar \u00f6\u011frenmeni tamamlaman bekleniyor.\u201d anlam\u0131nda s\u00f6yleniyor da olabilir. \u00d6\u011frenme ekosistemi kavram\u0131n\u0131n bir varsay\u0131m\u0131 ve ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f hayat boyu \u00f6\u011frenmenin yak\u0131ndan ili\u015fkili felsefesi, \u00e7\u0131kt\u0131 odakl\u0131, zamana dayal\u0131 \u00f6\u011frenmeden-sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6\u011frenenler i\u00e7in \u00f6nemli olan sene sonu de\u011ferlendirme s\u0131navlar\u0131yla karakterize edilen-ve bunun yerine daha \u00e7ok s\u00fcre\u00e7 odakl\u0131 \u00f6\u011frenmeye bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na do\u011fru bir kaymad\u0131r. Bu, \u00f6\u011frenme ve de\u011ferlendirme s\u00fcre\u00e7lerinde s\u00fcrekli denklemlere ge\u00e7i\u015fi temsil eden bir de\u011fi\u015fimdir.<\/div>\n<\/div>\n<h2 class=\"import-Balk2\">UYGULAMA \u00d6NER\u0130LER\u0130<\/h2>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ak\u0131\u015f verileri ve destekledi\u011fi yetenekler alan\u0131 h\u00e2l\u00e2 geli\u015fmekte oldu\u011fundan gelecekteki yeniliklerin bu b\u00f6l\u00fcmde yap\u0131lan \u00f6nerileri g\u00f6lgede b\u0131rakmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Ancak bir ba\u015flang\u0131\u00e7 \u200b\u200bnoktas\u0131 olarak, a\u015fa\u011f\u0131daki b\u00f6l\u00fcmde, bu yeni dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm dalgas\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken pratik uygulama ad\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00f6zetlemektedir.<\/p>\n<h3 class=\"import-Balk3\">1. \u0130htiya\u00e7 Analizi ve Verilerin De\u011ferlendirilmesi<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00c7o\u011fu s\u00fcre\u00e7te oldu\u011fu gibi, ilk ad\u0131m problem \u00e7er\u00e7evelemeyi i\u00e7erir. Hangi sonu\u00e7 verilerine ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu ve ne t\u00fcr, kalite ve miktarlarda verilerin halihaz\u0131rda mevcut oldu\u011funu belirleyin. Mevcut sistemin hem i\u00e7inde hem de d\u0131\u015f\u0131nda mevcut ve ge\u00e7mi\u015f veri varl\u0131klar\u0131n\u0131n ve veri \u00fcreten kaynaklar\u0131n durumu gibi ve ayr\u0131ca veri modelinin \u015fekli ve nerede, ne zaman ve nas\u0131l teslim edilip depoland\u0131\u011f\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere \u015fu anda eri\u015filebilir verilerin durumu gibi fakt\u00f6rleri belirlemeye y\u00f6nelik sorular sorun. Ayr\u0131ca, mevcut veri mimarisi ve sistem tasar\u0131m\u0131n\u0131n durumunu ve \u00f6nceki kullan\u0131m te\u015fvikleri hakk\u0131ndaki bilgileri (varsa), ge\u00e7mi\u015f kullan\u0131m seviyeleri ve yeni sistemin hizmet verece\u011fi \u00f6l\u00e7e\u011fe ili\u015fkin beklentileri de d\u00e2hil olmak \u00fczere belgeleyin. Son olarak, herhangi bir projeye uygun olarak, bilinen riskleri ve protokolleri (mahremiyet veri y\u00f6netimi ve g\u00fcvenlik gibi); istenilen \u00f6l\u00e7\u00fcm ve \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri sa\u011flamak i\u00e7in hangi yeni veri kaynaklar\u0131n\u0131n sisteme entegre edilmesi gerekti\u011fi konusunda rehberlik sa\u011flamak i\u00e7in dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ama\u00e7lar\u0131 ve hedeflerini ve sistemin tamam\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik a\u015famal\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131 en iyi \u015fekilde (\u00e7o\u011funlukla ne olacak) m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak i\u00e7in zaman \u00e7izelgesi, kapsam ve b\u00fct\u00e7eyi listeleyin.<\/p>\n<h3 class=\"import-Balk3\">2. Veri ve G\u00f6rselle\u015ftirme Tasar\u0131mlar\u0131<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Uygulay\u0131c\u0131lar veri tasar\u0131m a\u015famas\u0131n\u0131n daha sonraki s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kan hatalar yaparlar. Hatalara maruz kalmay\u0131, zay\u0131f tasar\u0131m\u0131 ve teknik bor\u00e7 birikimini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in geriye do\u011fru \u00e7al\u0131\u015fmak yararl\u0131 olacakt\u0131r. Anahtar sorular\u0131 belirleyerek ba\u015flay\u0131n; e\u015f zamanl\u0131 olarak, \u00f6zellikle ilgili son kullan\u0131c\u0131larla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde bu sorular i\u00e7in ileriye d\u00f6n\u00fck g\u00f6rselle\u015ftirmeler yapmak yararl\u0131d\u0131r. Ard\u0131ndan bu sorulara \u00f6ng\u00f6r\u00fc sa\u011flayan performans g\u00f6stergelerini se\u00e7in ve hangi veri kaynaklar\u0131n\u0131n bu performans g\u00f6stergelerini en iyi \u015fekilde a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131n\u0131 belirleyin (bu veri kaynaklar\u0131 \u015fu anda mevcut olsun ya da olmas\u0131n). Daha sonra daha \u00f6nce tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan varsay\u0131msal veri kaynaklar\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u201cideal\u201d veri modelini tasarlay\u0131n; farkl\u0131 veri kaynaklar\u0131n\u0131n birbirine nas\u0131l tepki verebilece\u011fini ve \u00f6nerilen eylemleri bildirmek i\u00e7in, muhtemelen daha b\u00fcy\u00fck ekosistemdeki di\u011fer sa\u011flay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylemler de d\u00e2hil olmak \u00fczere, birden fazla kaynaktan gelen verilere nas\u0131l ihtiya\u00e7 duyulabilece\u011fini iyice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu optimum veri modeli geli\u015ftirildi\u011finde, \u00f6nerilen bile\u015fenlerini doldurmak veya en az\u0131ndan k\u0131smen ele almak i\u00e7in mevcut veri kaynaklar\u0131na bak\u0131n; ayr\u0131ca, bu verilerle ilgili olas\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 veya eri\u015fim sorunlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun. Son olarak, g\u00f6rselle\u015ftirme \u00f6n tasar\u0131mlar\u0131n\u0131 tekrar inceleyin ve nihai veri modeline uyarlay\u0131n.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Verileri g\u00f6rselle\u015ftirmenin \u00e7e\u015fitli yollar\u0131 vard\u0131r. G\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken temel fakt\u00f6rler aras\u0131nda, sistemden gelen veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131, verilerin \u015fekli hem insan hem de makine taraf\u0131ndan okunabilir nitelikler d\u00e2hil anlamsal \u00f6zellikler, veriler aras\u0131ndaki korelasyonlar veya potansiyel hatalar ve \u00f6nemli performans g\u00f6stergelerine y\u00f6nelik ilerlemeyi g\u00f6stermek i\u00e7in gerekli olan \u00f6zellikler yer al\u0131r. Ayr\u0131ca, nihai kullan\u0131c\u0131lar\u0131n algoritmalara uygun d\u00fczeyde g\u00fcven olu\u015fturmas\u0131na ve resmettikleri analizlere dayal\u0131 bilin\u00e7li karar vermelerine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in g\u00f6rselle\u015ftirmeleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u015feffaf olacak \u015fekilde tasarlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda mahremiyet veya s\u00fcrekli veri iletimine eri\u015fim gibi ilgili endi\u015feler de dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00d6\u011frenen gizlilik kurallar\u0131 gibi sekt\u00f6r veya kurumsal politikalara ba\u011fl\u0131 kalmak g\u00fc\u00e7l\u00fc profiller olu\u015fturma becerisini s\u0131n\u0131rland\u0131rabilir. Kullan\u0131lan yerle\u015fik bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck veri y\u00f6ntemlerinde seyrek veriler analitik olu\u015fturma yetene\u011fini engelleyebilir. Veri modelini ve g\u00f6rselle\u015ftirmeleri ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde verilerin ger\u00e7ek bir hacmine ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na uygun hale getirip, tan\u0131mlanan \u00f6nemli g\u00f6stergeler hakk\u0131nda faydal\u0131 bilgiler \u00fcretmek i\u00e7in gereken minimum miktarlar\u0131 belirlemek \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h2 class=\"import-Balk3\">3. Mimari Geli\u015fim<\/h2>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Kavramsal veri modelini tasarlad\u0131ktan sonraki ad\u0131m onu geli\u015ftirmektir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u201cGelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemi\u201d vizyonuna ula\u015fmak i\u00e7in, \u00f6\u011frenme uygulamalar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenen etkinlik verilerini bir araya getirmeli ve bu verilerin geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yakalamal\u0131 ve yap\u0131land\u0131rmal\u0131d\u0131r (veya en az\u0131ndan yar\u0131-yap\u0131land\u0131rmal\u0131d\u0131r). xAPI, bu ama\u00e7 i\u00e7in en yetenekli ve esnek \u00f6\u011frenme-veri belirtimleri aras\u0131ndad\u0131r ve \u00f6\u011frenen deneyimlerini daha kapsaml\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in di\u011fer veri bi\u00e7imleri (etkinlik temelli olmayan veya \u00f6\u011frenme d\u0131\u015f\u0131 alanlardan) ile birlikte kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Verileri yakalamak ve saklamak i\u00e7in xAPI belirtimini uygularken, bir xAPI Profili kullan\u0131lmal\u0131, kullan\u0131ma haz\u0131r bir profil veya hi\u00e7biri elveri\u015fli de\u011filse, bu sistem i\u00e7in yeni bir profil olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. xAPI Profilleri, belirli bir uygulamada kabul edilen terimleri (veya de\u011fi\u015fkenleri) ve bunlar\u0131n kullan\u0131mlar\u0131n\u0131, anlamsal de\u011ferlerini tan\u0131mlar. XAPI Profilleri, bir projenin kapsam\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaya yard\u0131mc\u0131 olan a\u00e7\u0131k ve etki alan\u0131 tabanl\u0131 modelleme yap\u0131lar\u0131 olu\u015fturarak insan taraf\u0131ndan okunabilen verinin ve ekosistem \u00fczerinde makine taraf\u0131ndan okunabilen ak\u0131\u015fkan verinin daha kolay sunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Profiller ayr\u0131ca, i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin ve \u00f6\u011frenme hedeflerinin uygulanmadan \u00f6nce \u00f6nerilen veri modeline uygun bir \u015fekilde hizalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131lan yararl\u0131 bir ara\u00e7 olarak da hizmet verebilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Daha sonra, di\u011fer veri kaynaklar\u0131n\u0131n entegrasyonu i\u00e7in se\u00e7imler yap\u0131lmas\u0131 gerekecektir. Baz\u0131 \u00f6\u011frenme veri kaynaklar\u0131 zaten yerel olarak xAPI bi\u00e7imlerinde teslim edilebilir. Bu veriler genellikle xAPI belirtiminde tan\u0131mlanan belirli bir t\u00fcr veri deposu t\u00fcr\u00fc olan bir \u00f6\u011frenme kay\u0131t deposu taraf\u0131ndan do\u011frulan\u0131r ve kullan\u0131labilir hale gelir. Standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veriler ve API&#8217;ler, xAPI taraf\u0131ndan sunulanlar gibi verinin toplanmas\u0131n\u0131 nispeten kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Bununla birlikte, yerel olarak xAPI ifadeleri olarak yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ba\u015fka \u00f6\u011frenme verileri veya \u00f6\u011frenme d\u0131\u015f\u0131 etkinlikler (web servislerinde i\u015f ba\u015f\u0131nda i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131 gibi) olabilir. Se\u00e7eneklerden biri, xAPI verilerini iletmek i\u00e7in harici kayna\u011f\u0131 kullanmakt\u0131r ancak tescilli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf yaz\u0131l\u0131mlarla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bu zor olabilir. Bir alternatif, API y\u00f6ntemlerini kullanarak verileri bir xAPI bi\u00e7imine zorlamakt\u0131r. Ancak, t\u00fcm verileri xAPI tabanl\u0131 bir veri modeline zorlamak mant\u0131kl\u0131 olmayacakt\u0131r. Uygun de\u011filse, verileri xAPI bi\u00e7imlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in bir neden yoktur. Bunun yerine, bu heterojen veriler ya ba\u015fka bir belirtime g\u00f6re modellenebilir ya da do\u011frudan Kafka Streams i\u015flemcisinden (a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r) ge\u00e7irilebilir; burada farkl\u0131 uygulamalar taraf\u0131ndan abone olunabilir ve sistem \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 analizlerinde birbirinden farkl\u0131 verilerle birle\u015ftirilebilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Yerel veri bi\u00e7imi ve harici veri ak\u0131\u015flar\u0131 tan\u0131mland\u0131ktan sonra bunlar\u0131n bir ak\u0131\u015f veri mimarisinde uygulanmas\u0131 gerekir. Bunlar birka\u00e7 modeli takip edebilir ancak genellikle ger\u00e7ek zamanl\u0131 bir \u00f6\u011frenme ekosistemi i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m mimarisi modeli olarak Kappa Mimarisini \u00f6neriyoruz. Bu paradigma, her \u015feyi veri ak\u0131\u015f\u0131 gibi de\u011ferlendirir ve bu verileri \u00e7e\u015fitli mikro hizmetler taraf\u0131ndan kullan\u0131labilecek bir ak\u0131\u015fta i\u015fler. Bu yakla\u015f\u0131m genellikle, \u00e7ok dilli \u00e7\u00f6z\u00fcmler olu\u015fturman\u0131n ve toplu ve ak\u0131\u015f\u0131 olmayan veriler i\u00e7in ayr\u0131 bir kod taban\u0131 veya (xAPI durumunda) sistemden ge\u00e7ebilecek her uygun olmayan veri kayna\u011f\u0131 veya veri t\u00fcrlerini (\u00d6rne\u011fin., \u00f6\u011frenen bilgi sistemlerinden, \u0130K teknolojilerinden ve eski veri tabanlar\u0131ndan) tutman\u0131n aksine \u00e7e\u015fitli veri bi\u00e7imleriyle ba\u015fa \u00e7\u0131kmay\u0131 daha kolay ve verimli hale getirir. Bu mimari yakla\u015f\u0131mda, kayna\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 ne olursa olsun, veriler ak\u0131\u015fa kaydedilen olaylar olarak gelir. Bu, ger\u00e7ek zamanl\u0131 analitik i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir avantajd\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015fletmeci, bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, veri ak\u0131\u015f\u0131na abone olan ki\u015fi hi\u00e7bir zaman veri \u00fcreticisinden verileri toplu olarak talep etmek zorunda kalmaz. Bunun yerine, abone her zaman g\u00fcnl\u00fc\u011fe eri\u015febilir ve i\u015flemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gereken \u015fekilde g\u00fcnl\u00fckteki olaylar\u0131 tekrarlayabilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Farkl\u0131 kaynaklardan gelen verilerin birle\u015ftirilmesi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131c\u0131 kimliklerinin nas\u0131l ele al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 dikkatli bir \u015fekilde de\u011ferlendirmek \u00f6nemlidir. Kimlik y\u00f6netimi her \u015feyin ortogonal saklanmas\u0131 i\u00e7in d\u00fczenlenmelidir. Bir veri ak\u0131\u015f\u0131 mimarisi tasarlarken, kimlik y\u00f6netimi ve idari provizyon konular\u0131n\u0131 giri\u015f noktas\u0131na yak\u0131n tutmak en iyisidir; b\u00f6ylece hesaba kat\u0131lmayan hi\u00e7bir veri \u00f6gesi ka\u00e7maz.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi ak\u0131\u015f mimarisi, Apache Kafka gibi a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir ak\u0131\u015f i\u015flemcisi uygulanarak sunulabilir. Kimlik y\u00f6netimi ve g\u00fcvenlik uygulamalar\u0131n\u0131n Kafka uygulamas\u0131 ile uyumlu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekir. Kurulum yap\u0131ld\u0131ktan sonra, t\u00fcm kaynaklardan gelen veriler i\u015flenmek \u00fczere Kafka&#8217;ya akar ve veri ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderilir. Bu ak\u0131\u015ftaki verilere, i\u015f zek\u00e2s\u0131 ara\u00e7lar\u0131 veya bir \u00f6\u011frenme kay\u0131t deposu gibi herhangi bir uygulama taraf\u0131ndan abone olunabilir. Uygulama ak\u0131\u015f\u0131 takip eder ve tan\u0131d\u0131\u011f\u0131nda veri par\u00e7as\u0131n\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r. Mikro hizmetler bu yetenekleri sa\u011flar ve veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 otomatikle\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olur. \u0130deal olarak, veriler otomatik halde olmas\u0131 gerekti\u011fi yere gider; b\u00f6ylece abone olunan \u00e7e\u015fitli uygulamalarla analiz edilebilir, g\u00f6rselle\u015ftirilebilir, toplanabilir, do\u011frulanabilir vb. Bu arada, ak\u0131\u015ftan ge\u00e7en t\u00fcm orijinal veriler en sonunda bir veri havuzunda depolan\u0131r ve gerekti\u011finde buradan daha sonra manuel olarak veya makine arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filip sorgulanabilir. Yukar\u0131da bahsedildi\u011fi gibi, t\u00fcm veriler art\u0131k \u00f6nemli i\u015flem verimlilik sa\u011flayan g\u00fcnl\u00fc\u011fe kaydedilen olaylar olarak mevcuttur. Bu ak\u0131\u015f i\u015flemcisi modeli, bir \u00f6\u011frenme ekosistemindeki t\u00fcm uygulamalar\u0131n iki tarafl\u0131 veri al\u0131\u015fveri\u015fi yapmak i\u00e7in birbiriyle ba\u011flant\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktadan noktaya mimarilerin tersidir. Noktadan noktaya mimariler zay\u0131f \u00f6l\u00e7eklenir.<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--key-takeaways\">\n<div class=\"textbox__content\">\n<div class=\"textbox textbox--key-takeaways\">\n<div class=\"textbox__content\">\n<p class=\"import-AlntKrmz\">Asker\u00ee terfi sistemi iyi bilinmekle birlikte kullan\u0131m\u0131 zordur. Bir ki\u015finin yeteneklerini de\u011ferlendirmek i\u00e7in bir noktaya geldi\u011finizde insanlar metri\u011fin ne oldu\u011fu ve nas\u0131l topland\u0131\u011f\u0131 konusunda ciddile\u015firler. \u201cMetri\u011fi nas\u0131l elde edebilirim?\u201d diye bilmek isterler. Ak\u0131llar\u0131n\u0131 metrik toplama detaylar\u0131na odaklayacaklar ve terfi ettirilmezlerse, hedefi neden ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde g\u00f6steren de\u011ferlendirme bekleyeceklerdir. G\u00fcvenilirlikle bilmek isterler; Terfi ettirilmedi\u011fini ve tavsiye edilmedi\u011finizi s\u00f6yleyen bir makine olamaz. Bunlar\u0131n hepsi onlara haklar\u0131n\u0131n verilmesinin bir par\u00e7as\u0131. \u0130nsan performans de\u011ferlendirmesiyle u\u011fra\u015f\u0131rken her zaman d\u00f6ng\u00fcdeki insanlara ihtiyac\u0131m\u0131z olacak.<\/p>\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"text-align: right;\"><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">James <\/strong><strong lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Robb<\/strong><\/p>\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Amiral, ABD Donanmas\u0131 (Emekli) <\/span><\/p>\n<p class=\"import-AlntKrmz\" style=\"text-align: right;\"><span lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">Ulusal E\u011fitim ve Sim\u00fclasyon Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Son olarak, bir uyar\u0131: Genel olarak konu\u015fursak, \u00f6zellikle kurumsal \u00f6l\u00e7ekli uygulamalarda, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf HOY (Hizmet Olarak Yaz\u0131l\u0131m) entegrasyon \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini kullanmaktan ka\u00e7\u0131nmaktay\u0131z. Maliyet ve lisanslama zorluklar\u0131 eklerler, i\u015f hacmini etkileyebilirler ve i\u015flerin bozulmas\u0131 ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf\u0131n hizmetleri vermemesi durumunda y\u00fck olabilirler. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf hizmetleri de beklenmeyen g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 yaratabilir. Ki\u015fisel tecr\u00fcbemize g\u00f6re, yerel olarak in\u015fa etmek veya kendi tasar\u0131m\u0131n\u0131za ili\u015fkin veri \u00e7eviri hizmetleri sa\u011flamak neredeyse her zaman daha iyidir.<\/p>\n<h3 class=\"import-Balk3\">4. Da\u011f\u0131t\u0131m<\/h3>\n<p class=\"import-erik-Govde\">D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc uygulama ad\u0131m\u0131, da\u011f\u0131t\u0131m ortam\u0131n\u0131 se\u00e7mektir. Ak\u0131\u015f verilerini destekleyebilecek \u00e7e\u015fitli ticari ve \u00f6zel bulut mimarileri vard\u0131r. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131 olarak, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla kurumsal Hizmet Olarak Yaz\u0131l\u0131mlar ve Sanal \u00d6zel Bulut \u00f6rnekleri aras\u0131nda se\u00e7im yapacak ve bunlar\u0131 uygun \u015fekilde boyutland\u0131rmak i\u00e7in \u015fablonlar olu\u015fturacaks\u0131n\u0131z. Yerinde da\u011f\u0131t\u0131m bir se\u00e7enektir ancak da\u011f\u0131t\u0131m s\u0131ras\u0131nda ve devam eden bak\u0131m s\u0131ras\u0131nda karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve maliyeti b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rabilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00c7o\u011fu uygulama, \u00fcretim da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na kadar genel bir alfa-beta modelini izleyecektir. Alfa da\u011f\u0131t\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak, gizlilik ve g\u00fcvenlik protokolleri, kimlik y\u00f6netimi ve idari provizyon, kalite g\u00fcvencesi ve s\u00fcrekli entegrasyon rejimleriyle ilgili sorunlar\u0131 tan\u0131mlamal\u0131 ve ele almal\u0131s\u0131n\u0131z. Ayr\u0131ca sistem testi yapman\u0131z gerekecektir. Beta uygulamas\u0131 ve test s\u00fcresi boyunca, sistemi ger\u00e7ek kullan\u0131c\u0131larla test edersiniz; bu f\u0131rsat\u0131 hem nihai kullan\u0131c\u0131lar hem de sistemi koruyanlar i\u00e7in kullan\u0131c\u0131 deneyimini iyile\u015ftirmenin yollar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hatalar\u0131 tespit etmek i\u00e7in kullan\u0131n.<\/p>\n<p class=\"import-Balk3\">5. \u00dcretim Uygulamas\u0131<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">\u00dcretim uygulamas\u0131 yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 i\u015faret eder. Verilerin hacmine ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, makine \u00f6\u011frenme teknikleri (potansiyel olarak derin \u00f6\u011frenme yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u00e7erecek \u015fekilde) sistemden akan bu ger\u00e7ek d\u00fcnya verilerine uygulanabilir. Derin \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7leri, bili\u015fsel makine s\u00fcre\u00e7lerini biyometrik, karar verme ve vakaya dayal\u0131 insan \u00f6\u011frenme etkinlikleriyle ili\u015fkilendirme yollar\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere bu alandaki bir\u00e7ok yenili\u011fin kilidini a\u00e7abilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Ancak do\u011falar\u0131 gere\u011fi, ak\u0131\u015f mimarilerinin k\u0131r\u0131lgan olabilece\u011fini akl\u0131n\u0131zda tutun. Bir tedarik\u00e7inin yeni bir \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmesi u\u00e7 noktay\u0131 bozabilir. Bu, s\u00f6z konusu tedarik\u00e7iden gelen verilerin olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi akabilmesi i\u00e7in d\u00fczeltilmelidir. \u0130\u015fleri y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in gereken di\u011fer hizmetler bu tedarik\u00e7iden gelen verilere ba\u011fl\u0131 olabilece\u011finden bu t\u00fcr kesintiler daha b\u00fcy\u00fck boyutta sistemi etkileyen s\u0131k\u0131\u015fmalar neden olabilir. Bu nedenle, ak\u0131\u015f i\u015fleme sistemlerine yerel olarak veya y\u00f6netilen hizmetler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hizmet ekiplerinin kat\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Neyse ki, sisteminizi besleyen veri kaynaklar\u0131n\u0131n kalitesi konusunda gerekli \u00f6zeni g\u00f6sterdi\u011finiz s\u00fcrece d\u00fczeltmeler yapmak nispeten zahmetsiz bir s\u00fcre\u00e7tir. Ayr\u0131ca, \u00e7o\u011fu k\u0131r\u0131lmalar, u\u00e7 noktalardaki de\u011fi\u015fiklikler veya API&#8217;lerin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi nedenlerden meydana gelir ve bunlar genellikle iyi bir \u015fekilde belgelenerek ekiple payla\u015f\u0131lan \u00fcr\u00fcn plan\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar. Bu da planlaman\u0131n daha \u00f6nceden yap\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<div class=\"textbox shaded\">\n<p>Baz\u0131 uygulay\u0131c\u0131lar YZ&#8217;de Adalet, Hesap Verebilirlik, \u015eeffafl\u0131k ve Etik konular\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131rken AH\u015eE (FATE) k\u0131saltmas\u0131n\u0131 kullan\u0131r<\/p>\n<\/div>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Gelecekteki \u00f6\u011frenme ekosistemindeki analitik ve veri g\u00f6rselle\u015ftirme hizmetlerinin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in \u00f6l\u00e7eklenebilirlik ve de ayn\u0131 derecede \u00f6nemli olacakt\u0131r. \u00d6\u011frenme ara\u00e7lar\u0131, web teknolojileri ve YZ&#8217;deki geli\u015fmeler gelecekteki \u00f6\u011frenme analitiklerini ve veri g\u00f6rselle\u015ftirmelerini de\u011fi\u015ftirebilir. Ayn\u0131 \u015fekilde davran\u0131\u015f, beklentiler, \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri, \u00f6\u011frenmeye eri\u015fim ve hem resm\u00ee hem de gayriresm\u00ee \u00f6\u011frenenler aras\u0131ndaki tercihlerdeki sosyal de\u011fi\u015fimler, etkinlik veri ak\u0131\u015flar\u0131nda yakalanan olaylar\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 etkileyecektir. Bu nedenle, \u00f6\u011frenme analitikleri ve veri g\u00f6rselle\u015ftirme hedeflerine hizmet etmek i\u00e7in kullan\u0131lan teknolojiler, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar esnek, geni\u015fletilebilir ve a\u00e7\u0131k olmal\u0131d\u0131r. Sistemler, \u00fczerlerine y\u00fcklenen her \u015feye dayanacak \u015fekilde in\u015fa edilmelidir. A\u00e7\u0131k kaynak standartlar\u0131na ve belirtimlerine ba\u011fl\u0131l\u0131k, bu ihtiyac\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<h2 class=\"import-Balk3\">Sonu\u00e7<\/h2>\n<p class=\"import-erik-Govde\">Sonunda, analitik ve g\u00f6rselle\u015ftirmelerden toplanan \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin kalitesi, veri modellerinin kalitesine, kulland\u0131klar\u0131 verilerin h\u0131z\u0131na ve \u00e7e\u015fitlili\u011fine ve verilerin g\u00f6sterimlerinin do\u011frulu\u011funa ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Ger\u00e7ek\u00e7ilik s\u00fcr\u00fcp giderken, <em lang=\"tr-TR\" xml:lang=\"tr-TR\">yalanlar, lanet olas\u0131 yalanlar ve istatistikler<\/em>. \u0130statistikler ve hatta infografikler ve g\u00f6rselle\u015ftirmeler yanl\u0131\u015f uyguland\u0131klar\u0131nda verilerin &#8220;ger\u00e7e\u011fini&#8221; g\u00f6lgeleyebilir. Herhangi bir veri k\u00fcmesi (\u00f6zellikle karma\u015f\u0131k, ki\u015fisel, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6\u011frenme olarak konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir veri k\u00fcmesi) g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda as\u0131ls\u0131z iddialarda bulunmak \u00e7ok kolayd\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, verilerin tasar\u0131m\u0131, algoritmalar\u0131n uygulanmas\u0131 ve g\u00f6rselle\u015ftirmelerin d\u00fczeni b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu tasar\u0131m ve geli\u015ftirme a\u015famalar\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck kararlar, \u00f6\u011frenenler ve di\u011fer \u00f6\u011frenme payda\u015flar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli sistem \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 etkilere (umar\u0131m olumlu olanlar) yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p class=\"import-erik-Govde\"><img decoding=\"async\" src=\"#fixme\" alt=\"image\" width=\"624px\" height=\"126.933333333333px\" \/>Bir \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sisteminde, bug\u00fcn analog sistemlere benzeyen ancak \u00e7evrim i\u00e7i olarak kullan\u0131labilen bir not defteri alabilirsiniz. Ancak de\u011ferlendirme analitiklerindeki geli\u015fmeler sayesinde, soru ve testlerinizin \u00f6l\u00e7meleri gereken \u015feyi ne kadar g\u00fcvenilir bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcne dair fikir edinmek i\u00e7in daha derinlere inebilirsiniz. Soru bankan\u0131z\u0131n adil, ge\u00e7erli ve g\u00fcvenilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyebilirsiniz. Bir g\u00f6sterge panelinde birbirinden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler elde edebilir ve ekran\u0131n farkl\u0131 yerlerinde, (i\u00e7inde sonunda) sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, savunma ticaret ve sa\u011f\u0131l\u0131k hizmetleri yer alabilir.Stacy PollABD Kamu Sekt\u00f6r\u00fc \u0130\u015f Geli\u015ftirme M\u00fcd\u00fcr\u00fc K\u0131demli Hesap Y\u00f6neticisi, Questionmark<\/p>\n<div class=\"textbox textbox--learning-objectives\">\n<header class=\"textbox__header\">\n<p class=\"textbox__title\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2026\/01\/image3-1.jpeg\" alt=\"image\" width=\"622.666666666667px\" height=\"344.201469816273px\" \/><\/p>\n<\/header>\n<div class=\"textbox__content\">\n<p>Bir \u00f6\u011frenme y\u00f6netim sisteminde, bug\u00fcn analog sistemlere benzeyen ancak \u00e7evrim i\u00e7i olarak kullan\u0131labilen bir not defteri alabilirsiniz. Ancak de\u011ferlendirme analitiklerindeki geli\u015fmeler sayesinde, soru ve testlerinizin \u00f6l\u00e7meleri gereken \u015feyi ne kadar g\u00fcvenilir bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcne dair fikir edinmek i\u00e7in daha derinlere inebilirsiniz. Soru bankan\u0131z\u0131n adil, ge\u00e7erli ve g\u00fcvenilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyebilirsiniz. Bir g\u00f6sterge panelinde birbirinden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler elde edebilir ve ekran\u0131n farkl\u0131 yerlerinde, (i\u00e7inde sonunda) sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, savunma ticaret ve sa\u011f\u0131l\u0131k hizmetleri yer alabilir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2>Kaynaklar<\/h2>\n<div class=\"__UNKNOWN__\">\n<div id=\"sdfootnote1sym\"><a href=\"#sdfootnote1anc\">1<\/a> E\u011fitimsel Veri Madencili\u011fi ve \u00d6\u011frenme Analiti\u011fi aras\u0131ndaki benzerlikleri ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 merak edenler i\u00e7in, Ryan Baker ve Paul Salvador Inventado ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm yazd\u0131lar, bk: age. Baker &amp; Inventado (2014). Sonnotlar 2-82.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote2sym\"><a href=\"#sdfootnote2anc\">2<\/a> Siemens, G. &amp; Baker, R.S.J.D. (2012). Learning analytics and educational data mining: towards communication and collaboration. In S.B. Shum, D. Gasevic ve R. Ferguson (Ed.), <i>\u00d6\u011frenme Analiti\u011fi ve Bilgi \u00dczerine 2. Uluslararas\u0131 Konferans\u0131n Bildirileri <\/i>(s. 252\u2013254). New York: ACM.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote3sym\"><a href=\"#sdfootnote3anc\">3<\/a> The phrase \u201cbig learning data\u201d is a nod to Maise, E. (Ed.). (2014). <i>Big Learning Data. <\/i>Alexandria, VA: American Society for Training and Development.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote4sym\"><a href=\"#sdfootnote4anc\">4<\/a> Crowder, M., Antoniadou, M., &amp; Stewart, J. (2018). To BlikBook or not to BlikBook: Exploring student engagement of an online discussion platform. <i>Innovations in Education and Teaching International<\/i>, 1\u201312.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote5sym\"><a href=\"#sdfootnote5anc\">5<\/a> Mazza, R. &amp; Dimitrova, V. (2004) Visualising student tracking data to support instructors in web-based distance education. In S. Feldman &amp; M. Uretsky (Eds.), <i>Proceedings of the WWW Alt. \u201904: 13th International World Wide Web Conference on Alternate Track Papers and Posters. <\/i>New York: ACM.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote6sym\"><a href=\"#sdfootnote6anc\">6<\/a> Arnold, K.E., &amp; Pistilli, M.D. (2012). Course signals at Purdue: Using learning analytics to increase student success. In Proceedings of the 2nd international conference on learning analytics and knowledge (pp. 267\u2013270). New York: ACM. <b>NOTE: <\/b>However, readers are cautioned that Course Signals may have produced undesirable effects, possibly encouraging under-performing students to withdrawal. Bu, sadece verileri analiz etmekle kalmay\u0131p, istenen sonu\u00e7lar\u0131 elde etmek i\u00e7in nas\u0131l etkili bir \u015fekilde kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmenin \u00f6nemini vurgular.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote7sym\"><a href=\"#sdfootnote7anc\">7<\/a> \u00d6\u011frenim analiti\u011fi ve e\u011fitsel veri madencili\u011finin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7e\u015fitli kullan\u0131m \u00f6rne\u011fi \u00f6rneklerine k\u0131sa bir genel bak\u0131\u015f i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Charlton, P., Mavrikis, M. ve Katsifli, D. (2013). Analitik ve b\u00fcy\u00fck veri \u00f6\u011frenme potansiyeli. <i>Ariadne. <\/i>www.ariadne.ac.uk\/ issue\/71\/charlton-et-al<\/div>\n<div id=\"sdfootnote8sym\"><a href=\"#sdfootnote8anc\">8<\/a> Ek \u00f6rnekler ve e\u011fitsel veri madencili\u011fi ve \u00f6\u011frenme analiti\u011finin yararl\u0131 bir tarihsel a\u00e7\u0131klamas\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Ferguson, R. (2012). Learning analytics: drivers, developments and challenges. <i>Inter-national Journal of Technology Enhanced Learning, 4<\/i>(5\/6) pp. 304\u2013317.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote9sym\"><a href=\"#sdfootnote9anc\">9<\/a> 2011-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yay\u0131nlanan bilimsel makalelerden \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ve e\u011fitim panolar\u0131na ili\u015fkin sistematik bir inceleme i\u00e7in bk: Schwen-dimann, BA, Rodriguez-Triana, MJ, Vozniuk, A., Prieto, LP, Boroujeni, MS, Holzer, A., vd. (2017). Bir bak\u0131\u015fta \u00f6\u011frenmeyi alg\u0131lamak: \u00d6\u011frenme g\u00f6sterge tablosu ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n sistematik bir literat\u00fcr taramas\u0131. <i>IEEE Transactions on Learning Technologies, 10<\/i>(1), 30-41.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote10sym\"><a href=\"#sdfootnote10anc\">10<\/a> &#8220;A\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenen&#8221; (veya &#8220;a\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenci&#8221;) modelleri, bir sistem i\u00e7indeki temel kullan\u0131c\u0131 modelinin \u00f6\u011frenim g\u00f6rselle\u015ftirmelerini \u00f6\u011frenenlerin kendileri sa\u011flar. A\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenen modellerin sonu\u00e7lar\u0131 iyile\u015ftirdi\u011fi (\u00f6zellikle daha d\u00fc\u015f\u00fck performans g\u00f6steren \u00f6\u011frenci i\u00e7in) ve motivasyonu art\u0131rd\u0131\u011f\u0131, \u00f6z fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi ve \u00f6z-y\u00f6nelimli \u00f6\u011frenmeyi destekledi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Robert Bodily vd. son zamanlarda a\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenen modelleri ile \u00f6\u011frenme analitik panolar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak bir inceleme yay\u0131nlad\u0131: Bodily, R., Kay, J., Aleven, V., Jivet, I., Davis, D., Xhakaj, F., &amp; Verbert, K. (2018). Open learner models and learning analytics dashboards: a sys-tematic review. In A. Pardo, K. Bartimote-Auf-flick, G. Lynch (Eds.), <i>Proceedings of the 8th International Conference on Learning Analytics and Knowledge <\/i>(pp. 41\u201350). New York: ACM. Di\u011fer baz\u0131 yararl\u0131 kaynaklar \u015funlard\u0131r: Mitrovic, A., &amp; Martin, B. (2002). A\u00e7\u0131k \u00f6\u011frenen modellerinin \u00f6\u011frenme \u00fczerine etkilerinin de\u011ferlendirilmesi. In P. De Bra, P. Brusilovski, &amp; R. Conejo (Eds.), <i>International Conference on Adaptive Hyper-media and Adaptive Web-Based Systems <\/i>(pp. 296\u2013305). Berlin, Heidelberg: Springer, Chou, C.Y., Tseng, S.F., Chih, W.C., Chen, Z.H., Chao, P.Y., Lai, K.R. et al. (2017). Open student models of core competencies at the curriculum level: Using learning analytics for student reflection. <i>IEEE Transactions on Emerging Topics in Computing, 5<\/i>(1), 32\u201344. Brusilovsky, P., Somy\u00fcrek, S., Guerra, J., Hosseini, R., &amp; Zadorozhny, V. (2015, June). The value of social: Comparing open student modeling and open social student modeling. In F. Ricci, K. Bontcheva, O. Conlan, &amp; S. Lawless (Eds.), <i>User Modeling, Adaptation and Personalization. UMAP 2015. Lecture Notes in Computer Science, Vol. 9146 <\/i>(pp. 44\u201355). Cham: Springer.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote11sym\"><a href=\"#sdfootnote11anc\">11<\/a> Kappa hakk\u0131nda arka plan bilgisi i\u00e7in bk: github. com\/milinda\/kappa-architecture.com Bu paradigmay\u0131 a\u00e7\u0131klayan orijinal makale LinkedIn&#8217;de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, bak\u0131n\u0131z: Kreps, J. (2014, 2 Temmuz). Lambda Mimarisini Sorgulamak: Lambda Mimarisinin kendine has \u00f6zellikleri vard\u0131r, ancak alternatifler ke\u015ffedilmeye de\u011ferdir. <i>O\u2019Reilly. <\/i>www.oreilly. com\/ideas\/questioning-the-lambda-architecture Ayr\u0131ca, daha derin bir inceleme i\u00e7in, youtu.be\/fU9hR3kiOK0 adresinde Martin Kleppmann&#8217;\u0131n sunumuna bak\u0131n.<\/div>\n<div id=\"sdfootnote12sym\"><a href=\"#sdfootnote12anc\">12<\/a> https:\/\/kafka.apache.org\/<\/div>\n<div id=\"sdfootnote13sym\"><a href=\"#sdfootnote13anc\">13<\/a> Tam al\u0131nt\u0131, \u201c\u00dc\u00e7 \u00e7e\u015fit yalan vard\u0131r: yalanlar, lanet olas\u0131 yalanlar ve istatistikler.\u201d Bu genellikle \u0130ngiliz ba\u015fbakan\u0131 Benjamin Disraeli&#8217;ye atfedilen Mark Twain&#8217;e \u00f6vg\u00fcde bulunur. Espriyi kimin icat etti\u011fi tam olarak belli de\u011fil ama bu duygu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bununla ilgili daha keyifli etimoloji i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Velleman, P. F. (2008). <i>Truth, damn truth, and statistics. Journal of Statistics Ed-ucation, 16<\/i>(2).<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":4,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"Analitik ve G\u00f6rselle\u015ftirme","pb_subtitle":"","pb_authors":["shelly-blake"],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[76],"license":[],"class_list":["post-307","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","contributor-shelly-blake"],"part":169,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/307\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":312,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/307\/revisions\/312"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/169"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/307\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=307"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=307"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}