{"id":411,"date":"2026-01-12T19:31:43","date_gmt":"2026-01-12T19:31:43","guid":{"rendered":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/chapter\/__unknown__\/"},"modified":"2026-01-12T20:46:44","modified_gmt":"2026-01-12T20:46:44","slug":"ogrenme-ekosistemeri-icin-yonetisim","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/modern\/chapter\/ogrenme-ekosistemeri-icin-yonetisim\/","title":{"raw":"\u00d6\u011eRENME EKOS\u0130STEMLER\u0130 \u0130\u00c7\u0130N Y\u00d6NET\u0130\u015e\u0130M","rendered":"\u00d6\u011eRENME EKOS\u0130STEMLER\u0130 \u0130\u00c7\u0130N Y\u00d6NET\u0130\u015e\u0130M"},"content":{"raw":"
\r\n

Ba\u011f\u0131ms\u0131z sistemlerden \u00f6\u011frenen merkezli bir ekosisteme ge\u00e7i\u015f, daha \u00f6nce kendi alanlar\u0131nda benzer bir evrimsel s\u00fcre\u00e7 ge\u00e7irmi\u015f \u00f6\u011frenen profesyonelleri i\u00e7in caziptir. Okurlar, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bireysel programlar, b\u00f6l\u00fcmler veya kolejler i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan ilk \u00e7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenme giri\u015fimlerini hat\u0131rlayabilmektedir. Kay\u0131t ve ilgi b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e, di\u011fer kurulu\u015flar da \u00e7evrim i\u00e7i hale gelmesi tekrarlara ve artan maliyetlere neden olmu\u015ftur. \u00c7o\u011fu durumda, bir ajans, sanayi, okul b\u00f6lgesi, \u00fcniversite veya \u00fcniversite sistemi gibi kapsay\u0131c\u0131 bir varl\u0131k, bir ajans, sanayi, okul b\u00f6lgesi, \u00fcniversite veya \u00fcniversite sistemi; e-\u00f6\u011frenme sistemlerini uyumlu hale getirmek, teknolojilerini ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 standartla\u015ft\u0131rmak ve e-\u00f6\u011frenme sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n benzer \u015fekilde yakalanmas\u0131n\u0131 ve raporlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in devreye girdi. Bug\u00fcn, \u00f6\u011frenme ekosistemi olgunlu\u011fa ula\u015ft\u0131k\u00e7a \u015fu soru ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor: onu kim ve nas\u0131l y\u00f6netecek?<\/p>\r\n\r\n

\r\n
\u00d6\u011frenme uzmanlar\u0131; rekabet halinde ve s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen talepler, s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcn ve yetenekler aras\u0131ndaki sistemlerde entegrasyon ihtiyac\u0131 ile u\u011fra\u015f\u0131rken, kapsaml\u0131 bir y\u00f6netim yap\u0131s\u0131na duyulan ihtiyac\u0131 fark ettiler.<\/div>\r\n<\/div>\r\n

Efesli Heraklitus'a g\u00f6re, \"Hayat ak\u0131\u015f halindedir; de\u011fi\u015fmeyen tek \u015fey de\u011fi\u015fimin kendisidir\u201d. \u00d6\u011frenim uzmanlar\u0131 bununla kesinlikle hemfikir olacakt\u0131r; alanlar\u0131 de\u011fi\u015fti ve bu de\u011fi\u015fim o kadar h\u0131zl\u0131 devam etmektedir ki geli\u015fmeleri takip etmek zor. \u0130\u00e7eri\u011fin \u00e7o\u011falmas\u0131, say\u0131s\u0131z sunum y\u00f6ntemleri ve hatta insan zihninin ger\u00e7ekte nas\u0131l \u00f6\u011frendi\u011fine dair kolektif anlay\u0131\u015f bile, uzmanlar\u0131 kendi alanlar\u0131n\u0131 ve i\u00e7erdi\u011fi her \u015feyi neredeyse s\u00fcrekli yeniden de\u011ferlendirmeye sevk etmi\u015ftir. \u00d6\u011frenim uzmanlar\u0131, sistemlerin, yamal\u0131 sistemlerini bir araya getirerek bu yetenek seline tepki verdiler. \u00d6\u011fretmenler onlara yeni gereksinimlerle yakla\u015ft\u0131k\u00e7a ki bunlar genellikle yeni bir teknolojik kabiliyet talebi ile birle\u015fir, \u00f6\u011frenme uzmanlar\u0131 yamalar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re geni\u015fletmi\u015flerdir. Sonu\u00e7, uygulanabilir bireysel ara\u00e7lar setidir ancak binbir zahmetle. \u00c7o\u011fu zaman, \u00f6\u011frenenler ve \u00f6\u011fretmenler; ses\/video i\u00e7in bir ara\u00e7, asenkron sohbet i\u00e7in ba\u015fka bir ara\u00e7, senkron i\u015fbirli\u011fi i\u00e7in ba\u015fka bir ara\u00e7 olmak \u00fczere kabiliyetler aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yapmak durumundad\u0131r. Bu bir \"bolluk zaman\u0131\"d\u0131r ama ayn\u0131 zamanda \u00e7ok kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r!<\/p>\r\n

\u00d6\u011frenim uzmanlar\u0131, bu \u00fcr\u00fcn ve hizmet bile\u015fiklerini biyolojiden uyarlanan \"ekosistem\" terimiyle \"ekosistemler\" olarak tan\u0131mlamaya ba\u015flad\u0131lar. Bilim insanlar\u0131 ekosistemleri, birbirleriyle ve \u00e7evreleriyle y\u00fcksek d\u00fczeyde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla, etkile\u015fime giren canl\u0131 organizma gruplar\u0131 olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Ekolojik biyom gibi baz\u0131 ekosistemler denetimsizdir ancak di\u011ferlerinin baz\u0131 merkezi mekanizmalar\u0131 vard\u0131r. Bu bilimsel anlay\u0131\u015fa iyi bir \u00f6rnek insan bedenidir. \u00c7e\u015fitli organlar\u0131n her biri belirli i\u015flevleri yerine getirir ancak bunlar, kapsay\u0131c\u0131 sistemin (v\u00fccut) ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in oksijen ve besin sa\u011flayan bir ortamda birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. T\u00fcm bu i\u015flevler insan beyni taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fi i\u00e7in bu, merkezi olarak da y\u00f6netilen karma\u015f\u0131k bir sistemler sistemidir.<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\nMerkez\u00ee y\u00f6netim olmadan, bir ekosistemin \u00e7e\u015fitli bile\u015fenleri etkinli\u011fi ve verimlili\u011fi en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karamaz.\r\n\r\n<\/div>\r\n

\u00d6\u011frenme ekosistemimizin en iyi \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in merkezi koordinasyona ihtiyac\u0131 vard\u0131r, peki bu nas\u0131l kar\u015f\u0131lan\u0131r? \u0130lk ve a\u00e7\u0131k cevap, teknoloji sat\u0131c\u0131lar\u0131na bakmakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin Apple, sistemlerin sistemi teknoloji hareketinde ilk liderlerden biriydi. Apple, t\u00fcm cihazlar\u0131n\u0131n birbirleriyle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak ve ayn\u0131 anda kullan\u0131c\u0131lar\u0131n a\u011flar\u0131n\u0131 ki\u015fiselle\u015ftirmelerine, i\u00e7erik olu\u015fturmalar\u0131na ve \u00e7apraz platform deneyimlerini kontrol etmelerine izin vererek pazar pay\u0131n\u0131 art\u0131rabilece\u011fini fark etti. Bunu Microsoft ve Google takip etti. Her durumda, m\u00fc\u015fteriler, donan\u0131mlar\u0131, \u00e7evrim i\u00e7i yetenekleri ve i\u00e7eri\u011fi aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131, her bile\u015fenin etkinli\u011fini ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda m\u00fc\u015fteriler i\u00e7in de\u011ferini art\u0131rd\u0131.<\/p>\r\n\r\n

\r\n
\r\n
\r\n
\r\n

Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z zorluklar\u0131n \u00e7o\u011fu teknik ya da uygulamaya de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel ve politik etkenlere dayan\u0131yordu. \u0130nsanlar b\u00fcy\u00fck resmi g\u00f6rebilir ve konumlar\u0131n\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirebilirse, bu durum olduk\u00e7a faydal\u0131 olur. Onlara bu perspektifi kazand\u0131rabilirsem, hem anlay\u0131\u015flar\u0131 derinle\u015fir hem de mesaj\u0131, mant\u0131kl\u0131 bulduklar\u0131 i\u00e7in bir sonraki i\u015f yerlerine ta\u015f\u0131ma e\u011filiminde olurlar<\/span><\/p>\r\n

Reese Madsen<\/strong><\/p>\r\n

Yetenek Geli\u015ftirme K\u0131demli Dan\u0131\u015fman\u0131, ABD Personel Y\u00f6netimi Ofisi; Ba\u015f \u00d6\u011frenim G\u00f6revlisi, Savunma Bakan\u0131 Ofisi (\u0130stihbarat ve G\u00fcvenlik<\/span>)<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n \r\n

Bununla birlikte, bir \u00f6\u011frenme ekosistemi i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilir sistemleri, uygulama ve operasyon s\u00fcre\u00e7lerini, etik ve normlar\u0131 ve \u00f6rg\u00fctsel politikalar\u0131 d\u00fczenlemek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli teknoloji veya medya \u015firketlerine bakmak riskli bir olas\u0131l\u0131kt\u0131r. \u00d6\u011frenme ekosistemi kavram\u0131, muhtemelen farkl\u0131 \u00fcreticilerden, \u00f6rg\u00fctsel s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesinde ve \u00f6\u011frenmenin farkl\u0131 a\u015famalar\u0131 ve y\u00f6nleri i\u00e7in elde edilmi\u015f bir\u00e7ok farkl\u0131 bile\u015feni i\u00e7erir. Tek bir \u015firketten merkezi g\u00f6zetim aramak, \u201c\u00fcretici kilidi\u201dne ve potansiyel olarak pahal\u0131 veya \u00f6zel \u00e7\u00f6z\u00fcmlere hapsedilme riski ta\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca, y\u00f6netimin bir\u00e7ok \u00f6nemli y\u00f6n\u00fc teknoloji, medya, veri veya sunumun \u00f6tesine uzanmaktad\u0131r. Her kurulu\u015f, bu t\u00fcr sorular\u0131, en iyi niyetli sanayi kurulu\u015flar\u0131n\u0131n bile ticari \u00e7\u0131karlar\u0131ndan uzakta, kendisi i\u00e7in yan\u0131tlamak isteyecektir. \u00d6rne\u011fin, bir kurulu\u015fun \u00f6\u011frenenlerin verilerini nas\u0131l kullanmay\u0131 se\u00e7ti\u011fi, yetenek geli\u015ftirme sistemlerinin insan kaynaklar\u0131 i\u015flevleriyle ne kadar s\u0131k\u0131 ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu ve payda\u015flar\u0131n rekabet eden gereksinimleri aras\u0131nda en iyi nas\u0131l m\u00fczakere edilece\u011fi, bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc temel y\u00f6netim konular\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n

\"image\"<\/header>\r\n
\r\n

Kendi sistemlerimizi kuramayacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir eyaletiz. Bu, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z web servisi sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n uygulamalar\u0131n\u0131 bir araya getirerek yeni bir uygulama olu\u015fturmada (masher-uppers) usta olmam\u0131z gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. Di\u011fer New England eyaletleriyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k ancak \u015fimdi daha geni\u015f bir alana odakland\u0131k. Bu \u00e7ok fazla kentsel ve k\u0131rsal de\u011fil, biz ayk\u0131r\u0131, \u00f6\u011frenene her zaman bireysel olarak odaklanan ilerici bir devletiz. Di\u011fer eyaletlerden biraz farkl\u0131 bir yerdeyiz \u00e7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya, merkezi bir e\u011fitim sistemi de\u011filiz. Aksine, yerel denetime \u00e7ok fazla \u00f6nem veriyoruz.<\/p>\r\n

Daniel French<\/strong><\/p>\r\n

E\u011fitim Sekreteri, Vermont E\u011fitim Ajans\u0131<\/span><\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n

\u00c7o\u011funlukla, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim tedarik\u00e7ileri y\u00f6netimden daha az, sat\u0131\u015flardan daha fazla endi\u015fe duymaktad\u0131rlar. Y\u00f6netim bir m\u00fc\u015fteri kayg\u0131s\u0131d\u0131r. \u00d6yleyse, m\u00fc\u015fteriler, \u00f6\u011frenmeyi tasarlayan ve sunan kurulu\u015flar i\u00e7in soru \u015fudur: Hem ekosistemin genel g\u00f6zetimini merkezile\u015ftiren hem de topluluklar taraf\u0131ndan i\u00e7erik sahipli\u011fi, kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan veri sahipli\u011fi ve geli\u015ftiriciler taraf\u0131ndan ara\u00e7 olu\u015fturmaya izin veren gerekli esnekli\u011fi ayn\u0131 anda koruyan bir y\u00f6netim yap\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l olu\u015fturabiliriz?<\/p>\r\n\r\n

E PLURIBUS UNUM (\u00c7OKLUKTAN B\u0130RL\u0130K)<\/h2>\r\n

Amerikan tarihine bir bak\u0131\u015f, ekosistem i\u00e7in y\u00f6netim yap\u0131s\u0131n\u0131n nas\u0131l geli\u015ftirilebilece\u011fine dair \u00f6\u011fretici bir \u00f6rnek sunmaktad\u0131r. \u00c7evrim i\u00e7i \u00f6\u011frenmeye yap\u0131lan ilk e\u011fitim bask\u0131nlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z sistemleri gibi, erken Amerikan yerle\u015fimleri de birbirlerinden g\u00f6receli olarak izole edilmi\u015flerdi. Yerle\u015fimler, sakinlerinin ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veriyordu ancak b\u00fct\u00fcnsel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, h\u00fck\u00fbmet i\u015flevlerinde bir hayli \u00e7ak\u0131\u015fma ve tekrar vard\u0131. Her yerle\u015fim yeri; g\u00fcvenlik, altyap\u0131, ileti\u015fim ve ula\u015f\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu zaman di\u011fer yerle\u015fimler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden ele al\u0131n\u0131rd\u0131. Bu yerle\u015fimler b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e, koloniler olu\u015fturmak i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar geli\u015ftirildi. Her koloninin kendi kimli\u011fi, kendi y\u00f6netim yap\u0131s\u0131 ve yerle\u015fim yerlerinde oldu\u011fu gibi, kom\u015fu kolonilerin istekleri ve ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in de yaln\u0131zca s\u0131n\u0131rl\u0131 kayg\u0131lar\u0131 vard\u0131. Fakat ortak bir tehdidin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla i\u015fler de\u011fi\u015fti.<\/p>\r\n

\u0130ngiltere'deki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketi ki o zamanlar d\u00fcnyan\u0131n en yetenekli asker\u00ee g\u00fcc\u00fcn\u00fcn geli\u015fini h\u0131zland\u0131rd\u0131 ve kolonileri aras\u0131nda gev\u015fek bir ittifaka zorlad\u0131. \u0130lk ba\u015fta, s\u00f6m\u00fcrgeler, \u00f6ncelikle ademi merkeziyet\u00e7i kontrolle ba\u011f\u0131ms\u0131z kimliklerini korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar ancak bu ilk y\u00f6netim yap\u0131s\u0131, 1777 Konfederasyon Maddeleri<\/em>, ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Bu maddeler<\/em> yeni do\u011fan ulusa rehberlik edebilecek yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc, merkezi bir h\u00fck\u00fbmet yaratmada ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Bu, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmayla sonu\u00e7land\u0131 ve merkezi h\u00fck\u00fbmeti zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelemeyecek ya da f\u0131rsatlardan kolektif olarak yararlanamayacak hale getirdi.<\/p>\r\n

Bu konfederasyon yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n zay\u0131f y\u00f6nleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, kolonilerin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan temsilciler (Anayasa Yap\u0131c\u0131lar\u0131 olan adamlar) merkezi y\u00f6netim bi\u00e7imlerini yeniden de\u011ferlendirmek i\u00e7in topland\u0131lar. Baz\u0131lar\u0131, koloni d\u00fczeyinde g\u00fc\u00e7 dengesini koruma d\u00fcrt\u00fcs\u00fcyle yasa maddelerini<\/em> de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in hararetle tart\u0131\u015ft\u0131lar. Di\u011ferleri, yaln\u0131zca g\u00fc\u00e7l\u00fc, merkezi bir h\u00fck\u00fbmetin, yasa maddelerine<\/em> dayanan h\u00fck\u00fbmeti bu kadar etkisiz hale getirmi\u015f \u00e7eki\u015fmeyi bast\u0131rabilece\u011fini savunarak giri\u015fimci bir yakla\u015f\u0131m benimsemi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n

\r\n
1788 y\u0131l\u0131nda, Kurucular\u0131n ABD Anayasas\u0131 onaylanarak, benzersiz bir \u201cfederal yakla\u015f\u0131m\u201d uyguland\u0131. Eski kolonilere (\u015fimdiki \"devletlere\") taktik konularda yetki verilmi\u015f bir eyalette, merkezi h\u00fckumet ise kurulu\u015fu (b\u00fct\u00fcn \u00fclke) etkileyen bu sorunlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in \u00fcst\u00fcn g\u00fc\u00e7 ve g\u00f6zetim durumunu korumaktad\u0131r. Y\u00f6netime b\u00f6yle bir \"federal yakla\u015f\u0131m\", ekosistemleri \u00f6\u011frenmek i\u00e7in ideal bir yap\u0131d\u0131r!<\/div>\r\n<\/div>\r\n

Her biri kendi ihtiya\u00e7lar\u0131, sistemleri ve kural setleri olan \u00f6\u011frenme odakl\u0131 varl\u0131klar\u0131n \u00fcst\u00fcnk\u00f6r\u00fc ili\u015fkisinden, kapsay\u0131c\u0131 bir merkezi y\u00f6neti\u015fim \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne kadar olan evrim, Hava Kuvvetlerinin \u201c\u00d6\u011frenme Hizmetleri Ekosistemini tasarlama ve da\u011f\u0131tma konusundaki deneyimine paraleldir\u201d. Yazarlar\u0131n di\u011fer kurumlarla etkile\u015fimleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda evrimsel yol ister end\u00fcstriden, ister akademik sekt\u00f6rden veya devlet sekt\u00f6rlerinden olsun, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kurulu\u015flar i\u00e7in dikkate de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcde benzerdir. Her durumda ba\u015far\u0131, \u00f6rg\u00fct\u00fcn ekosistemdeki t\u00fcm \u00f6rg\u00fctsel destek gruplar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 alma, de\u011ferlendirme ve bunlara g\u00f6re hareket etme yetene\u011fi ile birlikte bir kurumsal \u00e7\u00f6z\u00fcm anlay\u0131\u015f\u0131na ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, y\u00f6neti\u015fimin en ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu yerde, bireysel bile\u015fenlerin ihtiya\u00e7lar\u0131 ile toplumun merkezi ihtiya\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda kas\u0131tl\u0131 bir denge olmu\u015ftur.<\/p>\r\n

\u0130nsanl\u0131k, ortak ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in bir araya geldi\u011finden beri, bir \u00e7e\u015fit y\u00f6neti\u015fim vard\u0131r. Ekosistem y\u00f6neti\u015fimini \u00f6\u011frenmek (bundan) farkl\u0131 de\u011fildir. Etkili bir y\u00f6neti\u015fim yap\u0131s\u0131, \u00f6rg\u00fctsel se\u00e7im b\u00f6lgelerine daha iyi destek ve hizmet sa\u011flamak i\u00e7in bireysel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, yeteneklerini ve kaynaklar\u0131n\u0131 birle\u015ftirmeye karar veren k\u00fc\u00e7\u00fck bir profesyonel grubundan do\u011far. Bu profesyoneller, kurulu\u015fun payda\u015flar\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fini ve ele al\u0131nacak temel konular\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in bir araya gelir. Daha sonra, sorunlar\u0131 tart\u0131\u015fan, bir ekosistem \u015fart\u0131 olu\u015fturan ve zaman i\u00e7inde y\u00f6neti\u015fimi idare eden temsilciler (\u00e7er\u00e7eveciler) se\u00e7mek i\u00e7in \u00f6rg\u00fct genelinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu, yo\u011fun ve duygusal bir s\u00fcre\u00e7ten olu\u015fan bir emektir ancak ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funda ola\u011fan\u00fcst\u00fc tatmin edici bir giri\u015fimdir.<\/p>\r\n\r\n

UYGULAMA<\/h3>\r\n

Ekosistem y\u00f6neticilerinin bir y\u00f6netim yap\u0131s\u0131n\u0131 tasarlay\u0131p uygulayabilecekleri s\u00fcre\u00e7 mutlaka a\u015fa\u011f\u0131daki ad\u0131mlar\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\r\n\r\n

Ad\u0131m 1: Payda\u015flar\u0131 Belirleyin ve \u00c7er\u00e7eveleri Se\u00e7in<\/h4>\r\n

Y\u00f6neti\u015fimi kurman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131, zorunlu olarak kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n geni\u015fli\u011fini tan\u0131mlamay\u0131 i\u00e7erir: Hangi varl\u0131klar (koloniler) d\u00e2hil edilecek ve hangileri kendi ba\u015flar\u0131na korunmaya b\u0131rak\u0131lacak? Daha sonra, kurulu\u015flar\u0131n isteklerini, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, beklentilerini ve kaynaklar\u0131n\u0131 payla\u015fmak i\u00e7in bir araya gelme imk\u00e2n\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bu payda\u015flar ekosistemin y\u00f6neti\u015fim yap\u0131s\u0131n\u0131n ilk mimarlar\u0131 olacakt\u0131r. Bu imk\u00e2n\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirmek i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlere uygun temsilcilerin se\u00e7ildi\u011finden emin olmalar\u0131 gerekir. Bu temsilciler yeni ekosistem t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u201ckurucular\u0131\/\u00e7er\u00e7eve olu\u015fturucular\u0131\u201d olacakt\u0131r. \u00d6rg\u00fctler, adayl\u0131k i\u00e7in payda\u015flara dan\u0131\u015fabilir ancak \u00f6zel becerileri veya bilgileri i\u00e7in belirli personelin atanmas\u0131n\u0131 da isteyebilir.<\/p>\r\n

Ekosistemlerin teknolojik oda\u011f\u0131 nedeniyle, kurulu\u015flar\u0131n teknolojik a\u00e7\u0131dan en geli\u015fmi\u015f programlar\u0131ndan, sistemleri, verileri ve piyasada bulunan yetenekleri anlayan teknoloji uzmanlar\u0131 g\u00f6ndermesi muhtemeldir. Bu beklenen ve istenen bir durum olmakla birlikte t\u00fcm payda\u015f gruplar\u0131ndan temsilcilerin de d\u00e2hil edilmesi gerekir. Toplu olarak, \u00e7er\u00e7eveyi olu\u015fturanlar\u0131n t\u00fcm \u00f6rg\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, \u00fcr\u00fcnlerini, s\u00fcre\u00e7lerini ve yeteneklerini anlamalar\u0131 gerekecektir. \u00d6rg\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir anlay\u0131\u015f\u0131 olmadan, \u00e7er\u00e7eveyi olu\u015fturanlar\u0131n \u00f6nemli se\u00e7menleri veya sorunlar\u0131 g\u00f6rmezden gelmesi muhtemeldir.<\/p>\r\n

Kurucular yerel olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilen, bireysel gereksinimleri ve endi\u015feleri de ele alan ve ayn\u0131 zamanda bir kurumsal perspektifi anlamak i\u00e7in k\u00fcresel d\u00fc\u015f\u00fcnebilen \u00fcyeleri i\u00e7ermelidir. Her ikisini birden yapabilen insanlar bulmak her zaman m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu nedenle \u00f6rg\u00fctler, t\u00fcm destek gruplar\u0131n\u0131n duyulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in se\u00e7ilen \u00fcyeler aras\u0131nda bir denge bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Sonu\u00e7, bireysel \u00e7\u0131karlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmamal\u0131, daha ziyade kolektif perspektifler, en geni\u015f ihtiya\u00e7 ve arzu dizisini ele almak i\u00e7in kapsay\u0131c\u0131 bir stratejiyi canland\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n

Ad\u0131m2: Sorunlar\u0131 Se\u00e7in<\/h4>\r\n

Destek gruplar\u0131 belirlendikten ve \u00e7er\u00e7eveciler se\u00e7ildikten sonra, \u00f6rg\u00fct liderlerinin tart\u0131\u015f\u0131lacak konular\u0131n geni\u015fli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekecektir. Se\u00e7ilen \u00e7er\u00e7eveciler, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda tart\u0131\u015fmay\u0131 \u015f\u00fcphesiz geni\u015fletirler ancak cevaplanacak anahtar sorular\u0131n bir listesi olan \"giri\u015f arg\u00fcman\u0131na\" sahip olmak gerekir. Bunlar, her kurulu\u015fun kendine \u00f6zg\u00fc durumuna g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir ancak a\u015fa\u011f\u0131daki k\u0131sa liste, \u00e7o\u011fu kurulu\u015fta ortak oldu\u011fu i\u00e7in bir y\u00f6neti\u015fim konferans\u0131 olu\u015fturmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir:<\/p>\r\n\r\n

\u00dcYELER<\/h3>\r\n

1. Ekosisteme kimin \"kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131\" kim belirler? Merkez\u00ee y\u00f6netim i\u015flevlerinden biri hem \u00fcye olmak isteyen ki\u015fi ve kurulu\u015flar a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de se\u00e7im b\u00f6lgelerinin ekosisteme<\/em> entegre etmek isteyebilece\u011fi sistemler ve yetenekler a\u00e7\u0131s\u0131ndan kimin \u201ckat\u0131labilece\u011fini \" belirlemeyi i\u00e7erir. Y\u00f6neti\u015fim yap\u0131s\u0131 kat\u0131l\u0131ma kap\u0131 a\u00e7mal\u0131 ve ayn\u0131 zamanda yeni insanlar\u0131n ve becerilerin kurulu\u015f i\u00e7indeki di\u011fer ki\u015filere zarar vermedi\u011finden emin olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n

\"image\"<\/p>\r\n

2. Destek gruplar\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftirilecek?<\/em> Temsil, bir y\u00f6neti\u015fim yap\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n temelidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc destek gruplar\u0131n\u0131n; ekosistemin tasar\u0131m\u0131nda, geli\u015ftirilmesinde ve ya\u015fam\u0131 boyunca y\u00f6nlendirilmesinde s\u00f6z sahibi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ancak temsilde bir risk vard\u0131r. Destek gruplar\u0131n\u0131n duyulmas\u0131 gerekir ancak y\u00f6neti\u015fim yap\u0131s\u0131, tek bir destek grubunun, ekosistemi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 zarara u\u011fratacak \u015fekilde kontrol alt\u0131na almamas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Beklenen davran\u0131\u015f kurallar\u0131na ek olarak, yanl\u0131\u015f davranan temsilcileri k\u0131namak veya etkin olmayanlar\u0131 g\u00f6ndermek i\u00e7in mekanizmalara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\r\n

3. Y\u00f6netim yap\u0131s\u0131 nas\u0131l d\u00fczenlenecek?<\/em> Birden fazla yakla\u015f\u0131m vard\u0131r. Bununla birlikte, bir yakla\u015f\u0131m\u0131n se\u00e7ilmesi, koordine edilmesi, onaylanmas\u0131 ve duyurulmas\u0131 gerekir, b\u00f6ylece t\u00fcm bile\u015fen temsilcilerinin ve karar verme yetkisinin nerede oldu\u011funu ve \u00f6nerilerinin yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesini istemek i\u00e7in nereye gidebileceklerini anlarlar. ABD Anayasas\u0131n\u0131n kurucular taraf\u0131ndan benimsenen model (federal yakla\u015f\u0131m) dikkate de\u011ferdir: Merkez\u00ee (\u201dulusal\u201c) h\u00fck\u00fbmet, kurumsal d\u00fczeyde endi\u015feleri denetlerken, alt kurulu\u015flar (\u201ddevletler\") \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ettirmek i\u00e7in belirli de\u011fi\u015fiklikler yapma yetene\u011fine sahiptir.<\/p>\r\n\r\n

POL\u0130T\u0130KA<\/h3>\r\n
    \r\n \t
  1. Merkez\u00ee politika olu\u015fturmaktan kim sorumludur?<\/em> ABD y\u00f6netiminin federasyon yakla\u015f\u0131m gibi, baz\u0131 i\u015flevler ve kararlar t\u00fcm bile\u015fenleri etkilerken, baz\u0131lar\u0131 da en iyi \u015fekilde yerel olarak ele al\u0131nacakt\u0131r. Birden fazla destek gruplar\u0131n\u0131 etkileyen i\u015flevlerin yan\u0131 s\u0131ra destek gruplar\u0131n\u0131n bu merkezi i\u015flevleri y\u00f6netmesi i\u00e7in laz\u0131m olan ihtiya\u00e7lar\u0131 ve s\u00fcre\u00e7leri belirlemek gerekir. Toplu ihtiya\u00e7lar nas\u0131l tan\u0131mlanacak, \u00fczerinde mutab\u0131k kal\u0131nan ihtiya\u00e7lar, al\u0131nan kararlar ve ekosistem genelinde elde edilmi\u015f sonu\u00e7lar nas\u0131l belirlenecek?<\/li>\r\n \t
  2. Ekosistem adresi nas\u0131l de\u011fi\u015fecek?<\/em> De\u011fi\u015fim her zaman zordur. Tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n de\u011fi\u015fime duyarl\u0131 bir sistem geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli m\u00fcmk\u00fcn senaryolar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmalar\u0131 gerekecektir. A\u015fa\u011f\u0131daki senaryolar, tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n (framers) dikkate alabilece\u011fi \u00f6rnekleri sunar:\r\n