{"id":33,"date":"2020-09-03T16:38:37","date_gmt":"2020-09-03T13:38:37","guid":{"rendered":"http:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/chapter\/bolum-1-kuram-ve-ogrenme-analitigi\/"},"modified":"2020-09-03T16:38:37","modified_gmt":"2020-09-03T13:38:37","slug":"bolum-1-kuram-ve-ogrenme-analitigi","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/chapter\/bolum-1-kuram-ve-ogrenme-analitigi\/","title":{"raw":"B\u00f6l\u00fcm 1 Kuram ve \u00d6\u011frenme Analiti\u011fi","rendered":"B\u00f6l\u00fcm 1 Kuram ve \u00d6\u011frenme Analiti\u011fi"},"content":{"raw":"\n

Simon Knight, Simon Buckingham Shum<\/span><\/span><\/p>\n

Ba\u011flant\u0131sal Zek\u00e2 Merkezi, Teknoloji \u00dcniversitesi Sydney, Avustralya<\/span><\/span><\/p>\n

DOI: 10.18608\/hla17.001<\/span><\/span><\/p>\n\n

\u00d6Z<\/h2>\nTeori ile analitik aras\u0131ndaki ili\u015fkinin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan engel, \u201ct\u0131klamalardan yap\u0131lara\u201d sistematik olarak nas\u0131l ge\u00e7ilece\u011fini anlamakt\u0131r. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi, algoritmik olarak istila edilmi\u015f bir topluma do\u011fru de\u011fi\u015fimin canl\u0131 bir \u00f6rne\u011fidir ve e\u011fitim \u00fczerindeki daha geni\u015f etkilerinin dikkatli bir \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu b\u00f6l\u00fcmde, tasar\u0131m yoluyla -veya tesad\u00fcfen- se\u00e7ilmi\u015f bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n her zaman epistemolojik varsay\u0131mlar ve pedagojik uygulamalara dayanan de\u011ferlendirme sistemleriyle uyumlu oldu\u011funu iddia ediyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla temel olarak, belirli bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131 uygulamaya ge\u00e7irmenin, belirli t\u00fcrdeki \u00f6\u011frenenleri yeti\u015ftirmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f belirli bir e\u011fitim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ifade etti\u011fini iddia etmekteyiz. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi tekniklerinin geli\u015ftirilmesinde baz\u0131 temel te\u015fvikleri, amac\u0131 ortaya koymak i\u00e7in temel sorular\u0131 ve \u00f6\u011frenme analiti\u011fine yerle\u015ftirilmi\u015f varsay\u0131mlar\u0131 ana hatlar\u0131yla \u00f6zetliyoruz. Teknolojilerin tasarlanmas\u0131nda ve uygulamaya konulmas\u0131nda \u00f6rt\u00fck veya aleni duru\u015flar\u0131n analizi olan \"talep analizi\" kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, bu kilit sorular\u0131 ele almak i\u00e7in \u00fcretken insan merkezli bir y\u00f6ntem oldu\u011funu \u00f6neriyoruz ve bu provokasyonlara uygulanan y\u00f6ntemin baz\u0131 \u00f6rneklerini sunuyoruz.<\/span>\n\nAnahtar Kelimeler: <\/b>Teori, de\u011ferlendirme sistemi, talep analizi1<\/sup><\/a><\/span>\n

Wired dergisinde yay\u0131nlanan ve pop\u00fcler hale gelen makalede, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz petabyte \u00f6l\u00e7ekli veri ve analitik \u00e7a\u011fda, Anderson (2008) teori, model ve bilimsel y\u00f6ntemin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair teoriler olu\u015fturmam\u0131z gerekmiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc biz onlar\u0131 kavrad\u0131k\u00e7a veriler, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fikliklerin ve incelemelerin etkilerini do\u011frudan ve neredeyse ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak g\u00f6sterecektir. Bu y\u00fcksek profilli makale ve di\u011ferleriyle birlikte ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 u\u00e7 sonu\u00e7 (bk. \u00f6r. Mayer-Schonberger ve Cukier, 2013) \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ele\u015ftirilmemi\u015ftir (Boyd ve Crawford, 2011; Pietsch, 2014). E\u011fitim ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 \u201cb\u00fcy\u00fck veri\u201d yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenme analiti\u011fi bi\u00e7iminde uygulanmas\u0131yla ilgilenen topluluklard\u0131r. Bu noktada kritik soru, teorinin bu yeni paradigmadaki ara\u015ft\u0131rmay\u0131 nas\u0131l \u015fekillendirebilece\u011fi ya da nas\u0131l \u015fekillendirmesi gerekti\u011fi \u00fczerine sorulur. Ayn\u0131 \u015fekilde, ticaretteki yeni ara\u00e7lar\u0131n neye dikkat etti\u011fi ve neyi g\u00f6rmezden geldi\u011fi veya \u00f6nemini azaltt\u0131\u011f\u0131 teorisini nas\u0131l geli\u015ftirdi\u011fi \/ k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 konusunda ele\u015ftirel bir g\u00f6r\u00fc\u015fe ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Anderson'a ait olan a\u00e7\u0131l\u0131\u015f amac\u0131m\u0131za d\u00f6nersek, Wise ve Shaffer taraf\u0131ndan tam tersi bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (2015, s.6):<\/p>\n

Veri noktalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck oldu\u011funda bir \u015feyin her zaman \u00f6nemli olaca\u011f\u0131 anlaml\u0131 bir bulgu say\u0131l\u0131r m\u0131? [..] \u00d6zetle, b\u00fcy\u00fck veri ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken teori, sonu\u00e7lar\u0131 yorumlamada ve anlaml\u0131, harekete ge\u00e7irilebilir sonu\u00e7lar\u0131 tan\u0131mlamada daha \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Bu nedenle Veri jeolojisi (Shaffer, 2011; Arastoopour vd., 2014) ve Veri Arkeolojisini (Wise, 2014) temel kavramsal ili\u015fkilere ve durumsal ba\u011flama kat\u0131l\u0131rken yeni veri y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 nas\u0131l ele alaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in Veri Madencili\u011finden daha uygun metaforlar olarak sunmaktay\u0131z.<\/p>\n

Veri yo\u011funluklu y\u00f6ntemler, genetik, astronomi ve y\u00fcksek enerji fizi\u011fini i\u00e7eren, a\u015fina oldu\u011fumuz \"b\u00fcy\u00fck bilim\" \u00f6rnekleri ile bilimsel sorgulama (Hey, Tansley ve Tolle, 2009) \u00fczerinde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir etkiye sahiptir ve sahip olmaya devam edecektir. BRCA2 geni, K\u0131z\u0131l C\u00fcce<\/i><\/span> y\u0131ld\u0131zlar\u0131 ve Higgs bozunu<\/i><\/span> bilgi i\u015flemsel olarak modellenme ya da sonu\u00e7larla kimin ne yapt\u0131\u011f\u0131 konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip de\u011fildirler. Bununla birlikte, insanlar<\/i><\/span> potansiyel olarak \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6zlem alt\u0131nda oldu\u011funu fark ettiklerinde, etkinlikleri gizlemek ya da sistemi deforme etmek amac\u0131yla davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 uyarlamay\u0131 ya da \u00e7arp\u0131tmay\u0131 se\u00e7ebilirler. Bu t\u00fcr ara\u00e7lar\u0131 kullanarak \u00f6\u011frenmeyi incelemeyi ama\u00e7layan \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, belirli \u015fekillerde b\u00fcy\u00fcten, \u00e7arp\u0131tan ve istemeden izlenen sistemi de\u011fi\u015ftirebilecek belirli bir \u201c\u00f6\u011frenme\u201d merce\u011fi (bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131) setini kabul ettiklerini bilmelidirler. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kabaca yo\u011fun verili bilim olan toplumdaki b\u00fcy\u00fck-veri \u00e7evresinde meydana gelen kritik s\u00f6ylemlerin yan\u0131 s\u0131ra tart\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu e\u011fitim ile ilgili ortaya \u00e7\u0131kan kritik s\u00f6ylem konusunda da uyan\u0131k olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

\u015eimdi e\u011fiticilere ve \u00f6\u011frenenlere<\/i><\/span> d\u00f6nelim. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi potansiyelinin tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde, bu \u015fekilde oldu\u011fu gibi veri yo\u011funluklu e\u011fitim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na imk\u00e2n verici olmas\u0131 \u00e7ok daha \u00f6nemlidir. Yeni olas\u0131l\u0131k, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan uzun s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00f6\u011frenme sistemini olu\u015fturan payda\u015flar\u0131n e\u011fitimciler ve \u00f6\u011frenenler taraf\u0131ndan -ilk kez kendi s\u00fcre\u00e7lerini ve \u015fu ana kadar sistemin d\u0131\u015f\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 koruyacak \u015fekilde- yap\u0131lan ilerlemeleri g\u00f6rebilmeleridir. Veri toplama, analiz etme, yorumlama ve hatta m\u00fcdahale (uyarlamal\u0131 yaz\u0131l\u0131m s\u00f6z konusu oldu\u011funda) art\u0131k ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n korumas\u0131na b\u0131rak\u0131lmamakta; g\u00f6m\u00fcl\u00fc sosyoteknik e\u011fitim altyap\u0131s\u0131na ge\u00e7mektedir. Bu nedenle ilgi, e\u011fitimciler ve \u00f6\u011frenenler<\/i><\/span> i\u00e7in sonu\u00e7lar\u0131 iyile\u015ftirebilecek zaman\u0131nda i\u00e7g\u00f6r\u00fc kazanabilme becerisi kazanmalar\u0131na d\u00f6nmektedir.<\/p>\n

B\u00f6ylece, analitik d\u00f6ng\u00fcdeki insanlarla, sistem geri d\u00f6n\u00fc\u015fl\u00fc\/yans\u0131t\u0131c\u0131 hale gelir (insanlar g\u00f6zlem eylemine ve a\u00e7\u0131k geri bildirim d\u00f6ng\u00fclerine cevaben de\u011fi\u015fir) ve yeni etik ikilemlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r\u0131z (Pardo ve Siemens, 2014; Prinsloo ve Slade, 2015). Tasar\u0131m\u0131n zorlu\u011fu kapal\u0131 modelleme, belirleyici sistemlerden \"k\u00f6t\u00fc problemler\" (Rittel 1984) ve karma\u015f\u0131k uyarlanabilir sistemler alan\u0131na s\u00fcr\u00fcklenir (Deakin Crick, 2016; Macfadyen, Dawson, Pardo ve Ga\u0161evi\u0107, 2014). A\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmay\u0131 umdu\u011fumuz gibi, veri izlerinden sa\u011flam bir \u201c\u00f6\u011frenme\u201d \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc almaya \u00e7al\u0131\u015fan biri i\u00e7in bu t\u00fcr bir yans\u0131ma, \u00f6\u011frenenin eyleme ge\u00e7ebilirli\u011fi ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funa, ama\u00e7lanan\u0131n ne kadar sabit oldu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak, bir k\u00fclfet veya nimettir. \u00d6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131, analitik geri bildirim d\u00f6ng\u00fclerinin, \u00f6\u011frenen bili\u015f \/ etkile\u015fimini \u015fekillendirmeye y\u00f6nelik m\u00fcdahaleler olarak tasarlan\u0131p tasarlanmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hem bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 hem de profesyonel bir uygulama olarak e\u011fitimin, di\u011fer alanlar\u0131n tecr\u00fcbesine benzer veri yo\u011funluklu bir devrimin e\u015fi\u011finde olmas\u0131n\u0131n muhtemel oldu\u011fudur. Siyasi ve ticari \u00e7\u0131karlar\u0131n alan\u0131 olan e\u011fitim, \u201cetki kan\u0131t\u0131\u201d i\u00e7in politika zorunluluklar\u0131 ve analitik g\u00f6sterge panolar\u0131 ile birlikte gelen yaz\u0131l\u0131m \u00fcr\u00fcnleri taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilir. Bu t\u00fcr ara\u00e7lar genellikle e\u011fitim uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan \u015f\u00fcphe ile kar\u015f\u0131lansa da yenilenmeyi h\u0131zland\u0131rmak ve kan\u0131ta dayal\u0131 karar vermeyi geli\u015ftirmek i\u00e7in analitik motorlar\u0131n sundu\u011fu yeni beygir g\u00fcc\u00fcn\u00fcn nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilirsek, bu f\u0131rsatlar memnuniyetle kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Sistemli e\u011fitim de\u011fi\u015fimleri elbette zordur ancak analitik ara\u00e7lar, e\u011fitimcilerin uzun zamand\u0131r \u00fczerinde tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 fakat kullan\u0131\u015fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 not d\u00fc\u015ft\u00fckleri, yo\u011fun \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7 t\u00fcrlerini kan\u0131tlamak i\u00e7in yeni yollar sunabilir mi? Analitik ile yap\u0131lmak istenen tam olarak bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Analitik tabanl\u0131 mercekler (bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131) tasarlarken; s\u0131n\u0131fland\u0131rma d\u00fczenleri, makine \u00f6\u011frenmesi, \u00f6neri algoritmalar\u0131 ve g\u00f6rselle\u015ftirmeler bilgi i\u015flemsel takip iste\u011fimize arac\u0131l\u0131k ederken \"\u00f6\u011frenme\" tan\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7arp\u0131tma riskine kar\u015f\u0131 g\u00f6zlerimizi a\u00e7mal\u0131 ve e\u011fitimciler, \u00f6\u011frenenler, politika belirleyiciler ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde tehlikede olan\u0131 ay\u0131klamal\u0131y\u0131z. Teori ile analitik aras\u0131ndaki ili\u015fkinin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan engel, \u201ct\u0131klamalardan yap\u0131lara\u201d sistematik olarak nas\u0131l ge\u00e7ilece\u011fini anlamakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6\u011frenme analitikleri, algoritmik olarak yay\u0131lm\u0131\u015f bir toplumu olan daha b\u00fcy\u00fck kayman\u0131n somutla\u015fm\u0131\u015f halidir. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi teorisi ili\u015fkisine yerle\u015ftirdi\u011fimiz \u00e7er\u00e7eve, bu nedenle, sosyoteknik altyap\u0131lar\u0131n toplumda nas\u0131l bilgi i\u015flemsel zek\u00e2 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 konusundaki kritik s\u00f6ylemle me\u015fgul olmak i\u00e7in normalde \u201ce\u011fitim teorisi\u201d olarak kabul edilen hususlar\u0131n \u00f6tesine geni\u015fletilmelidir.<\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm\u00fcn geri kalan\u0131, tasarlayarak ya da tesad\u00fcfen bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n, her zaman epistemolojik varsay\u0131mlara<\/i><\/span> ve pedagojik uygulamalara<\/i><\/span> dayanan de\u011ferlendirme sistemleriyle<\/i><\/span> uyumlu oldu\u011funu tart\u0131\u015fmaktad\u0131r. Kald\u0131 ki, a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m\u0131z gibi, uzun bir tasar\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcncesi tarihi, be\u015fer\u00ee tasar\u0131mlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00f6rt\u00fcl\u00fc de\u011ferleri ve talepleri i\u00e7erdi\u011fini g\u00f6stermektedir. Dolay\u0131s\u0131yla temel olarak, belirli bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131 uygulamaya ge\u00e7irmenin, belirli t\u00fcrdeki \u00f6\u011frenenleri yeti\u015ftirmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f belirli bir e\u011fitim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ifade etti\u011fini iddia etmekteyiz.<\/p>\n\n

KURAMDAN UYGULAMAYA<\/h2>\n

Daha \u00f6nceki bir makalede (Knight, Buckingham Shum ve Littleton, 2014), \u015eekil 1.1'de g\u00f6sterildi\u011fi gibi, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi tekniklerinin geli\u015ftirilmesinde teori ve uygulaman\u0131n unsurlar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkinin \u00fc\u00e7l\u00fc bir tasvirini ortaya koymu\u015ftuk (tasvir edilen ili\u015fkilerle ilgili daha detayl\u0131 tart\u0131\u015fmaya ula\u015fmak i\u00e7in bu makaleyi okuman\u0131z\u0131 \u00f6neririz). Amac\u0131m\u0131z pedagojik ve de\u011ferlendirme uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131 ve politikalar\u0131m\u0131z\u0131 ve bunlar\u0131n alt\u0131nda yatan epistemolojik \u00e7\u0131kar\u0131mlar ve varsay\u0131mlar yoluyla edindi\u011fimiz, teorik olarak temel ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z duru\u015flar aras\u0131ndaki gerilimleri ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkileri g\u00f6stermekti.<\/p>\n

Bir \u00fc\u00e7genin kullan\u0131m\u0131 \u015fu gerilimleri vurgulamaktad\u0131r: de\u011ferlendirme, \u201cbilginin\u201d ne oldu\u011funu anlamam\u0131zdaki itici g\u00fc\u00e7 olabilir; pedagoji hakk\u0131ndaki varsay\u0131mlar (\u00f6r. bir t\u00fcr halk psikolojisi; Olson ve Bruner, 1996) kimi nas\u0131l de\u011ferlendirdi\u011fimizi etkiler; de\u011fer bi\u00e7ici de\u011ferlendirme iste\u011finin pedagojik olarak g\u00fcd\u00fcleyici olan bi\u00e7imlendirici geri bildirimi ge\u00e7ersiz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda de\u011ferlendirme ve pedagoji gerilim i\u00e7indedir ve ki\u015finin epistemolojik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc (bilginin do\u011fas\u0131na ili\u015fkin) ve de\u011ferlendirme ya da pedagoji uygulamalar\u0131 aras\u0131nda bir uyum olmas\u0131, \u00fc\u00e7\u00fc aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin zorlu olabilece\u011fi anlam\u0131na gelebilir ancak her ko\u015fulda bunu gerektirmez. (Davis ve Williams, 2002). Tabii ki, ba\u015fka g\u00f6rselle\u015ftirmeler de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir ve bu sezgisel bilgilerin geli\u015ftirildi\u011fi teorik ve pratik ama\u00e7lar dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130ki \u00f6rnek vermek gerekirse, \u015fu betimlemenin 1) de\u011ferlendirme ve pedagojinin epistemolojinin temeli \u00fczerine (a\u015famal\u0131 bir yap\u0131da) in\u015fa edildi\u011fi ve 2) teorik konumun daha b\u00fcy\u00fck bir tamamlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etti\u011fi daha fazla \u00f6rt\u00fc\u015fme ile bir Venn \u015femas\u0131 yap\u0131s\u0131nda hizaya getirildi\u011fi versiyonlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n<\/a> \u015eekil 1.1. Epistemoloji-Pedagoji-De\u011ferlendirme (EPD) \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc (Knight vd., 2014, s. 25).<\/span><\/i><\/span>\n

Yeni bir de\u011ferlendirme arac\u0131 olarak \u00f6\u011frenme analiti\u011fi, mevcut e\u011fitim uygulamalar\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in ya da onlara meydan okumak ve e\u011fitimi yeniden \u015fekillendirmek ve teorik\u2013konumland\u0131rma g\u00f6zeterek hedefledi\u011fimiz e\u011fitim sistemlerinin t\u00fcr\u00fcn\u00fc anlamakta \u00f6nemli bir potansiyele sahiptir. \u00d6rne\u011fin; \u00f6\u011frenme analitikleri \u015fu potansiyele sahip olabilirler: 1) e\u011fitimin teknokratik bir sisteme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi yoluyla \u00f6\u011frenenleri (ve e\u011fitimcileri) marjinalle\u015ftirmek; 2) \u201c\u00f6\u011frenme\u201d olarak konu\u015ftuklar\u0131m\u0131z\u0131, analitik i\u00e7in yaratabileceklerimizle s\u0131n\u0131rland\u0131rmak ve 3) \u00f6\u011frenenlerin zarar\u0131na faaliyetlerde bulunman\u0131n alternatif yollar\u0131n\u0131 (bilgi i\u015flemsel a\u00e7\u0131s\u0131ndan izlemek zor olabilece\u011fi i\u00e7in) d\u0131\u015far\u0131da tutmak. Algoritmalar \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin baz\u0131 kilit unsurlar\u0131n\u0131 hem g\u00f6rmezden gelebilir hem de maskeleyebilir. Analitiklerin e\u011fitimcileri ve \u00f6\u011frenenleri ne derece faydal\u0131 bir \u015fekilde destekleyebilece\u011fi \u00f6nemli bir sorudur. Bunlar, \u00f6\u011frenme analitiklerinin y\u00fckselmesi ve hem \u00fcniversite \u00f6ncesi hem de \u00fcniversite seviyelerinde (\u00f6r. KA\u00c7D'lere artan ilgi) kitlesel \u00e7evrimi\u00e7i e\u011fitime olan ilginin artmas\u0131 gibi \u00f6nemli konulard\u0131r.<\/p>\n\n

EPD PROVOKASYONLARI<\/h2>\n

B\u00f6l\u00fcm\u00fcn geri kalan\u0131 \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 geni\u015fleterek, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131 geli\u015ftirenlere uygulanabilir rehberlik sa\u011flamak amac\u0131yla yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n uygulamas\u0131n\u0131 g\u00f6stermeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bunu yapmak i\u00e7in, epistemoloji, pedagoji ve de\u011ferlendirme \u00fc\u00e7lemesine odaklanan bir dizi provokasyon geli\u015ftirdik.<\/p>\n

Bu provokasyonlar\u0131, bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6rt\u00fck \u201ctaleplerin\u201d nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini g\u00f6stermek i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131z. Bu yakla\u015f\u0131m, arac\u0131n tasar\u0131m\u0131n\u0131n farkl\u0131 d\u00fczeylerini (veri modeli, \u00f6\u011frenen deneyimi ve \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6rselle\u015ftirmesi d\u00e2hil) yans\u0131tmaya \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bilgisayar destekli \u00f6\u011frenme- bireyselle\u015ftirilmi\u015f veya i\u015fbirlikli- \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011frenme ba\u011flamlar\u0131n\u0131 kapsar. Bu t\u00fcr ara\u00e7lar, \u00f6\u011frenme hakk\u0131nda \u00f6rt\u00fck talepler olan, akranlarla ve kaynaklarla zengin \u00f6\u011frenen etkile\u015fiminin bir\u00e7ok bi\u00e7imini destekler. Bununla birlikte, bilgi i\u015flemsel analitiklerin -ve hatta yap\u0131lar\u0131n- ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n kaydedilen, analiz edilen ve baz\u0131 payda\u015f gruplar\u0131na g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131nan baz\u0131 davran\u0131\u015flara di\u011fer davran\u0131\u015flardan daha \u00e7ok de\u011fer vermelerini sa\u011flar. \u00d6rt\u00fck iddia, bunlar\u0131n \u00f6zellikle \u00f6nemli davran\u0131\u015flar oldu\u011fudur. Neye de\u011fer verirsek onu \u00f6l\u00e7eriz.<\/p>\n

\u00d6\u011frenme analiti\u011finin geli\u015ftirilmesinde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken bir \"5N1K\" soru seti sunuyoruz. Her ne kadar sorular birbiriyle \u00f6rt\u00fc\u015fse de bu sorular\u0131 birden fazla \u015fekilde ifade etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ama\u00e7, bunlar\u0131 sorulacak tek soru olarak tan\u0131mlamak olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn her bir elementinde sadece belirli sorular\u0131n uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi de de\u011fildir. Provokasyonlar\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi gibi, \u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn her bir y\u00fczeyi i\u00e7inde, birden fazla teorik soru sorulabilir ve sorulmal\u0131d\u0131r. Daha do\u011frusu, okuyuculara kendi analitiklerini geli\u015ftirmede sezgisel rehberlik sa\u011flamay\u0131 umuyoruz.<\/p>\n\n

Epistemoloji- Neyi \u00d6l\u00e7\u00fcyoruz?<\/h3>\n

Bu soruyu, \u00f6l\u00e7\u00fcm nesnesinin (de\u011ferlendirilmekte olan bilgi<\/i><\/span>) kavramsal bir g\u00f6stergesi ile belirli g\u00f6revler i\u00e7indeki etkinli\u011fi ve \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131lan y\u00f6ntem ve \u00f6nlemlerin pratik bir g\u00f6stergesi aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi amac\u0131yla y\u00f6neltiyoruz. Neyi \u00f6l\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz?<\/i> sorusunu sormak \u00f6\u011frenme tasar\u0131m\u0131m\u0131z\u0131, \u00f6\u011frencilerimizin \u00f6\u011frenmesini istedi\u011fimiz beceri ve ger\u00e7ekleri ve \u00f6\u011frenciler i\u00e7in \u201cbilmenin\u201d ne anlama geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmemizi te\u015fvik eder. Bu bir epistemoloji meselesidir; yap\u0131lar\u0131n do\u011fas\u0131, neden bilgi olarak \"sayd\u0131klar\u0131\", bir bilgi iddias\u0131 i\u00e7in gerekli olan kan\u0131tlay\u0131c\u0131 standart ve t\u00fcr ile ilgilidir.<\/p>\n

Bu bilgi daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir \u00f6neri niteli\u011finde olabilir (bazen olgular\u0131n hat\u0131rlanmas\u0131 olarak nitelendirilen \u201cteknik bilgi\u201d olarak tan\u0131mlanabilir), daha geni\u015f bir beceri ve \u00f6zellik k\u00fcmesi (bazen \u201cnas\u0131l yap\u0131l\u0131r bilgisi\u201d olarak nitelendirilir, \u00f6rne\u011fin bir kompozisyon yazma yetene\u011fi) veya belirli \u015fekillerde hareket etme e\u011filimleri (\u00f6r. son zamanlarda epistemolojideki epistemik erdemler olarak tart\u0131\u015f\u0131lanlar gibi). Delil niteli\u011findeki normlar ve t\u00fcrler, bilginin g\u00f6stergesi olan destekleri i\u00e7erir; \u00f6rne\u011fin, bilginin belirli ba\u011flamlarda uygun \u015fekilde hat\u0131rlanabilecek b\u00f6l\u00fcnmez \u00f6nermeler ba\u011flam\u0131nda kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p tan\u0131mlanamayaca\u011f\u0131, bir bilginin onu bir ba\u011flamda da\u011f\u0131tma yetene\u011fine sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131, baz\u0131lar\u0131n\u0131 bilgi olarak \u00f6ne s\u00fcren gerek\u00e7elendirme ve teminat t\u00fcrleri (ve bunlar\u0131n alt\u0131nda yatan beceriler) vb. Bunlar -\u00f6rt\u00fck veya a\u00e7\u0131k- olarak \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcm\u00fcz\u00fcn hedefleridir.<\/p>\n\n

Epistemoloji- Nas\u0131l \u00d6l\u00e7\u00fcyoruz?<\/h3>\n

Analiz nesnesinin epistemolojik konumu ile ilgili kavramsal sorgulamaya istinaden di\u011fer bir soru da -ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve e\u011fitimciler olarak- bu bilgiye eri\u015fimimizdir. Bu ara\u015ft\u0131rma ve de\u011ferlendirme y\u00f6ntemlerimizin epistemolojik temelini olu\u015fturan bir sorgudur. Dijital ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerine artan ilgi ile nicel ve nitel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleri hakk\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli epistemolojik kayg\u0131lar \u00fczerine zengin bir literat\u00fcr bulunmaktad\u0131r. Ek olarak de\u011ferlendirme felsefesinde, bilgi kuram\u0131yla ilgili kayg\u0131lar\u0131 de\u011ferlendirme y\u00f6ntemlerinde ara\u015ft\u0131rmak \u00fczerine odaklanm\u0131\u015f bir literat\u00fcr vard\u0131r (Davis, 1999).<\/p>\n

Bu alan yaz\u0131n\u0131n merkezinde, yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00f6znelli\u011fi ve y\u00f6ntemlerin i\u00e7g\u00f6r\u00fc kazand\u0131rmalar\u0131yla ile ilgili sorunlar yer al\u0131r. Bu soru, analitik y\u00f6ntemlerin belirli bilgi kuramlar\u0131n\u0131 belirtme yollar\u0131yla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceleri davet etmektedir. Bunun yaln\u0131zca de\u011ferlendirme y\u00f6ntemlerimizin g\u00fcvenilirli\u011fi ile ilgili bir soru olmad\u0131\u011f\u0131 fakat yakla\u015f\u0131mlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bilinir bir d\u00fcnyayla (ve o d\u00fcnyan\u0131n do\u011fas\u0131yla) konu\u015fma yetene\u011fiyle ilgili oldu\u011fu ak\u0131ldan \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n

Pedagoji- Bu Bilgi Bizim \u0130\u00e7in Neden \u00d6nemli?<\/h3>\n

\u00d6\u011frenme ba\u011flamlar\u0131nda analitik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n geli\u015fimi, sadece kolayca \u00f6l\u00e7\u00fclen de\u011ferden ziyade \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in neye de\u011fer verdi\u011fimizi hangi bilgilere odaklan\u0131p odaklan\u0131lmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin kararlar vermeyi i\u00e7erir. (Wells ve Claxton, 2002). Bu elbette, bilginin do\u011fas\u0131n\u0131n kavramsal niteli\u011finin g\u00f6stergesine ek olarak ger\u00e7ekle\u015fir. Bu kararlar k\u0131smen, toplumdaki \u00f6nemli (veya g\u00fc\u00e7l\u00fc) bilgi t\u00fcrleriyle (\u00f6r. Young ve Muller, 2015) ve istihdam edilebilirlik (veya mesleki ve liberal e\u011fitsel hedefler aras\u0131ndaki denge) ile ilgili tart\u0131\u015fmalar da d\u00e2hil olmak \u00fczere bilgi temelli \u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n rol\u00fc ve 21. y\u00fczy\u0131l becerileri hakk\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar\u0131 da kapsar. Bu soru bu analitik konu neden e\u011fitimciler ve \u00f6\u011frenenler i\u00e7in \u00f6nemlidir? sorusunu sorar.<\/i><\/span><\/p>\n

Bu soruyu cevaplamak, k\u0131smen, analiti\u011fin i\u00e7inde oturdu\u011fu \u00f6\u011frenme teorisinin t\u00fcr\u00fcn\u00fc; analiti\u011fin belirli becerilere (belki de istihdam edilebilirlik becerileri) katk\u0131s\u0131 ile ilgili ara\u00e7sal hedefleri geli\u015ftirmeyi veya \u00fcniversiteye uyumunu (\u00f6r. raporlama ihtiya\u00e7lar\u0131) hedefler. Ayr\u0131ca, belirli \u00f6\u011frenci gruplar\u0131n\u0131n deste\u011fi gibi pedagojik ama\u00e7larla da ilgili olabilir.<\/p>\n\n

Pedagoji- De\u011ferlendirme \/ Analitik Kimin \u0130\u00e7indir?<\/h3>\n

Analitik ara\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesinde (ve geni\u015fletecek olursak- de\u011ferlendirilmesinde), arac\u0131n hedefinin kim oldu\u011funu, \u00f6\u011fretmenleri, velileri, <\/i><\/span>\u00f6\u011frenci veya y\u00f6neticileri \u00f6\u011frenmenin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc anlamada destekleyip desteklemedi\u011fini dikkate almal\u0131y\u0131z. Analitik, bir makro (h\u00fck\u00fbmet, kurumsal), mezo (okul, s\u0131n\u0131f) veya mikro (bireysel, \u00f6\u011frenci veya etkinlik) d\u00fczeyde bir fikir vermek i\u00e7in mi tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r (Buckingham Shum, 2012) ve bu seviyeler aras\u0131nda t\u00fcm payda\u015flar taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131labilecek i\u00e7g\u00f6r\u00fcler var m\u0131d\u0131r (Knight, Buckingham Shum ve Littleton, 2013)?<\/p>\n

Bu soru, bir sistemin \u00e7oklu seviyelerinde ve bireysel analitik yakla\u015f\u0131mlarda (g\u00f6sterge panolar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerdeki \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere) 1) \u00f6\u011frencilere, bireysel \u00f6\u011frenmelerini geli\u015ftirmelerinde; 2) e\u011fitimcilere, kendi uygulamalar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmede ve her \u00f6\u011frencinin bireysel ihtiya\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik desteklerini hedeflemede ve 3) y\u00f6neticilere, topluluklar\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fini ve \u00f6rg\u00fctsel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 anlamada fark\u0131ndal\u0131k sa\u011flar. Crick'in bu el kitab\u0131nda iddia etti\u011fi gibi, \u00f6zel ki\u015fisel verilerden payla\u015f\u0131lan \u00f6rg\u00fctsel verilere kadar, \u00f6\u011frenme sistemindeki farkl\u0131 seviyeler i\u00e7in karma\u015f\u0131k bir analitik sistem anlay\u0131\u015f\u0131, \u00e7e\u015fitli seviyelerde yorumlanmay\u0131 gerektiren farkl\u0131 rasyonelli\u011fi ve otoriteleri ima eder (Deakin Crick, 2017).<\/p>\n

Bu soru, (a\u00e7\u0131k\u00e7a veya \u00f6rt\u00fck olarak) belirli gruplar\u0131 hedef alan analitiklerin geli\u015ftirilmesindeki etik sonu\u00e7larla paralel bir kayg\u0131 uyand\u0131rmaktad\u0131r. Bu kayg\u0131 iki d\u00fczeydedir. \u0130lk olarak, belirli teknoloji veya kat\u0131l\u0131m bi\u00e7imlerini gerektiren analitikler, \u00f6\u011frenci topluluklar\u01312<\/sup><\/a> aras\u0131nda yeni b\u00f6l\u00fcnmeler yaratabilirler veya mevcut b\u00f6l\u00fcnmeleri sa\u011flamla\u015ft\u0131rabilirler. \u0130kincisi, \u00f6\u011frenci verilerinin kurumlar taraf\u0131ndan, \u00f6zellikle belirli bir onay\u0131n verilmedi\u011fi durumlarda ve s\u00f6z konusu \u00f6\u011frencinin do\u011frudan \u00f6\u011frenme kazanc\u0131na y\u00f6nlendirilmedi\u011fi durumlarda kullan\u0131m\u0131 konusunda etik bir kayg\u0131 vard\u0131r. Bu ikinci konu, \u00f6\u011frenci verilerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kurumsal maliyetlere veya belirli \u00f6\u011frencilere verilen destek seviyesine indirgenip kullan\u0131labilece\u011fi durumlarda olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n

De\u011ferlendirme \u2014 De\u011ferlendirme Nerede Ger\u00e7ekle\u015fmektedir?<\/h3>\n

Her ne kadar a\u015fik\u00e2r olsa da de\u011ferlendirmenin her zaman fiziksel bir konumda, belirli g\u00f6rev taleplerine cevap olarak, sosyo-k\u00fclt\u00fcrel bir ba\u011flamda, belirli bir ara\u00e7 seti ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate al\u0131yoruz. 300 ki\u015finin ayn\u0131 anda sessiz bir salonda girdi\u011fi bireysel bir k\u00e2\u011f\u0131t kalem s\u0131nav\u0131 ile KA\u00c7D\u2019de bir istatistik sorununu ve ili\u015fki dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6zme durumunu ele alan g\u00f6zetim alt\u0131nda acil durum tepki sim\u00fclasyonunu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n. Her ba\u011flam i\u00e7in yaln\u0131zca de\u011ferlendirmenin anlaml\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda anlaml\u0131 bilgi i\u015flemsel analiti\u011fin de\u011fer katmak i\u00e7in ne \u00f6l\u00e7\u00fcde tasarlanabildi\u011fini sormal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

Kald\u0131 ki, de\u011ferlendirmenin bazen istenmeyen \u015fekillerde belirli tepki t\u00fcrlerini sapt\u0131rma yollar\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131y\u0131z. \u00d6rne\u011fin belirli \u00f6\u011frenci gruplar\u0131 veya bilgi t\u00fcrleri, \u00e7ok dar bir ba\u015far\u0131 tan\u0131m\u0131na sahip olan de\u011ferlendirme ba\u011flamlar\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131, t\u00fcm \u00f6\u011frencilerin g\u00f6stermedi\u011fi davran\u0131\u015f ihtiya\u00e7lar\u0131, sosyoekonomik ara\u00e7lar\u0131 haks\u0131z yere kullanan teknolojilerin kullan\u0131m\u0131 veya de\u011ferlendirmeyi, bir uzmanl\u0131\u011f\u0131n orijinal olarak g\u00f6sterilebildi\u011fi uygulamal\u0131 ba\u011flamdan ay\u0131rma yoluyla di\u011ferlerine g\u00f6re ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 olabilir.<\/p>\n

De\u011ferlendirmelerde, belirli sistemlerin elde edilen verileri nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131y\u0131z - bunun yukar\u0131da belirtilen epistemolojik kayg\u0131dan ziyade y\u00f6ntemlerin g\u00fcvenilirli\u011fi ve ge\u00e7erlili\u011fi ile ilgili uygulamaya y\u00f6nelik bir durum oldu\u011funu unutmay\u0131n\u0131z. \u00d6rne\u011fin teknolojiler insanlar\u0131n birbirleriyle ve \u00e7evrelerindeki d\u00fcnyayla etkile\u015fimlerini ve dolay\u0131s\u0131yla \u00f6l\u00e7t\u00fckleri etkinlikleri \u015fekillendiren ve arac\u0131l\u0131k eden ara\u00e7lard\u0131r. Bu hem spesifik teknolojiler hem de de\u011ferlendirmelerde kullan\u0131lan g\u00f6rev tasar\u0131m\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir; \u00f6rne\u011fin, \u201cotantik\u201d de\u011ferlendirmelerin kullan\u0131lmas\u0131, \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlerde daha geleneksel kalem ve k\u00e2\u011f\u0131t de\u011ferlendirmelerinden farkl\u0131 olas\u0131 cevaplar sunar.<\/p>\n\n

De\u011ferlendirme - De\u011ferlendirme ve Geri bildirim Ne Zaman Ger\u00e7ekle\u015fmektedir?<\/h3>\n

G\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacak nihai husus, de\u011ferlendirme ve geri bildirim d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn ne zaman ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini soran ge\u00e7ici \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ba\u011flam\u0131 ile ilgilidirBu provokasyon, \u00f6\u011frenme analiti\u011finin bi\u00e7imlendirici ya da de\u011fer bi\u00e7ici niteli\u011fini derhal ele almay\u0131 ama\u00e7lar; belirli bir teknolojinin ger\u00e7ek zamanl\u0131 veya olay sonras\u0131 geri bildirim sa\u011flay\u0131p sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 ve bu geri bildirimin mevcut davran\u0131\u015f i\u00e7in bir k\u00f6pr\u00fc m\u00fc yoksa bir model niteli\u011finde mi oldu\u011fu, gelecekteki davran\u0131\u015f ve \u00f6\u011frenmeyi mi hedefledi\u011fi veya \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarla (tekrar ele al\u0131namayabilir) ilgili yaln\u0131zca bir geri bildirim mekanizmas\u0131 olarak m\u0131 ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 gibi sorulara cevap arar.<\/p>\n

Daha \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131zda, bio-geri bildirim metaforlar\u0131 ve tan\u0131sal \u00f6\u011frenme analiti\u011fi aras\u0131nda bir ayr\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131k. Buradaki ama\u00e7, s\u0131ras\u0131yla bi\u00e7imlendirici ve de\u011fer bi\u00e7ici de\u011ferlendirme aras\u0131nda bir ayr\u0131m yapmakt\u0131. Bununla birlikte, analoji t\u00fckenirken ger\u00e7ek zamanl\u0131 geri bildirim sa\u011flayan kurs sistemleri kendi \u00f6z\u00fcnde \u00f6zetleyici olabilir ve baz\u0131 son noktalara y\u00f6nelik \u201cizleme\u201d rol\u00fc \u00fcstlenebilir. Ek olarak tabiri caizse tan\u0131, ima edilen kesinli\u011fe sahip olmamakla birlikte, \u201chasta\u201d (\u00f6\u011frenci) veya \u201cdoktor\u201d (e\u011fitimci) taraf\u0131ndan harekete ge\u00e7irilebilecek olan, neyin yanl\u0131\u015f gitti\u011fine dair bir i\u00e7g\u00f6r\u00fc sa\u011flar. Bunun yerine, odak noktas\u0131, analitik arac\u0131n, \u00f6\u011frencinin bu sonuca y\u00f6nelik \u00f6\u011frenme ve izlemeye ili\u015fkin \u00f6zet bir anl\u0131k bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na hedeflenip hedeflenmedi\u011fine veya bunun yerine zaman i\u00e7inde geli\u015fme ve iyile\u015ftirmeyi hedeflemesine odaklanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n

SONU\u00c7<\/h2>\n

Provokasyonlar yoluyla, analitik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ve yap\u0131lar\u0131n \u00f6\u011frenme konusundaki belirli perspektiflere kat\u0131lma y\u00f6ntemlerine dikkat \u00e7ektik: EPD \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc ve onlardan al\u0131nan provokasyonlar i\u00e7in dolayl\u0131 olarak talepte<\/i><\/span> bulunurlar.<\/p>\n

Ara\u00e7lar bir\u00e7ok \u015fekilde kullan\u0131labilir ve kullan\u0131m ba\u011flamlar\u0131ndan izole edilmemelidir. Etkile\u015fimsel ili\u015fkiler, g\u00fczellik gibi, bir dereceye kadar \u201cbakan\u0131n g\u00f6z\u00fcnde\u201d olur. Bu provokasyonlar\u0131, tasar\u0131mc\u0131lar, e\u011fitimciler, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve \u00f6\u011frenciler i\u00e7in, \u015fu anda analitik ara\u00e7lardan nas\u0131l faydalanabileceklerini, gelecekte nas\u0131l olabilece\u011fini ya da ger\u00e7ekten yeni ba\u011flamlar i\u00e7in yeni ara\u00e7lar tasarlarken nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmede pragmatik bir ara\u00e7 olarak sunuyoruz. Bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131n belirli bir ba\u011flamda ele al\u0131nmas\u0131 yoluyla yap\u0131lan EPD taleplerini yans\u0131tmak i\u00e7in bu provokasyonlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alman\u0131n verimli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n

KAYNAK\u00c7A<\/h2>\nAnderson, C. (2008, 23 June). The end of theory: The data deluge makes the scientific method obsolete. Wired Magazine<\/i>. http:\/\/archive.wired.com\/science\/discoveries\/magazine\/16-07\/pb_theory <\/span>\n\nArastoopour, G., Buckingham Shum, S., Collier, W., Kirschner, P., Knight, S. K., Shaffer, D. W., & Wise, A. F. (2014). Analytics for learning and becoming in practice. In J. L. Polman et al. (Eds.), Learning and Becoming in Practice: Proceedings of the International Conference of the Learning Sciences<\/i> (ICLS\u201914), 23\u201327 June 2014, Boulder, CO, USA (Vol. 3, pp. 1680\u20131683). Boulder, CO: International Society of the Learning Sciences<\/span>\n\nBoyd, Danah, & Crawford, K. (2011, September). Six provocations for big data. Presented at A Decade in Internet Time: Symposium on the Dynamics of the Internet and Society. <\/i>http:\/\/ssrn.com\/abstract=1926431<\/span>\n\nBuckingham Shum, S. (2012). Learning analytics policy brief<\/i>. UNESCO. http:\/\/iite.unesco.org\/pics\/publications\/en\/files\/3214711.pdf<\/span>\n\nDavis, A. (1999). The limits of educational assessment. Wiley.<\/span>\n\nDavis, A., & Williams, K. (2002). Epistemology and curriculum. In N. Blake, P. Smeyers, & R. Smith (Eds.), Blackwell guide to the philosophy of education<\/i>. Blackwell Reference Online.<\/span>\n\nDeakin Crick, R. (2017). Learning analytics: Layers, loops, and processes in a virtual learning infrastructure. In C. Lang, G. Siemens, A. Wise, & D. Ga\u0161evi\u0107 (Eds.), Handbook on Learning Analytics<\/i> (this volume).<\/span>\n\nHey, T., Tansley, S., & Tolle, K. (Eds.). (2009). The fourth paradigm: Data-intensive scientific discovery<\/i>. Redmond, WA: Microsoft Research. http:\/\/research.microsoft.com\/en-us\/collaboration\/fourthparadigm\/<\/span>\n\nKnight, S., Buckingham Shum, S., & Littleton, K. (2013). Collaborative sensemaking in learning analytics. CSCW and Education Workshop (2013): Viewing education as a site of work practice, co-located with the 16th ACM Conference on Computer Support Cooperative Work and Social Computing (CSCW 2013), 23 February 2013, San Antonio, Texas, USA. http:\/\/oro.open.ac.uk\/36582\/<\/span>\n\nKnight, S., Buckingham Shum, S., & Littleton, K. (2014). Epistemology, assessment, pedagogy: Where learning meets analytics in the middle space. Journal of Learning Analytics, 1<\/i>(2). http:\/\/epress.lib.uts.edu.au\/journals\/index.php\/JLA\/article\/view\/3538<\/span>\n\nMacfadyen, L. P., Dawson, S., Pardo, A., & Ga\u0161evi\u0107, D. (2014). Embracing big data in complex educational systems: The learning analytics imperative and the policy challenge. Research & Practice in Assessment, 9<\/i>, 17\u201328.<\/span>\n\nMayer-Sch\u00f6nberger, V., & Cukier, K. (2013). Big data: A revolution that will transform how we live work and think<\/i>. London: John Murray Publisher.<\/span>\n\nOlson, D. R., & Bruner, J. S. (1996). Folk psychology and folk pedagogy. In D. R. Olson & N. Torrance (Eds.), The Handbook of Education and Human Development<\/i> (pp. 9\u201327). Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell.<\/span>\n\nPardo, A., & Siemens, G. (2014). Ethical and privacy principles for learning analytics. British Journal of Educational Technology, 45<\/i>(3), 438\u2013450. http:\/\/doi.org\/10.1111\/bjet.12152<\/span>\n\nPietsch, W. (2014). Aspects of theory-ladenness in data-intensive science. Paper presented at the 24th Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association (PSA 2014), 6\u20139 November 2014, Chicago, IL. http:\/\/philsci-archive.pitt.edu\/10777\/<\/span>\n\nPrinsloo, P., & Slade, S. (2015). Student privacy self-management: Implications for learning analytics. Proceedings of the 5th International Conference on Learning Analytics and Knowledge<\/i> (LAK \u02bc15), 16\u201320 March, Poughkeepsie, NY, USA (pp. 83\u201392). New York: ACM.<\/span>\n\nRittel, H. (1984). Second generation design methods. In N. Cross (Ed.), Developments in design methodology<\/i> (pp. 317\u2013327). Chichester, UK: John Wiley & Sons.<\/span>\n\nShaffer, D. W. (2011, December). Epistemic network assessment. Presentation at the National Academy of Education Summit, Washington, DC.<\/span>\n\nWells, G., & Claxton, G. (2002). Learning for life in the 21st century: Sociocultural perspectives on the future of education. Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell.<\/span>\n\nWise, A. F. (2014). Data archeology: A theory informed approach to analyzing data traces of social interaction in large scale learning environments. Proceedings of the Workshop on Modeling Large Scale Social Interaction in Massively Open Online Courses at the 2014 Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing <\/i>(EMNLP 2014), 25 October 2014, Doha, Qatar (pp. 1\u20132). Association for Computational Linguistics. https:\/\/www.aclweb.org\/anthology\/W\/W14\/W14-4100.pdf<\/span>\n\nWise, A. F., & Shaffer, D. W. (2015). Why theory matters more than ever in the age of big data. Journal of Learning Analytics, 2<\/i>(2), 5\u201313.<\/span>\n\nYoung, M., & Muller, J. (2015). Curriculum and the specialization of knowledge: Studies in the sociology of education. London: Routledge. <\/span>\n\n
\n\n
\n\n1<\/a> orj. claims analysis<\/span>\n\n<\/div>\n
\n\n2<\/a> orj. cohort<\/span>\n\n<\/div>\n","rendered":"

Simon Knight, Simon Buckingham Shum<\/span><\/span><\/p>\n

Ba\u011flant\u0131sal Zek\u00e2 Merkezi, Teknoloji \u00dcniversitesi Sydney, Avustralya<\/span><\/span><\/p>\n

DOI: 10.18608\/hla17.001<\/span><\/span><\/p>\n

\u00d6Z<\/h2>\n

Teori ile analitik aras\u0131ndaki ili\u015fkinin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan engel, \u201ct\u0131klamalardan yap\u0131lara\u201d sistematik olarak nas\u0131l ge\u00e7ilece\u011fini anlamakt\u0131r. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi, algoritmik olarak istila edilmi\u015f bir topluma do\u011fru de\u011fi\u015fimin canl\u0131 bir \u00f6rne\u011fidir ve e\u011fitim \u00fczerindeki daha geni\u015f etkilerinin dikkatli bir \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu b\u00f6l\u00fcmde, tasar\u0131m yoluyla -veya tesad\u00fcfen- se\u00e7ilmi\u015f bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n her zaman epistemolojik varsay\u0131mlar ve pedagojik uygulamalara dayanan de\u011ferlendirme sistemleriyle uyumlu oldu\u011funu iddia ediyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla temel olarak, belirli bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131 uygulamaya ge\u00e7irmenin, belirli t\u00fcrdeki \u00f6\u011frenenleri yeti\u015ftirmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f belirli bir e\u011fitim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ifade etti\u011fini iddia etmekteyiz. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi tekniklerinin geli\u015ftirilmesinde baz\u0131 temel te\u015fvikleri, amac\u0131 ortaya koymak i\u00e7in temel sorular\u0131 ve \u00f6\u011frenme analiti\u011fine yerle\u015ftirilmi\u015f varsay\u0131mlar\u0131 ana hatlar\u0131yla \u00f6zetliyoruz. Teknolojilerin tasarlanmas\u0131nda ve uygulamaya konulmas\u0131nda \u00f6rt\u00fck veya aleni duru\u015flar\u0131n analizi olan “talep analizi” kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, bu kilit sorular\u0131 ele almak i\u00e7in \u00fcretken insan merkezli bir y\u00f6ntem oldu\u011funu \u00f6neriyoruz ve bu provokasyonlara uygulanan y\u00f6ntemin baz\u0131 \u00f6rneklerini sunuyoruz.<\/span><\/p>\n

Anahtar Kelimeler: <\/b>Teori, de\u011ferlendirme sistemi, talep analizi1<\/sup><\/a><\/span><\/p>\n

Wired dergisinde yay\u0131nlanan ve pop\u00fcler hale gelen makalede, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz petabyte \u00f6l\u00e7ekli veri ve analitik \u00e7a\u011fda, Anderson (2008) teori, model ve bilimsel y\u00f6ntemin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair teoriler olu\u015fturmam\u0131z gerekmiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc biz onlar\u0131 kavrad\u0131k\u00e7a veriler, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011fi\u015fikliklerin ve incelemelerin etkilerini do\u011frudan ve neredeyse ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak g\u00f6sterecektir. Bu y\u00fcksek profilli makale ve di\u011ferleriyle birlikte ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 u\u00e7 sonu\u00e7 (bk. \u00f6r. Mayer-Schonberger ve Cukier, 2013) \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ele\u015ftirilmemi\u015ftir (Boyd ve Crawford, 2011; Pietsch, 2014). E\u011fitim ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 \u201cb\u00fcy\u00fck veri\u201d yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenme analiti\u011fi bi\u00e7iminde uygulanmas\u0131yla ilgilenen topluluklard\u0131r. Bu noktada kritik soru, teorinin bu yeni paradigmadaki ara\u015ft\u0131rmay\u0131 nas\u0131l \u015fekillendirebilece\u011fi ya da nas\u0131l \u015fekillendirmesi gerekti\u011fi \u00fczerine sorulur. Ayn\u0131 \u015fekilde, ticaretteki yeni ara\u00e7lar\u0131n neye dikkat etti\u011fi ve neyi g\u00f6rmezden geldi\u011fi veya \u00f6nemini azaltt\u0131\u011f\u0131 teorisini nas\u0131l geli\u015ftirdi\u011fi \/ k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 konusunda ele\u015ftirel bir g\u00f6r\u00fc\u015fe ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Anderson’a ait olan a\u00e7\u0131l\u0131\u015f amac\u0131m\u0131za d\u00f6nersek, Wise ve Shaffer taraf\u0131ndan tam tersi bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (2015, s.6):<\/p>\n

Veri noktalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck oldu\u011funda bir \u015feyin her zaman \u00f6nemli olaca\u011f\u0131 anlaml\u0131 bir bulgu say\u0131l\u0131r m\u0131? [..] \u00d6zetle, b\u00fcy\u00fck veri ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken teori, sonu\u00e7lar\u0131 yorumlamada ve anlaml\u0131, harekete ge\u00e7irilebilir sonu\u00e7lar\u0131 tan\u0131mlamada daha \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Bu nedenle Veri jeolojisi (Shaffer, 2011; Arastoopour vd., 2014) ve Veri Arkeolojisini (Wise, 2014) temel kavramsal ili\u015fkilere ve durumsal ba\u011flama kat\u0131l\u0131rken yeni veri y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 nas\u0131l ele alaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in Veri Madencili\u011finden daha uygun metaforlar olarak sunmaktay\u0131z.<\/p>\n

Veri yo\u011funluklu y\u00f6ntemler, genetik, astronomi ve y\u00fcksek enerji fizi\u011fini i\u00e7eren, a\u015fina oldu\u011fumuz “b\u00fcy\u00fck bilim” \u00f6rnekleri ile bilimsel sorgulama (Hey, Tansley ve Tolle, 2009) \u00fczerinde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir etkiye sahiptir ve sahip olmaya devam edecektir. BRCA2 geni, K\u0131z\u0131l C\u00fcce<\/i><\/span> y\u0131ld\u0131zlar\u0131 ve Higgs bozunu<\/i><\/span> bilgi i\u015flemsel olarak modellenme ya da sonu\u00e7larla kimin ne yapt\u0131\u011f\u0131 konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip de\u011fildirler. Bununla birlikte, insanlar<\/i><\/span> potansiyel olarak \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6zlem alt\u0131nda oldu\u011funu fark ettiklerinde, etkinlikleri gizlemek ya da sistemi deforme etmek amac\u0131yla davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 uyarlamay\u0131 ya da \u00e7arp\u0131tmay\u0131 se\u00e7ebilirler. Bu t\u00fcr ara\u00e7lar\u0131 kullanarak \u00f6\u011frenmeyi incelemeyi ama\u00e7layan \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, belirli \u015fekillerde b\u00fcy\u00fcten, \u00e7arp\u0131tan ve istemeden izlenen sistemi de\u011fi\u015ftirebilecek belirli bir \u201c\u00f6\u011frenme\u201d merce\u011fi (bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131) setini kabul ettiklerini bilmelidirler. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kabaca yo\u011fun verili bilim olan toplumdaki b\u00fcy\u00fck-veri \u00e7evresinde meydana gelen kritik s\u00f6ylemlerin yan\u0131 s\u0131ra tart\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu e\u011fitim ile ilgili ortaya \u00e7\u0131kan kritik s\u00f6ylem konusunda da uyan\u0131k olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

\u015eimdi e\u011fiticilere ve \u00f6\u011frenenlere<\/i><\/span> d\u00f6nelim. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi potansiyelinin tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde, bu \u015fekilde oldu\u011fu gibi veri yo\u011funluklu e\u011fitim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na imk\u00e2n verici olmas\u0131 \u00e7ok daha \u00f6nemlidir. Yeni olas\u0131l\u0131k, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan uzun s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00f6\u011frenme sistemini olu\u015fturan payda\u015flar\u0131n e\u011fitimciler ve \u00f6\u011frenenler taraf\u0131ndan -ilk kez kendi s\u00fcre\u00e7lerini ve \u015fu ana kadar sistemin d\u0131\u015f\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 koruyacak \u015fekilde- yap\u0131lan ilerlemeleri g\u00f6rebilmeleridir. Veri toplama, analiz etme, yorumlama ve hatta m\u00fcdahale (uyarlamal\u0131 yaz\u0131l\u0131m s\u00f6z konusu oldu\u011funda) art\u0131k ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n korumas\u0131na b\u0131rak\u0131lmamakta; g\u00f6m\u00fcl\u00fc sosyoteknik e\u011fitim altyap\u0131s\u0131na ge\u00e7mektedir. Bu nedenle ilgi, e\u011fitimciler ve \u00f6\u011frenenler<\/i><\/span> i\u00e7in sonu\u00e7lar\u0131 iyile\u015ftirebilecek zaman\u0131nda i\u00e7g\u00f6r\u00fc kazanabilme becerisi kazanmalar\u0131na d\u00f6nmektedir.<\/p>\n

B\u00f6ylece, analitik d\u00f6ng\u00fcdeki insanlarla, sistem geri d\u00f6n\u00fc\u015fl\u00fc\/yans\u0131t\u0131c\u0131 hale gelir (insanlar g\u00f6zlem eylemine ve a\u00e7\u0131k geri bildirim d\u00f6ng\u00fclerine cevaben de\u011fi\u015fir) ve yeni etik ikilemlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r\u0131z (Pardo ve Siemens, 2014; Prinsloo ve Slade, 2015). Tasar\u0131m\u0131n zorlu\u011fu kapal\u0131 modelleme, belirleyici sistemlerden “k\u00f6t\u00fc problemler” (Rittel 1984) ve karma\u015f\u0131k uyarlanabilir sistemler alan\u0131na s\u00fcr\u00fcklenir (Deakin Crick, 2016; Macfadyen, Dawson, Pardo ve Ga\u0161evi\u0107, 2014). A\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmay\u0131 umdu\u011fumuz gibi, veri izlerinden sa\u011flam bir \u201c\u00f6\u011frenme\u201d \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc almaya \u00e7al\u0131\u015fan biri i\u00e7in bu t\u00fcr bir yans\u0131ma, \u00f6\u011frenenin eyleme ge\u00e7ebilirli\u011fi ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funa, ama\u00e7lanan\u0131n ne kadar sabit oldu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak, bir k\u00fclfet veya nimettir. \u00d6\u011frenme \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131, analitik geri bildirim d\u00f6ng\u00fclerinin, \u00f6\u011frenen bili\u015f \/ etkile\u015fimini \u015fekillendirmeye y\u00f6nelik m\u00fcdahaleler olarak tasarlan\u0131p tasarlanmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hem bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 hem de profesyonel bir uygulama olarak e\u011fitimin, di\u011fer alanlar\u0131n tecr\u00fcbesine benzer veri yo\u011funluklu bir devrimin e\u015fi\u011finde olmas\u0131n\u0131n muhtemel oldu\u011fudur. Siyasi ve ticari \u00e7\u0131karlar\u0131n alan\u0131 olan e\u011fitim, \u201cetki kan\u0131t\u0131\u201d i\u00e7in politika zorunluluklar\u0131 ve analitik g\u00f6sterge panolar\u0131 ile birlikte gelen yaz\u0131l\u0131m \u00fcr\u00fcnleri taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilir. Bu t\u00fcr ara\u00e7lar genellikle e\u011fitim uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan \u015f\u00fcphe ile kar\u015f\u0131lansa da yenilenmeyi h\u0131zland\u0131rmak ve kan\u0131ta dayal\u0131 karar vermeyi geli\u015ftirmek i\u00e7in analitik motorlar\u0131n sundu\u011fu yeni beygir g\u00fcc\u00fcn\u00fcn nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilirsek, bu f\u0131rsatlar memnuniyetle kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Sistemli e\u011fitim de\u011fi\u015fimleri elbette zordur ancak analitik ara\u00e7lar, e\u011fitimcilerin uzun zamand\u0131r \u00fczerinde tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 fakat kullan\u0131\u015fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 not d\u00fc\u015ft\u00fckleri, yo\u011fun \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7 t\u00fcrlerini kan\u0131tlamak i\u00e7in yeni yollar sunabilir mi? Analitik ile yap\u0131lmak istenen tam olarak bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Analitik tabanl\u0131 mercekler (bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131) tasarlarken; s\u0131n\u0131fland\u0131rma d\u00fczenleri, makine \u00f6\u011frenmesi, \u00f6neri algoritmalar\u0131 ve g\u00f6rselle\u015ftirmeler bilgi i\u015flemsel takip iste\u011fimize arac\u0131l\u0131k ederken “\u00f6\u011frenme” tan\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7arp\u0131tma riskine kar\u015f\u0131 g\u00f6zlerimizi a\u00e7mal\u0131 ve e\u011fitimciler, \u00f6\u011frenenler, politika belirleyiciler ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde tehlikede olan\u0131 ay\u0131klamal\u0131y\u0131z. Teori ile analitik aras\u0131ndaki ili\u015fkinin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan engel, \u201ct\u0131klamalardan yap\u0131lara\u201d sistematik olarak nas\u0131l ge\u00e7ilece\u011fini anlamakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6\u011frenme analitikleri, algoritmik olarak yay\u0131lm\u0131\u015f bir toplumu olan daha b\u00fcy\u00fck kayman\u0131n somutla\u015fm\u0131\u015f halidir. \u00d6\u011frenme analiti\u011fi teorisi ili\u015fkisine yerle\u015ftirdi\u011fimiz \u00e7er\u00e7eve, bu nedenle, sosyoteknik altyap\u0131lar\u0131n toplumda nas\u0131l bilgi i\u015flemsel zek\u00e2 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 konusundaki kritik s\u00f6ylemle me\u015fgul olmak i\u00e7in normalde \u201ce\u011fitim teorisi\u201d olarak kabul edilen hususlar\u0131n \u00f6tesine geni\u015fletilmelidir.<\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm\u00fcn geri kalan\u0131, tasarlayarak ya da tesad\u00fcfen bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n, her zaman epistemolojik varsay\u0131mlara<\/i><\/span> ve pedagojik uygulamalara<\/i><\/span> dayanan de\u011ferlendirme sistemleriyle<\/i><\/span> uyumlu oldu\u011funu tart\u0131\u015fmaktad\u0131r. Kald\u0131 ki, a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m\u0131z gibi, uzun bir tasar\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcncesi tarihi, be\u015fer\u00ee tasar\u0131mlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00f6rt\u00fcl\u00fc de\u011ferleri ve talepleri i\u00e7erdi\u011fini g\u00f6stermektedir. Dolay\u0131s\u0131yla temel olarak, belirli bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131 uygulamaya ge\u00e7irmenin, belirli t\u00fcrdeki \u00f6\u011frenenleri yeti\u015ftirmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f belirli bir e\u011fitim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ifade etti\u011fini iddia etmekteyiz.<\/p>\n

KURAMDAN UYGULAMAYA<\/h2>\n

Daha \u00f6nceki bir makalede (Knight, Buckingham Shum ve Littleton, 2014), \u015eekil 1.1’de g\u00f6sterildi\u011fi gibi, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi tekniklerinin geli\u015ftirilmesinde teori ve uygulaman\u0131n unsurlar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkinin \u00fc\u00e7l\u00fc bir tasvirini ortaya koymu\u015ftuk (tasvir edilen ili\u015fkilerle ilgili daha detayl\u0131 tart\u0131\u015fmaya ula\u015fmak i\u00e7in bu makaleyi okuman\u0131z\u0131 \u00f6neririz). Amac\u0131m\u0131z pedagojik ve de\u011ferlendirme uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131 ve politikalar\u0131m\u0131z\u0131 ve bunlar\u0131n alt\u0131nda yatan epistemolojik \u00e7\u0131kar\u0131mlar ve varsay\u0131mlar yoluyla edindi\u011fimiz, teorik olarak temel ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z duru\u015flar aras\u0131ndaki gerilimleri ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkileri g\u00f6stermekti.<\/p>\n

Bir \u00fc\u00e7genin kullan\u0131m\u0131 \u015fu gerilimleri vurgulamaktad\u0131r: de\u011ferlendirme, \u201cbilginin\u201d ne oldu\u011funu anlamam\u0131zdaki itici g\u00fc\u00e7 olabilir; pedagoji hakk\u0131ndaki varsay\u0131mlar (\u00f6r. bir t\u00fcr halk psikolojisi; Olson ve Bruner, 1996) kimi nas\u0131l de\u011ferlendirdi\u011fimizi etkiler; de\u011fer bi\u00e7ici de\u011ferlendirme iste\u011finin pedagojik olarak g\u00fcd\u00fcleyici olan bi\u00e7imlendirici geri bildirimi ge\u00e7ersiz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda de\u011ferlendirme ve pedagoji gerilim i\u00e7indedir ve ki\u015finin epistemolojik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc (bilginin do\u011fas\u0131na ili\u015fkin) ve de\u011ferlendirme ya da pedagoji uygulamalar\u0131 aras\u0131nda bir uyum olmas\u0131, \u00fc\u00e7\u00fc aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin zorlu olabilece\u011fi anlam\u0131na gelebilir ancak her ko\u015fulda bunu gerektirmez. (Davis ve Williams, 2002). Tabii ki, ba\u015fka g\u00f6rselle\u015ftirmeler de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir ve bu sezgisel bilgilerin geli\u015ftirildi\u011fi teorik ve pratik ama\u00e7lar dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130ki \u00f6rnek vermek gerekirse, \u015fu betimlemenin 1) de\u011ferlendirme ve pedagojinin epistemolojinin temeli \u00fczerine (a\u015famal\u0131 bir yap\u0131da) in\u015fa edildi\u011fi ve 2) teorik konumun daha b\u00fcy\u00fck bir tamamlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etti\u011fi daha fazla \u00f6rt\u00fc\u015fme ile bir Venn \u015femas\u0131 yap\u0131s\u0131nda hizaya getirildi\u011fi versiyonlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/a> \u015eekil 1.1. Epistemoloji-Pedagoji-De\u011ferlendirme (EPD) \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc (Knight vd., 2014, s. 25).<\/span><\/i><\/span><\/p>\n

Yeni bir de\u011ferlendirme arac\u0131 olarak \u00f6\u011frenme analiti\u011fi, mevcut e\u011fitim uygulamalar\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in ya da onlara meydan okumak ve e\u011fitimi yeniden \u015fekillendirmek ve teorik\u2013konumland\u0131rma g\u00f6zeterek hedefledi\u011fimiz e\u011fitim sistemlerinin t\u00fcr\u00fcn\u00fc anlamakta \u00f6nemli bir potansiyele sahiptir. \u00d6rne\u011fin; \u00f6\u011frenme analitikleri \u015fu potansiyele sahip olabilirler: 1) e\u011fitimin teknokratik bir sisteme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi yoluyla \u00f6\u011frenenleri (ve e\u011fitimcileri) marjinalle\u015ftirmek; 2) \u201c\u00f6\u011frenme\u201d olarak konu\u015ftuklar\u0131m\u0131z\u0131, analitik i\u00e7in yaratabileceklerimizle s\u0131n\u0131rland\u0131rmak ve 3) \u00f6\u011frenenlerin zarar\u0131na faaliyetlerde bulunman\u0131n alternatif yollar\u0131n\u0131 (bilgi i\u015flemsel a\u00e7\u0131s\u0131ndan izlemek zor olabilece\u011fi i\u00e7in) d\u0131\u015far\u0131da tutmak. Algoritmalar \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin baz\u0131 kilit unsurlar\u0131n\u0131 hem g\u00f6rmezden gelebilir hem de maskeleyebilir. Analitiklerin e\u011fitimcileri ve \u00f6\u011frenenleri ne derece faydal\u0131 bir \u015fekilde destekleyebilece\u011fi \u00f6nemli bir sorudur. Bunlar, \u00f6\u011frenme analitiklerinin y\u00fckselmesi ve hem \u00fcniversite \u00f6ncesi hem de \u00fcniversite seviyelerinde (\u00f6r. KA\u00c7D’lere artan ilgi) kitlesel \u00e7evrimi\u00e7i e\u011fitime olan ilginin artmas\u0131 gibi \u00f6nemli konulard\u0131r.<\/p>\n

EPD PROVOKASYONLARI<\/h2>\n

B\u00f6l\u00fcm\u00fcn geri kalan\u0131 \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 geni\u015fleterek, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131 geli\u015ftirenlere uygulanabilir rehberlik sa\u011flamak amac\u0131yla yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n uygulamas\u0131n\u0131 g\u00f6stermeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bunu yapmak i\u00e7in, epistemoloji, pedagoji ve de\u011ferlendirme \u00fc\u00e7lemesine odaklanan bir dizi provokasyon geli\u015ftirdik.<\/p>\n

Bu provokasyonlar\u0131, bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6rt\u00fck \u201ctaleplerin\u201d nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini g\u00f6stermek i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131z. Bu yakla\u015f\u0131m, arac\u0131n tasar\u0131m\u0131n\u0131n farkl\u0131 d\u00fczeylerini (veri modeli, \u00f6\u011frenen deneyimi ve \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6rselle\u015ftirmesi d\u00e2hil) yans\u0131tmaya \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bilgisayar destekli \u00f6\u011frenme- bireyselle\u015ftirilmi\u015f veya i\u015fbirlikli- \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011frenme ba\u011flamlar\u0131n\u0131 kapsar. Bu t\u00fcr ara\u00e7lar, \u00f6\u011frenme hakk\u0131nda \u00f6rt\u00fck talepler olan, akranlarla ve kaynaklarla zengin \u00f6\u011frenen etkile\u015fiminin bir\u00e7ok bi\u00e7imini destekler. Bununla birlikte, bilgi i\u015flemsel analitiklerin -ve hatta yap\u0131lar\u0131n- ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 tasar\u0131mc\u0131lar\u0131n kaydedilen, analiz edilen ve baz\u0131 payda\u015f gruplar\u0131na g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131nan baz\u0131 davran\u0131\u015flara di\u011fer davran\u0131\u015flardan daha \u00e7ok de\u011fer vermelerini sa\u011flar. \u00d6rt\u00fck iddia, bunlar\u0131n \u00f6zellikle \u00f6nemli davran\u0131\u015flar oldu\u011fudur. Neye de\u011fer verirsek onu \u00f6l\u00e7eriz.<\/p>\n

\u00d6\u011frenme analiti\u011finin geli\u015ftirilmesinde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken bir “5N1K” soru seti sunuyoruz. Her ne kadar sorular birbiriyle \u00f6rt\u00fc\u015fse de bu sorular\u0131 birden fazla \u015fekilde ifade etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ama\u00e7, bunlar\u0131 sorulacak tek soru olarak tan\u0131mlamak olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn her bir elementinde sadece belirli sorular\u0131n uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi de de\u011fildir. Provokasyonlar\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi gibi, \u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn her bir y\u00fczeyi i\u00e7inde, birden fazla teorik soru sorulabilir ve sorulmal\u0131d\u0131r. Daha do\u011frusu, okuyuculara kendi analitiklerini geli\u015ftirmede sezgisel rehberlik sa\u011flamay\u0131 umuyoruz.<\/p>\n

Epistemoloji- Neyi \u00d6l\u00e7\u00fcyoruz?<\/h3>\n

Bu soruyu, \u00f6l\u00e7\u00fcm nesnesinin (de\u011ferlendirilmekte olan bilgi<\/i><\/span>) kavramsal bir g\u00f6stergesi ile belirli g\u00f6revler i\u00e7indeki etkinli\u011fi ve \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131lan y\u00f6ntem ve \u00f6nlemlerin pratik bir g\u00f6stergesi aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi amac\u0131yla y\u00f6neltiyoruz. Neyi \u00f6l\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz?<\/i> sorusunu sormak \u00f6\u011frenme tasar\u0131m\u0131m\u0131z\u0131, \u00f6\u011frencilerimizin \u00f6\u011frenmesini istedi\u011fimiz beceri ve ger\u00e7ekleri ve \u00f6\u011frenciler i\u00e7in \u201cbilmenin\u201d ne anlama geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmemizi te\u015fvik eder. Bu bir epistemoloji meselesidir; yap\u0131lar\u0131n do\u011fas\u0131, neden bilgi olarak “sayd\u0131klar\u0131”, bir bilgi iddias\u0131 i\u00e7in gerekli olan kan\u0131tlay\u0131c\u0131 standart ve t\u00fcr ile ilgilidir.<\/p>\n

Bu bilgi daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir \u00f6neri niteli\u011finde olabilir (bazen olgular\u0131n hat\u0131rlanmas\u0131 olarak nitelendirilen \u201cteknik bilgi\u201d olarak tan\u0131mlanabilir), daha geni\u015f bir beceri ve \u00f6zellik k\u00fcmesi (bazen \u201cnas\u0131l yap\u0131l\u0131r bilgisi\u201d olarak nitelendirilir, \u00f6rne\u011fin bir kompozisyon yazma yetene\u011fi) veya belirli \u015fekillerde hareket etme e\u011filimleri (\u00f6r. son zamanlarda epistemolojideki epistemik erdemler olarak tart\u0131\u015f\u0131lanlar gibi). Delil niteli\u011findeki normlar ve t\u00fcrler, bilginin g\u00f6stergesi olan destekleri i\u00e7erir; \u00f6rne\u011fin, bilginin belirli ba\u011flamlarda uygun \u015fekilde hat\u0131rlanabilecek b\u00f6l\u00fcnmez \u00f6nermeler ba\u011flam\u0131nda kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p tan\u0131mlanamayaca\u011f\u0131, bir bilginin onu bir ba\u011flamda da\u011f\u0131tma yetene\u011fine sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131, baz\u0131lar\u0131n\u0131 bilgi olarak \u00f6ne s\u00fcren gerek\u00e7elendirme ve teminat t\u00fcrleri (ve bunlar\u0131n alt\u0131nda yatan beceriler) vb. Bunlar -\u00f6rt\u00fck veya a\u00e7\u0131k- olarak \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcm\u00fcz\u00fcn hedefleridir.<\/p>\n

Epistemoloji- Nas\u0131l \u00d6l\u00e7\u00fcyoruz?<\/h3>\n

Analiz nesnesinin epistemolojik konumu ile ilgili kavramsal sorgulamaya istinaden di\u011fer bir soru da -ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve e\u011fitimciler olarak- bu bilgiye eri\u015fimimizdir. Bu ara\u015ft\u0131rma ve de\u011ferlendirme y\u00f6ntemlerimizin epistemolojik temelini olu\u015fturan bir sorgudur. Dijital ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerine artan ilgi ile nicel ve nitel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleri hakk\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli epistemolojik kayg\u0131lar \u00fczerine zengin bir literat\u00fcr bulunmaktad\u0131r. Ek olarak de\u011ferlendirme felsefesinde, bilgi kuram\u0131yla ilgili kayg\u0131lar\u0131 de\u011ferlendirme y\u00f6ntemlerinde ara\u015ft\u0131rmak \u00fczerine odaklanm\u0131\u015f bir literat\u00fcr vard\u0131r (Davis, 1999).<\/p>\n

Bu alan yaz\u0131n\u0131n merkezinde, yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00f6znelli\u011fi ve y\u00f6ntemlerin i\u00e7g\u00f6r\u00fc kazand\u0131rmalar\u0131yla ile ilgili sorunlar yer al\u0131r. Bu soru, analitik y\u00f6ntemlerin belirli bilgi kuramlar\u0131n\u0131 belirtme yollar\u0131yla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceleri davet etmektedir. Bunun yaln\u0131zca de\u011ferlendirme y\u00f6ntemlerimizin g\u00fcvenilirli\u011fi ile ilgili bir soru olmad\u0131\u011f\u0131 fakat yakla\u015f\u0131mlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bilinir bir d\u00fcnyayla (ve o d\u00fcnyan\u0131n do\u011fas\u0131yla) konu\u015fma yetene\u011fiyle ilgili oldu\u011fu ak\u0131ldan \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Pedagoji- Bu Bilgi Bizim \u0130\u00e7in Neden \u00d6nemli?<\/h3>\n

\u00d6\u011frenme ba\u011flamlar\u0131nda analitik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n geli\u015fimi, sadece kolayca \u00f6l\u00e7\u00fclen de\u011ferden ziyade \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in neye de\u011fer verdi\u011fimizi hangi bilgilere odaklan\u0131p odaklan\u0131lmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin kararlar vermeyi i\u00e7erir. (Wells ve Claxton, 2002). Bu elbette, bilginin do\u011fas\u0131n\u0131n kavramsal niteli\u011finin g\u00f6stergesine ek olarak ger\u00e7ekle\u015fir. Bu kararlar k\u0131smen, toplumdaki \u00f6nemli (veya g\u00fc\u00e7l\u00fc) bilgi t\u00fcrleriyle (\u00f6r. Young ve Muller, 2015) ve istihdam edilebilirlik (veya mesleki ve liberal e\u011fitsel hedefler aras\u0131ndaki denge) ile ilgili tart\u0131\u015fmalar da d\u00e2hil olmak \u00fczere bilgi temelli \u00f6\u011fretim program\u0131n\u0131n rol\u00fc ve 21. y\u00fczy\u0131l becerileri hakk\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar\u0131 da kapsar. Bu soru bu analitik konu neden e\u011fitimciler ve \u00f6\u011frenenler i\u00e7in \u00f6nemlidir? sorusunu sorar.<\/i><\/span><\/p>\n

Bu soruyu cevaplamak, k\u0131smen, analiti\u011fin i\u00e7inde oturdu\u011fu \u00f6\u011frenme teorisinin t\u00fcr\u00fcn\u00fc; analiti\u011fin belirli becerilere (belki de istihdam edilebilirlik becerileri) katk\u0131s\u0131 ile ilgili ara\u00e7sal hedefleri geli\u015ftirmeyi veya \u00fcniversiteye uyumunu (\u00f6r. raporlama ihtiya\u00e7lar\u0131) hedefler. Ayr\u0131ca, belirli \u00f6\u011frenci gruplar\u0131n\u0131n deste\u011fi gibi pedagojik ama\u00e7larla da ilgili olabilir.<\/p>\n

Pedagoji- De\u011ferlendirme \/ Analitik Kimin \u0130\u00e7indir?<\/h3>\n

Analitik ara\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesinde (ve geni\u015fletecek olursak- de\u011ferlendirilmesinde), arac\u0131n hedefinin kim oldu\u011funu, \u00f6\u011fretmenleri, velileri, <\/i><\/span>\u00f6\u011frenci veya y\u00f6neticileri \u00f6\u011frenmenin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc anlamada destekleyip desteklemedi\u011fini dikkate almal\u0131y\u0131z. Analitik, bir makro (h\u00fck\u00fbmet, kurumsal), mezo (okul, s\u0131n\u0131f) veya mikro (bireysel, \u00f6\u011frenci veya etkinlik) d\u00fczeyde bir fikir vermek i\u00e7in mi tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r (Buckingham Shum, 2012) ve bu seviyeler aras\u0131nda t\u00fcm payda\u015flar taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131labilecek i\u00e7g\u00f6r\u00fcler var m\u0131d\u0131r (Knight, Buckingham Shum ve Littleton, 2013)?<\/p>\n

Bu soru, bir sistemin \u00e7oklu seviyelerinde ve bireysel analitik yakla\u015f\u0131mlarda (g\u00f6sterge panolar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerdeki \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere) 1) \u00f6\u011frencilere, bireysel \u00f6\u011frenmelerini geli\u015ftirmelerinde; 2) e\u011fitimcilere, kendi uygulamalar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmede ve her \u00f6\u011frencinin bireysel ihtiya\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik desteklerini hedeflemede ve 3) y\u00f6neticilere, topluluklar\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fini ve \u00f6rg\u00fctsel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 anlamada fark\u0131ndal\u0131k sa\u011flar. Crick’in bu el kitab\u0131nda iddia etti\u011fi gibi, \u00f6zel ki\u015fisel verilerden payla\u015f\u0131lan \u00f6rg\u00fctsel verilere kadar, \u00f6\u011frenme sistemindeki farkl\u0131 seviyeler i\u00e7in karma\u015f\u0131k bir analitik sistem anlay\u0131\u015f\u0131, \u00e7e\u015fitli seviyelerde yorumlanmay\u0131 gerektiren farkl\u0131 rasyonelli\u011fi ve otoriteleri ima eder (Deakin Crick, 2017).<\/p>\n

Bu soru, (a\u00e7\u0131k\u00e7a veya \u00f6rt\u00fck olarak) belirli gruplar\u0131 hedef alan analitiklerin geli\u015ftirilmesindeki etik sonu\u00e7larla paralel bir kayg\u0131 uyand\u0131rmaktad\u0131r. Bu kayg\u0131 iki d\u00fczeydedir. \u0130lk olarak, belirli teknoloji veya kat\u0131l\u0131m bi\u00e7imlerini gerektiren analitikler, \u00f6\u011frenci topluluklar\u01312<\/sup><\/a> aras\u0131nda yeni b\u00f6l\u00fcnmeler yaratabilirler veya mevcut b\u00f6l\u00fcnmeleri sa\u011flamla\u015ft\u0131rabilirler. \u0130kincisi, \u00f6\u011frenci verilerinin kurumlar taraf\u0131ndan, \u00f6zellikle belirli bir onay\u0131n verilmedi\u011fi durumlarda ve s\u00f6z konusu \u00f6\u011frencinin do\u011frudan \u00f6\u011frenme kazanc\u0131na y\u00f6nlendirilmedi\u011fi durumlarda kullan\u0131m\u0131 konusunda etik bir kayg\u0131 vard\u0131r. Bu ikinci konu, \u00f6\u011frenci verilerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kurumsal maliyetlere veya belirli \u00f6\u011frencilere verilen destek seviyesine indirgenip kullan\u0131labilece\u011fi durumlarda olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n

De\u011ferlendirme \u2014 De\u011ferlendirme Nerede Ger\u00e7ekle\u015fmektedir?<\/h3>\n

Her ne kadar a\u015fik\u00e2r olsa da de\u011ferlendirmenin her zaman fiziksel bir konumda, belirli g\u00f6rev taleplerine cevap olarak, sosyo-k\u00fclt\u00fcrel bir ba\u011flamda, belirli bir ara\u00e7 seti ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate al\u0131yoruz. 300 ki\u015finin ayn\u0131 anda sessiz bir salonda girdi\u011fi bireysel bir k\u00e2\u011f\u0131t kalem s\u0131nav\u0131 ile KA\u00c7D\u2019de bir istatistik sorununu ve ili\u015fki dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6zme durumunu ele alan g\u00f6zetim alt\u0131nda acil durum tepki sim\u00fclasyonunu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n. Her ba\u011flam i\u00e7in yaln\u0131zca de\u011ferlendirmenin anlaml\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda anlaml\u0131 bilgi i\u015flemsel analiti\u011fin de\u011fer katmak i\u00e7in ne \u00f6l\u00e7\u00fcde tasarlanabildi\u011fini sormal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

Kald\u0131 ki, de\u011ferlendirmenin bazen istenmeyen \u015fekillerde belirli tepki t\u00fcrlerini sapt\u0131rma yollar\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131y\u0131z. \u00d6rne\u011fin belirli \u00f6\u011frenci gruplar\u0131 veya bilgi t\u00fcrleri, \u00e7ok dar bir ba\u015far\u0131 tan\u0131m\u0131na sahip olan de\u011ferlendirme ba\u011flamlar\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131, t\u00fcm \u00f6\u011frencilerin g\u00f6stermedi\u011fi davran\u0131\u015f ihtiya\u00e7lar\u0131, sosyoekonomik ara\u00e7lar\u0131 haks\u0131z yere kullanan teknolojilerin kullan\u0131m\u0131 veya de\u011ferlendirmeyi, bir uzmanl\u0131\u011f\u0131n orijinal olarak g\u00f6sterilebildi\u011fi uygulamal\u0131 ba\u011flamdan ay\u0131rma yoluyla di\u011ferlerine g\u00f6re ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 olabilir.<\/p>\n

De\u011ferlendirmelerde, belirli sistemlerin elde edilen verileri nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131y\u0131z – bunun yukar\u0131da belirtilen epistemolojik kayg\u0131dan ziyade y\u00f6ntemlerin g\u00fcvenilirli\u011fi ve ge\u00e7erlili\u011fi ile ilgili uygulamaya y\u00f6nelik bir durum oldu\u011funu unutmay\u0131n\u0131z. \u00d6rne\u011fin teknolojiler insanlar\u0131n birbirleriyle ve \u00e7evrelerindeki d\u00fcnyayla etkile\u015fimlerini ve dolay\u0131s\u0131yla \u00f6l\u00e7t\u00fckleri etkinlikleri \u015fekillendiren ve arac\u0131l\u0131k eden ara\u00e7lard\u0131r. Bu hem spesifik teknolojiler hem de de\u011ferlendirmelerde kullan\u0131lan g\u00f6rev tasar\u0131m\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir; \u00f6rne\u011fin, \u201cotantik\u201d de\u011ferlendirmelerin kullan\u0131lmas\u0131, \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlerde daha geleneksel kalem ve k\u00e2\u011f\u0131t de\u011ferlendirmelerinden farkl\u0131 olas\u0131 cevaplar sunar.<\/p>\n

De\u011ferlendirme – De\u011ferlendirme ve Geri bildirim Ne Zaman Ger\u00e7ekle\u015fmektedir?<\/h3>\n

G\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacak nihai husus, de\u011ferlendirme ve geri bildirim d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn ne zaman ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini soran ge\u00e7ici \u00f6\u011frenme analiti\u011fi ba\u011flam\u0131 ile ilgilidirBu provokasyon, \u00f6\u011frenme analiti\u011finin bi\u00e7imlendirici ya da de\u011fer bi\u00e7ici niteli\u011fini derhal ele almay\u0131 ama\u00e7lar; belirli bir teknolojinin ger\u00e7ek zamanl\u0131 veya olay sonras\u0131 geri bildirim sa\u011flay\u0131p sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 ve bu geri bildirimin mevcut davran\u0131\u015f i\u00e7in bir k\u00f6pr\u00fc m\u00fc yoksa bir model niteli\u011finde mi oldu\u011fu, gelecekteki davran\u0131\u015f ve \u00f6\u011frenmeyi mi hedefledi\u011fi veya \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarla (tekrar ele al\u0131namayabilir) ilgili yaln\u0131zca bir geri bildirim mekanizmas\u0131 olarak m\u0131 ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 gibi sorulara cevap arar.<\/p>\n

Daha \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131zda, bio-geri bildirim metaforlar\u0131 ve tan\u0131sal \u00f6\u011frenme analiti\u011fi aras\u0131nda bir ayr\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131k. Buradaki ama\u00e7, s\u0131ras\u0131yla bi\u00e7imlendirici ve de\u011fer bi\u00e7ici de\u011ferlendirme aras\u0131nda bir ayr\u0131m yapmakt\u0131. Bununla birlikte, analoji t\u00fckenirken ger\u00e7ek zamanl\u0131 geri bildirim sa\u011flayan kurs sistemleri kendi \u00f6z\u00fcnde \u00f6zetleyici olabilir ve baz\u0131 son noktalara y\u00f6nelik \u201cizleme\u201d rol\u00fc \u00fcstlenebilir. Ek olarak tabiri caizse tan\u0131, ima edilen kesinli\u011fe sahip olmamakla birlikte, \u201chasta\u201d (\u00f6\u011frenci) veya \u201cdoktor\u201d (e\u011fitimci) taraf\u0131ndan harekete ge\u00e7irilebilecek olan, neyin yanl\u0131\u015f gitti\u011fine dair bir i\u00e7g\u00f6r\u00fc sa\u011flar. Bunun yerine, odak noktas\u0131, analitik arac\u0131n, \u00f6\u011frencinin bu sonuca y\u00f6nelik \u00f6\u011frenme ve izlemeye ili\u015fkin \u00f6zet bir anl\u0131k bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na hedeflenip hedeflenmedi\u011fine veya bunun yerine zaman i\u00e7inde geli\u015fme ve iyile\u015ftirmeyi hedeflemesine odaklanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

SONU\u00c7<\/h2>\n

Provokasyonlar yoluyla, analitik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ve yap\u0131lar\u0131n \u00f6\u011frenme konusundaki belirli perspektiflere kat\u0131lma y\u00f6ntemlerine dikkat \u00e7ektik: EPD \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc ve onlardan al\u0131nan provokasyonlar i\u00e7in dolayl\u0131 olarak talepte<\/i><\/span> bulunurlar.<\/p>\n

Ara\u00e7lar bir\u00e7ok \u015fekilde kullan\u0131labilir ve kullan\u0131m ba\u011flamlar\u0131ndan izole edilmemelidir. Etkile\u015fimsel ili\u015fkiler, g\u00fczellik gibi, bir dereceye kadar \u201cbakan\u0131n g\u00f6z\u00fcnde\u201d olur. Bu provokasyonlar\u0131, tasar\u0131mc\u0131lar, e\u011fitimciler, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve \u00f6\u011frenciler i\u00e7in, \u015fu anda analitik ara\u00e7lardan nas\u0131l faydalanabileceklerini, gelecekte nas\u0131l olabilece\u011fini ya da ger\u00e7ekten yeni ba\u011flamlar i\u00e7in yeni ara\u00e7lar tasarlarken nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmede pragmatik bir ara\u00e7 olarak sunuyoruz. Bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi arac\u0131n\u0131n belirli bir ba\u011flamda ele al\u0131nmas\u0131 yoluyla yap\u0131lan EPD taleplerini yans\u0131tmak i\u00e7in bu provokasyonlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alman\u0131n verimli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n

KAYNAK\u00c7A<\/h2>\n

Anderson, C. (2008, 23 June). The end of theory: The data deluge makes the scientific method obsolete. Wired Magazine<\/i>. http:\/\/archive.wired.com\/science\/discoveries\/magazine\/16-07\/pb_theory <\/span><\/p>\n

Arastoopour, G., Buckingham Shum, S., Collier, W., Kirschner, P., Knight, S. K., Shaffer, D. W., & Wise, A. F. (2014). Analytics for learning and becoming in practice. In J. L. Polman et al. (Eds.), Learning and Becoming in Practice: Proceedings of the International Conference of the Learning Sciences<\/i> (ICLS\u201914), 23\u201327 June 2014, Boulder, CO, USA (Vol. 3, pp. 1680\u20131683). Boulder, CO: International Society of the Learning Sciences<\/span><\/p>\n

Boyd, Danah, & Crawford, K. (2011, September). Six provocations for big data. Presented at A Decade in Internet Time: Symposium on the Dynamics of the Internet and Society. <\/i>http:\/\/ssrn.com\/abstract=1926431<\/span><\/p>\n

Buckingham Shum, S. (2012). Learning analytics policy brief<\/i>. UNESCO. http:\/\/iite.unesco.org\/pics\/publications\/en\/files\/3214711.pdf<\/span><\/p>\n

Davis, A. (1999). The limits of educational assessment. Wiley.<\/span><\/p>\n

Davis, A., & Williams, K. (2002). Epistemology and curriculum. In N. Blake, P. Smeyers, & R. Smith (Eds.), Blackwell guide to the philosophy of education<\/i>. Blackwell Reference Online.<\/span><\/p>\n

Deakin Crick, R. (2017). Learning analytics: Layers, loops, and processes in a virtual learning infrastructure. In C. Lang, G. Siemens, A. Wise, & D. Ga\u0161evi\u0107 (Eds.), Handbook on Learning Analytics<\/i> (this volume).<\/span><\/p>\n

Hey, T., Tansley, S., & Tolle, K. (Eds.). (2009). The fourth paradigm: Data-intensive scientific discovery<\/i>. Redmond, WA: Microsoft Research. http:\/\/research.microsoft.com\/en-us\/collaboration\/fourthparadigm\/<\/span><\/p>\n

Knight, S., Buckingham Shum, S., & Littleton, K. (2013). Collaborative sensemaking in learning analytics. CSCW and Education Workshop (2013): Viewing education as a site of work practice, co-located with the 16th ACM Conference on Computer Support Cooperative Work and Social Computing (CSCW 2013), 23 February 2013, San Antonio, Texas, USA. http:\/\/oro.open.ac.uk\/36582\/<\/span><\/p>\n

Knight, S., Buckingham Shum, S., & Littleton, K. (2014). Epistemology, assessment, pedagogy: Where learning meets analytics in the middle space. Journal of Learning Analytics, 1<\/i>(2). http:\/\/epress.lib.uts.edu.au\/journals\/index.php\/JLA\/article\/view\/3538<\/span><\/p>\n

Macfadyen, L. P., Dawson, S., Pardo, A., & Ga\u0161evi\u0107, D. (2014). Embracing big data in complex educational systems: The learning analytics imperative and the policy challenge. Research & Practice in Assessment, 9<\/i>, 17\u201328.<\/span><\/p>\n

Mayer-Sch\u00f6nberger, V., & Cukier, K. (2013). Big data: A revolution that will transform how we live work and think<\/i>. London: John Murray Publisher.<\/span><\/p>\n

Olson, D. R., & Bruner, J. S. (1996). Folk psychology and folk pedagogy. In D. R. Olson & N. Torrance (Eds.), The Handbook of Education and Human Development<\/i> (pp. 9\u201327). Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell.<\/span><\/p>\n

Pardo, A., & Siemens, G. (2014). Ethical and privacy principles for learning analytics. British Journal of Educational Technology, 45<\/i>(3), 438\u2013450. http:\/\/doi.org\/10.1111\/bjet.12152<\/span><\/p>\n

Pietsch, W. (2014). Aspects of theory-ladenness in data-intensive science. Paper presented at the 24th Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association (PSA 2014), 6\u20139 November 2014, Chicago, IL. http:\/\/philsci-archive.pitt.edu\/10777\/<\/span><\/p>\n

Prinsloo, P., & Slade, S. (2015). Student privacy self-management: Implications for learning analytics. Proceedings of the 5th International Conference on Learning Analytics and Knowledge<\/i> (LAK \u02bc15), 16\u201320 March, Poughkeepsie, NY, USA (pp. 83\u201392). New York: ACM.<\/span><\/p>\n

Rittel, H. (1984). Second generation design methods. In N. Cross (Ed.), Developments in design methodology<\/i> (pp. 317\u2013327). Chichester, UK: John Wiley & Sons.<\/span><\/p>\n

Shaffer, D. W. (2011, December). Epistemic network assessment. Presentation at the National Academy of Education Summit, Washington, DC.<\/span><\/p>\n

Wells, G., & Claxton, G. (2002). Learning for life in the 21st century: Sociocultural perspectives on the future of education. Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell.<\/span><\/p>\n

Wise, A. F. (2014). Data archeology: A theory informed approach to analyzing data traces of social interaction in large scale learning environments. Proceedings of the Workshop on Modeling Large Scale Social Interaction in Massively Open Online Courses at the 2014 Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing <\/i>(EMNLP 2014), 25 October 2014, Doha, Qatar (pp. 1\u20132). Association for Computational Linguistics. https:\/\/www.aclweb.org\/anthology\/W\/W14\/W14-4100.pdf<\/span><\/p>\n

Wise, A. F., & Shaffer, D. W. (2015). Why theory matters more than ever in the age of big data. Journal of Learning Analytics, 2<\/i>(2), 5\u201313.<\/span><\/p>\n

Young, M., & Muller, J. (2015). Curriculum and the specialization of knowledge: Studies in the sociology of education. London: Routledge. <\/span><\/p>\n

\n
\n

1<\/a> orj. claims analysis<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> orj. cohort<\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":1,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":["simon-knight"],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[74],"license":[],"class_list":["post-33","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless","contributor-simon-knight"],"part":31,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/33","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/33\/revisions"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/31"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/33\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=33"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=33"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=33"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}