{"id":69,"date":"2020-09-03T16:39:10","date_gmt":"2020-09-03T13:39:10","guid":{"rendered":"http:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/chapter\/bolm-12-cok-modlu-ogrenme-analitigi\/"},"modified":"2020-09-03T16:39:10","modified_gmt":"2020-09-03T13:39:10","slug":"bolm-12-cok-modlu-ogrenme-analitigi","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/oaek\/chapter\/bolm-12-cok-modlu-ogrenme-analitigi\/","title":{"raw":"B\u00f6lm 12 \u00c7ok Modlu \u00d6\u011frenme Analiti\u011fi","rendered":"B\u00f6lm 12 \u00c7ok Modlu \u00d6\u011frenme Analiti\u011fi"},"content":{"raw":"\n

Katrien Verbert ve Erik Duval<\/span><\/span><\/p>\n

Bilgisayar Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc, KU Leuven, Bel\u00e7ika<\/span><\/span><\/p>\n

DOI: 10.18608 \/ hla17.012<\/span><\/span><\/p>\n\n

\u00d6Z<\/h2>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm, kullan\u0131c\u0131lara \u00f6\u011frenme s\u00fcreci hakk\u0131nda fikir vermek i\u00e7in \u00f6\u011frenme izlerini g\u00f6rselle\u015ftiren \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6sterge panellerini sunmaktad\u0131r. Bu g\u00f6sterge panellerinin hangi verileri kulland\u0131klar\u0131, kimler i\u00e7in tasarland\u0131klar\u0131, hedeflerin ne oldu\u011fu ve verilerin nas\u0131l g\u00f6rselle\u015ftirilebilece\u011fi ile ilgili \u00f6rnekler verilmi\u015ftir. Bununla beraber, uygulay\u0131c\u0131lar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6sterge panellerinin geli\u015ftirilmesine nas\u0131l ba\u015flanaca\u011f\u0131na dair k\u0131lavuz bilgiler sunulmu\u015ftur.<\/span><\/span><\/p>\n

Anahtar Kelimeler<\/b>: Bilgi g\u00f6rselle\u015ftirme, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6sterge panolar\u0131<\/span><\/span><\/p>\n

Son y\u0131llarda, \u00f6\u011frenme verilerine dair anlay\u0131\u015f\u0131 desteklemek i\u00e7in bir\u00e7ok \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6sterge panellerinin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6sterge panellerinin ama\u00e7lar\u0131, \u00f6\u011frenme etkinlikleri hakk\u0131nda geri bildirim sa\u011flama, yans\u0131ma ve karar vermeyi destekleme, ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve motivasyonu art\u0131rma ve okul terkini azaltmay\u0131 kapsamaktad\u0131r. Bu \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6sterge panelleri \u00f6\u011fretmenlerin, \u00f6\u011frenenlerin ve di\u011fer payda\u015flar\u0131n \u00e7e\u015fitli (\u00e7evrimi\u00e7i) ortamlarda toplanan ilgili kullan\u0131c\u0131 izlerini ke\u015ffetmelerine ve anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in bilgi g\u00f6rselle\u015ftirme tekniklerini uygular. Genel ama\u00e7 (insan i\u00e7in) \u00f6\u011frenmeyi geli\u015ftirmektir.<\/span><\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn amac\u0131, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6sterge panellerinin geli\u015ftirilmesi ve de\u011ferlendirilmesine ba\u015flamak isteyen uygulay\u0131c\u0131lar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in bir rehber sa\u011flamakt\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki maddeleri ele almak i\u00e7in rehberlik ediyor ve birka\u00e7 \u00f6rnek sunuyoruz:<\/span><\/p>\n\n

    \n \t
  1. \n

    Ne t\u00fcr veriler g\u00f6rselle\u015ftirilebilir? <\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

  2. \n

    G\u00f6rselle\u015ftirme kimin i\u00e7in ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r (\u00f6\u011frenen, \u00f6\u011fretmen, y\u00f6netici, ara\u015ft\u0131rmac\u0131, di\u011fer)?<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

  3. \n

    Veriler nas\u0131l g\u00f6rselle\u015ftirilebilir? <\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

  4. \n

    Hangi etkile\u015fim teknikleri uygulanabilir? Teknik uygulamalar i\u00e7in hangi ara\u00e7lar, k\u00fct\u00fcphaneler, veri formatlar\u0131, ekler kullan\u0131labilir? G\u00f6rselle\u015ftirmeyi geli\u015ftirmek i\u00e7in hangi i\u015f ak\u0131\u015f\u0131 ve tan\u0131lar kullan\u0131labilir?<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    Bu d\u00f6rt soruya ek olarak, yakla\u015f\u0131m\u0131n yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve potansiyel etkisini hesaplayan de\u011ferlendirme hususlar\u0131 \u00fczerinde duruyoruz.<\/span><\/p>\n\n

    ARKA PLAN<\/h2>\n

    \u0130nsan Zihnini Geni\u015fletmek<\/h3>\n

    Ak\u0131ll\u0131 izleme sistemleri (Brusilovsky, 2000) ve e\u011fitsel veri madencili\u011fi sistemleri (Santos ve di\u011ferleri, 2015) gibi insanlar ad\u0131na karar vermeye \u00e7al\u0131\u015fan ak\u0131ll\u0131 sistemler ile insanlar\u0131 bilgiye dayal\u0131 kararlar almaya te\u015fvik eden sistemler aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kar\u015f\u0131tl\u0131k vard\u0131r.. \u00d6rne\u011fin, g\u00f6rsel analiz sistemleri (Shneiderman & Bederson, 2003) ba\u011flama, yap\u0131labilen kararlara ve bu kararlar\u0131n olas\u0131 etkilerine a\u00e7\u0131k bir genel bak\u0131\u015f sa\u011flar.<\/span><\/p>\n

    Veri madencili\u011fi, bilgisayarlar\u0131n yo\u011fun hesaplamalar yapmas\u0131n\u0131, g\u00f6rselle\u015ftirme teknikleri ise insanlar\u0131n sahip oldu\u011fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc duyu\u015fsal yetenekleri vurgular. \u0130ki yakla\u015f\u0131m aras\u0131ndaki fark, kendi kendini s\u00fcren bir araba ile insan\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc araba aras\u0131ndaki fark gibidir. Veri madencili\u011fi, uzaktan kumanda i\u00e7in otomatik \u00f6r\u00fcnt\u00fc e\u015fle\u015ftirme kullan\u0131rken, g\u00f6sterge paneli, arac\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutan bir insan s\u00fcr\u00fcc\u00fcye yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in g\u00f6rsel ileti\u015fim sa\u011flar.<\/span><\/p>\n

    Bu kavramsal iki yakla\u015f\u0131m\u0131n da belli bir felsefi veya etik y\u00f6n\u00fc var: \u00f6\u011frenenlere her zaman ne yapacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylenirse, 21. y\u00fczy\u0131lda i\u015f birli\u011fi, ileti\u015fim, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k becerilerini nas\u0131l geli\u015ftirebilirler? Ya da daha temel bir d\u00fczeyde, topluma tam olarak kat\u0131l\u0131m i\u00e7in gerekli bilgi, beceri ve tutumlarla donat\u0131lm\u0131\u015f vatanda\u015flar olabilirler mi? Bu b\u00f6l\u00fcmde, \u00f6\u011frenme analiti\u011fi i\u00e7in g\u00f6rsel yakla\u015f\u0131mlarla (Engelbart, 1995) insan zek\u00e2s\u0131n\u0131 geli\u015ftiren y\u00f6ntemlere odaklan\u0131yoruz.<\/span><\/p>\n\n

    Bilgi G\u00f6rselle\u015ftirme<\/h3>\n

    Bilgi g\u00f6rselle\u015ftirme, bili\u015fi g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in etkile\u015fimli g\u00f6rsel tasar\u0131mlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r (Card, Mackinlay ve Shneiderman, 1999). Genellikle, 2 boyutlu veya 3 boyutlu alanda basit bir tasar\u0131m\u0131 olmayan soyut verilere odaklan\u0131r. G\u00f6rsel analiz, modelleri daha iyi anlamak veya hassasla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in model olu\u015fturma ve bunlar\u0131 g\u00f6rselle\u015ftirmeye \u00f6zel \u00f6nem vermektedir. Bilginin g\u00f6rselle\u015ftirilmesinde \u00e7ok faydal\u0131 bir ama\u00e7, \u00f6r\u00fcnt\u00fc ke\u015ffi (e\u011filimler, bo\u015fluklar, ayk\u0131r\u0131 de\u011ferler, k\u00fcmeler) i\u00e7in insan\u0131n duyu\u015fsal yeteneklerine g\u00fcvenmektir. Bu \u00f6r\u00fcnt\u00fcler genellikle rakamsal olarak g\u00f6r\u00fcnenden daha belirgin hale gelir. Ware' in (2004)'de a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi:<\/span><\/p>\n

    \u0130nsan\u0131n g\u00f6rsel sistemi, muazzam g\u00fc\u00e7 ve incelik i\u00e7eren bir \u00f6r\u00fcnt\u00fc aray\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. G\u00f6z ve beynin g\u00f6rsel korteksi, insan bili\u015fsel merkezlerine en y\u00fcksek bant geni\u015fli\u011fi kanal\u0131n\u0131 sa\u011flayan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde paralel bir i\u015flemci olu\u015fturur. Daha y\u00fcksek seviyelerde i\u015fleme ile alg\u0131 ve bili\u015f birbiriyle yak\u0131ndan ili\u015fkilidir, \u201canlama\u201d ve \u201cg\u00f6rme\u201d kelimelerinin e\u015f anlaml\u0131 olmalar\u0131n\u0131n nedeni budur. (s. xvi).<\/span><\/p>\n

    Bu nedenle, g\u00f6rselle\u015ftirme, geleneksel istatistiksel hesaplamalardan daha kesin ve a\u00e7\u0131k olma potansiyeline sahiptir (Tufte, 2001).<\/span><\/p>\n

    Statik g\u00f6rselle\u015ftirmeler (\u00f6r. bir resim) genel olarak bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n bir veri k\u00fcmesi hakk\u0131nda sahip olabilece\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da soruya cevaplar sa\u011flar. Mesela, bilgi grafikleri gazetecilikte hik\u00e2ye anlat\u0131m\u0131 i\u00e7in s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bununla birlikte, uyar\u0131c\u0131 bir g\u00f6rselle\u015ftirmeye bakmak \u00e7o\u011fu zaman yaln\u0131zca verilerle etkile\u015fime girerek cevaplanabilecek yeni sorulara yol a\u00e7maktad\u0131r (Few, 2009). G\u00f6rselle\u015ftirmeye dinamik etkile\u015fim teknikleri eklemek, bu nedenle, genellikle, ke\u015fifsel veri analizini te\u015fvik eden anlaml\u0131 g\u00f6rselle\u015ftirme ara\u00e7lar\u0131 tasarlamak i\u00e7in gereklidir.<\/span><\/p>\n

    G\u00f6rselle\u015ftirmenin bir di\u011fer avantaj\u0131, verilerle ilgili sorunlar\u0131; \u00f6rne\u011fin, verilerin toplanma \u015feklini, ortaya \u00e7\u0131karma yetene\u011fidir. \u00d6zellikle (yar\u0131) otomatik izleyicilerin s\u0131kl\u0131kla \u00f6\u011frenen etkinlik izlerini yakalad\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenme analiti\u011fi durumunda, bu avantaj kalite kontrol\u00fc i\u00e7in de\u011ferlidir.<\/span><\/p>\n\n

    NEDEN, K\u0130M\u0130N \u0130\u00c7\u0130N, N\u0130\u00c7\u0130N, NASIL?<\/h2>\n

    A\u015fa\u011f\u0131daki b\u00f6l\u00fcmde, kapsaml\u0131 olmayan bir genel bak\u0131\u015f yer almaktad\u0131r; yakla\u015f\u0131mlardaki \u00e7e\u015fitlili\u011fi tan\u0131mak \u00f6nemlidir. Bu \u00e7e\u015fitlilik, \u00e7ok farkl\u0131 izleyici ve nedenler i\u00e7in, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde geni\u015f kapsaml\u0131 g\u00f6rselle\u015ftirilebilir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi verileri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

    Verbert vd. (2014), \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck mobil uygulamalardan b\u00fcy\u00fck kamuya a\u00e7\u0131k ekranlardaki \u00f6\u011frenim alanlar\u0131na\u201d kadar de\u011fi\u015fen bir \u00f6\u011frenme analiti\u011fi g\u00f6sterge panosu uygulamalar\u0131 anketi sunmaktad\u0131r (s. 1499). G\u00f6sterge panelleri \u201cfark\u0131ndal\u0131k, yans\u0131ma ve duyular\u0131 te\u015fvik etmek ve \u00f6\u011frenenlerin hedeflerini tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131 ve bu hedeflere y\u00f6nelik ilerlemelerini takip etmelerini sa\u011flamak i\u00e7in genel olarak \u00f6\u011frenme faaliyetlerinin izlerini yakalamak ve g\u00f6rselle\u015ftirmek\u201d diyorlar. (s. 1499). Makale, \u00e7e\u015fitli g\u00f6sterge paneli t\u00fcrleri aras\u0131nda yararl\u0131 bir ayr\u0131m yapar:<\/span><\/p>\n\n

      \n \t
    1. \n

      G\u00f6sterge panelleri \u00f6\u011fretmenin \u00f6\u011fretiyi adapte edebilmesi veya ders oturumlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frencilerin ilgisini \u00e7ekmesi i\u00e7in geleneksel y\u00fcz y\u00fcze dersleri destekler.<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    2. \n

      G\u00f6sterge panelleri, \u00f6rne\u011fin hem bireysel \u00f6\u011frenenlerin hem de \u00f6\u011frenen gruplar\u0131n\u0131n faaliyetlerini g\u00f6rselle\u015ftirerek y\u00fcz y\u00fcze grup \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve s\u0131n\u0131f d\u00fczenini destekler.<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

    3. \n

      \u00c7evrimi\u00e7i veya karma \u00f6\u011frenmeyi destekleyen g\u00f6sterge panelleri: ilk bilinen \u00f6rnek, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00f6\u011frenme sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, \u015fu ana kadarki derslerdeki notlara, g\u00f6rev s\u00fcresine ve ge\u00e7mi\u015f performansa dayal\u0131 olarak trafik \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6rselle\u015ftiren Course Signals'dir (Arnold ve Pistilli, 2012).<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

      Kurs etkinliklerinin \u00f6\u011fretmenler taraf\u0131ndan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 analizine y\u00f6nelik daha detayl\u0131 ve karma\u015f\u0131k g\u00f6rselle\u015ftirmeler, \u00d6\u011frenci Etkinlik \u00d6l\u00e7erinin (Student Activity Meter) odak noktas\u0131d\u0131r (Govaerts, Verbert, Duval ve Pardo, 2012). PPUSA, \u00f6\u011frenenlerin sosyal etkinliklerinin g\u00f6rselle\u015ftirilmesine odaklanmaktad\u0131r (Bakharia ve Dawson, 2011).<\/span><\/p>\n

      \u0130zlenenlerle ilgili olarak, yeni \u00e7evrimi\u00e7i izleyiciler kullan\u0131ma sunulduk\u00e7a, \u00f6\u011frenenlerin ve \u00f6\u011fretmenlerin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak yakalama olas\u0131l\u0131klar\u0131 artmaya devam ediyor. Ayr\u0131ca, benzer \u015fekilde insanlar\u0131n analog d\u00fcnyada yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yakalayabilen yeni alg\u0131lay\u0131c\u0131lar da \u00e7o\u011falmaktad\u0131r. Bu ikinci veri kayna\u011f\u0131 \u015fu ana kadar \u00e7o\u011funlukla otomatik olarak yakalanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan, fizyolojik, duygusal ve di\u011fer t\u00fcrden \u00f6\u011frenen \u00f6zelliklerini raporlayan alg\u0131lay\u0131c\u0131lar i\u00e7eren mobil cihazlarla, \u00f6zellikle h\u0131zla geli\u015fmektedir. \u0130zlemenin yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6z raporlama da de\u011ferli bir veri kayna\u011f\u0131 olabilir. Her ne kadar hataya a\u00e7\u0131k ve sistematik olarak s\u00fcrd\u00fcrmek zor olsa da \u00f6z raporlama fark\u0131ndal\u0131k, yans\u0131tma ve \u00f6z analiz i\u00e7in bir f\u0131rsat sunar.<\/span><\/p>\n

      Bir g\u00f6sterge panelinde neler olabilece\u011fi ile ilgili olarak, Verbert vd. (2014) a\u015fa\u011f\u0131daki veri t\u00fcrlerini listeler:<\/span><\/p>\n\n

        \n \t
      1. \n

        Eserler<\/i><\/span> blog g\u00f6nderileri, payla\u015f\u0131lan belgeler,yaz\u0131l\u0131m ve \u00f6\u011frenen proje portf\u00f6y\u00fcne d\u00e2hil edilebilecek di\u011fer eserler, \u00f6\u011frenenler taraf\u0131ndan \u00fcretilen eserler.<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

      2. \n

        Y\u00fcz y\u00fcze grup \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda konu\u015fma, blog yorumlar\u0131, Twitter veya tart\u0131\u015fma forumu etkile\u015fimlerini i\u00e7eren sosyal etkile\u015fim.<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

      3. \n

        Kaynak kullan\u0131m\u0131<\/i><\/span>, belgelerin (k\u0131lavuzlar\u0131n, web sayfalar\u0131n\u0131n, slaytlar\u0131n), videolar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinin vb. \u0130zleyici yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 ve g\u00f6z izleme gibi teknikler, kaynaklar\u0131n tam olarak hangi k\u0131s\u0131mlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi sa\u011flayabilir.<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

      4. \n

        Harcanan zaman<\/i><\/span>, \u00f6\u011fretmenlerin risk alt\u0131ndaki \u00f6\u011frencileri tan\u0131mlamas\u0131 ve \u00f6\u011frencileri kendi \u00e7abalar\u0131n\u0131 akranlar\u0131n\u0131nkilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in faydal\u0131 olabilir.<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

      5. \n

        Test ve \u00f6z de\u011ferlendirme<\/i><\/span> sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin bir g\u00f6stergesi olabilir.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

        \"\"<\/p>\n<\/a> \u015eekil 12.1. (\u00dcstte) Navi Badgeboard \u2014 Ki\u015fisel Rozet Genel Bak\u0131\u015f\u0131: Bir \u00f6\u011frencinin rozetine belirli bir d\u00f6nem i\u00e7in genel bak\u0131\u015f; (altta) Navi Surface: y\u00fcz y\u00fcze seans s\u0131ras\u0131nda masa y\u00fczeyi1<\/a><\/sup> ekran uygulamas\u0131n\u0131 aktif olarak kullanan \u00f6\u011frenciler (Charleer vd., 2013).<\/i><\/span><\/span>\n

        \u015eekil 12.1 en yeni g\u00f6sterge panolar\u0131m\u0131zdan birini sunmaktad\u0131r (Charleer, Klerkx, Odriozola, Luis ve Duval, 2013). Kontrol paneli bloglardan ve Twitter'dan gelen sosyal verileri izler. \u00dcretilen yapay \u00fcr\u00fcn<\/i><\/span> olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan bu veriler daha sonra \u00f6\u011frenciler i\u00e7in g\u00f6rselle\u015ftirilir. Ama\u00e7, \u00f6\u011frenme geli\u015fimi<\/i><\/span> hakk\u0131ndaki fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131<\/i><\/span> desteklemek ve s\u0131n\u0131fta tart\u0131\u015fmay\u0131<\/i><\/span> sa\u011flamakt\u0131r. Bu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 ve tart\u0131\u015fmay\u0131 desteklemek i\u00e7in \u00f6\u011frencilerin sosyal etkile\u015fimleri, \u00f6\u011frencilerin kazanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6\u011frenme rozetleri \u015feklinde soyutlan\u0131r. \u00d6\u011frenciler daha sonra, ikonlar\u0131n ve renk ipu\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00f6rselle\u015ftirilmesi yoluyla hangi rozetleri kazand\u0131klar\u0131n\u0131 (\u015eekil 12.1, \u00fcstte) ke\u015ffedebilirler. Gri rozetler hen\u00fcz kazan\u0131lmad\u0131. \u015eekil 12.1'in alt k\u0131sm\u0131, bu rozetlerin daha fazla ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in bir d\u00fc\u011f\u00fcm ba\u011flant\u0131 \u015femas\u0131<\/i><\/span> kullanan bir masa\u00fcst\u00fcnde ortak kullan\u0131m i\u00e7in geli\u015ftirilen bir g\u00f6rselle\u015ftirmeyi g\u00f6stermektedir. Di\u011fer \u015feylerin yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6\u011frenciler \u00f6\u011frenme s\u00fcrecini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak ve tart\u0131\u015fmak i\u00e7in hangi \u00f6\u011frencilerin belirli rozetleri kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffedebilirler.<\/span><\/p>\n

        \"\"<\/p>\n<\/a> \u015eekil 12.2. Belirli bir rotada ba\u015far\u0131s\u0131z olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil eden Muva g\u00f6sterge paneli (Ochoa vd., 2016).<\/i><\/span><\/span>\n

        \u015eekil 12.2'de, \u00f6\u011frenenin belirli bir derse ba\u015flamadan \u00f6nce ba\u015far\u0131s\u0131z olma ihtimalini (Ochoa, Verbert, Chiluiza ve Duval, 2016) tahmin etmek i\u00e7in notlar\u0131 kullanan bir g\u00f6sterge paneli g\u00f6sterilmektedir. Bu g\u00f6sterge panelinde \u00f6\u011fretmenlere \u00f6\u011frencilere \u00f6\u011frenim y\u00f6r\u00fcngelerinde tavsiyede bulunmalar\u0131 desteklenir. Daha spesifik olarak, bu pano, belirli bir \u00f6\u011frenenin ilgilendi\u011fi dersten ba\u015far\u0131s\u0131z olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 (%68) sunmaktad\u0131r. G\u00f6sterge paneli, ge\u00e7mi\u015f performansa dayal\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k riskinin d\u00fc\u015f\u00fck (ye\u015fil), orta (sar\u0131) veya y\u00fcksek (k\u0131rm\u0131z\u0131) oldu\u011funu belirtmek i\u00e7in renkli ipu\u00e7lar\u0131 kullan\u0131r. Sonuca ba\u011fl\u0131 olarak, \u00f6\u011fretmen \u00f6\u011frenciye dersi almas\u0131n\u0131 ya da bir \u00f6nko\u015ful dersi almak gibi alternatifleri tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 tavsiye edebilir. Bu g\u00f6sterge paneli ayn\u0131 zamanda \u00f6\u011fretmenin bu verinin \u00fcretilmesi i\u00e7in hangi verinin dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmesini sa\u011flayan, \u00f6\u011fretmene veri aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0131l cinsinden belirleyebilmesini sa\u011flayan kayd\u0131r\u0131c\u0131lar d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli etkile\u015fim tekniklerini de destekler. \u00d6rne\u011fin, 10. S\u0131n\u0131fta Biyoloji dersinden zay\u0131f olan bir \u00f6\u011frenci daha sonra \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015farak 12.s\u0131n\u0131fta ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015fsa 10. s\u0131n\u0131f notu g\u00f6z ard\u0131 edilebilir.<\/span><\/p>\n\n

        NASIL BA\u015eLADI?<\/h2>\n

        \u0130nsanlar\u0131n, \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ke\u015ffetmelerine ve anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak geli\u015fmi\u015f duyu\u015fsal yeteneklerinden yararlanmak i\u00e7in, bir tasar\u0131mc\u0131n\u0131n verileri g\u00f6rsel olarak temsil etmesi veya kodlamas\u0131 gerekir (Card vd., 1999). A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen birka\u00e7 ad\u0131m bu tasar\u0131m s\u00fcrecinde ay\u0131rt edilebilir.<\/span><\/p>\n\n

        Hedeflerinizi Anlay\u0131n<\/h3>\n

        \u0130lk ad\u0131m, sorun alan\u0131n\u0131, veri k\u00fcmesini, arac\u0131n ama\u00e7lanan son kullan\u0131c\u0131lar\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri gereken tipik g\u00f6revleri vb. Bu a\u015famada a\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131n cevaplanmas\u0131 gerekir:<\/span><\/p>\n\n

          \n \t
        1. \n

          Neden<\/i><\/span>: G\u00f6rselle\u015ftirmenin amac\u0131 nedir? Verilerle ilgili hangi sorular\u0131 cevaplamal\u0131d\u0131r?<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

        2. \n

          Kime<\/i><\/span>: G\u00f6rselle\u015ftirme kimler i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r? Alanda uzman ki\u015filer var m\u0131, g\u00f6rselle\u015ftirme mi?<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

        3. \n

          Ne<\/i><\/span>: G\u00f6rselle\u015ftirme hangi verileri g\u00f6sterecek? Bu veriler zaman, hiyerar\u015fi veya a\u011f gibi belirli bir i\u00e7 yap\u0131 sergiliyor mu?<\/span><\/p>\n<\/li>\n \t

        4. \n

          Nas\u0131l<\/i><\/span>: G\u00f6rselle\u015ftirme hedefi nas\u0131l destekleyecek? \u0130nsanlar g\u00f6rselle\u015ftirme ile nas\u0131l etkile\u015fime girebilecek? Ama\u00e7lanan \u00e7\u0131kt\u0131 cihaz\u0131 nedir?<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n

          Veri k\u00fcmesini dikkatlice inceleyerek ve anlayarak, verilerle ilgili \u00e7e\u015fitli sorular olu\u015fturulabilir. Bu sorular\u0131 ak\u0131lda tutmak, g\u00f6sterge panosu i\u00e7in veri al\u0131rken ve filtrelerken yararl\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6\u011frenen izlerini i\u00e7eren bir veri k\u00fcmesini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun:<\/span><\/p>\n\n