{"id":82,"date":"2020-09-03T16:19:38","date_gmt":"2020-09-03T13:19:38","guid":{"rendered":"http:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/chapter\/__unknown__-39\/"},"modified":"2020-09-03T16:19:38","modified_gmt":"2020-09-03T13:19:38","slug":"__unknown__-39","status":"publish","type":"chapter","link":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/chapter\/__unknown__-39\/","title":{"raw":"Veri Analiti\u011fi","rendered":"Veri Analiti\u011fi"},"content":{"raw":"\n
\n\nVeri Analiti\u011fi Vikipedi, \u00f6\u011frenme analiti\u011finin uzmanlar aras\u0131nda tan\u0131m\u0131 konusunda belirgin bir anla\u015fmazl\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmesine ra\u011fmen \u00f6\u011frenme analiti\u011fini ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak \u201c...ki\u015filerin \u00f6\u011frendiklerini tahmin etmek ve onlara tavsiye vermek amac\u0131yla bilgi ve sosyal ba\u011flant\u0131lar\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 verilerin, \u00f6\u011frenci taraf\u0131ndan \u00fcretilen verilerin ve analiz modellerinin kullan\u0131m\u0131.\" (Wikipedia, 2015) \u015feklinde tan\u0131mlar. Ayn\u0131 zamanda, e\u011fitim veri madencili\u011fini, birincisinin hipotez odakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ikincisinin aksine oldu\u011funu s\u00f6yleyerek \u00f6\u011frenme analiti\u011finden ay\u0131r\u0131r.\n\nHangi akademik tan\u0131m se\u00e7ilirse se\u00e7ilsin, bir \u00f6\u011frenme ekosisteminde \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn geni\u015f, pratik y\u00f6nleri, \u00f6\u011frenme uzmanlar\u0131n\u0131n ve teknoloji tedarik\u00e7ilerinin daha fazla dikkat etmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 bir \u015feydir. Daha \u00f6nceden de \u00f6l\u00e7\u00fcm olas\u0131 ya da \u00f6nemli olsa da \u015fimdi xAPI belirtimi daha fazla parametrenin \u00e7ok daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde yakalanmas\u0131n\u0131 birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilirlik \u00f6zelli\u011fiyle sa\u011flar. Anlamsal tabanl\u0131, esnek veri modeli arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla xAPI, yeni bir analiz d\u00fczeyini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmay\u0131 s\u00fcsl\u00fc veri g\u00f6rselle\u015ftirme motorlar\u0131 ve veri tablolar\u0131n\u0131n basit\u00e7e g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi yollar\u0131yla her zaman ge\u00e7erlili\u011fini koruyan \u015fu sorulara hassas bir \u015fekilde cevap verilmesini sa\u011flar: Kim? Ne? Ni\u00e7in? Nerede? Ne Zaman? Nas\u0131l?\n\nBir seviyeye indikten sonra, veri yakalamak i\u00e7in bir xAPI ve bilgi \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 i\u00e7in bir \u00e7e\u015fit analitik motorunun bir kombinasyonu kullan\u0131larak cevaplanabilecek baz\u0131 soru \u00f6rnekleri:\n\n\u00b7         Bu \u00f6\u011frenme deneyiminde ne kadar iyi yap\u0131yorum? (bireysel \u00f6\u011frenenler)\n\n\u00b7         \u00d6\u011frenenlerden hangilerinin ve hangi belirli alanlarda ekstra deste\u011fe ve ilgiye ihtiyac\u0131 var? (e\u011fitmenler)\n\n\u00b7         \u00d6\u011frenme deneyimlerinin hangi tasar\u0131m \u00f6zellikleri en \u00e7ok belirli bir ba\u011flamda \u00f6\u011frenme \u00fcretmede etkilidir? (tasar\u0131mc\u0131lar)\n\n\u00b7         En uygun maliyetli \u00f6\u011frenme m\u00fcdahaleleri nelerdir? (payda\u015flar)\n\n\u00b7         Belirli \u00f6\u011frenme kaynaklar\u0131 ger\u00e7ekte nas\u0131l kullan\u0131l\u0131yor? (i\u00e7erik yazarlar\u0131 ve y\u00f6neticileri)\n\n\u00b7         Pazarlama kursu vermek i\u00e7in en iyi lojistik d\u00fczenlemeler nelerdir? (y\u00f6neticiler)\n\nBu ve di\u011fer sorulara cevap vermek i\u00e7in, veri analiti\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin \u00f6\u011frenilmesi \u015fu genel teknik alanlara odaklanmal\u0131d\u0131r:\n\n\u00b7         Giri\u015f <\/strong> verileri depolamak, ge\u00e7ici sorgular\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in\n\n\u00b7         Veriler i\u00e7in analiz <\/strong> y\u00f6ntemleri\n\n\u00b7         Sunum <\/strong> hem haz\u0131r hem de \u00f6zel \u00f6\u011feler dahil olmak \u00fczere anlaml\u0131 raporlara ve g\u00f6rsellere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi\n\n\u00b7         \u00d6\u011frenmenin i\u015f sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki etkisini<\/strong> belirleme becerisi\n\n2009 y\u0131l\u0131nda Bersin & Associates taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir anket, \u00d6YS sahiplerinin %45'inin \u00d6YS raporlamas\u0131n\u0131 bir numaral\u0131 sorun olarak nitelendirdi\u011fi ortaya koydu. 2015 y\u0131l\u0131nda, Expertus taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma raporuna g\u00f6re, bu say\u0131 neredeyse % 81'e \u00e7\u0131kt\u0131 (Lambda Solutions, 2015'te belirtilmi\u015ftir). \u00d6\u011frenme uzmanlar\u0131, xAPI arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, \u00d6YS'ler taraf\u0131ndan \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f raporlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmalar\u0131n\u0131n gerekmedi\u011fini fark\u0131ndalar. Geleneksel \u00d6YS raporlar\u0131 uzun zamand\u0131r pek \u00e7ok i\u015fe yaram\u0131\u015ft\u0131r, ancak \u015fimdi \u00f6\u011frenme alan\u0131nda veri odakl\u0131 karar verme \u00e7a\u011f\u0131nday\u0131z. Veri odakl\u0131 karar verme, \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f raporlarla sa\u011flanabilecek olandan \u00e7ok daha geni\u015f bir aral\u0131k ve bilgi derinli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in \u00d6YS'lerin i\u00e7indeki veri toplama kutusu ve raporlama i\u015flevlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. \u00d6KA'lar, analiti\u011fi ders g\u00f6nderiminden ve y\u00f6netim i\u015flevlerinden ay\u0131rmaya y\u00f6nelik ilerlemektedir; bu, daha fazla i\u00e7eri\u011fin \u00d6YS d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \/ veya ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.\n\nPerformans deste\u011finin yeniden canland\u0131r\u0131lmas\u0131yla (\u00e7o\u011fu durumda, e\u011fitimin de\u011fi\u015ftirilmesiyle), \u00f6zel veri yakalama ve analiz \u00e7\u00f6z\u00fcmlerine ve yaln\u0131z bir \u00d6YS'nin y\u00f6netmesi zor olan \u00e7\u00f6z\u00fcmlere daha da fazla ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Bu zorlu\u011fun basit bir nedeni, performans deste\u011finin, \u00d6YS'deki herhangi bir i\u00e7erik \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc i\u00e7in birincil ara\u00e7 olan de\u011ferlendirmelerden yoksun olmas\u0131d\u0131r. Performans destek ara\u00e7lar\u0131, \u00f6\u011frenenlerin onlardan ne kadar \u015fey \u00f6\u011frendiklerini de\u011fil, bunlar\u0131n kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 (\"paradata\" olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) \u00f6\u011frenmek i\u00e7in veri gerektirir. Hem performans deste\u011fi hem de talimat i\u00e7eri\u011fi i\u00e7in paradata; g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme, indirme, zaman\/yer\/durumsal kullan\u0131m ba\u011flam\u0131, ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015f\u0131m, derecelendirme ve t\u00fcrev \u00fcr\u00fcnleri i\u00e7in i\u00e7erik kullan\u0131m\u0131 gibi bir dizi bireysel veya toplu kullan\u0131c\u0131 etkile\u015fimini i\u00e7erebilir.\n\nSilvers & Torrance (2015) genel olarak paradata ile ilgili a\u015fa\u011f\u0131daki kategorileri \u00f6nermektedir:\n\n\u00b7         Duyarl\u0131l\u0131k analizi - \u0130nsanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 kelimeler bize \u00f6\u011frenmeleri i\u00e7in e\u011filimleri hakk\u0131nda neler s\u00f6yl\u00fcyor?\n\n\u00b7         Etkile\u015fim analizi - \u00d6\u011frenme i\u00e7eri\u011fi ile etkinlik d\u00fczeyi nedir?\n\n\u00b7         Kohort analizi - Hangi sebeplerle hangi gruplar\u0131 olu\u015fturur?\n\n\u00b7         Anahtar kelime analizi - \u0130nsanlar nas\u0131l bilgi ararlar ve ne bulurlar?\n\n\u00b7         D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Oran\u0131 - Ka\u00e7 ki\u015fi yan\u0131t verir?\n\n\u00b7         Amplifikasyon H\u0131z\u0131 - Bir \u015fey ka\u00e7 kez payla\u015f\u0131l\u0131yor?\n\n\u00b7         Alk\u0131\u015flama Oran\u0131 - Ka\u00e7 tane be\u011feni\/favoriler\/yer imleri?\n\n\u00b7         Ekonomik De\u011fer - K\u0131sa\/Uzun Vadeli Gelir \/ Maliyet Tasarrufu?\n\n\u00d6KA'lar, \u00f6\u011frenme ortam\u0131na ek olarak, \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in xAPI'yi kullanabilmesi ve ince ayarlara geri d\u00f6n\u00fc\u015f d\u00f6ng\u00fcleri olu\u015fturulmas\u0131nda yukar\u0131daki paradata sorular\u0131na cevap vermek i\u00e7in \u00e7ok uygundur ve bu analiti\u011fin entegrasyonu, \u00f6\u011frenme m\u00fcdahalelerinize (i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin yan\u0131 s\u0131ra) ince ayar yapmak i\u00e7in geri bildirim d\u00f6ng\u00fcleri olu\u015ftururken \u00e7ok etkili olabilir. Kirkpatrick Seviye 3 ve \u00fczeri de\u011ferlendirmeler, \u00f6\u011frenme ekosisteminizde bu \u015fekilde daha kolay kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131labilir. xAPI sadece i\u015f ve \u00f6\u011frenim verilerini k\u00f6pr\u00fclemekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda bir \u00f6\u011frenenin fiziksel durumunu \u00f6\u011frenme etkinlikleri veya i\u015f performans\u0131 ile k\u00f6pr\u00fcleyebilir, \u00f6rne\u011fin kalp at\u0131\u015f\u0131n\u0131n y\u00fcksek stresli noktalar\u0131 belirlemek i\u00e7in i\u015f veya \u00f6\u011frenme g\u00f6revleriyle ili\u015fkilendirilebilmesini sa\u011flar.\n\nKarma\u015f\u0131k kal\u0131plar\u0131n ve e\u011filimlerin tan\u0131nmas\u0131na izin veren veri g\u00f6rselle\u015ftirme xAPI taraf\u0131ndan sa\u011flanan \u00f6nemli bir \u00f6zelliktir. xAPI, bir kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n veya sistemin durumunu belirli bir zamanda tan\u0131mlayan kesin, mikroskobik ifadelere izin verdi\u011fi i\u00e7in grafikler, \u015femalar vb. ile e\u011filimler kolayca g\u00f6r\u00fclebilir. Bunu yapmak i\u00e7in pahal\u0131 \u00f6zel g\u00f6rselle\u015ftirme motorlar\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekmez. T\u00d6M'\u00fcn xAPI G\u00f6sterge Tablosu (https:\/\/github.com\/adlnet\/xAPI-Dashboard<\/a>) ve Apereo A\u00e7\u0131k Kontrol Paneli (https:\/\/github.com\/Apereo-Learning-Analytics-Initiative\/OpenDashboard<\/a>) gibi a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler bu hususta gereklidir.\n\nAnaliti\u011fe y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k ve geleneksel yakla\u015f\u0131m, \u00f6nce belirli sorular\u0131 yan\u0131tlamak i\u00e7in analitik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcz\u00fc (xAPI kullanarak) planlamak, ard\u0131ndan verileri yakalamakt\u0131r. Bu, \u00d6YS'leri taraf\u0131ndan sa\u011flanan tipik raporlara benzeyen, \u00f6nceden net bir \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015f belirli \u00f6l\u00e7\u00fcm gereksinimleriniz oldu\u011funda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\n\nVeri analiti\u011fini ara\u015ft\u0131rma ve veri madencili\u011fi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeye meyilli olanlar i\u00e7in (yani, yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi bir ilk hipotez olmadan), xAPI, analitik motorlar\u0131n\u0131n beklenmedik kal\u0131plar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilecek g\u00f6rselle\u015ftirmeler yaratmas\u0131 i\u00e7in dayan\u0131kl\u0131, birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilir bir temel sa\u011flar. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131 \u201c\u00f6nce \u00f6l\u00e7mek, daha sonra soru sormak\u201d olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz - ba\u015fka bir deyi\u015fle, yapabilece\u011finiz \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 veriyi yakalayabilir ve daha sonra analizden ne ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffedebiliriz. Bu t\u00fcr ara\u015ft\u0131rma odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7in ad\u0131mlar \u015f\u00f6yle olabilir:\n\n1.      (iste\u011fe ba\u011fl\u0131) Temel ara\u015ft\u0131rma sorular\u0131n\u0131 form\u00fcle edin. A\u015fa\u011f\u0131daki 2. ad\u0131m ve daha sonra veri analiti\u011finin\/g\u00f6rselle\u015ftirme y\u00f6ntemlerinin temeli olarak bu ke\u015fif yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kullan\u0131yor olsan\u0131z bile bunlar hakk\u0131nda biraz fikir sahibi olman\u0131z gerekir.\n\n2.      \u00d6\u011frenme deneyimindeki etkile\u015fim d\u00fc\u011f\u00fcmlerinin ve \u00f6\u011frenci davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n xAPI ile hangi ara\u00e7lara anlam verece\u011fine karar verin.\n\n3.      Hangi gran\u00fclerli\u011fe ihtiyac\u0131n\u0131z oldu\u011funa ve xAPI ifadeleriniz i\u00e7in do\u011fru s\u00f6z dizimi ve fiillere karar verin. E\u011fer kullan\u0131yorsan\u0131z, bu asl\u0131nda sizin hipoteziniz haline gelir.\n\n4.      xAPI destekli \u00f6\u011frenme deneyimini kullan\u0131n ve veri toplay\u0131n.\n\n5.      Ara\u015ft\u0131rma sorular\u0131na kar\u015f\u0131 al\u0131nan verileri do\u011frulay\u0131n\nVE\/VEYA\n\u00d6r\u00fcnt\u00fcler aray\u0131n\u0131z\n\n6.      xAPI ayr\u0131nt\u0131 d\u00fczeyi, fiiller, \u00d6KA sorgular\u0131 vb.\n\nVeri modelleme ve \"varsa ne olur?\" senaryolar\u0131na y\u00f6nelenler i\u00e7in ge\u00e7mi\u015f veriler toplan\u0131p olaydan sonra \u00e7e\u015fitli analizlere tabi tutulabilirler. Ancak belirli varsay\u0131msal veriler (\u00f6r. xAPI ifadeleri) ger\u00e7ek ge\u00e7mi\u015f xAPI ifadelerinin yerine kullan\u0131labilir. xAPI, bu varsay\u0131msal ifadeleri \u00e7ok hassas bir \u015fekilde eklemenize ve ard\u0131ndan ger\u00e7ek sonu\u00e7lardan farkl\u0131 olan sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6rmeniz i\u00e7in senaryoyu veri analiti\u011fi motorunuzda oynatman\u0131z\u0131 sa\u011flar.\n\n<\/div>\n","rendered":"
\n

Veri Analiti\u011fi Vikipedi, \u00f6\u011frenme analiti\u011finin uzmanlar aras\u0131nda tan\u0131m\u0131 konusunda belirgin bir anla\u015fmazl\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmesine ra\u011fmen \u00f6\u011frenme analiti\u011fini ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak \u201c…ki\u015filerin \u00f6\u011frendiklerini tahmin etmek ve onlara tavsiye vermek amac\u0131yla bilgi ve sosyal ba\u011flant\u0131lar\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in ak\u0131ll\u0131 verilerin, \u00f6\u011frenci taraf\u0131ndan \u00fcretilen verilerin ve analiz modellerinin kullan\u0131m\u0131.” (Wikipedia, 2015) \u015feklinde tan\u0131mlar. Ayn\u0131 zamanda, e\u011fitim veri madencili\u011fini, birincisinin hipotez odakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ikincisinin aksine oldu\u011funu s\u00f6yleyerek \u00f6\u011frenme analiti\u011finden ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Hangi akademik tan\u0131m se\u00e7ilirse se\u00e7ilsin, bir \u00f6\u011frenme ekosisteminde \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn geni\u015f, pratik y\u00f6nleri, \u00f6\u011frenme uzmanlar\u0131n\u0131n ve teknoloji tedarik\u00e7ilerinin daha fazla dikkat etmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 bir \u015feydir. Daha \u00f6nceden de \u00f6l\u00e7\u00fcm olas\u0131 ya da \u00f6nemli olsa da \u015fimdi xAPI belirtimi daha fazla parametrenin \u00e7ok daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde yakalanmas\u0131n\u0131 birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilirlik \u00f6zelli\u011fiyle sa\u011flar. Anlamsal tabanl\u0131, esnek veri modeli arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla xAPI, yeni bir analiz d\u00fczeyini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmay\u0131 s\u00fcsl\u00fc veri g\u00f6rselle\u015ftirme motorlar\u0131 ve veri tablolar\u0131n\u0131n basit\u00e7e g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi yollar\u0131yla her zaman ge\u00e7erlili\u011fini koruyan \u015fu sorulara hassas bir \u015fekilde cevap verilmesini sa\u011flar: Kim? Ne? Ni\u00e7in? Nerede? Ne Zaman? Nas\u0131l?<\/p>\n

Bir seviyeye indikten sonra, veri yakalamak i\u00e7in bir xAPI ve bilgi \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 i\u00e7in bir \u00e7e\u015fit analitik motorunun bir kombinasyonu kullan\u0131larak cevaplanabilecek baz\u0131 soru \u00f6rnekleri:<\/p>\n

\u00b7         Bu \u00f6\u011frenme deneyiminde ne kadar iyi yap\u0131yorum? (bireysel \u00f6\u011frenenler)<\/p>\n

\u00b7         \u00d6\u011frenenlerden hangilerinin ve hangi belirli alanlarda ekstra deste\u011fe ve ilgiye ihtiyac\u0131 var? (e\u011fitmenler)<\/p>\n

\u00b7         \u00d6\u011frenme deneyimlerinin hangi tasar\u0131m \u00f6zellikleri en \u00e7ok belirli bir ba\u011flamda \u00f6\u011frenme \u00fcretmede etkilidir? (tasar\u0131mc\u0131lar)<\/p>\n

\u00b7         En uygun maliyetli \u00f6\u011frenme m\u00fcdahaleleri nelerdir? (payda\u015flar)<\/p>\n

\u00b7         Belirli \u00f6\u011frenme kaynaklar\u0131 ger\u00e7ekte nas\u0131l kullan\u0131l\u0131yor? (i\u00e7erik yazarlar\u0131 ve y\u00f6neticileri)<\/p>\n

\u00b7         Pazarlama kursu vermek i\u00e7in en iyi lojistik d\u00fczenlemeler nelerdir? (y\u00f6neticiler)<\/p>\n

Bu ve di\u011fer sorulara cevap vermek i\u00e7in, veri analiti\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin \u00f6\u011frenilmesi \u015fu genel teknik alanlara odaklanmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n

\u00b7         Giri\u015f <\/strong> verileri depolamak, ge\u00e7ici sorgular\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in<\/p>\n

\u00b7         Veriler i\u00e7in analiz <\/strong> y\u00f6ntemleri<\/p>\n

\u00b7         Sunum <\/strong> hem haz\u0131r hem de \u00f6zel \u00f6\u011feler dahil olmak \u00fczere anlaml\u0131 raporlara ve g\u00f6rsellere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi<\/p>\n

\u00b7         \u00d6\u011frenmenin i\u015f sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki etkisini<\/strong> belirleme becerisi<\/p>\n

2009 y\u0131l\u0131nda Bersin & Associates taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir anket, \u00d6YS sahiplerinin %45’inin \u00d6YS raporlamas\u0131n\u0131 bir numaral\u0131 sorun olarak nitelendirdi\u011fi ortaya koydu. 2015 y\u0131l\u0131nda, Expertus taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma raporuna g\u00f6re, bu say\u0131 neredeyse % 81’e \u00e7\u0131kt\u0131 (Lambda Solutions, 2015’te belirtilmi\u015ftir). \u00d6\u011frenme uzmanlar\u0131, xAPI arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, \u00d6YS’ler taraf\u0131ndan \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f raporlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmalar\u0131n\u0131n gerekmedi\u011fini fark\u0131ndalar. Geleneksel \u00d6YS raporlar\u0131 uzun zamand\u0131r pek \u00e7ok i\u015fe yaram\u0131\u015ft\u0131r, ancak \u015fimdi \u00f6\u011frenme alan\u0131nda veri odakl\u0131 karar verme \u00e7a\u011f\u0131nday\u0131z. Veri odakl\u0131 karar verme, \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f raporlarla sa\u011flanabilecek olandan \u00e7ok daha geni\u015f bir aral\u0131k ve bilgi derinli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in \u00d6YS’lerin i\u00e7indeki veri toplama kutusu ve raporlama i\u015flevlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. \u00d6KA’lar, analiti\u011fi ders g\u00f6nderiminden ve y\u00f6netim i\u015flevlerinden ay\u0131rmaya y\u00f6nelik ilerlemektedir; bu, daha fazla i\u00e7eri\u011fin \u00d6YS d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \/ veya ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Performans deste\u011finin yeniden canland\u0131r\u0131lmas\u0131yla (\u00e7o\u011fu durumda, e\u011fitimin de\u011fi\u015ftirilmesiyle), \u00f6zel veri yakalama ve analiz \u00e7\u00f6z\u00fcmlerine ve yaln\u0131z bir \u00d6YS’nin y\u00f6netmesi zor olan \u00e7\u00f6z\u00fcmlere daha da fazla ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Bu zorlu\u011fun basit bir nedeni, performans deste\u011finin, \u00d6YS’deki herhangi bir i\u00e7erik \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc i\u00e7in birincil ara\u00e7 olan de\u011ferlendirmelerden yoksun olmas\u0131d\u0131r. Performans destek ara\u00e7lar\u0131, \u00f6\u011frenenlerin onlardan ne kadar \u015fey \u00f6\u011frendiklerini de\u011fil, bunlar\u0131n kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 (“paradata” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) \u00f6\u011frenmek i\u00e7in veri gerektirir. Hem performans deste\u011fi hem de talimat i\u00e7eri\u011fi i\u00e7in paradata; g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme, indirme, zaman\/yer\/durumsal kullan\u0131m ba\u011flam\u0131, ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015f\u0131m, derecelendirme ve t\u00fcrev \u00fcr\u00fcnleri i\u00e7in i\u00e7erik kullan\u0131m\u0131 gibi bir dizi bireysel veya toplu kullan\u0131c\u0131 etkile\u015fimini i\u00e7erebilir.<\/p>\n

Silvers & Torrance (2015) genel olarak paradata ile ilgili a\u015fa\u011f\u0131daki kategorileri \u00f6nermektedir:<\/p>\n

\u00b7         Duyarl\u0131l\u0131k analizi – \u0130nsanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 kelimeler bize \u00f6\u011frenmeleri i\u00e7in e\u011filimleri hakk\u0131nda neler s\u00f6yl\u00fcyor?<\/p>\n

\u00b7         Etkile\u015fim analizi – \u00d6\u011frenme i\u00e7eri\u011fi ile etkinlik d\u00fczeyi nedir?<\/p>\n

\u00b7         Kohort analizi – Hangi sebeplerle hangi gruplar\u0131 olu\u015fturur?<\/p>\n

\u00b7         Anahtar kelime analizi – \u0130nsanlar nas\u0131l bilgi ararlar ve ne bulurlar?<\/p>\n

\u00b7         D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Oran\u0131 – Ka\u00e7 ki\u015fi yan\u0131t verir?<\/p>\n

\u00b7         Amplifikasyon H\u0131z\u0131 – Bir \u015fey ka\u00e7 kez payla\u015f\u0131l\u0131yor?<\/p>\n

\u00b7         Alk\u0131\u015flama Oran\u0131 – Ka\u00e7 tane be\u011feni\/favoriler\/yer imleri?<\/p>\n

\u00b7         Ekonomik De\u011fer – K\u0131sa\/Uzun Vadeli Gelir \/ Maliyet Tasarrufu?<\/p>\n

\u00d6KA’lar, \u00f6\u011frenme ortam\u0131na ek olarak, \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in xAPI’yi kullanabilmesi ve ince ayarlara geri d\u00f6n\u00fc\u015f d\u00f6ng\u00fcleri olu\u015fturulmas\u0131nda yukar\u0131daki paradata sorular\u0131na cevap vermek i\u00e7in \u00e7ok uygundur ve bu analiti\u011fin entegrasyonu, \u00f6\u011frenme m\u00fcdahalelerinize (i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin yan\u0131 s\u0131ra) ince ayar yapmak i\u00e7in geri bildirim d\u00f6ng\u00fcleri olu\u015ftururken \u00e7ok etkili olabilir. Kirkpatrick Seviye 3 ve \u00fczeri de\u011ferlendirmeler, \u00f6\u011frenme ekosisteminizde bu \u015fekilde daha kolay kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131labilir. xAPI sadece i\u015f ve \u00f6\u011frenim verilerini k\u00f6pr\u00fclemekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda bir \u00f6\u011frenenin fiziksel durumunu \u00f6\u011frenme etkinlikleri veya i\u015f performans\u0131 ile k\u00f6pr\u00fcleyebilir, \u00f6rne\u011fin kalp at\u0131\u015f\u0131n\u0131n y\u00fcksek stresli noktalar\u0131 belirlemek i\u00e7in i\u015f veya \u00f6\u011frenme g\u00f6revleriyle ili\u015fkilendirilebilmesini sa\u011flar.<\/p>\n

Karma\u015f\u0131k kal\u0131plar\u0131n ve e\u011filimlerin tan\u0131nmas\u0131na izin veren veri g\u00f6rselle\u015ftirme xAPI taraf\u0131ndan sa\u011flanan \u00f6nemli bir \u00f6zelliktir. xAPI, bir kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n veya sistemin durumunu belirli bir zamanda tan\u0131mlayan kesin, mikroskobik ifadelere izin verdi\u011fi i\u00e7in grafikler, \u015femalar vb. ile e\u011filimler kolayca g\u00f6r\u00fclebilir. Bunu yapmak i\u00e7in pahal\u0131 \u00f6zel g\u00f6rselle\u015ftirme motorlar\u0131 olu\u015fturman\u0131z gerekmez. T\u00d6M’\u00fcn xAPI G\u00f6sterge Tablosu (https:\/\/github.com\/adlnet\/xAPI-Dashboard<\/a>) ve Apereo A\u00e7\u0131k Kontrol Paneli (https:\/\/github.com\/Apereo-Learning-Analytics-Initiative\/OpenDashboard<\/a>) gibi a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler bu hususta gereklidir.<\/p>\n

Analiti\u011fe y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k ve geleneksel yakla\u015f\u0131m, \u00f6nce belirli sorular\u0131 yan\u0131tlamak i\u00e7in analitik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcz\u00fc (xAPI kullanarak) planlamak, ard\u0131ndan verileri yakalamakt\u0131r. Bu, \u00d6YS’leri taraf\u0131ndan sa\u011flanan tipik raporlara benzeyen, \u00f6nceden net bir \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015f belirli \u00f6l\u00e7\u00fcm gereksinimleriniz oldu\u011funda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

Veri analiti\u011fini ara\u015ft\u0131rma ve veri madencili\u011fi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeye meyilli olanlar i\u00e7in (yani, yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi bir ilk hipotez olmadan), xAPI, analitik motorlar\u0131n\u0131n beklenmedik kal\u0131plar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilecek g\u00f6rselle\u015ftirmeler yaratmas\u0131 i\u00e7in dayan\u0131kl\u0131, birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilir bir temel sa\u011flar. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131 \u201c\u00f6nce \u00f6l\u00e7mek, daha sonra soru sormak\u201d olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz – ba\u015fka bir deyi\u015fle, yapabilece\u011finiz \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 veriyi yakalayabilir ve daha sonra analizden ne ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffedebiliriz. Bu t\u00fcr ara\u015ft\u0131rma odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7in ad\u0131mlar \u015f\u00f6yle olabilir:<\/p>\n

1.      (iste\u011fe ba\u011fl\u0131) Temel ara\u015ft\u0131rma sorular\u0131n\u0131 form\u00fcle edin. A\u015fa\u011f\u0131daki 2. ad\u0131m ve daha sonra veri analiti\u011finin\/g\u00f6rselle\u015ftirme y\u00f6ntemlerinin temeli olarak bu ke\u015fif yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kullan\u0131yor olsan\u0131z bile bunlar hakk\u0131nda biraz fikir sahibi olman\u0131z gerekir.<\/p>\n

2.      \u00d6\u011frenme deneyimindeki etkile\u015fim d\u00fc\u011f\u00fcmlerinin ve \u00f6\u011frenci davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n xAPI ile hangi ara\u00e7lara anlam verece\u011fine karar verin.<\/p>\n

3.      Hangi gran\u00fclerli\u011fe ihtiyac\u0131n\u0131z oldu\u011funa ve xAPI ifadeleriniz i\u00e7in do\u011fru s\u00f6z dizimi ve fiillere karar verin. E\u011fer kullan\u0131yorsan\u0131z, bu asl\u0131nda sizin hipoteziniz haline gelir.<\/p>\n

4.      xAPI destekli \u00f6\u011frenme deneyimini kullan\u0131n ve veri toplay\u0131n.<\/p>\n

5.      Ara\u015ft\u0131rma sorular\u0131na kar\u015f\u0131 al\u0131nan verileri do\u011frulay\u0131n
\nVE\/VEYA
\n\u00d6r\u00fcnt\u00fcler aray\u0131n\u0131z<\/p>\n

6.      xAPI ayr\u0131nt\u0131 d\u00fczeyi, fiiller, \u00d6KA sorgular\u0131 vb.<\/p>\n

Veri modelleme ve “varsa ne olur?” senaryolar\u0131na y\u00f6nelenler i\u00e7in ge\u00e7mi\u015f veriler toplan\u0131p olaydan sonra \u00e7e\u015fitli analizlere tabi tutulabilirler. Ancak belirli varsay\u0131msal veriler (\u00f6r. xAPI ifadeleri) ger\u00e7ek ge\u00e7mi\u015f xAPI ifadelerinin yerine kullan\u0131labilir. xAPI, bu varsay\u0131msal ifadeleri \u00e7ok hassas bir \u015fekilde eklemenize ve ard\u0131ndan ger\u00e7ek sonu\u00e7lardan farkl\u0131 olan sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6rmeniz i\u00e7in senaryoyu veri analiti\u011fi motorunuzda oynatman\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"author":1,"menu_order":30,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[48],"contributor":[],"license":[],"class_list":["post-82","chapter","type-chapter","status-publish","hentry","chapter-type-numberless"],"part":73,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/82","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/82\/revisions"}],"part":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/73"}],"metadata":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/82\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=82"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=82"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=82"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"https:\/\/acikkitap.com.tr\/ogrenmekayit\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=82"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}